Vālmīki Rāmāyaṇa · Sarga 4.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.64.1
आख्याता गृध्रराजेन समुत्प्लुत्य प्लवङ्गमाः।
संगताः प्रीतिसंयुक्ता विनेदुः सिंहविक्रमाः ॥ ४.६४.१ ॥
Told by the vulture king, the leaping monkeys sprang up and gathered together; filled with joy, lion-valiant, they roared.
4.64.2
सम्पातेर्वचनं श्रुत्वा हरयो रावणक्षयम्।
हृष्टाः सागरमाजग्मुः सीतादर्शनकांक्षिणः ॥ ४.६४.२ ॥
Hearing Sampāti's words of Rāvaṇa's destruction, the delighted monkeys, desiring to see Sītā, came to the ocean.
4.64.3
अभिगम्य तु तं देशं ददृशुर्भीमविक्रमाः।
कृत्स्नं लोकस्य महतः प्रतिबिम्बमवस्थितम् ॥ ४.६४.३ ॥
Having come to that place, the monkeys of terrible valour saw it standing there like the entire reflection of the great world.
4.64.4
दक्षिणस्य समुद्रस्य समासाद्योत्तरां दिशम्।
संनिवेशं ततश्चक्रुर्हरिवीरा महाबलाः ॥ ४.६४.४ ॥
Having reached the northern direction of the southern ocean, the heroic monkeys of great strength then made their encampment there.
4.64.5
प्रसुप्तमिव चान्यत्र क्रीडन्तमिव चान्यतः।
क्वचित् पर्वतमात्रैश्च जलराशिभिरावृतम् ॥ ४.६४.५ ॥
Here it seemed asleep, there it seemed to be at play, and in places it was surrounded by mountain-sized masses of water.
4.64.6
संकुलं दानवेन्द्रैश्च पातालतलवासिभिः।
रोमहर्षकरं दृष्ट्वा विषेदुः कपिकुञ्जराः ॥ ४.६४.६ ॥
Seeing that hair-raising sight, teeming with lords of the dānavas who dwell in the depths of the netherworld, the best of monkeys were dismayed.
4.64.7
आकाशमिव दुष्पारं सागरं प्रेक्ष्य वानराः।
विषेदुः सहिताः सर्वे कथं कार्यमिति ब्रुवन् ॥ ४.६४.७ ॥
Seeing the ocean, hard to cross like the sky, all the monkeys together despaired, saying, "How shall the task be done?"
4.64.8
विषण्णां वाहिनीं दृष्ट्वा सागरस्य निरीक्षणात्।
आश्वासयामास हरीन् भयार्तान् हरिसत्तमः ॥ ४.६४.८ ॥
Seeing the monkey host despondent from gazing at the ocean, the best of monkeys consoled the monkeys afflicted with fear.
4.64.9
न विषादे मनः कार्यं विषादो दोषवत्तरः।
विषादो हन्ति पुरुषं बालं क्रुद्ध इवोरगः ॥ ४.६४.९ ॥
The mind should not be given to despondency, for despondency is most harmful. Despondency destroys a man as an angry serpent kills a child.
4.64.10
यो विषादं प्रसहते विक्रमे समुपस्थिते।
तेजसा तस्य हीनस्य पुरुषार्थो न सिद्ध्यति ॥ ४.६४.१० ॥
He who endures despondency when the time for valor has come, deprived of vigor, his human aim is not accomplished.
4.64.11
तस्यां रात्र्यां व्यतीतायामङ्गदो वानरैः सह।
हरिवृद्धैः समागम्य पुनर्मन्त्रममन्त्रयत् ॥ ४.६४.११ ॥
When that night had passed, Aṅgada, having assembled with the monkeys and the elder monkeys, again took counsel.
4.64.12
सा वानराणां ध्वजिनी परिवार्याङ्गदं बभौ।
वासवं परिवार्येव मरुतां वाहिनी स्थिता ॥ ४.६४.१२ ॥
That host of monkeys, surrounding Aṅgada, shone as the army of the Maruts stands surrounding Indra.
4.64.13
कोऽन्यस्तां वानरीं सेनां शक्तः स्तम्भयितुं भवेत् ।
अन्यत्र वालितनयादन्यत्र च हनूमतः ॥ ४.६४.१३ ॥
Who else could hold back that army of monkeys, except Vālin's son and Hanumān?
4.64.14
ततस्तान् हरिवृद्धांश्च तच्च सैन्यमरिंदमः।
अनुमान्याङ्गदः श्रीमान् वाक्यमर्थवदब्रवीत् ॥ ४.६४.१४ ॥
Then Aṅgada, the glorious subduer of foes, addressed the aged monkey leaders and the whole army respectfully, and spoke meaningful words.
4.64.15
क इदानीं महातेजा लङ्घयिष्यति सागरम्।
कः करिष्यति सुग्रीवं सत्यसंधमरिंदमम् ॥ ४.६४.१५ ॥
Who now, of great splendor, will leap over the ocean? And who will accomplish the task of Sugrīva, true to his vow, subduer of foes?
4.64.16
को वीरो योजनशतं लङ्घयेत प्लवङ्गमः।
इमांश्च यूथपान् सर्वान् मोचयेत् को महाभयात् ॥ ४.६४.१६ ॥
What hero among monkeys could leap a hundred yojanas? And who will free all these troop leaders from this great danger?
4.64.17
कस्य प्रसादाद् दारांश्च पुत्रांश्चैव गृहाणि च।
इतो निवृत्ताः पश्येम सिद्धार्थाः सुखिनो वयम् ॥ ४.६४.१७ ॥
By whose grace shall we see again our wives, sons and homes, having returned from here, our aims fulfilled and happy?
4.64.18
कस्य प्रसादाद् रामं च लक्ष्मणं च महाबलम्।
अभिगच्छेम संहृष्टाः सुग्रीवं च वनौकसम् ॥ ४.६४.१८ ॥
By whose grace shall we, rejoicing, approach Rāma and Lakṣmaṇa, the mighty ones, and Sugrīva, the forest-dweller?
4.64.19
यदि कश्चित् समर्थो वः सागरप्लवने हरिः।
स ददात्विह नः शीघ्रं पुण्यामभयदक्षिणाम् ॥ ४.६४.१९ ॥
If any of you monkeys is able to leap across the ocean, let him quickly give us here the meritorious fee of fearlessness.
4.64.20
अङ्गदस्य वचः श्रुत्वा न कश्चित् किंचिदब्रवीत्।
स्तिमितेवाभवत् सर्वा सा तत्र हरिवाहिनी ॥ ४.६४.२० ॥
Hearing Aṅgada's words, no one spoke a word; that entire army of monkeys became as if motionless.
4.64.21
पुनरेवाङ्गदः प्राह तान् हरीन् हरिसत्तमः।
सर्वे बलवतां श्रेष्ठा भवन्तो दृढविक्रमाः।
व्यपदेशकुले जाताः पूजिताश्चाप्यभीक्ष्णशः ॥ ४.६४.२१ ॥
Then Aṅgada, foremost of the monkeys, spoke again to those monkeys: You are all the best of the mighty, of firm valor, born in a renowned lineage, and repeatedly honored.
4.64.22
नहि वो गमने भङ्गः कदाचित् कस्यचिद् भवेत्।
ब्रुवध्वं यस्य या शक्तिः प्लवने प्लवगर्षभाः ॥ ४.६४.२२ ॥
For none of you will ever face failure in going. Speak, O bulls among monkeys, each of you, of what strength you have in leaping.