वाल्मीकि रामायण · सर्ग 5.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.18.1
तथा विप्रेक्षमाणस्य वनं पुष्पितपादपम्।
विचिन्वतश्च वैदेहीं किञ्चिच्छेषा निशाभवत् ॥ ५.१८.१ ॥
अशा प्रकारे फुललेल्या वृक्षांनी भरलेल्या त्या वनात पाहत आणि वैदेहीचा शोध घेत असताना रात्र थोडीच उरली.
5.18.2
षडंगवेदविदुषां क्रतुप्रवरयाजिनाम्।
शुश्राव ब्रह्मघोषान् स विरात्रे ब्रह्मरक्षसाम् ॥ ५.१८.२ ॥
सहा वेदांगे व वेद जाणणाऱ्या, श्रेष्ठ यज्ञ करणाऱ्या ब्रह्मराक्षसांचा वेदघोष त्याने रात्रीच्या शेवटी ऐकला.
5.18.3
अथ मंगलवादित्रैः शब्दैः श्रोत्रमनोहरैः।
प्राबोध्यत महाबाहुर्दशग्रीवो महाबलः ॥ ५.१८.३ ॥
मग मंगल वाद्यांच्या कानांना व मनाला आवडणाऱ्या ध्वनींनी महाबाहू, महाबलवान दशग्रीव जागा झाला.
5.18.4
विबुध्य तु महाभागो राक्षसेन्द्रः प्रतापवान्।
स्रस्तमाल्याम्बरधरो वैदेहीमन्वचिन्तयत् ॥ ५.१८.४ ॥
जागा होऊन तो महाभाग्यवान, प्रतापी राक्षसराज, हार व वस्त्रे अस्ताव्यस्त झालेला, वैदेहीचा विचार करू लागला.
5.18.5
भृशं नियुक्तस्तस्यां च मदनेन मदोत्कटः।
न तु तं राक्षसः कामं शशाकात्मनि गूहितुम् ॥ ५.१८.५ ॥
मदोन्मत्त तो राक्षस तिच्यावर अत्यंत आसक्त होता; मदनाने प्रेरित होऊन त्याला ती इच्छा आपल्या मनात लपवता आली नाही.
5.18.6
स सर्वाभरणैर्युक्तो बिभ्रच्छ्रियमनुत्तमाम्।
तां नगैर्विविधैर्जुष्टां सर्वपुष्पफलोपगैः ॥ ५.१८.६ ॥
सर्व अलंकारांनी युक्त होऊन, अनुपम शोभा धारण करून, सर्व फुले व फळे असलेल्या विविध वृक्षांनी व्यापलेल्या त्या वनाकडे तो गेला.
5.18.7
वृतां पुष्करिणीभिश्च नानापुष्पोपशोभिताम्।
सदा मत्तैश्च विहगैर्विचित्रां परमाद्भुतैः ॥ ५.१८.७ ॥
ती विविध फुलांनी शोभलेल्या कमळांच्या तळ्यांनी वेढलेली होती; नेहमी मत्त पक्ष्यांनी भरलेली, अत्यंत अद्भुत आणि विचित्र होती.
5.18.8
ईहामृगैश्च विविधैर्वृतां दृष्टिमनोहरैः।
वीथीः सम्प्रेक्षमाणश्च मणिकाञ्चनतोरणाम् ॥ ५.१८.८ ॥
ती नयनमनोहर विविध ईहामृगांनी वेढलेली होती; मणी व सोन्याच्या तोरणांनी सजलेल्या मार्गांकडे पाहत (तो चालला).
5.18.9
नानामृगगणाकीर्णां फलैः प्रपतितैर्वृताम्।
अशोकवनिकामेव प्राविशत् संततद्रुमाम् ॥ ५.१८.९ ॥
नाना मृगसमूहांनी भरलेल्या, गळून पडलेल्या फळांनी आच्छादलेल्या, दाट वृक्षांच्या अशोकवनातच तो प्रविष्ट झाला.
5.18.10
अंगनाः शतमात्रं तु तं व्रजन्तमनुव्रजन्।
महेन्द्रमिव पौलस्त्यं देवगन्धर्वयोषितः ॥ ५.१८.१० ॥
सुमारे शंभर स्त्रिया त्याच्या मागून चालल्या; देव-गंधर्व स्त्रिया महेंद्राच्या मागे जाव्यात तसे पौलस्त्य (रावणा)च्या मागे त्या चालल्या.
5.18.11
दीपिकाः काञ्चनीः काश्चिज्जगृहुस्तत्र योषितः।
वालव्यजनहस्ताश्च तालवृन्तानि चापराः ॥ ५.१८.११ ॥
तेथे काही स्त्रियांनी सोन्याचे दिवे घेतले; कोणी हातात चवऱ्या, तर इतरांनी ताडपत्री पंखे घेतले.
5.18.12
काञ्चनैश्चैव भृंगारैर्जह्रुः सलिलमग्रतः।
मण्डलाग्रा बृसीश्चैव गृह्यान्याः पृष्ठतो ययुः ॥ ५.१८.१२ ॥
सोन्याच्या घागरींत पाणी त्यांनी पुढे नेले; इतरांनी गोलाकार कडांचे पंखे व आसने घेऊन मागून चालल्या.
5.18.13
काचिद् रत्नमयीं पात्रीं पूर्णां पानस्य भ्राजतीम्।
दक्षिणा दक्षिणेनैव तदा जग्राह पाणिना ॥ ५.१८.१३ ॥
एका स्त्रीने रत्नांनी बनवलेले, मद्याने भरलेले, चमकणारे पात्र तेव्हा उजव्या हाताने उजव्याच हातात धरले.
5.18.14
राजहंसप्रतीकाशं छत्रं पूर्णशशिप्रभम्।
सौवर्णदण्डमपरा गृहीत्वा पृष्ठतो ययौ ॥ ५.१८.१४ ॥
राजहंसासारखे, पूर्ण चंद्राच्या प्रभेचे, सोनेरी दांड्याचे छत्र घेऊन दुसरी स्त्री मागून गेली.
5.18.15
निद्रामदपरीताक्ष्यो रावणस्योत्तमस्त्रियः।
अनुजग्मुः पतिं वीरं घनं विद्युल्लता इव ॥ ५.१८.१५ ॥
झोप आणि मदाने व्यापलेल्या डोळ्यांच्या रावणाच्या उत्तम स्त्रिया आपल्या वीर पतीच्या मागे गेल्या, ढगामागे वीजवेलींसारख्या.
5.18.16
व्याविद्धहारकेयूराः समामृदितवर्णकाः।
समागलितकेशान्ताः सस्वेदवदनास्तथा ॥ ५.१८.१६ ॥
हार व बाजूबंद विस्कटलेले, उटणे पुसले गेलेले, केसांची टोके सैल झालेली आणि मुखे घामाने भिजलेली होती.
5.18.17
घूर्णन्त्यो मदशेषेण निद्रया च शुभाननाः।
स्वेदक्लिष्टांगकुसुमाः समाल्याकुलमूर्धजाः ॥ ५.१८.१७ ॥
मदाच्या उरलेल्या अंशाने व झोपेने डुलणाऱ्या, सुंदर मुखाच्या त्या स्त्रिया; घामाने कोमेजलेली अंगावरची फुले, माळा विस्कटलेल्या आणि डोक्यावरचे केस अस्ताव्यस्त.
5.18.18
प्रयान्तं नैर्ऋतपतिं नार्यो मदिरलोचनाः।
बहुमानाच्च कामाच्च प्रियभार्यास्तमन्वयुः ॥ ५.१८.१८ ॥
निघालेल्या नैर्‌ऋतांच्या स्वामीच्या (रावणाच्या) मागे, मद्याने धुंद डोळ्यांच्या प्रिय पत्न्या अत्यंत आदराने आणि प्रेमाने गेल्या.
5.18.19
स च कामपराधीनः पतिस्तासां महाबलः।
सीतासक्तमना मन्दो मन्दाञ्चितगतिर्बभौ ॥ ५.१८.१९ ॥
कामाच्या अधीन असलेला तो महाबलवान त्या स्त्रियांचा स्वामी होता. सीतेमध्ये आसक्त मनाचा तो मूर्ख मंद, डोलत्या चालीने शोभत होता.
5.18.20
ततः काञ्चीनिनादं च नूपुराणां च निःस्वनम्।
शुश्राव परमस्त्रीणां कपिर्मारुतनन्दनः ॥ ५.१८.२० ॥
तेव्हा वायुपुत्र कपीने श्रेष्ठ स्त्रियांच्या कटिमेखलेचा झंकार आणि पैंजणांचा नाद ऐकला.
5.18.21
तं चाप्रतिमकर्माणमचिन्त्यबलपौरुषम्।
द्वारदेशमनुप्राप्तं ददर्श हनुमान् कपिः ॥ ५.१८.२१ ॥
अप्रतिम कर्मे आणि अचिंत्य बलपराक्रम असलेला तो दारापर्यंत आलेला असताना कपी हनुमानाने त्याला पाहिले.
5.18.22
दीपिकाभिरनेकाभिः समन्तादवभासितम्।
गन्धतैलावसिक्ताभिर्ध्रियमाणाभिरग्रतः ॥ ५.१८.२२ ॥
अनेक दिव्यांनी सर्वत्र प्रकाशित झालेले, सुगंधी तेलाने भिजवलेले दिवे पुढे धरलेल्या (स्त्रियांनी).
5.18.23
कामदर्पमदैर्युक्तं जिह्मताम्रायतेक्षणम्।
समक्षमिव कंदर्पमपविद्धशरासनम् ॥ ५.१८.२३ ॥
काम, दर्प, मद यांनी युक्त, वाकड्या, तांबड्या, दीर्घ डोळ्यांचा, जणू समोर उभा असलेला कंदर्प, धनुष्य टाकलेला.
5.18.24
मथितामृतफेनाभमरजोवस्त्रमुत्तमम्।
सपुष्पमवकर्षन्तं विमुक्तं सक्तमंगदे ॥ ५.१८.२४ ॥
मथलेल्या अमृताच्या फेसासारखे, धूळ नसलेले उत्तम वस्त्र, फुलांसह खाली ओढले जाणारे, बाजूबंदात अडकलेले, सैल झालेले.
5.18.25
तं पत्रविटपे लीनः पत्रपुष्पशतावृतः।
समीपमुपसंक्रान्तं विज्ञातुमुपचक्रमे ॥ ५.१८.२५ ॥
पानांनी आणि शेकडो फुलांनी झाकलेल्या पानांच्या फांदीत लपलेला तो, जवळ आलेल्या त्याला ओळखण्याचा प्रयत्न करू लागला.
5.18.26
अवेक्षमाणस्तु तदा ददर्श कपिकुञ्जरः।
रूपयौवनसम्पन्ना रावणस्य वरस्त्रियः ॥ ५.१८.२६ ॥
लक्षपूर्वक पाहात असताना त्या कपिश्रेष्ठाने रूप आणि तारुण्याने संपन्न अशा रावणाच्या श्रेष्ठ स्त्रिया पाहिल्या.
5.18.27
ताभिः परिवृतो राजा सुरूपाभिर्महायशाः।
तन्मृगद्विजसंघुष्टं प्रविष्टः प्रमदावनम् ॥ ५.१८.२७ ॥
त्या सुंदर स्त्रियांनी वेढलेला महायशस्वी राजा, मृग आणि पक्ष्यांच्या आवाजाने गजबजलेल्या त्या प्रमदावनात प्रवेशला.
5.18.28
क्षीबो विचित्राभरणः शङ्कुकर्णो महाबलः।
तेन विश्रवसः पुत्रः स दृष्टो राक्षसाधिपः ॥ ५.१८.२८ ॥
मदांध, विचित्र अलंकार धारण केलेला, शंकूसारखे कान असलेला महाबली विश्रवसाचा पुत्र — राक्षसांचा अधिपती — तेथे दिसला.
5.18.29
वृतः परमनारीभिस्ताराभिरिव चन्द्रमाः।
तं ददर्श महातेजास्तेजोवन्तं महाकपिः ॥ ५.१८.२९ ॥
ताऱ्यांनी वेढलेल्या चंद्राप्रमाणे श्रेष्ठ स्त्रियांनी वेढलेल्या त्या तेजस्वी पुरुषाला महातेजस्वी महाकपीने पाहिले.
5.18.30
रावणोऽयं महाबाहुरिति संचिन्त्य वानरः।
सोऽयमेव पुरा शेते पुरमध्ये गृहोत्तमे।
अवप्लुतो महातेजा हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ५.१८.३० ॥
'हा महाबाहू रावण' असा विचार करून तो वानर — पूर्वी नगराच्या मध्यभागी उत्तम गृहात झोपलेला हाच — महातेजस्वी मारुतात्मज हनुमान उडी घेऊन उतरला.
5.18.31
स तथाप्युग्रतेजाः स निर्धूतस्तस्य तेजसा।
पत्रे गुह्यान्तरे सक्तो मतिमान् संवृतोऽभवत् ॥ ५.१८.३१ ॥
उग्र तेजाचे ते हनुमान, त्याच्या तेजाने हलवले गेले तरीही, पानांमध्ये एका गुप्त जागी चिकटून राहिले आणि बुद्धिमान असल्यामुळे लपून राहिले.
5.18.32
स तामसितकेशान्तां सुश्रोणीं संहतस्तनीम्।
दिदृक्षुरसितापांगीमुपावर्तत रावणः ॥ ५.१८.३२ ॥
काळ्या केसांच्या टोकांची, सुंदर कंबरेची, भरदार स्तनांची, काळ्या डोळ्यांच्या कडांची ती स्त्री पाहण्याच्या इच्छेने रावण तिच्याकडे वळला.