వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 5.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.12.1
स तस्य मध्ये भवनस्य संस्थितो
लतागृहांश्चित्रगृहान् निशागृहान्।
जगाम सीतां प्रतिदर्शनोत्सुको
न चैव तां पश्यति चारुदर्शनाम् ॥ ५.१२.१ ॥
అతడు ఆ భవనం మధ్యలో ఉన్న లతాగృహాలు, చిత్రగృహాలు, రాత్రిగృహాలకు వెళ్ళాడు; సీతను మళ్ళీ చూడాలనే ఆతురతతో. కానీ ఆ అందమైన రూపం గల ఆమెను అతడు చూడలేదు.
5.12.2
स चिन्तयामास ततो महाकपिः
प्रियामपश्यन् रघुनन्दनस्य ताम्।
ध्रुवं न सीता ध्रियते यथा न मे
विचिन्वतो दर्शनमेति मैथिली ॥ ५.१२.२ ॥
అప్పుడు ఆ మహాకపి ఆలోచించాడు — రఘునందనుని ప్రియురాలిని చూడక; నిశ్చయంగా సీత బ్రతికి లేదు, ఎందుకంటే వెతుకుతున్నా మైథిలి దర్శనం నాకు కలగలేదు.
5.12.3
सा राक्षसानां प्रवरेण जानकी
स्वशीलसंरक्षणतत्परा सती।
अनेन नूनं प्रति दुष्टकर्मणा
हता भवेदार्यपथे परे स्थिता ॥ ५.१२.३ ॥
రాక్షసులలో ప్రధానుడి చేత, తన శీలాన్ని కాపాడుకోవడంలో నిమగ్నమైన సతి జానకి — ఆర్యమార్గంలో నిలిచినది — నిశ్చయంగా ఈ దుష్టకర్ముని చేత చంపబడి ఉంటుంది.
5.12.4
विरूपरूपा विकृता विवर्चसो
महानना दीर्घविरूपदर्शनाः।
समीक्ष्य ता राक्षसराजयोषितो
भयाद् विनष्टा जनकेश्वरात्मजा ॥ ५.१२.४ ॥
వికృత రూపాలు, వికారమైన శరీరాలు, తేజస్సు లేనివారు, పెద్ద నోరు గలవారు, పొడవుగా భయంకరంగా కనిపించేవారు — రాక్షసరాజు స్త్రీలను చూసి భయంతో జనకుని కుమార్తె నశించి ఉంటుంది.
5.12.5
सीतामदृष्ट्वा ह्यनवाप्य पौरुषं
विहृत्य कालं सह वानरैश्चिरम्।
न मेऽस्ति सुग्रीवसमीपगा गतिः
सुतीक्ष्णदण्डो बलवांश्च वानरः ॥ ५.१२.५ ॥
సీతను చూడకుండా, పౌరుషఫలాన్ని పొందకుండా, వానరులతో చాలాకాలం గడిపి, ఇప్పుడు సుగ్రీవుని వద్దకు వెళ్ళే మార్గం నాకు లేదు; సుగ్రీవుడు కఠిన దండం వేసేవాడు, బలవంతుడైన వానరుడు.
5.12.6
दृष्टमन्तःपुरं सर्वं दृष्टा रावणयोषितः।
न सीता दृश्यते साध्वी वृथा जातो मम श्रमः ॥ ५.१२.६ ॥
అంతఃపురమంతా చూశాను, రావణుని స్త్రీలందరినీ చూశాను. కానీ సాధ్వి అయిన సీత కనిపించలేదు; నా శ్రమ వృథా అయింది.
5.12.7
किं नु मां वानराः सर्वे गतं वक्ष्यन्ति संगताः।
गत्वा तत्र त्वया वीर किं कृतं तद् वदस्व नः ॥ ५.१२.७ ॥
ఓ వీరా, అక్కడికి వెళ్లి నువ్వు ఏమి చేశావు? సమావేశమైన వానరులందరూ నన్ను అడుగుతారు, 'అది మాకు చెప్పు' అని.
5.12.8
अदृष्ट्वा किं प्रवक्ष्यामि तामहं जनकात्मजाम्।
ध्रुवं प्रायमुपासिष्ये कालस्य व्यतिवर्तने ॥ ५.१२.८ ॥
జనకుని కుమార్తె సీతను చూడకుండా నేను ఆమెతో ఏమి చెప్పగలను? నిశ్చయంగా కాలం గడపడానికి నేను ప్రాయోపవేశం చేస్తాను.
5.12.9
किं वा वक्ष्यति वृद्धश्च जाम्बवानंगदश्च सः।
गतं पारं समुद्रस्य वानराश्च समागताः ॥ ५.१२.९ ॥
వృద్ధుడైన జాంబవంతుడు, అంగదుడు ఏమంటారు? సముద్రం అవతలి ఒడ్డుకు చేరాం, వానరులు కూడా సమావేశమయ్యారు.
5.12.10
अनिर्वेदः श्रियो मूलमनिर्वेदः परं सुखम्।
भूयस्तत्र विचेष्यामि न यत्र विचयः कृतः ॥ ५.१२.१० ॥
నిరాశ చెందకుండుట సంపదకు మూలం; నిరాశ లేకపోవడమే పరమ సుఖం. ఇంతవరకు వెతకని చోట మళ్లీ వెతుకుతాను.
5.12.11
अनिर्वेदो हि सततं सर्वार्थेषु प्रवर्तकः।
करोति सफलं जन्तोः कर्म यच्च करोति सः ॥ ५.१२.११ ॥
నిరాశ చెందకపోవడమే ఎల్లప్పుడూ అన్ని లక్ష్యాలను ముందుకు నడిపించేది. అది ప్రాణి చేసే కర్మను ఫలవంతం చేస్తుంది.
5.12.12
तस्मादनिर्वेदकरं यत्नं चेष्टेऽहमुत्तमम्।
अदृष्टांश्च विचेष्यामि देशान् रावणपालितान् ॥ ५.१२.१२ ॥
కాబట్టి నిరాశ కలిగించని ఉత్తమ ప్రయత్నాన్ని నేను చేస్తాను; రావణుడు రక్షిస్తున్న, ఇంతవరకు చూడని ప్రదేశాలలో వెదుకుతాను.
5.12.13
आपानशाला विचितास्तथा पुष्पगृहाणि च।
चित्रशालाश्च विचिता भूयः क्रीडागृहाणि च ॥ ५.१२.१३ ॥
మద్యశాలలు, పుష్పగృహాలు, చిత్రశాలలు అన్నీ వెతికాను; మళ్లీ క్రీడాగృహాలను కూడా వెతికాను.
5.12.15
निष्कुटान्तररथ्याश्च विमानानि च सर्वशः।
भूमीगृहांश्चैत्यगृहान् गृहातिगृहकानपि।
उत्पतन् निपतंश्चापि तिष्ठन् गच्छन् पुनः क्वचित् ॥ ५.१२.१५ ॥
ఉద్యానాల లోపలి వీధులు, విమానాలు, అన్నిచోట్లా; భూగృహాలు, చైత్యగృహాలు, ఇళ్లకంటే పెద్ద ఇళ్లు కూడా; ఎగురుతూ, దిగుతూ, కొన్నిసార్లు నిలిచి, మరల నడిచి (వెతికాను).
5.12.16
अपवृण्वंश्च द्वाराणि कपाटान्यवघट्टयन्।
प्रविशन् निष्पतंश्चापि प्रपतन्नुत्पतन्निव ॥ ५.१२.१६ ॥
తలుపులు తెరుస్తూ, రెక్కలను తోస్తూ, లోపలికి ప్రవేశిస్తూ బయటకు వస్తూ, పడుతున్నట్లు ఎగురుతున్నట్లు.
5.12.17
सर्वमप्यवकाशं स विचचार महाकपिः।
चतुरंगुलमात्रोऽपि नावकाशः स विद्यते।
रावणान्तःपुरे तस्मिन् यं कपिर्न जगाम सः ॥ ५.१२.१७ ॥
ఆ మహాకపి ప్రతి స్థలాన్నీ వెతికాడు; నాలుగు అంగుళాల మేరైనా మిగిలిన స్థలం లేదు, రావణుని అంతఃపురంలో ఆ కపి వెళ్లని స్థలం లేదు.
5.12.18
प्राकारान्तरवीथ्यश्च वेदिकाश्चैत्यसंश्रयाः।
श्वभ्राश्च पुष्करिण्यश्च सर्वं तेनावलोकितम् ॥ ५.१२.१८ ॥
ప్రాకారాల మధ్య వీధులు, వేదికలు, చైత్యాశ్రయాలు, గుంటలు, పుష్కరిణులు — అన్నీ అతడు చూశాడు.
5.12.19
राक्षस्यो विविधाकारा विरूपा विकृतास्तथा।
दृष्टा हनुमता तत्र न तु सा जनकात्मजा ॥ ५.१२.१९ ॥
అక్కడ హనుమంతుడు వివిధ రూపాలు కలిగిన, వికారమైన, వికృతమైన రాక్షసస్త్రీలను చూశాడు; కానీ జనకుని కుమార్తెను అక్కడ చూడలేదు.
5.12.20
रूपेणाप्रतिमा लोके परा विद्याधरस्त्रियः।
दृष्टा हनुमता तत्र न तु राघवनन्दिनी ॥ ५.१२.२० ॥
అక్కడ హనుమంతుడు లోకంలో రూపంలో సాటిలేని, ఉత్తమమైన విద్యాధర స్త్రీలను చూశాడు; కానీ రాఘవుని ప్రియ పుత్రికను అక్కడ చూడలేదు.
5.12.21
नागकन्या वरारोहाः पूर्णचन्द्रनिभाननाः।
दृष्टा हनुमता तत्र न तु सा जनकात्मजा ॥ ५.१२.२१ ॥
అక్కడ హనుమంతుడు పూర్ణచంద్రుని వంటి ముఖాలు, అందమైన నడుములు కలిగిన నాగకన్యలను చూశాడు; కానీ జనకుని కుమార్తెను అక్కడ చూడలేదు.
5.12.22
प्रमथ्य राक्षसेन्द्रेण नागकन्या बलाद्धृताः।
दृष्टा हनुमता तत्र न सा जनकनन्दिनी ॥ ५.१२.२२ ॥
అక్కడ హనుమంతుడు రాక్షసేంద్రుని చేత బలవంతంగా అపహరించబడిన నాగకన్యలను చూశాడు; జనకుని కుమార్తెను అక్కడ చూడలేదు.
5.12.23
सोऽपश्यंस्तां महाबाहुः पश्यंश्चान्या वरस्त्रियः।
विषसाद महाबाहुर्हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ५.१२.२३ ॥
ఆమెను చూడకపోవడంతో, ఇతర శ్రేష్ఠ స్త్రీలను చూస్తూ కూడా, ఆ మహాబాహువు వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు దుఃఖించాడు.
5.12.24
उद्योगं वानरेन्द्राणां प्लवनं सागरस्य च।
व्यर्थं वीक्ष्यानिलसुतश्चिन्तां पुनरुपागतः ॥ ५.१२.२४ ॥
వానర రాజుల ప్రయత్నమూ, సముద్రాన్ని దాటిన లంఘనమూ వ్యర్థమైనట్లు చూసి, వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు మళ్ళీ చింతలో మునిగాడు.
5.12.25
अवतीर्य विमानाच्च हनूमान् मारुतात्मजः।
चिन्तामुपजगामाथ शोकोपहतचेतनः ॥ ५.१२.२५ ॥
విమానం నుండి దిగిన మారుతాత్మజుడు హనుమంతుడు, శోకంతో హతమైన చైతన్యంతో చింతలో మునిగిపోయాడు.