Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 4.64

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

4.64.1

आख्याता गृध्रराजेन समुत्प्लुत्य प्लवङ्गमाः।
संगताः प्रीतिसंयुक्ता विनेदुः सिंहविक्रमाः ॥ ४.६४.१ ॥

ଗୃଧ୍ରରାଜ କହିବାରୁ ବାନରମାନେ ଡେଇଁ ଉଠି ଏକତ୍ର ହେଲେ; ଆନନ୍ଦରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସିଂହବିକ୍ରମ ସେମାନେ ଗର୍ଜନ କଲେ।

4.64.2

सम्पातेर्वचनं श्रुत्वा हरयो रावणक्षयम्।
हृष्टाः सागरमाजग्मुः सीतादर्शनकांक्षिणः ॥ ४.६४.२ ॥

ସମ୍ପାତିଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି, ରାବଣର ବିନାଶ ଶୁଣି ହୃଷ୍ଟ ବାନରମାନେ ସୀତାଦର୍ଶନ ଇଚ୍ଛାରେ ସମୁଦ୍ର ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।

4.64.3

अभिगम्य तु तं देशं ददृशुर्भीमविक्रमाः।
कृत्स्नं लोकस्य महतः प्रतिबिम्बमवस्थितम् ॥ ४.६४.३ ॥

ସେ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚି, ଭୀମବିକ୍ରମୀ ବାନରମାନେ ମହାଲୋକର ସମସ୍ତ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ପରି ସେଠାରେ ରହିଥିବାର ଦେଖିଲେ।

4.64.4

दक्षिणस्य समुद्रस्य समासाद्योत्तरां दिशम्।
संनिवेशं ततश्चक्रुर्हरिवीरा महाबलाः ॥ ४.६४.४ ॥

ଦକ୍ଷିଣ ସମୁଦ୍ରର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ପହଞ୍ଚି ସେ ମହାବଳୀ ହରିବୀରମାନେ ସେଠାରେ ଛାଉଣି ପକାଇଲେ।

4.64.5

प्रसुप्तमिव चान्यत्र क्रीडन्तमिव चान्यतः।
क्वचित् पर्वतमात्रैश्च जलराशिभिरावृतम् ॥ ४.६४.५ ॥

କେଉଁଠି ତାହା ଶୋଉଥିବା ପରି, କେଉଁଠି ଖେଳୁଥିବା ପରି ଲାଗୁଥିଲା; କେଉଁଠି ପର୍ବତ ପରିମାଣ ଜଳରାଶିରେ ଆବୃତ ଥିଲା।

4.64.6

संकुलं दानवेन्द्रैश्च पातालतलवासिभिः।
रोमहर्षकरं दृष्ट्वा विषेदुः कपिकुञ्जराः ॥ ४.६४.६ ॥

ପାତାଳତଳବାସୀ ଦାନବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ରୋମାଞ୍ଚକର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି କପିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ବିଷାଦିତ ହେଲେ।

4.64.7

आकाशमिव दुष्पारं सागरं प्रेक्ष्य वानराः।
विषेदुः सहिताः सर्वे कथं कार्यमिति ब्रुवन् ॥ ४.६४.७ ॥

ଆକାଶ ପରି ଦୁସ୍ତର ସାଗର ଦେଖି ସମସ୍ତ ବାନର ଏକତ୍ର ବିଷାଦରେ ପଡ଼ିଲେ ଏବଂ କହିଲେ, "କାର୍ଯ୍ୟ କିପରି ହେବ?"

4.64.8

विषण्णां वाहिनीं दृष्ट्वा सागरस्य निरीक्षणात्।
आश्वासयामास हरीन् भयार्तान् हरिसत्तमः ॥ ४.६४.८ ॥

ସାଗରକୁ ଦେଖି ବିଷାଦିତ ବାନର ସେନାକୁ ଦେଖି, ଭୟାର୍ତ୍ତ ବାନରମାନଙ୍କୁ ହରିଶ୍ରେଷ୍ଠ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।

4.64.9

न विषादे मनः कार्यं विषादो दोषवत्तरः।
विषादो हन्ति पुरुषं बालं क्रुद्ध इवोरगः ॥ ४.६४.९ ॥

ବିଷାଦରେ ମନ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ବିଷାଦ ଅଧିକ ଦୋଷପୂର୍ଣ୍ଣ। କ୍ରୁଦ୍ଧ ସାପ ଯେପରି ଶିଶୁକୁ ମାରେ, ସେହିପରି ବିଷାଦ ମନୁଷ୍ୟକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।

4.64.10

यो विषादं प्रसहते विक्रमे समुपस्थिते।
तेजसा तस्य हीनस्य पुरुषार्थो न सिद्ध्यति ॥ ४.६४.१० ॥

ପରାକ୍ରମର ସମୟ ଆସିଲେ ଯିଏ ବିଷାଦ ସହେ, ତେଜହୀନ ତାହାର ପୁରୁଷାର୍ଥ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ ନାହିଁ।

4.64.11

तस्यां रात्र्यां व्यतीतायामङ्गदो वानरैः सह।
हरिवृद्धैः समागम्य पुनर्मन्त्रममन्त्रयत् ॥ ४.६४.११ ॥

ସେହି ରାତ୍ରି ବିତିଗଲେ, ଅଙ୍ଗଦ ବାନରମାନଙ୍କ ଓ ବୃଦ୍ଧ ବାନରମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଳିତ ହୋଇ ପୁନର୍ବାର ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ।

4.64.12

सा वानराणां ध्वजिनी परिवार्याङ्गदं बभौ।
वासवं परिवार्येव मरुतां वाहिनी स्थिता ॥ ४.६४.१२ ॥

ସେହି ବାନର ସେନା ଅଙ୍ଗଦଙ୍କୁ ଘେରି ଏପରି ଶୋଭିଲା, ଯେପରି ମରୁତମାନଙ୍କ ସେନା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଘେରି ଠିଆ ହୁଏ।

4.64.13

कोऽन्यस्तां वानरीं सेनां शक्तः स्तम्भयितुं भवेत् ।
अन्यत्र वालितनयादन्यत्र च हनूमतः ॥ ४.६४.१३ ॥

ବାଳିପୁତ୍ର ଓ ହନୁମାନ ବ୍ୟତୀତ ସେ ବାନରସେନାକୁ ଆଉ କିଏ ରୋକିପାରିବ?

4.64.14

ततस्तान् हरिवृद्धांश्च तच्च सैन्यमरिंदमः।
अनुमान्याङ्गदः श्रीमान् वाक्यमर्थवदब्रवीत् ॥ ४.६४.१४ ॥

ଏଥିରେ ଶତ୍ରୁଦମନ ଶ୍ରୀମାନ ଅଙ୍ଗଦ ସେହି ବୃଦ୍ଧ ବାନରନେତାମାନଙ୍କୁ ଓ ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ସମ୍ବୋଧନ କରି ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

4.64.15

क इदानीं महातेजा लङ्घयिष्यति सागरम्।
कः करिष्यति सुग्रीवं सत्यसंधमरिंदमम् ॥ ४.६४.१५ ॥

ବର୍ତ୍ତମାନ ମହାତେଜସ୍ୱୀ କିଏ ସାଗର ଡେଇଁବ? ସତ୍ୟସନ୍ଧ ଓ ଶତ୍ରୁଦମନ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ କିଏ କରିବ?

4.64.16

को वीरो योजनशतं लङ्घयेत प्लवङ्गमः।
इमांश्च यूथपान् सर्वान् मोचयेत् को महाभयात् ॥ ४.६४.१६ ॥

ଶହେ ଯୋଜନ ଡେଇଁପାରିବା ବୀର ବାନର କିଏ? ଏହି ଯୂଥପତିମାନଙ୍କୁ ଏହି ମହାଭୟରୁ କିଏ ମୁକ୍ତ କରିବ?

4.64.17

कस्य प्रसादाद् दारांश्च पुत्रांश्चैव गृहाणि च।
इतो निवृत्ताः पश्येम सिद्धार्थाः सुखिनो वयम् ॥ ४.६४.१७ ॥

କାହାର କୃପାରେ ଆମେ ପତ୍ନୀ, ପୁତ୍ର ଓ ଗୃହକୁ ପୁଣି ଦେଖିବୁ? ଏଠାରୁ ଫେରି, କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧ ହୋଇ, ସୁଖୀ ହୋଇ?

4.64.18

कस्य प्रसादाद् रामं च लक्ष्मणं च महाबलम्।
अभिगच्छेम संहृष्टाः सुग्रीवं च वनौकसम् ॥ ४.६४.१८ ॥

କାହାର କୃପାରେ ଆମେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ମହାବଳୀ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ପାଖକୁ, ଏବଂ ବନବାସୀ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବୁ?

4.64.19

यदि कश्चित् समर्थो वः सागरप्लवने हरिः।
स ददात्विह नः शीघ्रं पुण्यामभयदक्षिणाम् ॥ ४.६४.१९ ॥

ସମୁଦ୍ର ଲଙ୍ଘନ କରିବାକୁ ଯଦି ଆପଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି ସମର୍ଥ ଅଛନ୍ତି, ସେ ଏଠାରେ ଶୀଘ୍ର ଆମକୁ ପୁଣ୍ୟ ଅଭୟଦକ୍ଷିଣା ଦେଉ।

4.64.20

अङ्गदस्य वचः श्रुत्वा न कश्चित् किंचिदब्रवीत्।
स्तिमितेवाभवत् सर्वा सा तत्र हरिवाहिनी ॥ ४.६४.२० ॥

ଅଙ୍ଗଦଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି କେହି କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ; ସେହି ସମଗ୍ର ବାନରସେନା ଯେପରି ସ୍ତବ୍ଧ ହୋଇଗଲା।

4.64.21

पुनरेवाङ्गदः प्राह तान् हरीन् हरिसत्तमः।
सर्वे बलवतां श्रेष्ठा भवन्तो दृढविक्रमाः।
व्यपदेशकुले जाताः पूजिताश्चाप्यभीक्ष्णशः ॥ ४.६४.२१ ॥

ତା'ପରେ ହରିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଙ୍ଗଦ ସେହି ବାନରମାନଙ୍କୁ ପୁଣି କହିଲେ — ଆପଣମାନେ ସମସ୍ତେ ବଳବାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୃଢ଼ ପରାକ୍ରମୀ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ କୁଳରେ ଜନ୍ମିତ ଏବଂ ବାରମ୍ବାର ସମ୍ମାନିତ।

4.64.22

नहि वो गमने भङ्गः कदाचित् कस्यचिद् भवेत्।
ब्रुवध्वं यस्य या शक्तिः प्लवने प्लवगर्षभाः ॥ ४.६४.२२ ॥

ଆପଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କାହାର ଗମନରେ କେବେ ବି ବାଧା ହେବ ନାହିଁ। ହେ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠଗଣ, ଯାହାର ଯେତେ ଶକ୍ତି ଅଛି କହନ୍ତୁ।