ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 5.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.12.1
स तस्य मध्ये भवनस्य संस्थितो
लतागृहांश्चित्रगृहान् निशागृहान्।
जगाम सीतां प्रतिदर्शनोत्सुको
न चैव तां पश्यति चारुदर्शनाम् ॥ ५.१२.१ ॥
ਉਹ ਉਸ ਮਹਿਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਲਤਾਗ੍ਰਹਾਂ, ਚਿੱਤਰਗ੍ਰਹਾਂ ਅਤੇ ਰਾਤਗ੍ਰਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ; ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਵੇਖਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸੀ। ਪਰ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਦਰਸ਼ਨ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਉਹ ਨਾ ਦੇਖ ਸਕਿਆ।
5.12.2
स चिन्तयामास ततो महाकपिः
प्रियामपश्यन् रघुनन्दनस्य ताम्।
ध्रुवं न सीता ध्रियते यथा न मे
विचिन्वतो दर्शनमेति मैथिली ॥ ५.१२.२ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਕਪੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ — ਰਘੁਨੰਦਨ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਨਾ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ; ਯਕੀਨਨ ਸੀਤਾ ਜਿਊਂਦੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਢੂੰਡਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਮੈਥਿਲੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ।
5.12.3
सा राक्षसानां प्रवरेण जानकी
स्वशीलसंरक्षणतत्परा सती।
अनेन नूनं प्रति दुष्टकर्मणा
हता भवेदार्यपथे परे स्थिता ॥ ५.१२.३ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸ਼ੀਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ ਸਤੀ ਜਾਨਕੀ, ਆਰਿਆ-ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਅਡੋਲ — ਯਕੀਨਨ ਇਸ ਦੁਸ਼ਟ ਕਰਮੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇਗਾ।
5.12.4
विरूपरूपा विकृता विवर्चसो
महानना दीर्घविरूपदर्शनाः।
समीक्ष्य ता राक्षसराजयोषितो
भयाद् विनष्टा जनकेश्वरात्मजा ॥ ५.१२.४ ॥
ਵਿਗੜੇ ਰੂਪ, ਵਿਕ੍ਰਿਤ ਸਰੀਰ, ਤੇਜਹੀਨ, ਵੱਡੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੀਆਂ, ਲੰਮੀਆਂ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਦਿਖਣ ਵਾਲੀਆਂ — ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਜੇ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰ ਨਾਲ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇਗੀ।
5.12.5
सीतामदृष्ट्वा ह्यनवाप्य पौरुषं
विहृत्य कालं सह वानरैश्चिरम्।
न मेऽस्ति सुग्रीवसमीपगा गतिः
सुतीक्ष्णदण्डो बलवांश्च वानरः ॥ ५.१२.५ ॥
ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਪੌਰਸ਼ ਦਾ ਫਲ ਨਾ ਪਾ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾ ਕੇ, ਹੁਣ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ; ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਸਖ਼ਤ ਦੰਡ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਬਲਵਾਨ ਵਾਨਰ ਹੈ।
5.12.6
दृष्टमन्तःपुरं सर्वं दृष्टा रावणयोषितः।
न सीता दृश्यते साध्वी वृथा जातो मम श्रमः ॥ ५.१२.६ ॥
ਅੰਤਃਪੁਰ ਸਾਰਾ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਰਾਵਣ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵੀ ਵੇਖ ਲਈਆਂ। ਪਰ ਸਾਧਵੀ ਸੀਤਾ ਦਿਸੀ ਨਹੀਂ; ਮੇਰੀ ਮਿਹਨਤ ਵਿਅਰਥ ਗਈ।
5.12.7
किं नु मां वानराः सर्वे गतं वक्ष्यन्ति संगताः।
गत्वा तत्र त्वया वीर किं कृतं तद् वदस्व नः ॥ ५.१२.७ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਤੂੰ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਣਗੇ, 'ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸ।'
5.12.8
अदृष्ट्वा किं प्रवक्ष्यामि तामहं जनकात्मजाम्।
ध्रुवं प्रायमुपासिष्ये कालस्य व्यतिवर्तने ॥ ५.१२.८ ॥
ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖੇ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਕੀ ਆਖਾਂਗਾ? ਜ਼ਰੂਰ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣ ਲਈ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ਨ ਕਰਾਂਗਾ।
5.12.9
किं वा वक्ष्यति वृद्धश्च जाम्बवानंगदश्च सः।
गतं पारं समुद्रस्य वानराश्च समागताः ॥ ५.१२.९ ॥
ਬਜ਼ੁਰਗ ਜਾਂਬਵਾਨ ਅਤੇ ਅੰਗਦ ਕੀ ਆਖਣਗੇ? ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਵਾਨਰ ਵੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
5.12.10
अनिर्वेदः श्रियो मूलमनिर्वेदः परं सुखम्।
भूयस्तत्र विचेष्यामि न यत्र विचयः कृतः ॥ ५.१२.१० ॥
ਨਿਰਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਣਾ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ; ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨਾ ਹੋਣੀ ਪਰਮ ਸੁਖ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਖੋਜ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਫਿਰ ਖੋਜਾਂਗਾ।
5.12.11
अनिर्वेदो हि सततं सर्वार्थेषु प्रवर्तकः।
करोति सफलं जन्तोः कर्म यच्च करोति सः ॥ ५.१२.११ ॥
ਨਿਰਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਣਾ ਹੀ ਸਦਾ ਸਾਰੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੀਵ ਦੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਫਲਦਾਇਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
5.12.12
तस्मादनिर्वेदकरं यत्नं चेष्टेऽहमुत्तमम्।
अदृष्टांश्च विचेष्यामि देशान् रावणपालितान् ॥ ५.१२.१२ ॥
ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਉਹ ਉੱਤਮ ਯਤਨ ਕਰਾਂਗਾ ਜੋ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨਾ ਪੈਦਾ ਕਰੇ; ਰਾਵਣ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖੇ ਗਏ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਨਾ ਵੇਖੇ ਗਏ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜਾਂਗਾ।
5.12.13
आपानशाला विचितास्तथा पुष्पगृहाणि च।
चित्रशालाश्च विचिता भूयः क्रीडागृहाणि च ॥ ५.१२.१३ ॥
ਮੈਂ ਮਧਸ਼ਾਲਾਵਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਘਰ ਅਤੇ ਚਿੱਤਰਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਖੋਜੀਆਂ; ਫਿਰ ਖੇਡ-ਘਰ ਵੀ ਖੋਜੇ।
5.12.15
निष्कुटान्तररथ्याश्च विमानानि च सर्वशः।
भूमीगृहांश्चैत्यगृहान् गृहातिगृहकानपि।
उत्पतन् निपतंश्चापि तिष्ठन् गच्छन् पुनः क्वचित् ॥ ५.१२.१५ ॥
ਬਾਗ਼ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਰਸਤੇ, ਵਿਮਾਨ ਹਰ ਥਾਂ; ਭੂਮੀਘਰ, ਚੈਤਯਘਰ, ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਘਰ ਵੀ; ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਦੇ, ਉੱਤਰਦੇ, ਕਦੇ ਖੜ੍ਹਦੇ, ਫਿਰ ਚਲਦੇ (ਖੋਜਿਆ)।
5.12.16
अपवृण्वंश्च द्वाराणि कपाटान्यवघट्टयन्।
प्रविशन् निष्पतंश्चापि प्रपतन्नुत्पतन्निव ॥ ५.१२.१६ ॥
ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੋਲ੍ਹਦੇ, ਕਿਵਾੜ ਠੇਲਦੇ, ਅੰਦਰ ਵੜਦੇ ਤੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਡਿੱਗਦੇ ਤੇ ਉੱਡਦੇ ਹੋਈਏ।
5.12.17
सर्वमप्यवकाशं स विचचार महाकपिः।
चतुरंगुलमात्रोऽपि नावकाशः स विद्यते।
रावणान्तःपुरे तस्मिन् यं कपिर्न जगाम सः ॥ ५.१२.१७ ॥
ਉਸ ਮਹਾਕਪੀ ਨੇ ਹਰ ਥਾਂ ਖੋਜੀ; ਚਾਰ ਉਂਗਲ ਜਿੰਨੀ ਥਾਂ ਵੀ ਛੱਡੀ ਨਹੀਂ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਅੰਤਃਪੁਰ ਵਿੱਚ ਐਸੀ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਜਿੱਥੇ ਕਪੀ ਨਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
5.12.18
प्राकारान्तरवीथ्यश्च वेदिकाश्चैत्यसंश्रयाः।
श्वभ्राश्च पुष्करिण्यश्च सर्वं तेनावलोकितम् ॥ ५.१२.१८ ॥
ਕੰਧਾਂ ਵਿਚਲੇ ਰਸਤੇ, ਵੇਦੀਆਂ, ਚੈਤਯ-ਆਸਰੇ, ਟੋਏ ਅਤੇ ਕਮਲ-ਤਲਾਅ — ਸਭ ਉਸ ਨੇ ਵੇਖੇ।
5.12.19
राक्षस्यो विविधाकारा विरूपा विकृतास्तथा।
दृष्टा हनुमता तत्र न तु सा जनकात्मजा ॥ ५.१२.१९ ॥
ਉੱਥੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਬਦਸੂਰਤ ਅਤੇ ਵਿਗੜੀਆਂ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ; ਪਰ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ।
5.12.20
रूपेणाप्रतिमा लोके परा विद्याधरस्त्रियः।
दृष्टा हनुमता तत्र न तु राघवनन्दिनी ॥ ५.१२.२० ॥
ਉੱਥੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬੇਮਿਸਾਲ, ਉੱਤਮ ਵਿਦਿਆਧਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ; ਪਰ ਰਾਘਵ ਦੀ ਲਾਡਲੀ ਧੀ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ।
5.12.21
नागकन्या वरारोहाः पूर्णचन्द्रनिभाननाः।
दृष्टा हनुमता तत्र न तु सा जनकात्मजा ॥ ५.१२.२१ ॥
ਉੱਥੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਚੰਦ ਵਰਗੇ ਮੁੱਖ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀਆਂ ਨਾਗਕੰਨਿਆਵਾਂ ਵੇਖੀਆਂ; ਪਰ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ।
5.12.22
प्रमथ्य राक्षसेन्द्रेण नागकन्या बलाद्धृताः।
दृष्टा हनुमता तत्र न सा जनकनन्दिनी ॥ ५.१२.२२ ॥
ਉੱਥੇ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਜ਼ੋਰੀ ਚੁੱਕੀਆਂ ਗਈਆਂ ਨਾਗਕੰਨਿਆਵਾਂ ਵੇਖੀਆਂ; ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ।
5.12.23
सोऽपश्यंस्तां महाबाहुः पश्यंश्चान्या वरस्त्रियः।
विषसाद महाबाहुर्हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ५.१२.२३ ॥
ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉੱਤਮ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵੇਖਦਿਆਂ ਵੀ, ਉਹ ਮਹਾਬਾਹੂ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਏ।
5.12.24
उद्योगं वानरेन्द्राणां प्लवनं सागरस्य च।
व्यर्थं वीक्ष्यानिलसुतश्चिन्तां पुनरुपागतः ॥ ५.१२.२४ ॥
ਵਾਨਰ-ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਯਤਨ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਵਿਅਰਥ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਫਿਰ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ।
5.12.25
अवतीर्य विमानाच्च हनूमान् मारुतात्मजः।
चिन्तामुपजगामाथ शोकोपहतचेतनः ॥ ५.१२.२५ ॥
ਵਿਮਾਨ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਮਾਰੁਤਾਤਮਜ ਹਨੂਮਾਨ, ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਹਣੀ ਚੇਤਨਾ ਨਾਲ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ।