รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 4.8
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.8.1
परितुष्टस्तु सुग्रीवस्तेन वाक्येन हर्षितः।
लक्ष्मणस्याग्रजं शूरमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ४.८.१ ॥
สุครีพมีความยินดียิ่งนักด้วยถ้อยคำนั้น จึงกล่าวถ้อยคำนี้แก่พระรามผู้กล้าหาญ พระเชษฐาของพระลักษมณ์
4.8.2
सर्वथाहमनुग्राह्यो देवतानां न संशयः।
उपपन्नो गुणोपेतः सखा यस्य भवान् मम ॥ ४.८.२ ॥
ข้าพระองค์ได้รับความโปรดปรานจากเทพเจ้าทุกประการ ไม่ต้องสงสัยเลย เพราะท่านผู้ประกอบด้วยคุณธรรมได้มาเป็นมิตรของข้าพระองค์
4.8.3
शक्यं खलु भवेद् राम सहायेन त्वयानघ।
सुरराज्यमपि प्राप्तुं स्वराज्यं किमुत प्रभो ॥ ४.८.३ ॥
ข้าแต่พระรามผู้ไร้มลทิน หากมีท่านเป็นผู้ช่วยเหลือ ย่อมเป็นไปได้จริงที่จะได้แม้ราชสมบัติของเทวดา จะป่วยกล่าวไปไยถึงราชสมบัติของข้าพระองค์เอง ข้าแต่องค์ผู้เป็นใหญ่
4.8.4
सोऽहं सभाज्यो बन्धूनां सुहृदां चैव राघव।
यस्याग्निसाक्षिकं मित्रं लब्धं राघववंशजम् ॥ ४.८.४ ॥
ข้าแต่พระราฆวะ ข้าพระองค์ได้รับการยกย่องในหมู่ญาติและมิตรสหาย เพราะได้มิตรภาพของท่านผู้เกิดในวงศ์ราฆวะ ซึ่งมีไฟเป็นพยาน
4.8.5
अहमप्यनुरूपस्ते वयस्यो ज्ञास्यसे शनैः।
न तु वक्तुं समर्थोऽहं त्वयि आत्मगतान् गुणान् ॥ ४.८.५ ॥
ข้าพระองค์ก็สมควรเป็นสหายของท่านเช่นกัน ท่านจะค่อยๆ รู้ได้เอง แต่ข้าพระองค์ยังไม่อาจกล่าวถึงคุณสมบัติที่มีอยู่ในตัวข้าพระองค์ต่อหน้าท่านได้
4.8.6
महात्मनां तु भूयिष्ठं त्वद्विधानां कृतात्मनाम्।
निश्चला भवति प्रीतिर्धैर्यमात्मवतां वर ॥ ४.८.६ ॥
ข้าแต่บุรุษผู้ประเสริฐที่สุด ในหมู่มหาตมะและผู้บำเพ็ญตนสำเร็จแล้วเช่นท่าน ความรักมักคงที่มั่นคง และความอดทนของผู้ฝึกตนแล้วย่อมมั่นคง
4.8.7
रजतं वा सुवर्णं वा शुभान्याभरणानि च।
अविभक्तानि साधूनामवगच्छन्ति साधवः ॥ ४.८.७ ॥
เงินหรือทองก็ดี เครื่องประดับอันงดงามก็ดี คนดีย่อมเข้าใจว่าเป็นทรัพย์สินที่คนดีใช้ร่วมกันโดยไม่แบ่งแยก
4.8.8
आढ्योवापि दरिद्रो वा दुःखितः सुखितोऽपि वा।
निर्दोषश्च सदोषश्च वयस्यः परमा गतिः ॥ ४.८.८ ॥
จะร่ำรวยหรือยากจน เศร้าโศกหรือสุขสบาย ไร้ตำหนิหรือมีข้อบกพร่อง มิตรสหายคือที่พึ่งอันสูงสุด
4.8.9
धनत्यागः सुखत्यागो देशत्यागोऽपि वानघ।
वयस्यार्थे प्रवर्तन्ते स्नेहं दृष्ट्वा तथाविधम् ॥ ४.८.९ ॥
ข้าแต่ผู้ไร้บาป การสละทรัพย์ การสละความสุข หรือแม้การสละบ้านเมืองของตน ย่อมกระทำเพื่อมิตรสหาย เมื่อเห็นความรักเช่นนั้น
4.8.10
तत् तथेत्यब्रवीद् रामः सुग्रीवं प्रियवादिनम्।
लक्ष्मणस्याग्रतो लक्ष्म्या वासवस्येव धीमतः ॥ ४.८.१० ॥
พระรามตรัสกับสุครีพผู้พูดจาไพเราะว่า จงเป็นอย่างนั้นเถิด ขณะที่ท่านผู้มีปัญญายืนอยู่เบื้องหน้าพระลักษมณ์ ผู้รุ่งเรืองด้วยสิริดุจพระอินทร์
4.8.11
ततो रामं स्थितं दृष्ट्वा लक्ष्मणं च महाबलम्।
सुग्रीवः सर्वतश्चक्षुर्वने लोलमपातयत् ॥ ४.८.११ ॥
ครั้นเห็นพระรามและพระลักษมณ์ผู้มีกำลังมหาศาลยืนอยู่ สุครีพก็กวาดสายตาอันกระวนกระวายไปรอบทิศในป่า
4.8.12
स ददर्श ततः सालमविदूरे हरीश्वरः।
सुपुष्पमीषत्पत्राढ्यं भ्रमरैरुपशोभितम् ॥ ४.८.१२ ॥
แล้วจอมวานรก็เห็นต้นสาละไม่ไกลนัก มีดอกงามมาก มีใบอยู่บ้าง ประดับด้วยผึ้งทั้งหลาย
4.8.13
तस्यैकां पर्णबहुलां शाखां भङ्क्त्वा सुशोभिताम्।
रामस्यास्तीर्य सुग्रीवो निषसाद सराघवः ॥ ४.८.१३ ॥
สุครีพหักกิ่งหนึ่งของต้นนั้นที่มีใบดกและงดงาม แล้วปูให้พระรามนั่ง จากนั้นตนเองก็นั่งลงพร้อมกับพระราฆวะ
4.8.14
तावासीनौ ततो दृष्ट्वा हनूमानपि लक्ष्मणम्।
शालशाखां समुत्पाट्य विनीतमुपवेशयत् ॥ ४.८.१४ ॥
หนุมานเห็นทั้งสองนั่งอยู่ จึงถอนกิ่งสาละ แล้วเชิญพระลักษมณ์นั่งด้วยความนอบน้อม
4.8.15
सुखोपविष्टं रामं तु प्रसन्नमुदधिं यथा।
सालपुष्पावसंकीर्णे तस्मिन् गिरिवरोत्तमे ॥ ४.८.१५ ॥
พระรามประทับนั่งอย่างสบายบนภูเขาอันประเสริฐนั้น ซึ่งโปรยปรายด้วยดอกสาละ มีพระทัยสงบดุจมหาสมุทร
4.8.16
ततः प्रहृष्टः सुग्रीवः श्लक्ष्णया शुभया गिरा।
उवाच प्रणयाद् रामं हर्षव्याकुलिताक्षरम् ॥ ४.८.१६ ॥
ครั้งนั้น สุครีพผู้ปีติยินดี ด้วยน้ำเสียงอ่อนหวานและเป็นมงคล กล่าวกับพระรามด้วยความรักใคร่ ถ้อยคำติดขัดเพราะความยินดี
4.8.17
अहं विनिकृतो भ्रात्रा चराम्येष भयार्दितः।
ऋष्यमूकं गिरिवरं हृतभार्यः सुदुःखितः ॥ ४.८.१७ ॥
ข้าพระองค์ถูกพี่ชายกลั่นแกล้ง ต้องพเนจรอยู่ด้วยความหวาดกลัว ข้าพระองค์เสียภรรยาไปและเศร้าโศกยิ่งนัก จึงมาอยู่บนภูเขาอันประเสริฐชื่อฤษยมูก
4.8.18
सोऽहं त्रस्तो भये मग्नो वने सम्भ्रान्तचेतनः।
वालिना निकृतो भ्रात्रा कृतवैरश्च राघव ॥ ४.८.१८ ॥
ข้าพระองค์นั้นหวาดหวั่นและจมอยู่ในความกลัวในป่า จิตใจสับสน ถูกพี่ชายคือวาลินกลั่นแกล้ง ข้าแต่พระราฆวะ และข้าพระองค์ได้ก่อเวรกับเขาแล้ว
4.8.19
वालिनो मे भयार्तस्य सर्वलोकाभयंकर।
ममापि त्वमनाथस्य प्रसादं कर्तुमर्हसि ॥ ४.८.१९ ॥
ข้าแต่ผู้เป็นที่หวาดกลัวของโลกทั้งปวง ข้าพระองค์ผู้หวาดกลัววาลิและไร้ที่พึ่ง ขอท่านโปรดแสดงความเมตตาแก่ข้าพระองค์ด้วยเถิด
4.8.20
एवमुक्तस्तु तेजस्वी धर्मज्ञो धर्मवत्सलः।
प्रत्युवाच स काकुत्स्थः सुग्रीवं प्रहसन्निव ॥ ४.८.२० ॥
เมื่อได้รับคำกล่าวเช่นนั้น พระรามผู้รุ่งเรือง ผู้รู้ธรรมและรักธรรม ผู้เป็นกากุตสถ์ ตรัสตอบสุครีพ ทรงยิ้มดุจจะหัวเราะ
4.8.21
उपकारफलं मित्रमपकारोऽरिलक्षणम्।
अद्यैव तं वधिष्यामि तव भार्यापहारिणम् ॥ ४.८.२१ ॥
ผลของการทำดีคือมิตรภาพ การทำร้ายคือเครื่องหมายของศัตรู วันนี้เองข้าจะสังหารผู้ที่พรากภริยาของท่านไป
4.8.22
इमे हि मे महाभाग पत्रिणस्तिग्मतेजसः।
कार्तिकेयवनोद्भूताः शरा हेमविभूषिताः ॥ ४.८.२२ ॥
ดูกรผู้มีโชคอันยิ่งใหญ่ ลูกศรมีขนนกเหล่านี้ของข้า มีความเรืองรองอันแหลมคม เกิดจากป่าของพระการติเกยะ ประดับด้วยทองคำ
4.8.23
कङ्कपत्रपरिच्छन्ना महेन्द्राशनिसंनिभाः।
सुपर्वाणः सुतीक्ष्णाग्राः सरोषा भुजगा इव ॥ ४.८.२३ ॥
ปกคลุมด้วยขนนกกระสา เหมือนสายฟ้าอันยิ่งใหญ่ของพระอินทร์ มีข้อต่อที่เรียบดี ปลายแหลมคมยิ่ง โกรธเกรี้ยวดุจงูพิษ
4.8.24
वालिसंज्ञममित्रं ते भ्रातरं कृतकिल्बिषम्।
शरैर्विनिहतं पश्य विकीर्णमिव पर्वतम् ॥ ४.८.२४ ॥
จงดูศัตรูของท่าน พี่ชายของท่านที่ชื่อวาลี ผู้ก่อความผิด ถูกลูกศรสังหาร กระจัดกระจายเหมือนขุนเขาที่พังทลาย
4.8.25
राघवस्य वचः श्रुत्वा सुग्रीवो वाहिनीपतिः।
प्रहर्षमतुलं लेभे साधु साध्विति चाब्रवीत् ॥ ४.८.२५ ॥
เมื่อได้ฟังคำของพระราฆวะ สุครีพ ผู้เป็นจอมทัพ เกิดความปีติยินดีอย่างหาที่เปรียบมิได้ แล้วกล่าวว่า ดีแล้ว ดีแล้ว
4.8.26
राम शोकाभिभूतोऽहं शोकार्तानां भवान् गतिः।
वयस्य इति कृत्वा हि त्वय्यहं परिदेवये ॥ ४.८.२६ ॥
ดูกรพระราม ข้าพเจ้าถูกความโศกครอบงำ ท่านเป็นที่พึ่งของผู้ที่ทุกข์ระทมโศก ข้าพเจ้าถือท่านเป็นสหาย จึงระบายความทุกข์ต่อหน้าท่าน
4.8.27
त्वं हि पाणिप्रदानेन वयस्यो मेऽग्निसाक्षिकम्।
कृतः प्राणैर्बहुमतः सत्येन च शपाम्यहम् ॥ ४.८.२७ ॥
ท่านได้เป็นสหายของข้าพเจ้า ด้วยการจับมือกันต่อหน้าพระอัคนีเป็นพยาน ท่านเป็นที่รักยิ่งกว่าชีวิต และได้รับความเคารพอย่างสูง ข้าพเจ้าขอสาบานด้วยความสัตย์
4.8.28
वयस्य इति कृत्वा च विस्रब्धः प्रवदाम्यहम्।
दुःखमन्तर्गतं तन्मे मनो हरति नित्यशः ॥ ४.८.२८ ॥
เพราะถือท่านเป็นสหาย ข้าพเจ้าจึงกล่าวด้วยความไว้วางใจ ความทุกข์ที่ซ่อนอยู่ภายในใจนั้น ยังคงยึดจิตใจของข้าพเจ้าอยู่เสมอ
4.8.29
एतावदुक्त्वा वचनं बाष्पदूषितलोचनः।
बाष्पदूषितया वाचा नोच्चैः शक्नोति भाषितुम् ॥ ४.८.२९ ॥
เมื่อกล่าวถ้อยคำมาได้เพียงเท่านี้ ดวงตาของพระองค์พร่ามัวด้วยน้ำตา เสียงของพระองค์สั่นเครือด้วยการร่ำไห้ จึงไม่อาจกล่าวต่อได้อย่างชัดถ้อยชัดคำ
4.8.30
बाष्पवेगं तु सहसा नदीवेगमिवागतम्।
धारयामास धैर्येण सुग्रीवो रामसंनिधौ ॥ ४.८.३० ॥
แต่กระแสน้ำตาที่พลันไหลพรั่งพรูขึ้นมา ดุจกระแสน้ำในแม่น้ำ สุครีพได้กลั้นไว้ด้วยความอดทนต่อหน้าพระราม
4.8.31
स निगृह्य तु तं बाष्पं प्रमृज्य नयने शुभे।
विनिःश्वस्य च तेजस्वी राघवं पुनरूचिवान् ॥ ४.८.३१ ॥
เมื่อกลั้นน้ำตานั้นไว้ได้แล้ว เช็ดดวงตาอันงดงาม และถอนลมหายใจยาว ผู้มีเดชานุภาพสุครีพจึงกล่าวกับพระราฆวะอีกครั้ง
4.8.32
पुराहं वालिना राम राज्यात् स्वादवरोपितः।
परुषाणि च संश्राव्य निर्धूतोऽस्मि बलीयसा ॥ ४.८.३२ ॥
ดูกรพระราม ก่อนหน้านี้ข้าพเจ้าถูกวาลีขับไล่ออกจากราชอาณาจักรของตน หลังจากถูกกล่าวถ้อยคำรุนแรงให้ได้ยิน ข้าพเจ้าก็ถูกผู้มีกำลังยิ่งกว่าขับไล่ออกไป
4.8.33
हृता भार्या च मे तेन प्राणेभ्योऽपि गरीयसी।
सुहृदश्च मदीया ये संयता बन्धनेषु ते ॥ ४.८.३३ ॥
ภริยาของข้าพเจ้าถูกเขาพรากไป ผู้ซึ่งเป็นที่รักยิ่งกว่าแม้ชีวิต และมิตรสหายของข้าพเจ้า ผู้ที่เคยเป็นของข้าพเจ้า ถูกจองจำอยู่ในพันธนาการ
4.8.34
यत्नवांश्च स दुष्टात्मा मद्विनाशाय राघव।
बहुशस्तप्रयुक्ताश्च वानरा निहता मया ॥ ४.८.३४ ॥
ดูกรพระราฆวะ ผู้มีจิตใจชั่วร้ายนั้นพยายามเพื่อทำลายข้าพเจ้า วานรหลายตนที่เขาส่งมา ก็ถูกข้าพเจ้าสังหารแล้ว
4.8.35
शङ्कया त्वेतयाहं च दृष्ट्वा त्वामपि राघव।
नोपसर्पाम्यहं भीतो भये सर्वे हि बिभ्यति ॥ ४.८.३५ ॥
ดูกรพระราฆวะ ด้วยความสงสัยนี้เอง ทั้งที่ข้าพเจ้าเห็นท่าน ข้าพเจ้าก็ไม่กล้าเข้าไปใกล้ เพราะหวาดกลัว เพราะทุกชีวิตย่อมหวาดกลัวต่อความกลัว
4.8.36
केवलं हि सहाया मे हनुमत्प्रमुखास्त्विमे।
अतोऽहं धारयाम्यद्य प्राणान् कृच्छ्रगतोऽपि सन् ॥ ४.८.३६ ॥
มีเพียงสหายเหล่านี้ของข้าพเจ้า มีหนุมานเป็นผู้นำ เท่านั้นที่เป็นที่พึ่งของข้าพเจ้า ฉะนั้นแม้ตกอยู่ในความทุกข์ยาก วันนี้ข้าพเจ้าก็ยังดำรงชีวิตอยู่ได้
4.8.37
एते हि कपयः स्निग्धा मां रक्षन्ति समन्ततः।
सह गच्छन्ति गन्तव्ये नित्यं तिष्ठन्ति चास्थिते ॥ ४.८.३७ ॥
วานรเหล่านี้ล้วนมีความรักใคร่ ย่อมคุ้มครองข้าพเจ้าอยู่โดยรอบ เมื่อข้าพเจ้าไปที่ใด พวกมันก็ไปด้วยเสมอ และเมื่อข้าพเจ้านั่งอยู่ พวกมันก็ยืนอยู่ใกล้เสมอ
4.8.38
संक्षेपस्त्वेष मे राम किमुक्त्वा विस्तरं हि ते।
स मे ज्येष्ठो रिपुर्भ्राता वाली विश्रुतपौरुषः ॥ ४.८.३८ ॥
ดูกรพระราม นี่คือคำเล่าโดยย่อของข้าพเจ้า จะกล่าวให้พิสดารแก่ท่านไปทำไม พี่ชายคนโตของข้าพเจ้า วาลี ผู้มีชื่อเสียงในความกล้าหาญ คือศัตรูของข้าพเจ้า
4.8.39
तद्विनाशेऽपि मे दुःखं प्रमृष्टं स्यादनन्तरम्।
सुखं मे जीवितं चैव तद्विनाशनिबन्धनम् ॥ ४.८.३९ ॥
ความทุกข์ของข้าพเจ้าจะถูกชำระล้างไปได้ก็ต่อเมื่อเขาถูกทำลายเท่านั้น ความสุขและแม้ชีวิตของข้าพเจ้า ก็ขึ้นอยู่กับการทำลายเขา
4.8.40
एष मे राम शोकान्तः शोकार्तेन निवेदितः।
दुःखितः सुखितो वापि सख्युर्नित्यं सखा गतिः ॥ ४.८.४० ॥
ดูกรพระราม นี่คือจุดสิ้นสุดของความโศกของข้าพเจ้า ที่ข้าพเจ้าผู้ถูกความโศกเบียดเบียนได้กราบทูลท่าน ไม่ว่าในทุกข์หรือในสุข มิตรย่อมเป็นที่พึ่งของมิตรเสมอ
4.8.41
श्रुत्वैतच्च वचो रामः सुग्रीवमिदमब्रवीत्।
किं निमित्तमभूद् वैरं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः ॥ ४.८.४१ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำเหล่านั้นแล้ว พระรามจึงตรัสกับสุครีพว่า ความเป็นศัตรูนี้มีเหตุมาจากอะไร ข้าพเจ้าปรารถนาจะฟังโดยถ่องแท้
4.8.42
सुखं हि कारणं श्रुत्वा वैरस्य तव वानर।
आनन्तर्याद् विधास्यामि सम्प्रधार्य बलाबलम् ॥ ४.८.४२ ॥
ดูก่อนวานร เมื่อได้ฟังเหตุแห่งความเป็นศัตรูของท่านแล้ว ข้าพเจ้าจะลงมือทำทันที หลังจากพิจารณากำลังและความอ่อนแอแล้ว
4.8.43
बलवान् हि ममामर्षः श्रुत्वा त्वामवमानितम्।
वर्धते हृदयोत्कम्पी प्रावृड्वेग इवाम्भसः ॥ ४.८.४३ ॥
เพราะเมื่อได้ฟังว่าท่านถูกดูหมิ่น ความโกรธของข้าพเจ้าก็พลุ่งขึ้นอย่างรุนแรง เหมือนกระแสน้ำในฤดูฝน และทำให้หัวใจสั่นสะท้าน
4.8.44
हृष्टः कथय विस्रब्धो यावदारोप्यते धनुः।
सृष्टश्च हि मया बाणो निरस्तश्च रिपुस्तव ॥ ४.८.४४ ॥
จงชื่นใจและพูดโดยไม่หวาดหวั่นเถิด ขณะที่ข้าพเจ้ากำลังขึงธนูอยู่ ลูกศรที่ข้าพเจ้าปล่อยไปจะต้องล้มศัตรูของท่านอย่างแน่นอน
4.8.45
एवमुक्तस्तु सुग्रीवः काकुत्स्थेन महात्मना।
प्रहर्षमतुलं लेभे चतुर्भिः सह वानरैः ॥ ४.८.४५ ॥
เมื่อพระกากุตสถ์ผู้มีจิตใจสูงส่งตรัสดังนี้แล้ว สุครีพพร้อมด้วยวานรทั้งสี่ก็เกิดความยินดีหาที่เปรียบมิได้
4.8.46
ततः प्रहृष्टवदनः सुग्रीवो लक्ष्मणाग्रजे।
वैरस्य कारणं तत्त्वमाख्यातुमुपचक्रमे ॥ ४.८.४६ ॥
ครั้นแล้ว สุครีพมีใบหน้าเบิกบานจึงเริ่มเล่าถึงเหตุแห่งความเป็นศัตรูนั้นโดยละเอียดแก่พระอนุชาของพระลักษมณ์