వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 4.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.7.1
एवमुक्तस्तु सुग्रीवो रामेणार्तेन वानरः।
अब्रवीत् प्राञ्जलिर्वाक्यं सबाष्पं बाष्पगद्गदः ॥ ४.७.१ ॥
రాముడు ఇలా అనగా, దుఃఖితుడైన వానరుడు సుగ్రీవుడు చేతులు జోడించి, కన్నీళ్లతో, గద్గద స్వరంతో ఈ మాటలు పలికాడు.
4.7.2
न जाने निलयं तस्य सर्वथा पापरक्षसः।
सामर्थ्यं विक्रमं वापि दौष्कुलेयस्य वा कुलम् ॥ ४.७.२ ॥
ఆ పాపి రాక్షసుని నివాసాన్ని, అతని బలాన్ని, పరాక్రమాన్ని, లేదా ఆ నీచ కులంలో పుట్టినవాని వంశాన్ని నేను ఏమాత్రం ఎరుగను.
4.7.3
सत्यं तु प्रतिजानामि त्यज शोकमरिंदम।
करिष्यामि तथा यत्नं यथा प्राप्स्यसि मैथिलीम् ॥ ४.७.३ ॥
నిజంగా నేను ప్రతిజ్ఞ చేస్తున్నాను. శత్రునాశకా, శోకాన్ని విడువుము. నీవు మైథిలిని పొందేలా ప్రయత్నం చేస్తాను.
4.7.4
रावणं सगणं हत्वा परितोष्यात्मपौरुषम्।
तथास्मि कर्ता नचिराद् यथा प्रीतो भविष्यसि ॥ ४.७.४ ॥
రావణుని అతని గణాలతో సహా సంహరించి, మీ స్వంత పౌరుషాన్ని సంతృప్తిపరిచి, త్వరలోనే మీరు సంతోషించేలా చేస్తాను.
4.7.5
अलं वैक्लव्यमालम्ब्य धैर्यमात्मगतं स्मर।
त्वद्विधानां न सदृशमीदृशं बुद्धिलाघवम् ॥ ४.७.५ ॥
ఇక చాలు దిగులు; నీలోని ధైర్యాన్ని స్మరించుకో. నీలాంటివారికి ఇలాంటి బుద్ధి చపలత్వం తగదు.
4.7.6
मयापि व्यसनं प्राप्तं भार्याविरहजं महत्।
नाहमेवं हि शोचामि धैर्यं न च परित्यजे ॥ ४.७.६ ॥
భార్య వియోగం వల్ల కలిగిన మహా కష్టం నాకూ వచ్చింది. అయినా నేను ఇలా దుఃఖించను; ధైర్యాన్ని విడువను.
4.7.7
नाहं तामनुशोचामि प्राकृतो वानरोऽपि सन्।
महात्मा च विनीतश्च किं पुनर्धृतिमान् महान् ॥ ४.७.७ ॥
సాధారణ వానరుడైనా కూడా నేను ఆమె కోసం దుఃఖించను. మహాత్ముడు, వినయవంతుడు, గొప్ప ధైర్యవంతుడు అయినవాడు మరింత ఎలా దుఃఖిస్తాడు?
4.7.8
बाष्पमापतितं धैर्यान्निग्रहीतुं त्वमर्हसि।
मर्यादां सत्त्वयुक्तानां धृतिं नोत्स्रष्टुमर्हसि ॥ ४.७.८ ॥
ఉబికివచ్చే కన్నీటిని ధైర్యంతో ఆపుకోవడం నీకు తగినది. సత్త్వశాలుర మర్యాద ధైర్యాన్ని విడిచిపెట్టకపోవడమే.
4.7.9
व्यसने वार्थकृच्छ्रे वा भये वा जीवितान्तगे।
विमृशंश्च स्वयाबुद्ध्या धृतिमान् नावसीदति ॥ ४.७.९ ॥
విపత్తులో, ధనసంక్షోభంలో, భయంలో, లేదా ప్రాణాంతసమయంలో కూడా తన బుద్ధితో ఆలోచించే ధైర్యవంతుడు కృంగిపోడు.
4.7.10
बालिशस्तु नरो नित्यं वैक्लव्यं योऽनुवर्तते।
स मज्जत्यवशः शोके भाराक्रान्तेव नौर्जले ॥ ४.७.१० ॥
కానీ ఎల్లప్పుడూ దుర్బలత్వాన్నే అనుసరించే మనిషి మూర్ఖుడు. అతడు శోకంలో నిస్సహాయంగా మునిగిపోతాడు, భారంతో నిండిన పడవ నీటిలో మునిగినట్లు.
4.7.11
एषोऽञ्जलिर्मया बद्धः प्रणयात् त्वां प्रसादये।
पौरुषं श्रय शोकस्य नान्तरं दातुमर्हसि ॥ ४.७.११ ॥
ప్రేమతో నేను చేతులు జోడించి నిన్ను వేడుకుంటున్నాను. పౌరుషాన్ని ఆశ్రయించు; శోకానికి చోటు ఇవ్వకూ.
4.7.12
ये शोकमनुवर्तन्ते न तेषां विद्यते सुखम्।
तेजश्च क्षीयते तेषां न त्वं शोचितुमर्हसि ॥ ४.७.१२ ॥
శోకాన్ని అనుసరించేవారికి సుఖం ఉండదు; వారి తేజస్సు కూడా క్షీణిస్తుంది. నువ్వు శోకించడం తగదు.
4.7.13
शोकेनाभिप्रपन्नस्य जीविते चापि संशयः।
स शोकं त्यज राजेन्द्र धैर्यमाश्रय केवलम् ॥ ४.७.१३ ॥
శోకంలో మునిగిన వానికి జీవితంపైనే సందేహం కలుగుతుంది. కాబట్టి ఓ రాజేంద్రా, శోకాన్ని విడిచిపెట్టి పూర్తిగా ధైర్యాన్ని ఆశ్రయించు.
4.7.14
हितं वयस्यभावेन ब्रूहि नोपदिशामि ते।
वयस्यतां पूजयन्मे न त्वं शोचितुमर्हसि ॥ ४.७.१४ ॥
స్నేహభావంతో హితకరమైన మాట చెబుతున్నాను; నీకు ఉపదేశించడం లేదు. నా స్నేహాన్ని గౌరవిస్తూ నీవు శోకించడం తగదు.
4.7.15
मधुरं सान्त्वितस्तेन सुग्रीवेण स राघवः।
मुखमश्रुपरिक्लिन्नं वस्त्रान्तेन प्रमार्जयत् ॥ ४.७.१५ ॥
సుగ్రీవుని మధురమైన మాటలతో ఓదార్చబడిన ఆ రాఘవుడు, కన్నీటితో తడిసిన ముఖాన్ని వస్త్రపు కొంగుతో తుడుచుకున్నాడు.
4.7.16
प्रकृतिस्थस्तु काकुत्स्थः सुग्रीवचनात् प्रभुः।
सम्परिष्वज्य सुग्रीवमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ४.७.१६ ॥
సుగ్రీవుని మాటలతో మనసు స్వస్థత పొందిన ప్రభువు కాకుత్స్థుడు, సుగ్రీవుని కౌగిలించుకుని ఈ మాట పలికాడు.
4.7.17
कर्तव्यं यद् वयस्येन स्निग्धेन च हितेन च।
अनुरूपं च युक्तं च कृतं सुग्रीव तत् त्वया ॥ ४.७.१७ ॥
ఓ సుగ్రీవా, స్నేహంగల హితైషి మిత్రుడు చేయవలసినదంతా నీవు తగినవిధంగా, ఉచితంగా చేశావు.
4.7.18
एष च प्रकृतिस्थोऽहमनुनीतस्त्वया सखे।
दुर्लभो हीदृशो बन्धुरस्मिन् काले विशेषतः ॥ ४.७.१८ ॥
ఓ మిత్రమా, నీ ఓదార్పుతో ఇప్పుడు నేను స్వస్థత పొందాను. ఇలాంటి బంధువు, ముఖ్యంగా ఈ సమయంలో, అరుదు.
4.7.19
किं तु यत्नस्त्वया कार्यो मैथिल्याः परिमार्गणे।
राक्षसस्य च रौद्रस्य रावणस्य दुरात्मनः ॥ ४.७.१९ ॥
కాని మైథిలిని వెతకడంలో నీవు ప్రయత్నం చేయాలి; క్రూరుడైన రాక్షసుడు, దురాత్ముడైన రావణుడి విషయంలోనూ (జాగ్రత్త వహించాలి).
4.7.20
मया च यदनुष्ठेयं विस्रब्धेन तदुच्यताम्।
वर्षास्विव च सुक्षेत्रे सर्वं सम्पद्यते तव ॥ ४.७.२० ॥
నేను చేయవలసినది నమ్మకంతో చెప్పు; మంచి పొలంలో వర్షాకాలంలో అన్నీ ఫలించినట్లు, నీకు సమస్తం సిద్ధిస్తుంది.
4.7.21
मया च यदिदं वाक्यमभिमानात् समीरितम्।
तत्त्वया हरिशार्दूल तत्त्वमित्युपधार्यताम् ॥ ४.७.२१ ॥
నేను అభిమానంతో చెప్పిన ఈ మాటను, హరిశ్రేష్ఠుడా, అది అలాగే అని నీవు గ్రహించు.
4.7.22
अनृतं नोक्तपूर्वं मे न च वक्ष्ये कदाचन।
एतत्ते प्रतिजानामि सत्येनैव शपाम्यहम् ॥ ४.७.२२ ॥
నేను ఎన్నడూ అసత్యం పలకలేదు, ఇక ముందు కూడా పలకను. ఇది నేను నీకు ప్రతిజ్ఞ చేస్తున్నాను; సత్యంపైనే ప్రమాణం చేస్తున్నాను.
4.7.23
ततः प्रहृष्टः सुग्रीवो वानरैः सचिवैः सह।
राघवस्य वचः श्रुत्वा प्रतिज्ञातं विशेषतः ॥ ४.७.२३ ॥
అప్పుడు రాఘవుని మాటలు విని, ముఖ్యంగా ఆయన చేసిన ప్రతిజ్ఞను విని, సుగ్రీవుడు వానరులు, మంత్రులతో కలిసి ఎంతో సంతోషించాడు.
4.7.24
एवमेकान्तसम्पृक्तौ ततस्तौ नरवानरौ।
उभावन्योन्यसदृशं सुखं दुःखमभाषताम् ॥ ४.७.२४ ॥
ఈ విధంగా ఏకాంతంలో కలిసిన ఆ ఇద్దరు, నరుడు మరియు వానరుడు, ఒకరికొకరికి తగిన సుఖదుఃఖాలను మాట్లాడుకున్నారు.
4.7.25
महानुभावस्य वचो निशम्य
हरिर्नृपाणामधिपस्य तस्य।
कृतं स मेने हरिवीरमुख्य-
स्तदा च कार्यं हृदयेन विद्वान् ॥ ४.७.२५ ॥
మహానుభావుడైన ఆ రాజాధిపతి మాటలు విని, వానరవీరులలో ముఖ్యుడైన హరి (సుగ్రీవుడు) అప్పుడు ఆ కార్యం సిద్ధించినట్లు హృదయంలో భావించాడు.