వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 4.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.6.1
पुनरेवाब्रवीत् प्रीतो राघवं रघुनन्दनम्।
अयमाख्याति ते राम सचिवो मन्त्रिसत्तमः ॥ ४.६.१ ॥
మళ్ళీ సంతోషంతో రఘునందనుడైన రాఘవునితో ఆయన అన్నాడు — ఓ రామా, ఇదిగో నీ అత్యుత్తమ మంత్రి నీకు తెలియజేస్తున్నాడు.
4.6.2
हनुमान् यन्निमित्तं त्वं निर्जनं वनमागतः।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा वसतश्च वने तव ॥ ४.६.२ ॥
హనుమంతుడు (అంటాడు) — ఏ కారణంగా నీవు సోదరుడు లక్ష్మణునితో కలిసి ఈ నిర్జన అరణ్యానికి వచ్చి నివసిస్తున్నావో?
4.6.3
रक्षसापहृता भार्या मैथिली जनकात्मजा।
त्वया वियुक्ता रुदती लक्ष्मणेन च धीमता ॥ ४.६.३ ॥
రాక్షసుడు అపహరించిన నీ భార్య, జనకుని కుమార్తె మైథిలి, నీ నుండి మరియు బుద్ధిమంతుడైన లక్ష్మణుని నుండి వియోగం పొంది ఏడుస్తోంది.
4.6.4
अन्तरं प्रेप्सुना तेन हत्वा गृध्रं जटायुषम्।
भार्यावियोगजं दुःखं प्रापितस्तेन रक्षसा ॥ ४.६.४ ॥
అవకాశం కోసం ఎదురుచూస్తూ అతడు గృధ్రుడు జటాయువును చంపాడు; ఆ రాక్షసుడు నిన్ను భార్య వియోగం వల్ల కలిగిన దుఃఖంలోకి నెట్టాడు.
4.6.5
भार्यावियोगजं दुःखं नचिरात् त्वं विमोक्ष्यसे।
अहं तामानयिष्यामि नष्टां वेदश्रुतीमिव ॥ ४.६.५ ॥
భార్య వియోగం వల్ల కలిగిన ఈ దుఃఖం నుండి నీవు త్వరలోనే విముక్తి పొందుతావు. కోల్పోయిన వేద శ్రుతిని తిరిగి తెచ్చినట్లు నేను ఆమెను తిరిగి తెస్తాను.
4.6.6
रसातले वा वर्तन्तीं वर्तन्तीं वा नभस्तले।
अहमानीय दास्यामि तव भार्यामरिंदम ॥ ४.६.६ ॥
ఆమె పాతాళంలో ఉన్నా లేదా ఆకాశంలో ఉన్నా, నేను ఆమెను తెచ్చి నీ భార్యను నీకు అప్పగిస్తాను, ఓ శత్రుదమనా!
4.6.7
इदं तथ्यं मम वचस्त्वमवेहि च राघव।
न शक्या सा जरयितुमपि सेन्द्रैः सुरासुरैः ॥ ४.६.७ ॥
రాఘవా, నా ఈ మాటను సత్యమని తెలుసుకో. ఇంద్రునితో కూడిన దేవతలూ అసురులూ కూడా ఆమెను జయించలేరు.
4.6.8
तव भार्या महाबाहो भक्ष्यं विषकृतं यथा।
त्यज शोकं महाबाहो तां कान्तामानयामि ते ॥ ४.६.८ ॥
మహాబాహూ, నీ భార్య విషం కలిపిన ఆహారంలా (రావణునికి అందనిది). మహాబాహూ, శోకాన్ని విడిచిపెట్టు; ఆ ప్రియురాలిని నీ దగ్గరకు తీసుకువస్తాను.
4.6.9
अनुमानात् तु जानामि मैथिली सा न संशयः।
ह्रियमाणा मया दृष्टा रक्षसा रौद्रकर्मणा ॥ ४.६.९ ॥
అనుమానంతో నేను తెలుసుకున్నాను, ఆమె మైథిలియే; సందేహం లేదు. క్రూరకర్ముడైన రాక్షసుడిచే అపహరించబడుతున్న ఆమెను నేను చూశాను.
4.6.10
क्रोशन्ती रामरामेति लक्ष्मणेति च विस्वरम्।
स्फुरन्ती रावणस्याङ्के पन्नगेन्द्रवधूर्यथा ॥ ४.६.१० ॥
'రామా, రామా' అని, 'లక్ష్మణా' అని భయంకరంగా అరుస్తూ, రావణుని ఒడిలో కొట్టుకుంటూ, నాగరాజు భార్యలా.
4.6.11
आत्मना पञ्चमं मां हि दृष्ट्वा शैलतले स्थितम्।
उत्तरीयं तया त्यक्तं शुभान्याभरणानि च ॥ ४.६.११ ॥
ఐదవవాడనైన నన్ను పర్వత ప్రాంతంలో నిలిచి ఉండటం చూసి, ఆమె తన ఉత్తరీయాన్ని, శుభమైన ఆభరణాలను జారవిడిచింది.
4.6.12
तान्यस्माभिर्गृहीतानि निहितानि च राघव।
आनयिष्याम्यहं तानि प्रत्यभिज्ञातुमर्हसि ॥ ४.६.१२ ॥
మేము వాటిని తీసుకుని భద్రపరిచాము. రాఘవా, నేను వాటిని తీసుకువస్తాను; నీవు వాటిని గుర్తించవచ్చు.
4.6.13
तमब्रवीत् ततो रामः सुग्रीवं प्रियवादिनम्।
आनयस्व सखे शीघ्रं किमर्थं प्रविलम्बसे ॥ ४.६.१३ ॥
అప్పుడు రాముడు ప్రియంగా మాట్లాడే సుగ్రీవునితో ఇలా అన్నాడు: "మిత్రమా, వెంటనే తీసుకురా. ఎందుకు ఆలస్యం చేస్తున్నావు?"
4.6.14
एवमुक्तस्तु सुग्रीवः शैलस्य गहनां गुहाम्।
प्रविवेश ततः शीघ्रं राघवप्रियकाम्यया ॥ ४.६.१४ ॥
ఇలా చెప్పబడిన సుగ్రీవుడు రాఘవునికి ప్రియం కలిగించాలన్న కోరికతో వెంటనే పర్వతంలోని లోతైన గుహలోకి ప్రవేశించాడు.
4.6.15
उत्तरीयं गृहीत्वा तु स तान्याभरणानि च।
इदं पश्येति रामाय दर्शयामास वानरः ॥ ४.६.१५ ॥
అప్పుడు ఆ వానరుడు ఉత్తరీయాన్ని, ఆ ఆభరణాలను తీసుకుని, "ఇది చూడు" అంటూ రామునికి చూపించాడు.
4.6.16
ततो गृहीत्वा वासस्तु शुभान्याभरणानि च।
अभवद् बाष्पसंरुद्धो नीहारेणेव चन्द्रमाः ॥ ४.६.१६ ॥
అప్పుడు ఆ వస్త్రాన్ని, ఆ శుభ ఆభరణాలను తీసుకున్న రాముడు, మంచుతో కప్పబడిన చంద్రునిలా కన్నీళ్లతో నిండిపోయాడు.
4.6.17
सीतास्नेहप्रवृत्तेन स तु बाष्पेण दूषितः।
हा प्रियेति रुदन् धैर्यमुत्सृज्य न्यपतत् क्षितौ ॥ ४.६.१७ ॥
సీత పట్ల ప్రేమతో పుట్టిన కన్నీళ్లతో బాధపడిన అతడు "అయ్యో ప్రియా!" అని రోదిస్తూ, ధైర్యం వదిలి నేలపై పడిపోయాడు.
4.6.18
हृदि कृत्वा स बहुशस्तमलंकारमुत्तमम्।
निशश्वास भृशं सर्पो बिलस्थ इव रोषितः ॥ ४.६.१८ ॥
ఆ ఉత్తమ ఆభరణాన్ని పదేపదే హృదయానికి హత్తుకొని, పుట్టలో ఉండి కోపించిన పామువలె అతడు బలంగా నిట్టూర్చాడు.
4.6.19
अविच्छिन्नाश्रुवेगस्तु सौमित्रिं प्रेक्ष्य पार्श्वतः।
परिदेवयितुं दीनं रामः समुपचक्रमे ॥ ४.६.१९ ॥
ఆగని కన్నీటి ప్రవాహంతో ఉన్న రాముడు, పక్కనే ఉన్న సౌమిత్రిని చూసి దీనంగా విలపించడం మొదలుపెట్టాడు.
4.6.20
पश्य लक्ष्मण वैदेह्या संत्यक्तं ह्रियमाणया।
उत्तरीयमिदं भूमौ शरीराद् भूषणानि च ॥ ४.६.२० ॥
లక్ష్మణా, చూడు. అపహరించబడుతూ వైదేహి ఈ ఉత్తరీయాన్ని, శరీరం నుండి తీసిన ఆభరణాలను నేలపై వదిలివేసింది.
4.6.21
शाद्वलिन्यां ध्रुवं भूम्यां सीतया ह्रियमाणया।
उत्सृष्टं भूषणमिदं तथा रूपं हि दृश्यते ॥ ४.६.२१ ॥
గడ్డితో కప్పబడిన ఈ నేలపై, అపహరించబడుతున్న సీత ఖచ్చితంగా ఈ ఆభరణాన్ని జారవిడిచింది; ఆ రూపం అలాగే కనిపిస్తోంది.
4.6.22
एवमुक्तस्तु रामेण लक्ष्मणो वाक्यमब्रवीत्।
नाहं जानामि केयूरे नाहं जानामि कुण्डले ॥ ४.६.२२ ॥
రాముడు ఇలా అనగా, లక్ష్మణుడు ఇలా అన్నాడు: 'కేయూరాలను నేను గుర్తించలేను; కుండలాలను కూడా నేను గుర్తించలేను.'
4.6.23
नूपुरे त्वभिजानामि नित्यं पादाभिवन्दनात्।
ततस्तु राघवो वाक्यं सुग्रीवमिदमब्रवीत् ॥ ४.६.२३ ॥
కానీ నూపురాలను నేను గుర్తిస్తాను; ఎందుకంటే ఆమె పాదాలకు నేను నిత్యం నమస్కరించేవాడిని. అప్పుడు రాఘవుడు సుగ్రీవునితో ఈ మాటలు అన్నాడు.
4.6.24
ब्रूहि सुग्रीव कं देशं ह्रियन्ती लक्षिता त्वया।
रक्षसा रौद्ररूपेण मम प्राणप्रिया हृता ॥ ४.६.२४ ॥
సుగ్రీవా, అపహరించబడుతూ ఆమెను నువ్వు ఏ దేశం వైపు చూశావో చెప్పు. భయంకర రూపంగల రాక్షసుడు నా ప్రాణప్రియను అపహరించాడు.
4.6.25
क्व वा वसति तद् रक्षो महद् व्यसनदं मम।
यन्निमित्तमहं सर्वान् नाशयिष्यामि राक्षसान् ॥ ४.६.२५ ॥
నాకు మహా కష్టాన్ని కలిగించిన ఆ రాక్షసుడు ఎక్కడ నివసిస్తున్నాడు? అతని కారణంగా నేను రాక్షసులందరినీ నాశనం చేస్తాను.
4.6.26
हरता मैथिलीं येन मां च रोषयता ध्रुवम्।
आत्मनो जीवितान्ताय मृत्युद्वारमपावृतम् ॥ ४.६.२६ ॥
మైథిలిని అపహరించి, నన్ను కోపింపజేసినవాడు నిశ్చయంగా తన జీవితాంతానికి మృత్యుద్వారాన్ని తెరిచాడు.
4.6.27
मम दयिततमा हृता वनाद्
रजनिचरेण विमथ्य येन सा।
कथय मम रिपुं तमद्य वै
प्लवगपते यमसंनिधिं नयामि ॥ ४.६.२७ ॥
నా అత్యంత ప్రియురాలిని వనం నుండి రాత్రిచరుడు బలవంతంగా అపహరించాడు. వానరపతీ! ఆ శత్రువెవరో నాకు చెప్పు; నేను అతన్ని ఈ రోజే యమసన్నిధికి పంపుతాను.