Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 4.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.7.1
एवमुक्तस्तु सुग्रीवो रामेणार्तेन वानरः।
अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यं सबाष्पं बाष्पगद्गदः ॥ ४.७.१ ॥
Así interpelado por Rāma, el mono Sugrīva, afligido, con las palmas juntas, entre lágrimas y con la voz quebrada, habló estas palabras.
4.7.2
न जाने निलयं तस्य सर्वथा पापरक्षसः।
सामर्थ्यं विक्रमं वापि दौष्कुलेयस्य वा कुलम् ॥ ४.७.२ ॥
No conozco en absoluto la morada de ese demonio pecador, ni su fuerza o valor, ni el linaje de aquel de cuna innoble.
4.7.3
सत्यं तु प्रतिजानामि त्यज शोकमरिंदम।
करिष्यामि तथा यत्नं यथा प्राप्स्यसि मैथिलीम् ॥ ४.७.३ ॥
En verdad te lo prometo: abandona tu pesar, oh domador de enemigos. Haré tal esfuerzo que obtendrás a Maithilī.
4.7.4
रावणं सगणं हत्वा परितोष्यात्मपौरुषम्।
तथास्मि कर्ता नचिराद् यथा प्रीतो भविष्यसि ॥ ४.७.४ ॥
Habiendo dado muerte a Rāvaṇa junto con sus seguidores, y complaciendo tu propio valor, lo haré pronto para que quedes satisfecho.
4.7.5
अलं वैक्लव्यमालम्ब्य धैर्यमात्मगतं स्मर।
त्वद्विधानां न सदृशमीदृशं बुद्धिलाघवम् ॥ ४.७.५ ॥
¡Basta de desaliento! Aférrate al valor que llevas dentro. Tal ligereza de mente no conviene a alguien como tú.
4.7.6
मयापि व्यसनं प्राप्तं भार्याविरहजं महत्।
नाहमेवं हि शोचामि धैर्यं न च परित्यजे ॥ ४.७.६ ॥
Una gran desgracia nacida de la separación de mi esposa también me ha sobrevenido; sin embargo, no me lamento de este modo, ni abandono el valor.
4.7.7
नाहं तामनुशोचामि प्राकृतो वानरोऽपि सन्।
महात्मा च विनीतश्च किं पुनर्धृतिमान् महान् ॥ ४.७.७ ॥
No lloro por ella, aunque sea solo un mono común. ¿Cuánto menos debería afligirse un hombre magnánimo, humilde y de gran firmeza?
4.7.8
बाष्पमापतितं धैर्यान्निग्रहीतुं त्वमर्हसि।
मर्यादां सत्त्वयुक्तानां धृतिं नोत्स्रष्टुमर्हसि ॥ ४.७.८ ॥
Te corresponde contener con firmeza las lágrimas que brotan. La norma de los de temple firme es no abandonar la entereza.
4.7.9
व्यसने वार्थकृच्छ्रे वा भये वा जीवितान्तगे।
विमृशंश्च स्वयाबुद्ध्या धृतिमान् नावसीदति ॥ ४.७.९ ॥
En la calamidad, en la aflicción por bienes, en el miedo o incluso al final de la vida, el hombre firme que reflexiona con su propio juicio no se hunde en la desesperación.
4.7.10
बालिशस्तु नरो नित्यं वैक्लव्यं योऽनुवर्तते।
स मज्जत्यवशः शोके भाराक्रान्तेव नौर्जले ॥ ४.७.१० ॥
Pero el hombre que siempre cede al abatimiento es necio. Impotente en el dolor, se hunde, como una barca sobrecargada que se hunde en el agua.
4.7.11
एषोऽञ्जलिर्मया बद्धः प्रणयात् त्वां प्रसादये।
पौरुषं श्रय शोकस्य नान्तरं दातुमर्हसि ॥ ४.७.११ ॥
Por afecto, junto mis manos y te suplico. Busca refugio en el esfuerzo viril; no debes dar cabida al dolor.
4.7.12
ये शोकमनुवर्तन्ते न तेषां विद्यते सुखम्।
तेजश्च क्षीयते तेषां न त्वं शोचितुमर्हसि ॥ ४.७.१२ ॥
Para quienes ceden al dolor no hay felicidad, y también su vigor se consume. No debes afligirte.
4.7.13
शोकेनाभिप्रपन्नस्य जीविते चापि संशयः।
स शोकं त्यज राजेन्द्र धैर्यमाश्रय केवलम् ॥ ४.७.१३ ॥
Para quien está abrumado por el dolor, incluso la vida es dudosa. Por tanto, oh señor de reyes, abandona el dolor y refúgiate solo en la firmeza.
4.7.14
हितं वयस्यभावेन ब्रूहि नोपदिशामि ते।
वयस्यतां पूजयन्मे न त्वं शोचितुमर्हसि ॥ ४.७.१४ ॥
Con espíritu de amigo te digo lo que es beneficioso; no te estoy dando lecciones. Honrando nuestra amistad, no te conviene afligirte.
4.7.15
मधुरं सान्त्वितस्तेन सुग्रीवेण स राघवः।
मुखमश्रुपरिक्लिन्नं वस्त्रान्तेन प्रमार्जयत् ॥ ४.७.१५ ॥
Consolado por las dulces palabras de Sugrīva, aquel Rāghava enjugó su rostro, empapado de lágrimas, con el extremo de su vestidura.
4.7.16
प्रकृतिस्थस्तु काकुत्स्थः सुग्रीवचनात् प्रभुः।
सम्परिष्वज्य सुग्रीवमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ४.७.१६ ॥
Recobrado el ánimo por las palabras de Sugrīva, el señor Kākutstha abrazó a Sugrīva y pronunció estas palabras.
4.7.17
कर्तव्यं यद् वयस्येन स्निग्धेन च हितेन च।
अनुरूपं च युक्तं च कृतं सुग्रीव तत् त्वया ॥ ४.७.१७ ॥
Oh Sugrīva, todo lo que debe hacer un amigo cariñoso y bienintencionado, tú lo has hecho de manera apropiada y correcta.
4.7.18
एष च प्रकृतिस्थोऽहमनुनीतस्त्वया सखे।
दुर्लभो हीदृशो बन्धुरस्मिन् काले विशेषतः ॥ ४.७.१८ ॥
Oh amigo, consolado por ti, ahora he recuperado la calma. Un pariente como tú es raro, especialmente en un tiempo como este.
4.7.19
किं तु यत्नस्त्वया कार्यो मैथिल्याः परिमार्गणे।
राक्षसस्य च रौद्रस्य रावणस्य दुरात्मनः ॥ ४.७.१९ ॥
Pero en la búsqueda de Maithilī debes esforzarte, y también respecto al feroz rākṣasa, el malvado Rāvaṇa.
4.7.20
मया च यदनुष्ठेयं विस्रब्धेन तदुच्यताम्।
वर्षास्विव च सुक्षेत्रे सर्वं सम्पद्यते तव ॥ ४.७.२० ॥
Y lo que debo hacer yo, dilo con confianza; como en un buen campo en la estación de lluvias todo prospera, así para ti todo se cumplirá.
4.7.21
मया च यदिदं वाक्यमभिमानात् समीरितम्।
तत्त्वया हरिशार्दूल तत्त्वमित्युपधार्यताम् ॥ ४.७.२१ ॥
En cuanto a estas palabras que pronuncié por orgullo, oh tigre entre los monos, entiéndelas tal como son.
4.7.22
अनृतं नोक्तपूर्वं मे न च वक्ष्ये कदाचन।
एतत्ते प्रतिजानामि सत्येनैव शपाम्यहम् ॥ ४.७.२२ ॥
Nunca antes he dicho falsedad, ni la diré jamás. Esto te lo prometo; lo juro por la verdad misma.
4.7.23
ततः प्रहृष्टः सुग्रीवो वानरैः सचिवैः सह।
राघवस्य वचः श्रुत्वा प्रतिज्ञातं विशेषतः ॥ ४.७.२३ ॥
Entonces Sugrīva, muy complacido junto con los monos y los ministros, tras escuchar las palabras de Rāghava, especialmente la promesa que había hecho.
4.7.24
एवमेकान्तसम्पृक्तौ ततस्तौ नरवानरौ।
उभावन्योन्यसदृशं सुखं दुःखमभाषताम् ॥ ४.७.२४ ॥
Así, aquellos dos, el hombre y el mono, unidos íntimamente en la soledad, hablaron el uno al otro de la alegría y la tristeza, cada cual acorde con el otro.
4.7.25
महानुभावस्य वचो निशम्य
हरिर्नृपाणामधिपस्य तस्य।
कृतं स मेने हरिवीरमुख्य-
स्तदा च कार्यं हृदयेन विद्वान् ॥ ४.७.२५ ॥
Al escuchar las palabras de aquel grande y poderoso señor de los reyes, Sugrīva, el primero entre los valientes monos, consideró entonces la tarea cumplida y, sabio, lo juzgó así en su corazón.