Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 4.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.6.1
पुनरेवाब्रवीत् प्रीतो राघवं रघुनन्दनम्।
अयमाख्याति ते राम सचिवो मन्त्रिसत्तमः ॥ ४.६.१ ॥
De nuevo, complacido, habló a Rāghava, deleite de los Raghus: "Rāma, este, tu mejor de los consejeros, te lo declara."
4.6.2
हनुमान् यन्निमित्तं त्वं निर्जनं वनमागतः।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा वसतश्च वने तव ॥ ४.६.२ ॥
Hanumān: "¿Por qué motivo has venido a este bosque solitario, junto con tu hermano Lakṣmaṇa, y vives en el bosque?"
4.6.3
रक्षसापहृता भार्या मैथिली जनकात्मजा।
त्वया वियुक्ता रुदती लक्ष्मणेन च धीमता ॥ ४.६.३ ॥
Tu esposa, la Maithilī, hija de Janaka, raptada por un rākṣasa, separada de ti y del sabio Lakṣmaṇa, llora.
4.6.4
अन्तरं प्रेप्सुना तेन हत्वा गृध्रं जटायुषम्।
भार्यावियोगजं दुःखं प्रापितस्तेन रक्षसा ॥ ४.६.४ ॥
Buscando la ocasión, mató al buitre Jaṭāyu; por aquel rākṣasa fuiste llevado al dolor nacido de la separación de tu esposa.
4.6.5
भार्यावियोगजं दुःखं नचिरात् त्वं विमोक्ष्यसे।
अहं तामानयिष्यामि नष्टां वेदश्रुतीमिव ॥ ४.६.५ ॥
Pronto serás liberado de este dolor nacido de la separación de tu esposa. La traeré de vuelta, como se recupera la revelación védica perdida.
4.6.6
रसातले वा वर्तन्तीं वर्तन्तीं वा नभस्तले।
अहमानीय दास्यामि तव भार्यामरिंदम ॥ ४.६.६ ॥
Ya esté en el mundo inferior o morando en el cielo, la traeré y te entregaré a tu esposa, ¡oh domador de enemigos!
4.6.7
इदं तथ्यं मम वचस्त्वमवेहि च राघव।
न शक्या सा जरयितुमपि सेन्द्रैः सुरासुरैः ॥ ४.६.७ ॥
Sabe, Rāghava, que estas palabras mías son verdaderas: ni siquiera los dioses y demonios, junto con Indra, podrían vencerla.
4.6.8
तव भार्या महाबाहो भक्ष्यं विषकृतं यथा।
त्यज शोकं महाबाहो तां कान्तामानयामि ते ॥ ४.६.८ ॥
Tu esposa es como alimento envenenado, oh de poderosos brazos. Abandona el dolor, oh de poderosos brazos; te traeré a esa amada.
4.6.9
अनुमानात् तु जानामि मैथिली सा न संशयः।
ह्रियमाणा मया दृष्टा रक्षसा रौद्रकर्मणा ॥ ४.६.९ ॥
Por inferencia sé que ella es Maithilī, no hay duda. La vi siendo raptada por un rākṣasa de actos crueles.
4.6.10
क्रोशन्ती रामरामेति लक्ष्मणेति च विस्वरम्।
स्फुरन्ती रावणस्याङ्के पन्नगेन्द्रवधूर्यथा ॥ ४.६.१० ॥
Gritando de forma desgarradora "¡Rāma, Rāma!" y "¡Lakṣmaṇa!", forcejeando en el regazo de Rāvaṇa como la esposa del rey de las serpientes.
4.6.11
आत्मना पञ्चमं मां हि दृष्ट्वा शैलतले स्थितम्।
उत्तरीयं तया त्यक्तं शुभान्याभरणानि च ॥ ४.६.११ ॥
Al verme de pie en la ladera de la montaña, como el quinto de ellos, ella arrojó su manto superior y sus joyas auspiciosas.
4.6.12
तान्यस्माभिर्गृहीतानि निहितानि च राघव।
आनयिष्याम्यहं तानि प्रत्यभिज्ञातुमर्हसि ॥ ४.६.१२ ॥
Los hemos recogido y guardado, Rāghava. Yo te los traeré; debes reconocerlos.
4.6.13
तमब्रवीत् ततो रामः सुग्रीवं प्रियवादिनम्।
आनयस्व सखे शीघ्रं किमर्थं प्रविलम्बसे ॥ ४.६.१३ ॥
Entonces Rāma dijo a Sugrīva, que hablaba con dulzura: "Amigo, tráelos pronto. ¿Por qué te demoras?"
4.6.14
एवमुक्तस्तु सुग्रीवः शैलस्य गहनां गुहाम्।
प्रविवेश ततः शीघ्रं राघवप्रियकाम्यया ॥ ४.६.१४ ॥
Así aconsejado, Sugrīva entró rápidamente en la profunda cueva de la montaña, deseando complacer a Rāghava.
4.6.15
उत्तरीयं गृहीत्वा तु स तान्याभरणानि च।
इदं पश्येति रामाय दर्शयामास वानरः ॥ ४.६.१५ ॥
Entonces el mono tomó la prenda superior y aquellos adornos, y se los mostró a Rāma diciendo: "Mira esto."
4.6.16
ततो गृहीत्वा वासस्तु शुभान्याभरणानि च।
अभवद् बाष्पसंरुद्धो नीहारेणेव चन्द्रमाः ॥ ४.६.१६ ॥
Entonces, tomando la tela y aquellos adornos brillantes, Rāma quedó embargado por las lágrimas, como la luna velada por la niebla.
4.6.17
सीतास्नेहप्रवृत्तेन स तु बाष्पेण दूषितः।
हा प्रियेति रुदन् धैर्यमुत्सृज्य न्यपतत् क्षितौ ॥ ४.६.१७ ॥
Afligido por las lágrimas nacidas del amor por Sītā, lloró diciendo: "¡Ay, amada!" y, perdiendo la compostura, cayó al suelo.
4.6.18
हृदि कृत्वा स बहुशस्तमलंकारमुत्तमम्।
निशश्वास भृशं सर्पो बिलस्थ इव रोषितः ॥ ४.६.१८ ॥
Apretando aquel excelente adorno una y otra vez contra su corazón, suspiraba profundamente, como una serpiente airada en su guarida.
4.6.19
अविच्छिन्नाश्रुवेगस्तु सौमित्रिं प्रेक्ष्य पार्श्वतः।
परिदेवयितुं दीनं रामः समुपचक्रमे ॥ ४.६.१९ ॥
Rāma, con un torrente de lágrimas que no cesaba, miró a Lakṣmaṇa, hijo de Sumitrā, que estaba a su lado, y comenzó a lamentarse con desconsuelo.
4.6.20
पश्य लक्ष्मण वैदेह्या संत्यक्तं ह्रियमाणया।
उत्तरीयमिदं भूमौ शरीराद् भूषणानि च ॥ ४.६.२० ॥
Mira, Lakṣmaṇa: mientras la llevaban, Vaidehī dejó caer en el suelo este manto y las joyas de su cuerpo.
4.6.21
शाद्वलिन्यां ध्रुवं भूम्यां सीतया ह्रियमाणया।
उत्सृष्टं भूषणमिदं तथा रूपं हि दृश्यते ॥ ४.६.२१ ॥
Sobre este suelo cubierto de hierba, sin duda, Sītā, mientras la llevaban, dejó caer esta joya; su forma se ve con claridad.
4.6.22
एवमुक्तस्तु रामेण लक्ष्मणो वाक्यमब्रवीत्।
नाहं जानामि केयूरे नाहं जानामि कुण्डले ॥ ४.६.२२ ॥
Cuando Rāma habló así, Lakṣmaṇa respondió: «No reconozco los brazaletes, ni tampoco reconozco los pendientes.»
4.6.23
नूपुरे त्वभिजानामि नित्यं पादाभिवन्दनात्।
ततस्तु राघवो वाक्यं सुग्रीवमिदमब्रवीत् ॥ ४.६.२३ ॥
Pero los nūpuras sí los reconozco, pues siempre me inclinaba ante sus pies. Entonces Rāghava dirigió estas palabras a Sugrīva.
4.6.24
ब्रूहि सुग्रीव कं देशं ह्रियन्ती लक्षिता त्वया।
रक्षसा रौद्ररूपेण मम प्राणप्रिया हृता ॥ ४.६.२४ ॥
Dime, Sugrīva, ¿hacia qué región la viste llevarse? Un rākṣasa de forma terrible ha raptado a mi amada, tan querida como mi propia vida.
4.6.25
क्व वा वसति तद् रक्षो महद् व्यसनदं मम।
यन्निमित्तमहं सर्वान् नाशयिष्यामि राक्षसान् ॥ ४.६.२५ ॥
¿Dónde habita aquel gran rākṣasa, causa de mi desgracia? Por su culpa destruiré a todos los rākṣasas.
4.6.26
हरता मैथिलीं येन मां च रोषयता ध्रुवम्।
आत्मनो जीवितान्ताय मृत्युद्वारमपावृतम् ॥ ४.६.२६ ॥
Al raptar a Maithilī y provocarme, ciertamente ha abierto la puerta de la muerte para el fin de su propia vida.
4.6.27
मम दयिततमा हृता वनाद्
रजनिचरेण विमथ्य येन सा।
कथय मम रिपुं तमद्य वै
प्लवगपते यमसंनिधिं नयामि ॥ ४.६.२७ ॥
Mi amadísima esposa fue arrancada a la fuerza del bosque por un merodeador nocturno. Dime, señor de los monos, quién es ese enemigo; hoy mismo lo enviaré a la presencia de Yama.