ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 4.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.8.1
परितुष्टस्तु सुग्रीवस्तेन वाक्येन हर्षितः।
लक्ष्मणस्याग्रजं शूरमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ४.८.१ ॥
ਉਸ ਬਚਨ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਅਤੇ ਹਰਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਉਸ ਸੂਰਵੀਰ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
4.8.2
सर्वथाहमनुग्राह्यो देवतानां न संशयः।
उपपन्नो गुणोपेतः सखा यस्य भवान् मम ॥ ४.८.२ ॥
ਮੈਂ ਹਰ ਪੱਖੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹਾਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਗੁਣਵਾਨ ਆਪ ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਬਣੇ ਹੋ।
4.8.3
शक्यं खलु भवेद् राम सहायेन त्वयानघ।
सुरराज्यमपि प्राप्तुं स्वराज्यं किमुत प्रभो ॥ ४.८.३ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਆਪ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਸੰਭਵ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ!
4.8.4
सोऽहं सभाज्यो बन्धूनां सुहृदां चैव राघव।
यस्याग्निसाक्षिकं मित्रं लब्धं राघववंशजम् ॥ ४.८.४ ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਸਤਿਕਾਰ ਦਾ ਪਾਤਰ ਹਾਂ; ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਸਾਖੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਆਪ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ।
4.8.5
अहमप्यनुरूपस्ते वयस्यो ज्ञास्यसे शनैः।
न तु वक्तुं समर्थोऽहं त्वयि आत्मगतान् गुणान् ॥ ४.८.५ ॥
ਮੈਂ ਵੀ ਆਪ ਦੇ ਯੋਗ ਮਿੱਤਰ ਹਾਂ, ਇਹ ਆਪ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜਾਣ ਜਾਵੋਗੇ। ਪਰ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮੇਰੇ ਗੁਣ ਹੁਣੇ ਦੱਸਣ ਦੀ ਮੇਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਹੀਂ।
4.8.6
महात्मनां तु भूयिष्ठं त्वद्विधानां कृतात्मनाम्।
निश्चला भवति प्रीतिर्धैर्यमात्मवतां वर ॥ ४.८.६ ॥
ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਆਪ ਵਰਗੇ ਮਹਾਤਮਾਂ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਾਤਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਅਕਸਰ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਆਤਮ-ਸੰਜਮੀਆਂ ਦਾ ਧੀਰਜ ਵੀ ਅਟੱਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
4.8.7
रजतं वा सुवर्णं वा शुभान्याभरणानि च।
अविभक्तानि साधूनामवगच्छन्ति साधवः ॥ ४.८.७ ॥
ਚਾਂਦੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੋਨਾ, ਜਾਂ ਸੁੰਦਰ ਗਹਿਣੇ, ਸਾਧੂ ਸਾਧੂਆਂ ਦੀ ਸੰਪਤੀ ਨੂੰ ਸਾਂਝੀ ਜਾਇਦਾਦ ਹੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
4.8.8
आढ्योवापि दरिद्रो वा दुःखितः सुखितोऽपि वा।
निर्दोषश्च सदोषश्च वयस्यः परमा गतिः ॥ ४.८.८ ॥
ਧਨੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗਰੀਬ, ਦੁਖੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੁਖੀ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦੋਸ਼ੀ, ਮਿੱਤਰ ਹੀ ਪਰਮ ਆਸਰਾ ਹੈ।
4.8.9
धनत्यागः सुखत्यागो देशत्यागोऽपि वानघ।
वयस्यार्थे प्रवर्तन्ते स्नेहं दृष्ट्वा तथाविधम् ॥ ४.८.९ ॥
ਹੇ ਨਿਰਮਲ, ਧਨ ਦਾ ਤਿਆਗ, ਸੁਖ ਦਾ ਤਿਆਗ, ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਤਿਆਗ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਸਨੇਹ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮਿੱਤਰ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
4.8.10
तत् तथेत्यब्रवीद् रामः सुग्रीवं प्रियवादिनम्।
लक्ष्मणस्याग्रतो लक्ष्म्या वासवस्येव धीमतः ॥ ४.८.१० ॥
'ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਹੋਵੇ' ਇਹ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਅੱਗੇ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਦਾ ਉਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ।
4.8.11
ततो रामं स्थितं दृष्ट्वा लक्ष्मणं च महाबलम्।
सुग्रीवः सर्वतश्चक्षुर्वने लोलमपातयत् ॥ ४.८.११ ॥
ਫਿਰ ਰਾਮ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਆਪਣੀਆਂ ਚੰਚਲ ਅੱਖਾਂ ਘੁਮਾਈਆਂ।
4.8.12
स ददर्श ततः सालमविदूरे हरीश्वरः।
सुपुष्पमीषत्पत्राढ्यं भ्रमरैरुपशोभितम् ॥ ४.८.१२ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਵਾਨਰਰਾਜ ਨੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਇੱਕ ਸਾਲ ਰੁੱਖ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਤੇ ਭੌਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦਾ ਸੀ।
4.8.13
तस्यैकां पर्णबहुलां शाखां भङ्क्त्वा सुशोभिताम्।
रामस्यास्तीर्य सुग्रीवो निषसाद सराघवः ॥ ४.८.१३ ॥
ਉਸ ਦੀ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਟਾਹਣੀ ਤੋੜ ਕੇ ਰਾਮ ਲਈ ਵਿਛਾਈ, ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਰਾਘਵ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਿਆ।
4.8.14
तावासीनौ ततो दृष्ट्वा हनूमानपि लक्ष्मणम्।
शालशाखां समुत्पाट्य विनीतमुपवेशयत् ॥ ४.८.१४ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਬੈਠੇ ਵੇਖ ਕੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਵੀ ਸਾਲ ਦੀ ਇੱਕ ਟਾਹਣੀ ਪੁੱਟ ਕੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਬਿਠਾਇਆ।
4.8.15
सुखोपविष्टं रामं तु प्रसन्नमुदधिं यथा।
सालपुष्पावसंकीर्णे तस्मिन् गिरिवरोत्तमे ॥ ४.८.१५ ॥
ਸਾਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸੁਖ ਨਾਲ ਬੈਠੇ ਰਾਮ।
4.8.16
ततः प्रहृष्टः सुग्रीवः श्लक्ष्णया शुभया गिरा।
उवाच प्रणयाद् रामं हर्षव्याकुलिताक्षरम् ॥ ४.८.१६ ॥
ਫਿਰ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਕੋਮਲ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਲੜਖੜਾਉਂਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
4.8.17
अहं विनिकृतो भ्रात्रा चराम्येष भयार्दितः।
ऋष्यमूकं गिरिवरं हृतभार्यः सुदुःखितः ॥ ४.८.१७ ॥
ਭਰਾ ਵੱਲੋਂ ਅਪਮਾਨਿਤ ਮੈਂ, ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਪਤਨੀ ਗੁਆ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਭਟਕ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
4.8.18
सोऽहं त्रस्तो भये मग्नो वने सम्भ्रान्तचेतनः।
वालिना निकृतो भ्रात्रा कृतवैरश्च राघव ॥ ४.८.१८ ॥
ਉਹ ਮੈਂ, ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦਾ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਡਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਾ, ਘਬਰਾਏ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਭਰਾ ਵਾਲੀ ਵੱਲੋਂ ਅਪਮਾਨਿਤ, ਅਤੇ ਹੇ ਰਾਘਵ, ਉਸ ਨਾਲ ਵੈਰ ਪਾਇਆ ਹੋਇਆ।
4.8.19
वालिनो मे भयार्तस्य सर्वलोकाभयंकर।
ममापि त्वमनाथस्य प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ ४.८.१९ ॥
ਹੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਭਿਆਨਕ, ਵਾਲੀ ਤੋਂ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਅਨਾਥ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੋ।
4.8.20
एवमुक्तस्तु तेजस्वी धर्मज्ञो धर्मवत्सलः।
प्रत्युवाच स काकुत्स्थः सुग्रीवं प्रहसन्निव ॥ ४.८.२० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਤੇਜਸ੍ਵੀ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਕਾਕੁਤਸ੍ਥ ਰਾਮ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲੱਗੇ।
4.8.21
उपकारफलं मित्रमपकारोऽरिलक्षणम्।
अद्यैव तं वधिष्यामि तव भार्यापहारिणम् ॥ ४.८.२१ ॥
ਉਪਕਾਰ ਦਾ ਫਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਹੈ, ਅਪਕਾਰ ਵੈਰੀ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮੈਂ ਅੱਜ ਹੀ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।
4.8.22
इमे हि मे महाभाग पत्रिणस्तिग्मतेजसः।
कार्तिकेयवनोद्भूताः शरा हेमविभूषिताः ॥ ४.८.२२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਤਿੱਖੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਦੇ ਬਨ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਬਾਣ ਹਨ।
4.8.23
कङ्कपत्रपरिच्छन्ना महेन्द्राशनिसंनिभाः।
सुपर्वाणः सुतीक्ष्णाग्राः सरोषा भुजगा इव ॥ ४.८.२३ ॥
ਕੰਕ ਪੰਛੀ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜ੍ਰ ਵਰਗੇ, ਚੰਗੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ, ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੇ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ।
4.8.24
वालिसंज्ञममित्रं ते भ्रातरं कृतकिल्बिषम्।
शरैर्विनिहतं पश्य विकीर्णमिव पर्वतम् ॥ ४.८.२४ ॥
ਵਾਲੀ ਨਾਮ ਦਾ ਤੇਰਾ ਵੈਰੀ, ਦੋਸ਼ੀ ਭਰਾ, ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਖਿੰਡੇ ਹੋਏ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗਿਆ ਪਿਆ ਵੇਖ।
4.8.25
राघवस्य वचः श्रुत्वा सुग्रीवो वाहिनीपतिः।
प्रहर्षमतुलं लेभे साधु साध्विति चाब्रवीत् ॥ ४.८.२५ ॥
ਰਾਘਵ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਬੇਮਿਸਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਹ ਬੋਲਿਆ, "ਸਾਧੂ! ਸਾਧੂ!"
4.8.26
राम शोकाभिभूतोऽहं शोकार्तानां भवान् गतिः।
वयस्य इति कृत्वा हि त्वय्यहं परिदेवये ॥ ४.८.२६ ॥
ਹੇ ਰਾਮ! ਮੈਂ ਸੋਗ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿੱਤਰ ਸਮਝ ਕੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਗੇ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
4.8.27
त्वं हि पाणिप्रदानेन वयस्यो मेऽग्निसाक्षिकम्।
कृतः प्राणैर्बहुमतः सत्येन च शपाम्यहम् ॥ ४.८.२७ ॥
ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਗਵਾਹ ਬਣਾ ਕੇ ਪਾਣਿਗ੍ਰਹਣ ਸਮੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਬਣੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੋ। ਸੱਚ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾ ਕੇ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
4.8.28
वयस्य इति कृत्वा च विस्रब्धः प्रवदाम्यहम्।
दुःखमन्तर्गतं तन्मे मनो हरति नित्यशः ॥ ४.८.२८ ॥
ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿੱਤਰ ਸਮਝ ਕੇ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਬੋਲਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਦਾ ਉਹ ਦੁੱਖ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬੇਚੈਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
4.8.29
एतावदुक्त्वा वचनं बाष्पदूषितलोचनः।
बाष्पदूषितया वाचा नोच्चैः शक्नोति भाषितुम् ॥ ४.८.२९ ॥
ਇੰਨਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਧੁੰਦਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਹ ਉੱਚੀ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ।
4.8.30
बाष्पवेगं तु सहसा नदीवेगमिवागतम्।
धारयामास धैर्येण सुग्रीवो रामसंनिधौ ॥ ४.८.३० ॥
ਪਰ ਅਚਾਨਕ ਉਮੜੇ ਅੱਥਰੂਆਂ ਦੇ ਵੇਗ ਨੂੰ, ਨਦੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਵਾਂਗ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਰੋਕ ਲਿਆ।
4.8.31
स निगृह्य तु तं बाष्पं प्रमृज्य नयने शुभे।
विनिःश्वस्य च तेजस्वी राघवं पुनरूचिवान् ॥ ४.८.३१ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਹੰਝੂ ਰੋਕੇ, ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਪੂੰਝੀਆਂ, ਲੰਮਾ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ ਤੇਜਸਵੀ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਫਿਰ ਕਿਹਾ।
4.8.32
पुराहं वालिना राम राज्यात् स्वादवरोपितः।
परुषाणि च संश्राव्य निर्धूतोऽस्मि बलीयसा ॥ ४.८.३२ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟਿਆ; ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਸੁਣਾ ਕੇ ਬਲਵਾਨ ਵਾਲੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ।
4.8.33
हृता भार्या च मे तेन प्राणेभ्योऽपि गरीयसी।
सुहृदश्च मदीया ये संयता बन्धनेषु ते ॥ ४.८.३३ ॥
ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਖੋਹ ਲਈ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਜੋ ਮਿੱਤਰ ਸਨ, ਉਹ ਬੰਧਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹੇ ਗਏ ਹਨ।
4.8.34
यत्नवांश्च स दुष्टात्मा मद्विनाशाय राघव।
बहुशस्तप्रयुक्ताश्च वानरा निहता मया ॥ ४.८.३४ ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਮੇਰੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਭੇਜੇ ਗਏ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।
4.8.35
शङ्कया त्वेतयाहं च दृष्ट्वा त्वामपि राघव।
नोपसर्पाम्यहं भीतो भये सर्वे हि बिभ्यति ॥ ४.८.३५ ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਇਸੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ; ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਭੈ ਵਿੱਚ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਭੈ ਵਿੱਚ ਸਭ ਡਰਦੇ ਹਨ।
4.8.36
केवलं हि सहाया मे हनुमत्प्रमुखास्त्विमे।
अतोऽहं धारयाम्यद्य प्राणान् कृच्छ्रगतोऽपि सन् ॥ ४.८.३६ ॥
ਹਨੂਮਾਨ ਆਦਿ ਇਹੀ ਮੇਰੇ ਸਹਾਇਕ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਅੱਜ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਣ ਧਾਰਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
4.8.37
एते हि कपयः स्निग्धा मां रक्षन्ति समन्ततः।
सह गच्छन्ति गन्तव्ये नित्यं तिष्ठन्ति चास्थिते ॥ ४.८.३७ ॥
ਇਹ ਵਾਨਰ ਸਨੇਹੀ ਹਨ; ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਜਿੱਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਨਾਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਬੈਠਦਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
4.8.38
संक्षेपस्त्वेष मे राम किमुक्त्वा विस्तरं हि ते।
स मे ज्येष्ठो रिपुर्भ्राता वाली विश्रुतपौरुषः ॥ ४.८.३८ ॥
ਰਾਮ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਸੰਖੇਪ ਬਿਰਤਾਂਤ ਹੈ; ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਕਹਾਂ? ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਬਲ-ਪੌਰਸ਼ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਵੈਰੀ ਹੈ।
4.8.39
तद्विनाशेऽपि मे दुःखं प्रमृष्टं स्यादनन्तरम्।
सुखं मे जीवितं चैव तद्विनाशनिबन्धनम् ॥ ४.८.३९ ॥
ਉਸ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਮਗਰੋਂ ਹੀ ਮੇਰਾ ਦੁੱਖ ਮਿਟੇਗਾ; ਮੇਰਾ ਸੁਖ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਾਸ਼ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।
4.8.40
एष मे राम शोकान्तः शोकार्तेन निवेदितः।
दुःखितः सुखितो वापि सख्युर्नित्यं सखा गतिः ॥ ४.८.४० ॥
ਰਾਮ, ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜੋ ਨਿਵੇਦਨ ਕੀਤਾ, ਮੇਰੇ ਸ਼ੋਕ ਦਾ ਅੰਤ ਇਹੀ ਹੈ; ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸੁੱਖ ਵਿੱਚ, ਮਿੱਤਰ ਲਈ ਮਿੱਤਰ ਹੀ ਸਦਾ ਸਹਾਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
4.8.41
श्रुत्वैतच्च वचो रामः सुग्रीवमिदमब्रवीत्।
किं निमित्तमभूद् वैरं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ ४.८.४१ ॥
ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ — "ਇਸ ਵੈਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਸੀ? ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਯਥਾਰਥ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।"
4.8.42
सुखं हि कारणं श्रुत्वा वैरस्य तव वानर।
आनन्तर्याद् विधास्यामि सम्प्रधार्य बलाबलम् ॥ ४.८.४२ ॥
ਹੇ ਵਾਨਰ, ਤੇਰੇ ਵੈਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਬਲ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਾਂਗਾ।
4.8.43
बलवान् हि ममामर्षः श्रुत्वा त्वामवमानितम्।
वर्धते हृदयोत्कम्पी प्रावृड्वेग इवाम्भसः ॥ ४.८.४३ ॥
ਤੈਨੂੰ ਅਪਮਾਨਿਤ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਬਲਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵੇਗ ਵਾਂਗ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
4.8.44
हृष्टः कथय विस्रब्धो यावदारोप्यते धनुः।
सृष्टश्च हि मया बाणो निरस्तश्च रिपुस्तव ॥ ४.८.४४ ॥
ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬੇਖੌਫ਼ ਦੱਸ; ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡਿਆ ਤੀਰ ਹੀ ਤੇਰੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਡੇਗ ਦੇਵੇਗਾ।
4.8.45
एवमुक्तस्तु सुग्रीवः काकुत्स्थेन महात्मना।
प्रहर्षमतुलं लेभे चतुर्भिः सह वानरैः ॥ ४.८.४५ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਕਾਕੁਤਸਥ (ਰਾਮ) ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਚਾਰ ਵਾਨਰਾਂ ਸਮੇਤ ਬੇਮਿਸਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾਈ।
4.8.46
ततः प्रहृष्टवदनः सुग्रीवो लक्ष्मणाग्रजे।
वैरस्य कारणं तत्त्वमाख्यातुमुपचक्रमे ॥ ४.८.४६ ॥
ਤਦ ਖਿੜੇ ਮੁੱਖ ਨਾਲ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਉਸ ਵੈਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ।