ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 4.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.6.1
पुनरेवाब्रवीत् प्रीतो राघवं रघुनन्दनम्।
अयमाख्याति ते राम सचिवो मन्त्रिसत्तमः ॥ ४.६.१ ॥
ପୁଣି ସନ୍ତୋଷରେ ସେ ରଘୁନନ୍ଦନ ରାଘବଙ୍କୁ କହିଲେ — ହେ ରାମ, ଏହି ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରୀ ତୁମକୁ ଜଣାଉଛନ୍ତି।
4.6.2
हनुमान् यन्निमित्तं त्वं निर्जनं वनमागतः।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा वसतश्च वने तव ॥ ४.६.२ ॥
ହନୁମାନ (କହନ୍ତି) — କେଉଁ କାରଣରୁ ତୁମେ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହିତ ଏହି ନିର୍ଜନ ବନକୁ ଆସି ବାସ କରୁଛ?
4.6.3
रक्षसापहृता भार्या मैथिली जनकात्मजा।
त्वया वियुक्ता रुदती लक्ष्मणेन च धीमता ॥ ४.६.३ ॥
ରାକ୍ଷସ ହରଣ କରିଥିବା ତୁମ ପତ୍ନୀ, ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା ମୈଥିଳୀ, ତୁମଠାରୁ ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି।
4.6.4
अन्तरं प्रेप्सुना तेन हत्वा गृध्रं जटायुषम्।
भार्यावियोगजं दुःखं प्रापितस्तेन रक्षसा ॥ ४.६.४ ॥
ସୁଯୋଗ ଖୋଜି ସେ ଗୃଧ୍ର ଜଟାୟୁକୁ ବଧ କଲା; ସେହି ରାକ୍ଷସ ତୁମକୁ ପତ୍ନୀବିୟୋଗରୁ ଜାତ ଦୁଃଖରେ ପକାଇଲା।
4.6.5
भार्यावियोगजं दुःखं नचिरात् त्वं विमोक्ष्यसे।
अहं तामानयिष्यामि नष्टां वेदश्रुतीमिव ॥ ४.६.५ ॥
ପତ୍ନୀବିୟୋଗରୁ ଜାତ ଏହି ଦୁଃଖରୁ ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତ ହେବ। ହଜିଯାଇଥିବା ବେଦଶ୍ରୁତି ପରି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଆଣିବି।
4.6.6
रसातले वा वर्तन्तीं वर्तन्तीं वा नभस्तले।
अहमानीय दास्यामि तव भार्यामरिंदम ॥ ४.६.६ ॥
ସେ ପାତାଳରେ ଥାଉ କିମ୍ବା ଆକାଶରେ ଥାଉ, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଆଣି ତୁମ ପତ୍ନୀକୁ ତୁମକୁ ସମର୍ପଣ କରିବି, ହେ ଅରିନ୍ଦମ!
4.6.7
इदं तथ्यं मम वचस्त्वमवेहि च राघव।
न शक्या सा जरयितुमपि सेन्द्रैः सुरासुरैः ॥ ४.६.७ ॥
ହେ ରାଘବ, ମୋର ଏହି ବାକ୍ୟକୁ ସତ୍ୟ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସୁର ଓ ଅସୁରମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
4.6.8
तव भार्या महाबाहो भक्ष्यं विषकृतं यथा।
त्यज शोकं महाबाहो तां कान्तामानयामि ते ॥ ४.६.८ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ତୁମ ପତ୍ନୀ ବିଷ ମିଶ୍ରିତ ଖାଦ୍ୟ ପରି (ରାବଣ ପାଇଁ ଅଗ୍ରାହ୍ୟ)। ହେ ମହାବାହୁ, ଶୋକ ତ୍ୟାଗ କର; ସେହି ପ୍ରିୟାକୁ ମୁଁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆଣିବି।
4.6.9
अनुमानात् तु जानामि मैथिली सा न संशयः।
ह्रियमाणा मया दृष्टा रक्षसा रौद्रकर्मणा ॥ ४.६.९ ॥
ଅନୁମାନରୁ ମୁଁ ଜାଣେ, ସେ ମୈଥିଲୀ ହିଁ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ରୌଦ୍ରକର୍ମା ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ହରଣ ହେଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖିଥିଲି।
4.6.10
क्रोशन्ती रामरामेति लक्ष्मणेति च विस्वरम्।
स्फुरन्ती रावणस्याङ्के पन्नगेन्द्रवधूर्यथा ॥ ४.६.१० ॥
'ହେ ରାମ, ହେ ରାମ' ଓ 'ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ' ବୋଲି ବିକଟ ସ୍ୱରରେ ଚିତ୍କାର କରି, ରାବଣଙ୍କ କୋଳରେ ଛଟପଟ ହେଉଥିବା, ଯେପରି ନାଗରାଜଙ୍କ ବଧୂ।
4.6.11
आत्मना पञ्चमं मां हि दृष्ट्वा शैलतले स्थितम्।
उत्तरीयं तया त्यक्तं शुभान्याभरणानि च ॥ ४.६.११ ॥
ପଞ୍ଚମ ହୋଇ ପର୍ବତ ଢାଲରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ମୋତେ ଦେଖି, ସେ ତାଙ୍କ ଉତ୍ତରୀୟ ଓ ଶୁଭ ଅଳଙ୍କାର ପକାଇ ଦେଇଥିଲେ।
4.6.12
तान्यस्माभिर्गृहीतानि निहितानि च राघव।
आनयिष्याम्यहं तानि प्रत्यभिज्ञातुमर्हसि ॥ ४.६.१२ ॥
ଆମେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଉଠାଇ ରଖିଛୁ। ହେ ରାଘବ, ମୁଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଆଣିବି; ଆପଣ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଚିହ୍ନିବା ଉଚିତ।
4.6.13
तमब्रवीत् ततो रामः सुग्रीवं प्रियवादिनम्।
आनयस्व सखे शीघ्रं किमर्थं प्रविलम्बसे ॥ ४.६.१३ ॥
ତା'ପରେ ରାମ ପ୍ରିୟବାଦୀ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ସଖା, ଶୀଘ୍ର ଆଣ। ତୁମେ କାହିଁକି ବିଳମ୍ବ କରୁଛ?"
4.6.14
एवमुक्तस्तु सुग्रीवः शैलस्य गहनां गुहाम्।
प्रविवेश ततः शीघ्रं राघवप्रियकाम्यया ॥ ४.६.१४ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯିବାରୁ ସୁଗ୍ରୀବ ରାଘବଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ହେବାର ଇଚ୍ଛାରେ ପର୍ବତର ଗଭୀର ଗୁମ୍ଫାରେ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରବେଶ କଲେ।
4.6.15
उत्तरीयं गृहीत्वा तु स तान्याभरणानि च।
इदं पश्येति रामाय दर्शयामास वानरः ॥ ४.६.१५ ॥
ତା'ପରେ ସେଇ ବାନର ଉତ୍ତରୀୟ ଓ ସେହି ଅଳଙ୍କାରଗୁଡ଼ିକ ନେଇ "ଏହା ଦେଖ" କହି ରାମଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲା।
4.6.16
ततो गृहीत्वा वासस्तु शुभान्याभरणानि च।
अभवद् बाष्पसंरुद्धो नीहारेणेव चन्द्रमाः ॥ ४.६.१६ ॥
ତା'ପରେ ସେ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଶୁଭ ଅଳଙ୍କାରଗୁଡ଼ିକ ନେଇ ରାମ ଲୁହରେ ଅବରୁଦ୍ଧ ହୋଇଗଲେ, ଯେପରି କୁହୁଡ଼ିରେ ଆବୃତ ଚନ୍ଦ୍ରମା।
4.6.17
सीतास्नेहप्रवृत्तेन स तु बाष्पेण दूषितः।
हा प्रियेति रुदन् धैर्यमुत्सृज्य न्यपतत् क्षितौ ॥ ४.६.१७ ॥
ସୀତାଙ୍କ ପ୍ରତି ସ୍ନେହରୁ ଜାତ ଲୁହରେ ପୀଡ଼ିତ ସେ "ହାୟ ପ୍ରିୟେ!" କହି କାନ୍ଦି କାନ୍ଦି ଧୈର୍ଯ୍ୟ ହରାଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
4.6.18
हृदि कृत्वा स बहुशस्तमलंकारमुत्तमम्।
निशश्वास भृशं सर्पो बिलस्थ इव रोषितः ॥ ४.६.१८ ॥
ସେହି ଉତ୍ତମ ଅଳଙ୍କାରକୁ ବାରମ୍ବାର ହୃଦୟରେ ଧରି ସେ ଗର୍ତ୍ତରେ ଥିବା କ୍ରୁଦ୍ଧ ସାପ ପରି ଗଭୀର ନିଃଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଲେ।
4.6.19
अविच्छिन्नाश्रुवेगस्तु सौमित्रिं प्रेक्ष्य पार्श्वतः।
परिदेवयितुं दीनं रामः समुपचक्रमे ॥ ४.६.१९ ॥
ଅବିରତ ଲୋତକ ବେଗରେ ଭରିଥିବା ରାମ, ପାଖରେ ଥିବା ସୌମିତ୍ରିଙ୍କୁ ଦେଖି ଦୀନଭାବେ ବିଳାପ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
4.6.20
पश्य लक्ष्मण वैदेह्या संत्यक्तं ह्रियमाणया।
उत्तरीयमिदं भूमौ शरीराद् भूषणानि च ॥ ४.६.२० ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଦେଖ। ହରଣ ହେଉଥିବା ବେଳେ ବୈଦେହୀ ଏହି ଉତ୍ତରୀୟ ଓ ଶରୀରରୁ ଖୋଲା ଅଳଙ୍କାର ଭୂମିରେ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି।
4.6.21
शाद्वलिन्यां ध्रुवं भूम्यां सीतया ह्रियमाणया।
उत्सृष्टं भूषणमिदं तथा रूपं हि दृश्यते ॥ ४.६.२१ ॥
ଘାସ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଏହି ଭୂମିରେ, ହରଣ ହେଉଥିବା ସୀତା ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ଅଳଙ୍କାର ଫିଙ୍ଗିଛନ୍ତି; ଏହାର ରୂପ ସେମିତି ଦେଖାଯାଉଛି।
4.6.22
एवमुक्तस्तु रामेण लक्ष्मणो वाक्यमब्रवीत्।
नाहं जानामि केयूरे नाहं जानामि कुण्डले ॥ ४.६.२२ ॥
ରାମ ଏପରି କହିବାରୁ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏହି କଥା କହିଲେ: 'ମୁଁ କେୟୂର ଚିହ୍ନେ ନାହିଁ; କୁଣ୍ଡଳ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଚିହ୍ନେ ନାହିଁ।'
4.6.23
नूपुरे त्वभिजानामि नित्यं पादाभिवन्दनात्।
ततस्तु राघवो वाक्यं सुग्रीवमिदमब्रवीत् ॥ ४.६.२३ ॥
କିନ୍ତୁ ନୂପୁର ମୁଁ ଚିହ୍ନେ, କାରଣ ମୁଁ ସର୍ବଦା ତାଙ୍କ ପାଦରେ ପ୍ରଣାମ କରୁଥିଲି। ତା'ପରେ ରାଘବ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
4.6.24
ब्रूहि सुग्रीव कं देशं ह्रियन्ती लक्षिता त्वया।
रक्षसा रौद्ररूपेण मम प्राणप्रिया हृता ॥ ४.६.२४ ॥
ହେ ସୁଗ୍ରୀବ, କୁହ, ହରଣ ହେଉଥିବା ତାଙ୍କୁ ତୁମେ କେଉଁ ଦେଶ ଆଡ଼େ ଦେଖିଥିଲ? ଭୟଙ୍କର ରୂପର ରାକ୍ଷସ ମୋ ପ୍ରାଣପ୍ରିୟାକୁ ହରଣ କରିଛି।
4.6.25
क्व वा वसति तद् रक्षो महद् व्यसनदं मम।
यन्निमित्तमहं सर्वान् नाशयिष्यामि राक्षसान् ॥ ४.६.२५ ॥
ମୋ ପାଇଁ ମହା ବିପଦ ଆଣିଥିବା ସେ ରାକ୍ଷସ କେଉଁଠି ରହେ? ଯାହାର ଯୋଗୁଁ ମୁଁ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ବିନାଶ କରିବି।
4.6.26
हरता मैथिलीं येन मां च रोषयता ध्रुवम्।
आत्मनो जीवितान्ताय मृत्युद्वारमपावृतम् ॥ ४.६.२६ ॥
ମୈଥିଳୀଙ୍କୁ ହରଣ କରି ଓ ମୋତେ ରୁଷ୍ଟ କରି ସେ ନିଶ୍ଚୟ ନିଜ ଜୀବନର ଅନ୍ତ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁଦ୍ବାର ଖୋଲିଦେଇଛି।
4.6.27
मम दयिततमा हृता वनाद्
रजनिचरेण विमथ्य येन सा।
कथय मम रिपुं तमद्य वै
प्लवगपते यमसंनिधिं नयामि ॥ ४.६.२७ ॥
ମୋର ଅତି ପ୍ରିୟତମାକୁ ରାତ୍ରିଚର ବଳପୂର୍ବକ ବନରୁ ହରଣ କରିଛି। ହେ ବାନରପତି! ସେ ଶତ୍ରୁ କିଏ କହ; ମୁଁ ଆଜି ହିଁ ତାକୁ ଯମସନ୍ନିଧିକୁ ପଠାଇବି।