ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 4.64
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.64.1
आख्याता गृध्रराजेन समुत्प्लुत्य प्लवङ्गमाः।
संगताः प्रीतिसंयुक्ता विनेदुः सिंहविक्रमाः ॥ ४.६४.१ ॥
ਗਿਰਝਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਤਾਂ ਵਾਨਰ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ; ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਉਹ ਗਰਜ ਉੱਠੇ।
4.64.2
सम्पातेर्वचनं श्रुत्वा हरयो रावणक्षयम्।
हृष्टाः सागरमाजग्मुः सीतादर्शनकांक्षिणः ॥ ४.६४.२ ॥
ਸੰਪਾਤੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਵਾਨਰ ਸੀਤਾ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ।
4.64.3
अभिगम्य तु तं देशं ददृशुर्भीमविक्रमाः।
कृत्स्नं लोकस्य महतः प्रतिबिम्बमवस्थितम् ॥ ४.६४.३ ॥
ਉਸ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕਰਮੀ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸਮੁੱਚਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਵਾਂਗ ਉੱਥੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ।
4.64.4
दक्षिणस्य समुद्रस्य समासाद्योत्तरां दिशम्।
संनिवेशं ततश्चक्रुर्हरिवीरा महाबलाः ॥ ४.६४.४ ॥
ਦੱਖਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਬਲੀ ਵਾਨਰ-ਵੀਰਾਂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਡੇਰਾ ਲਾਇਆ।
4.64.5
प्रसुप्तमिव चान्यत्र क्रीडन्तमिव चान्यतः।
क्वचित् पर्वतमात्रैश्च जलराशिभिरावृतम् ॥ ४.६४.५ ॥
ਕਿਤੇ ਉਹ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਜਾਪਦਾ ਸੀ, ਕਿਤੇ ਖੇਡਦਾ ਹੋਇਆ; ਕਿਤੇ ਪਹਾੜ ਜਿੱਡੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
4.64.6
संकुलं दानवेन्द्रैश्च पातालतलवासिभिः।
रोमहर्षकरं दृष्ट्वा विषेदुः कपिकुञ्जराः ॥ ४.६४.६ ॥
ਪਾਤਾਲ-ਤਲ ਦੇ ਵਾਸੀ ਦਾਨਵ-ਇੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ ਕਪੀ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਏ।
4.64.7
आकाशमिव दुष्पारं सागरं प्रेक्ष्य वानराः।
विषेदुः सहिताः सर्वे कथं कार्यमिति ब्रुवन् ॥ ४.६४.७ ॥
ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਦੁਸ਼ਤਰ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਇਕੱਠੇ ਵਿਸ਼ਾਦ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ ਅਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ?"
4.64.8
विषण्णां वाहिनीं दृष्ट्वा सागरस्य निरीक्षणात्।
आश्वासयामास हरीन् भयार्तान् हरिसत्तमः ॥ ४.६४.८ ॥
ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਉਦਾਸ ਹੋਈ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰਿਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ।
4.64.9
न विषादे मनः कार्यं विषादो दोषवत्तरः।
विषादो हन्ति पुरुषं बालं क्रुद्ध इवोरगः ॥ ४.६४.९ ॥
ਵਿਸ਼ਾਦ ਵਿੱਚ ਮਨ ਨਹੀਂ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਵਿਸ਼ਾਦ ਬਹੁਤ ਦੋਸ਼ਪੂਰਨ ਹੈ। ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੱਪ ਜਿਵੇਂ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਵਿਸ਼ਾਦ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4.64.10
यो विषादं प्रसहते विक्रमे समुपस्थिते।
तेजसा तस्य हीनस्य पुरुषार्थो न सिद्ध्यति ॥ ४.६४.१० ॥
ਪਰਾਕਰਮ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਉਣ 'ਤੇ ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਦ ਨੂੰ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇਜ ਤੋਂ ਹੀਣ ਉਸ ਦਾ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥ ਸਿੱਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
4.64.11
तस्यां रात्र्यां व्यतीतायामङ्गदो वानरैः सह।
हरिवृद्धैः समागम्य पुनर्मन्त्रममन्त्रयत् ॥ ४.६४.११ ॥
ਉਹ ਰਾਤ ਬੀਤਣ 'ਤੇ, ਅੰਗਦ ਵਾਨਰਾਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਫਿਰ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
4.64.12
सा वानराणां ध्वजिनी परिवार्याङ्गदं बभौ।
वासवं परिवार्येव मरुतां वाहिनी स्थिता ॥ ४.६४.१२ ॥
ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਉਹ ਸੈਨਾ ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਘੇਰ ਕੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋਵੇ।
4.64.13
कोऽन्यस्तां वानरीं सेनां शक्तः स्तम्भयितुं भवेत् ।
अन्यत्र वालितनयादन्यत्र च हनूमतः ॥ ४.६४.१३ ॥
ਵਾਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉਸ ਵਾਨਰ-ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੌਣ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ?
4.64.14
ततस्तान् हरिवृद्धांश्च तच्च सैन्यमरिंदमः।
अनुमान्याङ्गदः श्रीमान् वाक्यमर्थवदब्रवीत् ॥ ४.६४.१४ ॥
ਫਿਰ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਅੰਗਦ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਵਾਨਰ-ਆਗੂਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਕੇ ਅਰਥ-ਭਰੇ ਬਚਨ ਕਹੇ।
4.64.15
क इदानीं महातेजा लङ्घयिष्यति सागरम्।
कः करिष्यति सुग्रीवं सत्यसंधमरिंदमम् ॥ ४.६४.१५ ॥
ਹੁਣ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਕੌਣ ਸਮੁੰਦਰ ਟੱਪੇਗਾ? ਸੱਚੇ ਪ੍ਰਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ?
4.64.16
को वीरो योजनशतं लङ्घयेत प्लवङ्गमः।
इमांश्च यूथपान् सर्वान् मोचयेत् को महाभयात् ॥ ४.६४.१६ ॥
ਸੌ ਯੋਜਨ ਟੱਪ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹੜਾ ਵੀਰ ਵਾਨਰ ਹੈ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਯੂਥਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਮਹਾਭੈ ਤੋਂ ਕੌਣ ਛੁਡਾਏਗਾ?
4.64.17
कस्य प्रसादाद् दारांश्च पुत्रांश्चैव गृहाणि च।
इतो निवृत्ताः पश्येम सिद्धार्थाः सुखिनो वयम् ॥ ४.६४.१७ ॥
ਕਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਵੇਖਾਂਗੇ? ਇੱਥੋਂ ਵਾਪਸ ਜਾ ਕੇ, ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਕਰਕੇ, ਸੁਖੀ ਹੋ ਕੇ?
4.64.18
कस्य प्रसादाद् रामं च लक्ष्मणं च महाबलम्।
अभिगच्छेम संहृष्टाः सुग्रीवं च वनौकसम् ॥ ४.६४.१८ ॥
ਕਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਕੋਲ, ਅਤੇ ਵਨਵਾਸੀ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਕੋਲ ਜਾਵਾਂਗੇ?
4.64.19
यदि कश्चित् समर्थो वः सागरप्लवने हरिः।
स ददात्विह नः शीघ्रं पुण्यामभयदक्षिणाम् ॥ ४.६४.१९ ॥
ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵਾਨਰ ਸਮੁੰਦਰ ਟੱਪਣ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੱਥੇ ਜਲਦੀ ਸਾਨੂੰ ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ ਅਭਯ-ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੇਵੇ।
4.64.20
अङ्गदस्य वचः श्रुत्वा न कश्चित् किंचिदब्रवीत्।
स्तिमितेवाभवत् सर्वा सा तत्र हरिवाहिनी ॥ ४.६४.२० ॥
ਅੰਗਦ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ; ਉਹ ਸਾਰੀ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਜਿਵੇਂ ਸੁੰਨ ਹੋ ਗਈ।
4.64.21
पुनरेवाङ्गदः प्राह तान् हरीन् हरिसत्तमः।
सर्वे बलवतां श्रेष्ठा भवन्तो दृढविक्रमाः।
व्यपदेशकुले जाताः पूजिताश्चाप्यभीक्ष्णशः ॥ ४.६४.२१ ॥
ਫਿਰ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅੰਗਦ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਆਖਿਆ — ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਹੋ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਹੋ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਨਮਾਨੇ ਗਏ ਹੋ।
4.64.22
नहि वो गमने भङ्गः कदाचित् कस्यचिद् भवेत्।
ब्रुवध्वं यस्य या शक्तिः प्लवने प्लवगर्षभाः ॥ ४.६४.२२ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵੀ ਜਾਣ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ। ਹੇ ਵਾਨਰ ਬਲਦੋ, ਜਿਸ ਦੀ ਜਿੰਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਖੋ।