ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 5.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.12.1
स तस्य मध्ये भवनस्य संस्थितो
लतागृहांश्चित्रगृहान् निशागृहान्।
जगाम सीतां प्रतिदर्शनोत्सुको
न चैव तां पश्यति चारुदर्शनाम् ॥ ५.१२.१ ॥
ସେ ସେଇ ପ୍ରାସାଦର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଥିବା ଲତାଗୃହ, ଚିତ୍ରଗୃହ ଓ ନିଶାଗୃହକୁ ଗଲେ; ସୀତାଙ୍କୁ ପୁଣି ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ସୁନ୍ଦର ରୂପବତୀ ସେ ସୀତାଙ୍କୁ ସେ ଦେଖି ପାରିଲେ ନାହିଁ।
5.12.2
स चिन्तयामास ततो महाकपिः
प्रियामपश्यन् रघुनन्दनस्य ताम्।
ध्रुवं न सीता ध्रियते यथा न मे
विचिन्वतो दर्शनमेति मैथिली ॥ ५.१२.२ ॥
ସେତେବେଳେ ସେ ମହାକପି ଭାବିଲେ — ରଘୁନନ୍ଦନଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି; ନିଶ୍ଚୟ ସୀତା ଜୀବିତ ନାହାନ୍ତି, କାରଣ ଖୋଜିବା ସମୟରେ ମୈଥିଲୀଙ୍କ ଦର୍ଶନ ମିଳୁନାହିଁ।
5.12.3
सा राक्षसानां प्रवरेण जानकी
स्वशीलसंरक्षणतत्परा सती।
अनेन नूनं प्रति दुष्टकर्मणा
हता भवेदार्यपथे परे स्थिता ॥ ५.१२.३ ॥
ରାକ୍ଷସପ୍ରଧାନଙ୍କଠାରୁ ନିଜ ଶୀଳ ରକ୍ଷାରେ ତତ୍ପର ସତୀ ଜାନକୀ, ଆର୍ଯ୍ୟପଥରେ ସ୍ଥିତ — ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ଦୁଷ୍ଟକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ହତ ହୋଇଥିବେ।
5.12.4
विरूपरूपा विकृता विवर्चसो
महानना दीर्घविरूपदर्शनाः।
समीक्ष्य ता राक्षसराजयोषितो
भयाद् विनष्टा जनकेश्वरात्मजा ॥ ५.१२.४ ॥
ବିକୃତ ରୂପ, ବିକୃତ ଦେହ, ତେଜହୀନା, ବଡ଼ ମୁଖବାଲୀ, ଲମ୍ବା ଓ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା — ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ସେହି ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟରେ ଜନକଙ୍କ ଦୁହିତା ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବେ।
5.12.5
सीतामदृष्ट्वा ह्यनवाप्य पौरुषं
विहृत्य कालं सह वानरैश्चिरम्।
न मेऽस्ति सुग्रीवसमीपगा गतिः
सुतीक्ष्णदण्डो बलवांश्च वानरः ॥ ५.१२.५ ॥
ସୀତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି, ପୌରୁଷର ଫଳ ନ ପାଇ, ବାନରମାନଙ୍କ ସହ ଦୀର୍ଘ ସମୟ କାଟି, ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବାର ପଥ ମୋ ପାଖରେ ନାହିଁ; ସୁଗ୍ରୀବ କଠୋର ଦଣ୍ଡଦାତା, ବଳବାନ ବାନର।
5.12.6
दृष्टमन्तःपुरं सर्वं दृष्टा रावणयोषितः।
न सीता दृश्यते साध्वी वृथा जातो मम श्रमः ॥ ५.१२.६ ॥
ଅନ୍ତଃପୁର ସବୁ ଦେଖିଲି, ରାବଣର ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଲି। ମାତ୍ର ସାଧ୍ବୀ ସୀତା ଦେଖାଗଲେ ନାହିଁ; ମୋର ପରିଶ୍ରମ ବୃଥା ହେଲା।
5.12.7
किं नु मां वानराः सर्वे गतं वक्ष्यन्ति संगताः।
गत्वा तत्र त्वया वीर किं कृतं तद् वदस्व नः ॥ ५.१२.७ ॥
ହେ ବୀର, ସେଠାକୁ ଯାଇ ତୁମେ କ'ଣ କଲ? ସମବେତ ସମସ୍ତ ବାନର ମୋତେ ପଚାରିବେ, 'ତାହା ଆମକୁ କୁହ।'
5.12.8
अदृष्ट्वा किं प्रवक्ष्यामि तामहं जनकात्मजाम्।
ध्रुवं प्रायमुपासिष्ये कालस्य व्यतिवर्तने ॥ ५.१२.८ ॥
ଜନକ-କନ୍ୟା ସୀତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି ମୁଁ ତାଙ୍କୁ କ'ଣ କହିବି? ନିଶ୍ଚୟ କାଳ ବିତାଇବା ପାଇଁ ମୁଁ ପ୍ରାୟୋପବେଶନ କରିବି।
5.12.9
किं वा वक्ष्यति वृद्धश्च जाम्बवानंगदश्च सः।
गतं पारं समुद्रस्य वानराश्च समागताः ॥ ५.१२.९ ॥
ବୃଦ୍ଧ ଜାମ୍ବବାନ ଓ ଅଙ୍ଗଦ କ'ଣ କହିବେ? ସମୁଦ୍ରର ପାରିକୁ ଯାଇଛି, ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟ ସମବେତ ହୋଇଛନ୍ତି।
5.12.10
अनिर्वेदः श्रियो मूलमनिर्वेदः परं सुखम्।
भूयस्तत्र विचेष्यामि न यत्र विचयः कृतः ॥ ५.१२.१० ॥
ନିରାଶ ନ ହେବା ସମୃଦ୍ଧିର ମୂଳ; ନିରାଶାହୀନତା ପରମ ସୁଖ। ଯେଉଁଠି ଅନୁସନ୍ଧାନ ହୋଇନାହିଁ, ସେଠି ମୁଁ ପୁଣି ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବି।
5.12.11
अनिर्वेदो हि सततं सर्वार्थेषु प्रवर्तकः।
करोति सफलं जन्तोः कर्म यच्च करोति सः ॥ ५.१२.११ ॥
ନିରାଶ ନ ହେବା ହିଁ ସର୍ବଦା ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ଅଗ୍ରସର କରେ। ତାହା ଜୀବର କର୍ମକୁ ଫଳଦାୟୀ କରେ।
5.12.12
तस्मादनिर्वेदकरं यत्नं चेष्टेऽहमुत्तमम्।
अदृष्टांश्च विचेष्यामि देशान् रावणपालितान् ॥ ५.१२.१२ ॥
ଅତଏବ ନିରାଶା ନ ଜନ୍ମାଇବା ଉତ୍ତମ ଉଦ୍ୟମ ମୁଁ କରିବି; ରାବଣ ରକ୍ଷିତ, ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନ ଦେଖା ଯାଇଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଖୋଜିବି।
5.12.13
आपानशाला विचितास्तथा पुष्पगृहाणि च।
चित्रशालाश्च विचिता भूयः क्रीडागृहाणि च ॥ ५.१२.१३ ॥
ମଦ୍ୟଶାଳା, ପୁଷ୍ପଗୃହ ଓ ଚିତ୍ରଶାଳା ମୁଁ ଖୋଜିଲି; ପୁନର୍ବାର କ୍ରୀଡ଼ାଗୃହ ମଧ୍ୟ ଖୋଜିଲି।
5.12.15
निष्कुटान्तररथ्याश्च विमानानि च सर्वशः।
भूमीगृहांश्चैत्यगृहान् गृहातिगृहकानपि।
उत्पतन् निपतंश्चापि तिष्ठन् गच्छन् पुनः क्वचित् ॥ ५.१२.१५ ॥
ଉଦ୍ୟାନର ଭିତର ପଥ, ବିମାନ ସର୍ବତ୍ର; ଭୂଗୃହ, ଚୈତ୍ୟଗୃହ, ଗୃହଠାରୁ ବଡ଼ ଗୃହ ମଧ୍ୟ; ଡେଇଁ ଉଠି, ଓହ୍ଲାଇ, କେବେ ଠିଆ ହୋଇ, ପୁନର୍ବାର ଚାଲି (ଖୋଜିଲି)।
5.12.16
अपवृण्वंश्च द्वाराणि कपाटान्यवघट्टयन्।
प्रविशन् निष्पतंश्चापि प्रपतन्नुत्पतन्निव ॥ ५.१२.१६ ॥
ଦ୍ୱାର ଖୋଲି, କପାଟ ଠେଲି, ଭିତରକୁ ପଶି ଓ ବାହାରି, ଯେପରି ପଡ଼ୁଥିବା ଓ ଉଡ଼ୁଥିବା ପରି।
5.12.17
सर्वमप्यवकाशं स विचचार महाकपिः।
चतुरंगुलमात्रोऽपि नावकाशः स विद्यते।
रावणान्तःपुरे तस्मिन् यं कपिर्न जगाम सः ॥ ५.१२.१७ ॥
ସେହି ମହାକପି ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନ ଖୋଜିଲା; ଚାରି ଆଙ୍ଗୁଳ ପରିମାଣ ସ୍ଥାନ ମଧ୍ୟ ଛାଡ଼ିଲା ନାହିଁ, ରାବଣର ଅନ୍ତଃପୁରରେ ଏପରି କୌଣସି ସ୍ଥାନ ନାହିଁ ଯେଉଁଠି କପି ଯାଇ ନ ଥିଲା।
5.12.18
प्राकारान्तरवीथ्यश्च वेदिकाश्चैत्यसंश्रयाः।
श्वभ्राश्च पुष्करिण्यश्च सर्वं तेनावलोकितम् ॥ ५.१२.१८ ॥
ପ୍ରାକାର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ପଥ, ବେଦି, ଚୈତ୍ୟାଶ୍ରୟ, ଗର୍ତ୍ତ ଓ ପଦ୍ମ-ପୁଷ୍କରିଣୀ — ସବୁ ସେ ଦେଖିଲା।
5.12.19
राक्षस्यो विविधाकारा विरूपा विकृतास्तथा।
दृष्टा हनुमता तत्र न तु सा जनकात्मजा ॥ ५.१२.१९ ॥
ସେଠାରେ ହନୁମାନ ବିବିଧ ଆକୃତିର, କୁରୂପ ଓ ବିକୃତ ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; କିନ୍ତୁ ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ସେଠାରେ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
5.12.20
रूपेणाप्रतिमा लोके परा विद्याधरस्त्रियः।
दृष्टा हनुमता तत्र न तु राघवनन्दिनी ॥ ५.१२.२० ॥
ସେଠାରେ ହନୁମାନ ଜଗତରେ ରୂପରେ ଅତୁଳନୀୟ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଦ୍ୟାଧର ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; କିନ୍ତୁ ରାଘବଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ସେଠାରେ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
5.12.21
नागकन्या वरारोहाः पूर्णचन्द्रनिभाननाः।
दृष्टा हनुमता तत्र न तु सा जनकात्मजा ॥ ५.१२.२१ ॥
ସେଠାରେ ହନୁମାନ ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ମୁଖ ଓ ସୁନ୍ଦର କଟିଦେଶ ବିଶିଷ୍ଟ ନାଗକନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; କିନ୍ତୁ ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ସେଠାରେ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
5.12.22
प्रमथ्य राक्षसेन्द्रेण नागकन्या बलाद्धृताः।
दृष्टा हनुमता तत्र न सा जनकनन्दिनी ॥ ५.१२.२२ ॥
ସେଠାରେ ହନୁମାନ ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଳପୂର୍ବକ ହରଣ କରାଯାଇଥିବା ନାଗକନ୍ୟାମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ସେଠାରେ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
5.12.23
सोऽपश्यंस्तां महाबाहुः पश्यंश्चान्या वरस्त्रियः।
विषसाद महाबाहुर्हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ५.१२.२३ ॥
ତାଙ୍କୁ ନ ଦେଖି, ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେହି ମହାବାହୁ ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ବିଷାଦଗ୍ରସ୍ତ ହେଲେ।
5.12.24
उद्योगं वानरेन्द्राणां प्लवनं सागरस्य च।
व्यर्थं वीक्ष्यानिलसुतश्चिन्तां पुनरुपागतः ॥ ५.१२.२४ ॥
ବାନରରାଜମାନଙ୍କ ଉଦ୍ୟମ ଓ ସାଗର-ଲଙ୍ଘନ ବ୍ୟର୍ଥ ଦେଖି, ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନ ପୁଣି ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଲେ।
5.12.25
अवतीर्य विमानाच्च हनूमान् मारुतात्मजः।
चिन्तामुपजगामाथ शोकोपहतचेतनः ॥ ५.१२.२५ ॥
ବିମାନରୁ ଓହ୍ଲାଇ ମାରୁତାତ୍ମଜ ହନୁମାନ ଶୋକରେ ଆହତ ଚେତନାରେ ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ମଗ୍ନ ହେଲେ।