ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 4.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.66.1
अनेकशतसाहस्रीं विषण्णां हरिवाहिनीम्।
जाम्बवान् समुदीक्ष्यैवं हनूमन्तमथाब्रवीत् ॥ ४.६६.१ ॥
ਸੈਂਕੜੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਂਦਰ-ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਉਦਾਸ ਵੇਖ ਕੇ ਜਾਂਬਵਾਨ ਨੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖਿਆ।
4.66.2
वीर वानरलोकस्य सर्वशास्त्रविदां वर।
तूष्णीमेकान्तमाश्रित्य हनूमन् किं न जल्पसि ॥ ४.६६.२ ॥
ਹੇ ਵੀਰ! ਬਾਂਦਰ-ਲੋਕ ਦੇ ਸਰਬ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਹਨੂਮਾਨ! ਏਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਕੇ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ?
4.66.3
हनूमन् हरिराजस्य सुग्रीवस्य समो ह्यसि।
रामलक्ष्मणयोश्चापि तेजसा च बलेन च ॥ ४.६६.३ ॥
ਹੇ ਹਨੂਮਾਨ! ਤੂੰ ਬਾਂਦਰ-ਰਾਜੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈਂ; ਤੇਜ ਅਤੇ ਬਲ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਹੈਂ।
4.66.4
अरिष्टनेमिनः पुत्रो वैनतेयो महाबलः।
गरुत्मानिव विख्यात उत्तमः सर्वपक्षिणाम् ॥ ४.६६.४ ॥
ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਨਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਬਲੀ ਗਰੁੜ ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
4.66.5
बहुशो हि मया दृष्टः सागरे स महाबलः।
भुजङ्गानुद्धरन् पक्षी महाबाहुर्महाबलः ॥ ४.६६.५ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਈ ਵਾਰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ; ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕਦਾ ਉਹ ਪੰਛੀ, ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਮਹਾਬਲੀ।
4.66.6
पक्षयोर्यद् बलं तस्य भुजवीर्यबलं तव।
विक्रमश्चापि वेगश्च न ते तेनापहीयते ॥ ४.६६.६ ॥
ਉਸ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਬਲ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਰੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦੇ ਵੀਰਜ-ਬਲ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਤੇਰਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਵੇਗ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
4.66.7
बलं बुद्धिश्च तेजश्च सत्त्वं च हरिपुङ्गव।
विशिष्टं सर्वभूतेषु किमात्मानं न सज्जसे ॥ ४.६६.७ ॥
ਹੇ ਹਰਿਪੁੰਗਵ, ਬਲ, ਬੁੱਧੀ, ਤੇਜ ਅਤੇ ਸੱਤਵ — ਜੋ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਨ — ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲਾਉਂਦਾ?
4.66.8
अप्सराऽप्सरसां श्रेष्ठा विख्याता पुञ्जिकस्थला।
अञ्जनेति परिख्याता पत्नी केसरिणो हरेः ॥ ४.६६.८ ॥
ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੰਜਿਕਸਥਲਾ — ਜੋ ਅੰਜਨਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ — ਵਾਨਰ ਕੇਸਰੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀ।
4.66.9
विख्याता त्रिषु लोकेषु रूपेणाप्रतिमा भुवि।
अभिशापादभूत् तात कपित्वे कामरूपिणी ॥ ४.६६.९ ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ ਉਹ, ਹੇ ਤਾਤ, ਸਰਾਪ ਕਾਰਨ ਬਾਂਦਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ-ਰੂਪਿਣੀ ਹੋ ਗਈ।
4.66.10
दुहिता वानरेन्द्रस्य कुञ्जरस्य महात्मनः।
मानुषं विग्रहं कृत्वा रूपयौवनशालिनी ॥ ४.६६.१० ॥
ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਵਾਨਰੇਂਦਰ ਕੁੰਜਰ ਦੀ ਧੀ ਸੀ; ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਧਾਰਕੇ ਰੂਪ ਤੇ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੀ ਸੀ।
4.66.11
विचित्रमाल्याभरणा कदाचित् क्षौमधारिणी।
अचरत् पर्वतस्याग्रे प्रावृडम्बुदसंनिभे ॥ ४.६६.११ ॥
ਵਿਚਿੱਤਰ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਰੇਸ਼ਮੀ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਬਰਸਾਤੀ ਬੱਦਲ ਵਰਗੇ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ਵਿਚਰਦੀ ਸੀ।
4.66.12
तस्या वस्त्रं विशालाक्ष्याः पीतं रक्तदशं शुभम्।
स्थितायाः पर्वतस्याग्रे मारुतोऽपाहरच्छनैः ॥ ४.६६.१२ ॥
ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਉਸ ਵਿਸ਼ਾਲ-ਨੈਣੀ ਦਾ ਲਾਲ ਕਿਨਾਰੀ ਵਾਲਾ ਪੀਲਾ ਸੁੰਦਰ ਵਸਤਰ ਹਵਾ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
4.66.13
स ददर्श ततस्तस्या वृत्तावूरू सुसंहतौ।
स्तनौ च पीनौ सहितौ सुजातं चारु चाननम् ॥ ४.६६.१३ ॥
ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਉਸਦੀਆਂ ਗੋਲ ਅਤੇ ਸੁਡੌਲ ਪੱਟਾਂ ਵੇਖੀਆਂ; ਭਰੇ ਹੋਏ, ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਛਾਤੀ ਵੇਖੇ; ਅਤੇ ਸੋਹਣਾ ਸੁਗੜਿਆ ਮੁਖ ਵੇਖਿਆ।
4.66.14
तां बलादायतश्रोणीं तनुमध्यां यशस्विनीम्।
दृष्ट्वैव शुभसर्वाङ्गीं पवनः काममोहितः ॥ ४.६६.१४ ॥
ਚੌੜੇ ਕੁੱਲ੍ਹਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ, ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਸੋਹਣੀ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਪਵਨ ਦੇਵ ਕਾਮ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
4.66.15
स तां भुजाभ्यां दीर्घाभ्यां पर्यष्वजत मारुतः।
मन्मथाविष्टसर्वाङ्गो गतात्मा तामनिन्दिताम् ॥ ४.६६.१५ ॥
ਪਵਨ ਦੇਵ ਨੇ ਲੰਮੀਆਂ ਦੋਹਾਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾ ਲਈ; ਕਾਮਦੇਵ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਵਸੇ ਹੋਏ, ਮਨ ਗਵਾਏ ਹੋਏ ਉਸ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਘੁੱਟ ਲਿਆ।
4.66.16
सा तु तत्रैव सम्भ्रान्ता सुव्रता वाक्यमब्रवीत्।
एकपत्नीव्रतमिदं को नाशयितुमिच्छति ॥ ४.६६.१६ ॥
ਪਰ ਉਹ ਉੱਥੇ ਹੀ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾ ਕੇ, ਸੁਵ੍ਰਤਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬੋਲੀ — "ਇਹ ਇੱਕ-ਪਤਨੀ ਵਰਤ ਨੂੰ ਕੌਣ ਤੋੜਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ?"
4.66.17
अञ्जनाया वचः श्रुत्वा मारुतः प्रत्यभाषत।
न त्वां हिंसामि सुश्रोणि मा भूत् ते मनसो भयम् ॥ ४.६६.१७ ॥
ਅੰਜਨਾ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਪਵਨ ਦੇਵ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ — "ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹਾਨੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਵਾਂਗਾ; ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਡਰ ਨਾ ਹੋਵੇ।"
4.66.18
मनसास्मि गतो यत् त्वां परिष्वज्य यशस्विनि।
वीर्यवान् बुद्धिसम्पन्नस्तव पुत्रो भविष्यति ॥ ४.६६.१८ ॥
"ਹੇ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ, ਮੈਂ ਮਨ ਨਾਲ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾਈ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੋਵੇਗਾ।"
4.66.19
महासत्त्वो महातेजा महाबलपराक्रमः।
लङ्घने प्लवने चैव भविष्यति मया समः ॥ ४.६६.१९ ॥
ਮਹਾਸੱਤਵ, ਮਹਾਤੇਜ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲ-ਪਰਾਕਰਮ ਵਾਲਾ ਉਹ ਲੰਘਣ ਅਤੇ ਤੈਰਨ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇਗਾ।
4.66.20
एवमुक्ता ततस्तुष्टा जननी ते महाकपे।
गुहायां त्वां महाबाहो प्रजज्ञे प्लवगर्षभ ॥ ४.६६.२० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੀ ਜਾਣ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ ਤੇਰੀ ਮਾਤਾ ਨੇ, ਹੇ ਮਹਾਕਪੀ, ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਹੇ ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੈਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
4.66.21
अभ्युत्थितं ततः सूर्यं बालो दृष्ट्वा महावने।
फलं चेति जिघृक्षुस्त्वमुत्प्लुत्याभ्युत्पतो दिवम् ॥ ४.६६.२१ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਵਨ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਾਲਕ ਤੂੰ 'ਇਹ ਫਲ ਹੈ' ਸੋਚ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਉੱਡ ਗਿਆ।
4.66.22
शतानि त्रीणि गत्वाथ योजनानां महाकपे।
तेजसा तस्य निर्धूतो न विषादं गतस्ततः ॥ ४.६६.२२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਕਪੀ, ਤਿੰਨ ਸੌ ਯੋਜਨ ਜਾ ਕੇ ਉਸਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਧਕੇਲਿਆ ਜਾ ਕੇ ਵੀ ਤੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
4.66.23
त्वामप्युपगतं तूर्णमन्तरिक्षं महाकपे।
क्षिप्तमिन्द्रेण ते वज्रं कोपाविष्टेन तेजसा ॥ ४.६६.२३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਕਪੀ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨੇੜੇ ਆਇਆ ਤਾਂ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵਜ੍ਰ ਸੁੱਟਿਆ।
4.66.24
तदा शैलाग्रशिखरे वामो हनुरभज्यत।
ततो हि नामधेयं ते हनुमानिति कीर्तितम् ॥ ४.६६.२४ ॥
ਫਿਰ ਪਰਬਤ-ਸਿਖਰ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਤੇਰੀ ਖੱਬੀ ਠੋਡੀ ਟੁੱਟ ਗਈ; ਇਸ ਲਈ ਤੇਰਾ ਨਾਮ 'ਹਨੁਮਾਨ' ਆਖਿਆ ਗਿਆ।
4.66.25
ततस्त्वां निहतं दृष्ट्वा वायुर्गन्धवहः स्वयम्।
त्रैलोक्यं भृशसंक्रुद्धो न ववौ वै प्रभञ्जनः ॥ ४.६६.२५ ॥
ਫਿਰ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਸੁਗੰਧ ਢੋਣ ਵਾਲਾ ਵਾਯੂ ਆਪ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਵਗਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
4.66.26
सम्भ्रान्ताश्च सुराः सर्वे त्रैलोक्ये क्षुभिते सति।
प्रसादयन्ति संक्रुद्धं मारुतं भुवनेश्वराः ॥ ४.६६.२६ ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋਣ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਘਬਰਾ ਗਏ, ਅਤੇ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਮਾਰੁਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
4.66.27
प्रसादिते च पवने ब्रह्मा तुभ्यं वरं ददौ।
अशस्त्रवध्यतां तात समरे सत्यविक्रम ॥ ४.६६.२७ ॥
ਪਵਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ: ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਵਧ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
4.66.28
वज्रस्य च निपातेन विरुजं त्वां समीक्ष्य च।
सहस्रनेत्रः प्रीतात्मा ददौ ते वरमुत्तमम् ॥ ४.६६.२८ ॥
ਵਜ੍ਰ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਅਣਜ਼ਖ਼ਮੀ ਵੇਖ ਕੇ ਸਹਸ੍ਰਨੇਤਰ ਇੰਦਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਉੱਤਮ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।
4.66.29
स्वच्छन्दतश्च मरणं तव स्यादिति वै प्रभो।
स त्वं केसरिणः पुत्रः क्षेत्रजो भीमविक्रमः ॥ ४.६६.२९ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਇਹ ਵਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ। ਤੂੰ ਕੇਸਰੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਕਸ਼ੇਤ੍ਰਜ, ਭਿਆਨਕ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਹੈਂ।
4.66.30
मारुतस्यौरसः पुत्रस्तेजसा चापि तत्समः।
त्वं हि वायुसुतो वत्स प्लवने चापि तत्समः ॥ ४.६६.३० ॥
ਤੂੰ ਮਾਰੁਤ ਦਾ ਔਰਸ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ, ਤੇਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸੇ ਵਰਗਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਵਾਯੂਪੁੱਤਰ ਹੈਂ, ਛਾਲ ਮਾਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸੇ ਵਰਗਾ ਹੈਂ।
4.66.31
वयमद्य गतप्राणा भवानस्मासु साम्प्रतम्।
दाक्ष्यविक्रमसम्पन्नः कपिराज इवापरः ॥ ४.६६.३१ ॥
ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਾਣਹੀਣ ਵਰਗੇ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹੋ, ਚਤੁਰਾਈ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕਪਿਰਾਜ।
4.66.32
त्रिविक्रमे मया तात सशैलवनकानना।
त्रिःसप्तकृत्वः पृथिवी परिक्रान्ता प्रदक्षिणम् ॥ ४.६६.३२ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ! ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਪਰਬਤਾਂ, ਬਨਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਦੀ ਇੱਕੀ ਵਾਰ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।
4.66.33
तथा चौषधयोऽस्माभिः संचिता देवशासनात्।
निर्मथ्यममृतं याभिस्तदानीं नो महद्बलम् ॥ ४.६६.३३ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮੰਥਨ ਵੇਲੇ ਸਾਡਾ ਮਹਾਨ ਬਲ ਸੀ।
4.66.34
स इदानीमहं वृद्धः परिहीनपराक्रमः।
साम्प्रतं कालमस्माकं भवान् सर्वगुणान्वितः ॥ ४.६६.३४ ॥
ਹੁਣ ਮੈਂ ਬੁੱਢਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਘਟ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ।
4.66.35
तद् विजृम्भस्व विक्रान्त प्लवतामुत्तमो ह्यसि।
त्वद्वीर्यं द्रष्टुकामा हि सर्वा वानरवाहिनी ॥ ४.६६.३५ ॥
ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਵਿਕਰਮੀ! ਆਪਣਾ ਬਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ; ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈਂ; ਸਾਰੀ ਵਾਨਰ-ਸੈਨਾ ਤੇਰਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ।
4.66.36
उत्तिष्ठ हरिशार्दूल लङ्घयस्व महार्णवम्।
परा हि सर्वभूतानां हनुमन् या गतिस्तव ॥ ४.६६.३६ ॥
ਉੱਠ, ਹੇ ਵਾਨਰ-ਸ਼ੇਰ! ਮਹਾਸਾਗਰ ਨੂੰ ਟੱਪ ਜਾ; ਹੇ ਹਨੂਮਾਨ, ਤੇਰੀ ਗਤੀ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।
4.66.37
विषण्णा हरयः सर्वे हनुमन् किमुपेक्षसे।
विक्रमस्व महावेग विष्णुस्त्रीन् विक्रमानिव ॥ ४.६६.३७ ॥
ਸਾਰੇ ਬਾਂਦਰ ਉਦਾਸ ਹਨ। ਹਨੂਮਾਨ, ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਹੇ ਮਹਾਵੇਗ, ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਕਦਮ ਪੁੱਟੇ ਸਨ, ਤਿਵੇਂ ਆਪਣਾ ਪਰਾਕਰਮ ਦਿਖਾ।
4.66.38
ततः कपीनामृषभेण चोदितः
प्रतीतवेगः पवनात्मजः कपिः।
प्रहर्षयंस्तां हरिवीरवाहिनीं
चकार रूपं महदात्मनस्तदा ॥ ४.६६.३८ ॥
ਤਦ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਰੇਸ਼ਠ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਇਆ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੇਗ ਵਾਲਾ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ, ਵਾਨਰ ਵੀਰਾਂ ਦੀ ਉਸ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।