వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 4.60
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.60.1
ततः कृतोदकं स्नातं तं गृध्रं हरियूथपाः।
उपविष्टा गिरौ रम्ये परिवार्य समन्ततः ॥ ४.६०.१ ॥
తరువాత వానర యూథపతులు తర్పణ స్నానం ముగించిన ఆ గృధ్రాన్ని చుట్టుముట్టి, రమణీయమైన పర్వతంపై కూర్చున్నారు.
4.60.2
तमङ्गदमुपासीनं तैः सर्वैर्हरिभिर्वृतम्।
जनितप्रत्ययो हर्षात् सम्पातिः पुनरब्रवीत् ॥ ४.६०.२ ॥
అంగదుని దగ్గర కూర్చుని, వానరులందరిచే చుట్టబడిన సంపాతి నమ్మకం కలిగి ఆనందంతో మళ్ళీ మాట్లాడాడు.
4.60.3
कृत्वा निःशब्दमेकाग्राः शृण्वन्तु हरयो मम।
तथ्यं संकीर्तयिष्यामि यथा जानामि मैथिलीम् ॥ ४.६०.३ ॥
వానరులారా, నిశ్శబ్దంగా ఏకాగ్రతతో నా మాట వినండి. మైథిలిని నేను తెలిసినట్లే సత్యాన్ని చెబుతాను.
4.60.4
अस्य विन्ध्यस्य शिखरे पतितोऽस्मि पुरानघ।
सूर्यतापपरीताङ्गो निर्दग्धः सूर्यरश्मिभिः ॥ ४.६०.४ ॥
ఓ నిష్పాపుడా, పూర్వం నేను ఈ వింధ్య పర్వత శిఖరంపై పడ్డాను. సూర్య తాపంతో నా శరీరం కాలిపోయింది; సూర్య కిరణాలతో దగ్ధమయ్యాను.
4.60.5
लब्धसंज्ञस्तु षड्रात्राद् विवशो विह्वलन्निव।
वीक्षमाणो दिशः सर्वा नाभिजानामि किंचन ॥ ४.६०.५ ॥
ఆరు రాత్రుల తర్వాత స్పృహ వచ్చినా, నేను నిస్సహాయంగా కలవరపడుతూ అన్ని దిక్కులను చూశాను; ఏదీ గుర్తించలేకపోయాను.
4.60.6
ततस्तु सागरान् शैलान् नदीः सर्वाः सरांसि च।
वनानि च प्रदेशांश्च निरीक्ष्य मतिरागता ॥ ४.६०.६ ॥
తరువాత సముద్రాలు, పర్వతాలు, అన్ని నదులు, సరస్సులు, అడవులు, ప్రాంతాలను చూసిన తరువాత నా బుద్ధి (స్మృతి) తిరిగి వచ్చింది.
4.60.7
हृष्टपक्षिगणाकीर्णः कन्दरोदरकूटवान्।
दक्षिणस्योदधेस्तीरे विन्ध्योऽयमिति निश्चितः ॥ ४.६०.७ ॥
సంతోషించిన పక్షిగణాలతో నిండి, గుహలు, లోయలు, శిఖరాలు కలిగిన ఇది దక్షిణ సముద్రతీరంలోని వింధ్యపర్వతమని నిశ్చయించబడింది.
4.60.8
आसीच्चात्राश्रमं पुण्यं सुरैरपि सुपूजितम्।
ऋषिर्निशाकरो नाम यस्मिन्नुग्रतपाऽभवत् ॥ ४.६०.८ ॥
ఇక్కడ దేవతలచేత కూడా బాగా పూజించబడిన పవిత్రమైన ఆశ్రమం ఉండేది; అందులో నిశాకరుడనే ఋషి ఉగ్రతపస్సు చేశాడు.
4.60.9
अष्टौ वर्षसहस्राणि तेनास्मिन्नृषिणा गिरौ।
वसतो मम धर्मज्ञे स्वर्गते तु निशाकरे ॥ ४.६०.९ ॥
ధర్మజ్ఞా! ఆ ఋషి ఈ పర్వతంపై ఉన్నప్పుడు, నిశాకరుడు స్వర్గానికి వెళ్ళిన తర్వాత, నేను ఎనిమిది వేల సంవత్సరాలు ఇక్కడ నివసించాను.
4.60.10
अवतीर्य च विन्ध्याग्रात् कृच्छ्रेण विषमाच्छनैः।
तीक्ष्णदर्भां वसुमतीं दुःखेन पुनरागतः ॥ ४.६०.१० ॥
వింధ్య శిఖరం నుండి కష్టంగా, నెమ్మదిగా, కరకు మార్గంలో దిగి, వాడి దర్భలు గల భూమికి దుఃఖంతో నేను తిరిగి వచ్చాను.
4.60.11
तमृषिं द्रष्टुकामोऽस्मि दुःखेनाभ्यागतो भृशम्।
जटायुषा मया चैव बहुशोऽधिगतो हि सः ॥ ४.६०.११ ॥
ఆ ఋషిని చూడాలనే కోరికతో, మిక్కిలి దుఃఖంతో నేను ఇక్కడికి వచ్చాను; జటాయువు నేనూ ఆయనను అనేకసార్లు కలిశాము.
4.60.12
तस्याश्रमपदाभ्याशे ववुर्वाताः सुगन्धिनः।
वृक्षो नापुष्पितः कश्चिदफलो वा न दृश्यते ॥ ४.६०.१२ ॥
ఆయన ఆశ్రమ ప్రదేశ సమీపంలో సుగంధ వాయువులు వీచాయి; పూలు లేని లేదా ఫలాలు లేని చెట్టు ఏదీ కనిపించలేదు.
4.60.13
उपेत्य चाश्रमं पुण्यं वृक्षमूलमुपाश्रितः।
द्रष्टुकामः प्रतीक्षे च भगवन्तं निशाकरम् ॥ ४.६०.१३ ॥
పవిత్రమైన ఆశ్రమానికి చేరి, ఒక చెట్టు మొదట్లో ఆశ్రయం పొంది, భగవంతుడైన చంద్రుడిని చూడాలనే కోరికతో నేను వేచి ఉన్నాను.
4.60.14
अथ पश्यामि दूरस्थमृषिं ज्वलिततेजसम्।
कृताभिषेकं दुर्धर्षमुपावृत्तमुदङ्मुखम् ॥ ४.६०.१४ ॥
అప్పుడు దూరంలో నిలిచి ఉన్న, ప్రజ్వలించే తేజస్సుతో, స్నానాభిషేకం పూర్తిచేసిన, అజేయుడైన, ఉత్తర దిశవైపు తిరిగిన ఒక ఋషిని చూశాను.
4.60.15
तमृक्षाः सृमरा व्याघ्राः सिंहा नानासरीसृपाः।
परिवार्योपगच्छन्ति दातारं प्राणिनो यथा ॥ ४.६०.१५ ॥
దాతను జీవులు చుట్టుముట్టినట్లు, ఎలుగుబంట్లు, జింకలు, పులులు, సింహాలు, అనేక సరీసృపాలు ఆయనను చుట్టుముట్టి సమీపించాయి.
4.60.16
ततः प्राप्तमृषिं ज्ञात्वा तानि सत्त्वानि वै ययुः।
प्रविष्टे राजनि यथा सर्वं सामात्यकं बलम् ॥ ४.६०.१६ ॥
ఋషి వచ్చాడని తెలుసుకుని ఆ జీవులు వెళ్ళిపోయాయి, రాజు ప్రవేశించగా మంత్రులతో సహా సైన్యమంతా తొలగిపోయినట్లు.
4.60.17
ऋषिस्तु दृष्ट्वा मां तुष्टः प्रविष्टश्चाश्रमं पुनः।
मुहूर्तमात्रान्निर्गम्य ततः कार्यमपृच्छत ॥ ४.६०.१७ ॥
ఋషి నన్ను చూసి సంతోషించి మళ్ళీ ఆశ్రమంలో ప్రవేశించాడు; ఒక్క క్షణంలో బయటకు వచ్చి నా పని ఏమిటని అడిగాడు.
4.60.18
सौम्य वैकल्यतां दृष्ट्वा रोम्णां ते नावगम्यते।
अग्निदग्धाविमौ पक्षौ प्राणाश्चापि शरीरके ॥ ४.६०.१८ ॥
ఓ సౌమ్యుడా, నీ అంగవైకల్యాన్ని చూస్తే నీ రెక్కల ఈకలు కనిపించడం లేదు; ఈ రెండు రెక్కలు అగ్నితో కాలిపోయాయి, శరీరంలో ప్రాణాలు కూడా.
4.60.19
गृध्रौ द्वौ दृष्टपूर्वौ मे मातरिश्वसमौ जवे।
गृध्राणां चैव राजानौ भ्रातरौ कामरूपिणौ ॥ ४.६०.१९ ॥
వాయువుతో సమానమైన వేగం గల రెండు గద్దలను నేను ఇంతకుముందు చూశాను. వారు గద్దలకు రాజులైన ఇద్దరు సోదరులు, ఇష్టమైన రూపం ధరించగలవారు.
4.60.20
ज्येष्ठोऽवितस्त्वं सम्पाते जटायुरनुजस्तव।
मानुषं रूपमास्थाय गृह्णीतां चरणौ मम ॥ ४.६०.२० ॥
సంపాతీ, నీవు పెద్దవాడివి, అవితుడు; నీ తమ్ముడు జటాయువు. మానవ రూపం ధరించి నా పాదాలను పట్టుకోనీ.
4.60.21
किं ते व्याधिसमुत्थानं पक्षयोः पतनं कथम्।
दण्डो वायं धृतः केन सर्वमाख्याहि पृच्छतः ॥ ४.६०.२१ ॥
నీకు ఈ వ్యాధి ఎలా కలిగింది? నీ రెక్కలు ఎలా రాలిపోయాయి? ఈ దండాన్ని ఎవరు ధరించారు? అడుగుతున్న నాకు అంతా చెప్పు.