वाल्मीकि रामायण · सर्ग 4.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.62.1
एवमुक्त्वा मुनिश्रेष्ठमरुदं भृशदुःखितः।
अथ ध्यात्वा मुहूर्तं च भगवानिदमब्रवीत् ॥ ४.६२.१ ॥
असे बोलून, अत्यंत दुःखी होऊन मुनिश्रेष्ठ अरुदाला बोलल्यानंतर, क्षणभर ध्यान करून भगवान हे म्हणाले.
4.62.2
पक्षौ च ते प्रपक्षौ च पुनरन्यौ भविष्यतः।
चक्षुषी चैव प्राणाश्च विक्रमश्च बलं च ते ॥ ४.६२.२ ॥
तुझे पंख आणि पिसे पुन्हा वेगळ्या रूपात वाढतील; तुझे डोळे, प्राण, पराक्रम आणि बळ तुला परत मिळतील.
4.62.3
पुराणे सुमहत्कार्यं भविष्यं हि मया श्रुतम्।
दृष्टं मे तपसा चैव श्रुत्वा च विदितं मम ॥ ४.६२.३ ॥
पुराणांमध्ये एका महान कार्याचे भविष्य मी ऐकले आहे; तपाने मी पाहिले आहे, आणि ऐकूनही ते मला कळले आहे.
4.62.4
राजा दशरथो नाम कश्चिदिक्ष्वाकुवर्धनः।
तस्य पुत्रो महातेजा रामो नाम भविष्यति ॥ ४.६२.४ ॥
इक्ष्वाकु वंशाची वृद्धी करणारा दशरथ नावाचा एक राजा होईल; त्याचा पुत्र महातेजस्वी राम होईल.
4.62.5
अरण्यं च सह भ्रात्रा लक्ष्मणेन गमिष्यति।
तस्मिन्नर्थे नियुक्तः सन् पित्रा सत्यपराक्रमः ॥ ४.६२.५ ॥
तो बंधू लक्ष्मणासह अरण्यात जाईल; त्या कार्यासाठी पित्याने नियुक्त केलेला सत्यपराक्रमी (तो जाईल).
4.62.6
नैर्ऋतो रावणो नाम तस्य भार्यां हरिष्यति।
राक्षसेन्द्रो जनस्थाने अवध्यः सुरदानवैः ॥ ४.६२.६ ॥
नैर्‍ऋत रावण नावाचा त्याच्या पत्नीचे हरण करील; जनस्थानात राक्षसराज (रावण) देव आणि दानवांनाही न मारला जाणारा आहे.
4.62.7
सा च कामैः प्रलोभ्यन्ती भक्ष्यैर्भोज्यैश्च मैथिली।
न भोक्ष्यति महाभागा दुःखमग्ना यशस्विनी ॥ ४.६२.७ ॥
कामभोगांनी आणि खाद्य-भोज्य पदार्थांनी प्रलोभित केले तरीही मैथिली (सीता) ते खाणार नाही; ती महाभागा, दुःखात बुडालेली आणि यशस्विनी आहे.
4.62.8
परमान्नं च वैदेह्या ज्ञात्वा दास्यति वासवः।
यदन्नममृतप्रख्यं सुराणामपि दुर्लभम् ॥ ४.६२.८ ॥
वैदेहीसाठी वासव (इंद्र) परमान्न देईल हे जाणून; ते अन्न अमृतासमान असून देवांनाही दुर्लभ आहे.
4.62.9
तदन्नं मैथिली प्राप्य विज्ञायेन्द्रादिदं त्विति।
अग्रमुद्धृत्य रामाय भूतले निर्वपिष्यति ॥ ४.६२.९ ॥
ते अन्न मिळाल्यावर, ते इंद्रापासून आले आहे हे जाणून, मैथिली त्याचा पहिला भाग काढून रामासाठी भूमीवर अर्पण करेल.
4.62.10
यदि जीवति मे भर्ता लक्ष्मणो वापि देवरः।
देवत्वं गच्छतोर्वापि तयोरन्नमिदं त्विति ॥ ४.६२.१० ॥
माझे पती जिवंत असतील, किंवा दीर लक्ष्मणही जिवंत असेल, किंवा ते दोघे देवत्व पावले असतील — तर हे अन्न त्या दोघांचे आहे.
4.62.11
एष्यन्ति प्रेषितास्तत्र रामदूताः प्लवङ्गमाः।
आख्येया राममहिषी त्वया तेभ्यो विहङ्गम ॥ ४.६२.११ ॥
तेथे रामाने पाठवलेले दूत, वानर येतील. हे विहंगमा, तू त्यांना रामाच्या महिषीविषयी (सीतेविषयी) सांगायचे आहे.
4.62.12
सर्वथा तु न गन्तव्यमीदृशः क्व गमिष्यसि।
देशकालौ प्रतीक्षस्व पक्षौ त्वं प्रतिपत्स्यसे ॥ ४.६२.१२ ॥
कोणत्याही प्रकारे तू जाऊ नयेस; अशा अवस्थेत तू कुठे जाशील? देश आणि काळाची प्रतीक्षा कर — तेव्हा तुला पंख मिळतील.
4.62.13
उत्सहेयमहं कर्तुमद्यैव त्वां सपक्षकम्।
इहस्थस्त्वं हि लोकानां हितं कार्यं करिष्यसि ॥ ४.६२.१३ ॥
मी आजच तुला पंखांसह (पुन्हा) करण्यास समर्थ आहे; येथेच उभा राहून तू लोकांच्या हिताचे कार्य करशील.
4.62.14
त्वयापि खलु तत् कार्यं तयोश्च नृपपुत्रयोः।
ब्राह्मणानां गुरूणां च मुनीनां वासवस्य च ॥ ४.६२.१४ ॥
त्या दोन राजपुत्रांसाठी, ब्राह्मणांसाठी, गुरूंसाठी, मुनींसाठी आणि इंद्रासाठीही ते कार्य तुलाच खरोखर करायचे आहे.
4.62.15
इच्छाम्यहमपि द्रष्टुं भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
नेच्छे चिरं धारयितुं प्राणांस्त्यक्ष्ये कलेवरम्।
महर्षिस्त्वब्रवीदेवं दृष्टतत्त्वार्थदर्शनः ॥ ४.६२.१५ ॥
मलाही राम आणि लक्ष्मण या दोन बंधूंना पाहण्याची इच्छा आहे. दीर्घकाळ प्राण धारण करण्याची माझी इच्छा नाही; मी हे शरीर त्यागीन. तत्त्वार्थ जाणणारे महर्षी असे म्हणाले.