Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 5.18

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

5.18.1

तथा विप्रेक्षमाणस्य वनं पुष्पितपादपम्।
विचिन्वतश्च वैदेहीं किञ्चिच्छेषा निशाभवत् ॥ ५.१८.१ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲੱਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਉਸ ਬਨ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ ਰਾਤ ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੀ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਈ।

5.18.2

षडंगवेदविदुषां क्रतुप्रवरयाजिनाम्।
शुश्राव ब्रह्मघोषान् स विरात्रे ब्रह्मरक्षसाम् ॥ ५.१८.२ ॥

ਛੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਵੇਦ-ਘੋਸ਼ ਉਸ ਨੇ ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੁਣਿਆ।

5.18.3

अथ मंगलवादित्रैः शब्दैः श्रोत्रमनोहरैः।
प्राबोध्यत महाबाहुर्दशग्रीवो महाबलः ॥ ५.१८.३ ॥

ਫਿਰ ਮੰਗਲ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕੰਨਾਂ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਮਹਾਬਲੀ ਦਸਗ੍ਰੀਵ ਜਾਗ ਪਿਆ।

5.18.4

विबुध्य तु महाभागो राक्षसेन्द्रः प्रतापवान्।
स्रस्तमाल्याम्बरधरो वैदेहीमन्वचिन्तयत् ॥ ५.१८.४ ॥

ਜਾਗ ਕੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਵਸਤਰ ਬਿਖਰੇ ਹੋਏ ਪਹਿਨੇ, ਵੈਦੇਹੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ।

5.18.5

भृशं नियुक्तस्तस्यां च मदनेन मदोत्कटः।
न तु तं राक्षसः कामं शशाकात्मनि गूहितुम् ॥ ५.१८.५ ॥

ਮਦ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਆਸਕਤ ਸੀ; ਕਾਮ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਉਸ ਕਾਮਨਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਲੁਕਾ ਨਾ ਸਕਿਆ।

5.18.6

स सर्वाभरणैर्युक्तो बिभ्रच्छ्रियमनुत्तमाम्।
तां नगैर्विविधैर्जुष्टां सर्वपुष्पफलोपगैः ॥ ५.१८.६ ॥

ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਸ਼ੋਭਾ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਵਾਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਬਨ ਵੱਲ ਉਹ ਗਿਆ।

5.18.7

वृतां पुष्करिणीभिश्च नानापुष्पोपशोभिताम्।
सदा मत्तैश्च विहगैर्विचित्रां परमाद्भुतैः ॥ ५.१८.७ ॥

ਉਹ ਅਨੇਕ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਕਮਲ-ਤਲਾਬਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਸਦਾ ਮਸਤ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਵਿਚਿੱਤਰ ਸੀ।

5.18.8

ईहामृगैश्च विविधैर्वृतां दृष्टिमनोहरैः।
वीथीः सम्प्रेक्षमाणश्च मणिकाञ्चनतोरणाम् ॥ ५.१८.८ ॥

ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਿਭਿੰਨ ਈਹਾਮ੍ਰਿਗਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਮਣੀਆਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤੋਰਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਵੀਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ (ਉਹ ਤੁਰਿਆ)।

5.18.9

नानामृगगणाकीर्णां फलैः प्रपतितैर्वृताम्।
अशोकवनिकामेव प्राविशत् संततद्रुमाम् ॥ ५.१८.९ ॥

ਅਨੇਕ ਮ੍ਰਿਗ-ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕੀ, ਸੰਘਣੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਅਸ਼ੋਕ-ਵਾਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।

5.18.10

अंगनाः शतमात्रं तु तं व्रजन्तमनुव्रजन्।
महेन्द्रमिव पौलस्त्यं देवगन्धर्वयोषितः ॥ ५.१८.१० ॥

ਲਗਭਗ ਸੌ ਇਸਤਰੀਆਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰੀਆਂ; ਦੇਵ-ਗੰਧਰਵ ਇਸਤਰੀਆਂ ਜਿਵੇਂ ਮਹੇਂਦਰ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਪੌਲਸਤਯ (ਰਾਵਣ) ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਉਹ ਤੁਰੀਆਂ।

5.18.11

दीपिकाः काञ्चनीः काश्चिज्जगृहुस्तत्र योषितः।
वालव्यजनहस्ताश्च तालवृन्तानि चापराः ॥ ५.१८.११ ॥

ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦੀਵੇ ਫੜੇ; ਕੁਝ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਚੌਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੇ ਤਾੜ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਪੱਖੇ ਲਏ।

5.18.12

काञ्चनैश्चैव भृंगारैर्जह्रुः सलिलमग्रतः।
मण्डलाग्रा बृसीश्चैव गृह्यान्याः पृष्ठतो ययुः ॥ ५.१८.१२ ॥

ਸੋਨੇ ਦੇ ਘੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾਇਆ; ਹੋਰਨਾਂ ਨੇ ਗੋਲ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪੱਖੇ ਤੇ ਆਸਣ ਲੈ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰੀਆਂ।

5.18.13

काचिद् रत्नमयीं पात्रीं पूर्णां पानस्य भ्राजतीम्।
दक्षिणा दक्षिणेनैव तदा जग्राह पाणिना ॥ ५.१८.१३ ॥

ਕਿਸੇ ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਰਤਨਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ, ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਚਮਕਦਾ ਪਿਆਲਾ ਤਦ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੀ ਫੜ ਲਿਆ।

5.18.14

राजहंसप्रतीकाशं छत्रं पूर्णशशिप्रभम्।
सौवर्णदण्डमपरा गृहीत्वा पृष्ठतो ययौ ॥ ५.१८.१४ ॥

ਰਾਜਹੰਸ ਵਰਗਾ, ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਚੰਦ ਦੀ ਆਭਾ ਵਾਲਾ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਡੰਡੀ ਵਾਲਾ ਛੱਤਰ ਫੜ ਕੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਇਸਤਰੀ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰੀ।

5.18.15

निद्रामदपरीताक्ष्यो रावणस्योत्तमस्त्रियः।
अनुजग्मुः पतिं वीरं घनं विद्युल्लता इव ॥ ५.१८.१५ ॥

ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਨਸ਼ੇ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਵਣ ਦੀਆਂ ਉੱਤਮ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵੀਰ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰੀਆਂ, ਬੱਦਲ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਵੇਲਾਂ ਵਾਂਗ।

5.18.16

व्याविद्धहारकेयूराः समामृदितवर्णकाः।
समागलितकेशान्ताः सस्वेदवदनास्तथा ॥ ५.१८.१६ ॥

ਹਾਰ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ੂਬੰਦ ਅਸਤ-ਵਿਅਸਤ, ਲੇਪ ਘਸੇ ਹੋਏ, ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਸਿਰੇ ਢਿੱਲੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।

5.18.17

घूर्णन्त्यो मदशेषेण निद्रया च शुभाननाः।
स्वेदक्लिष्टांगकुसुमाः समाल्याकुलमूर्धजाः ॥ ५.१८.१७ ॥

ਨਸ਼ੇ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਅਸਰ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਨਾਲ ਡਗਮਗਾਉਂਦੀਆਂ, ਸੁੰਦਰ ਮੁੱਖ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ; ਪਸੀਨੇ ਨਾਲ ਮੁਰਝਾਏ ਸਰੀਰ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਹਾਰ ਵਿਗੜੇ ਅਤੇ ਸਿਰ ਦੇ ਵਾਲ ਖਿੱਲਰੇ।

5.18.18

प्रयान्तं नैर्ऋतपतिं नार्यो मदिरलोचनाः।
बहुमानाच्च कामाच्च प्रियभार्यास्तमन्वयुः ॥ ५.१८.१८ ॥

ਤੁਰ ਰਹੇ ਨੈਰਤਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ (ਰਾਵਣ) ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਸ਼ਰਾਬ ਨਾਲ ਮਤਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪਿਆਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤੁਰੀਆਂ।

5.18.19

स च कामपराधीनः पतिस्तासां महाबलः।
सीतासक्तमना मन्दो मन्दाञ्चितगतिर्बभौ ॥ ५.१८.१९ ॥

ਕਾਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਸੀ। ਸੀਤਾ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਗਾਏ ਉਹ ਮੂਰਖ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਝੂਲਦੀ ਚਾਲ ਨਾਲ ਸੋਹ ਰਿਹਾ ਸੀ।

5.18.20

ततः काञ्चीनिनादं च नूपुराणां च निःस्वनम्।
शुश्राव परमस्त्रीणां कपिर्मारुतनन्दनः ॥ ५.१८.२० ॥

ਤਦ ਪਵਨ-ਪੁੱਤਰ ਕਪੀ ਨੇ ਉੱਤਮ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਕਮਰਪੇਟੀ ਦੀ ਛਣਕਾਰ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਝਾਂਜਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ।

5.18.21

तं चाप्रतिमकर्माणमचिन्त्यबलपौरुषम्।
द्वारदेशमनुप्राप्तं ददर्श हनुमान् कपिः ॥ ५.१८.२१ ॥

ਬੇਮਿਸਾਲ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਅਚਿੰਤ ਬਲ-ਪਰਾਕਰਮ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਕਪੀ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਦੇਖਿਆ।

5.18.22

दीपिकाभिरनेकाभिः समन्तादवभासितम्।
गन्धतैलावसिक्ताभिर्ध्रियमाणाभिरग्रतः ॥ ५.१८.२२ ॥

ਅਨੇਕਾਂ ਦੀਵਿਆਂ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਰੌਸ਼ਨ, ਸੁਗੰਧਿਤ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜੇ ਦੀਵੇ ਅੱਗੇ ਫੜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ (ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ)।

5.18.23

कामदर्पमदैर्युक्तं जिह्मताम्रायतेक्षणम्।
समक्षमिव कंदर्पमपविद्धशरासनम् ॥ ५.१८.२३ ॥

ਕਾਮ, ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਮਦ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਟੇਢੀਆਂ, ਲਾਲ ਅਤੇ ਲੰਮੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕੰਦਰਪ ਹੋਵੇ, ਧਨੁਸ਼ ਸੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ।

5.18.24

मथितामृतफेनाभमरजोवस्त्रमुत्तमम्।
सपुष्पमवकर्षन्तं विमुक्तं सक्तमंगदे ॥ ५.१८.२४ ॥

ਮਥੇ ਹੋਏ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਝੱਗ ਵਰਗਾ, ਧੂੜ ਰਹਿਤ ਉੱਤਮ ਵਸਤਰ, ਫੁੱਲਾਂ ਸਮੇਤ ਹੇਠਾਂ ਖਿੱਚਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਬਾਜ਼ੂਬੰਦ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ, ਢਿੱਲਾ ਹੋਇਆ।

5.18.25

तं पत्रविटपे लीनः पत्रपुष्पशतावृतः।
समीपमुपसंक्रान्तं विज्ञातुमुपचक्रमे ॥ ५.१८.२५ ॥

ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕੀ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਉਹ, ਨੇੜੇ ਆਏ ਉਸ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਲੱਗਾ।

5.18.26

अवेक्षमाणस्तु तदा ददर्श कपिकुञ्जरः।
रूपयौवनसम्पन्ना रावणस्य वरस्त्रियः ॥ ५.१८.२६ ॥

ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਦਿਆਂ ਉਸ ਕਪਿਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਰੂਪ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਾਵਣ ਦੀਆਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ।

5.18.27

ताभिः परिवृतो राजा सुरूपाभिर्महायशाः।
तन्मृगद्विजसंघुष्टं प्रविष्टः प्रमदावनम् ॥ ५.१८.२७ ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੁੰਦਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਰਾਜਾ, ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ ਉਸ ਪ੍ਰਮਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ।

5.18.28

क्षीबो विचित्राभरणः शङ्कुकर्णो महाबलः।
तेन विश्रवसः पुत्रः स दृष्टो राक्षसाधिपः ॥ ५.१८.२८ ॥

ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਮਸਤ, ਅਨੋਖੇ ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨੇ, ਸ਼ੰਕੂ ਵਰਗੇ ਕੰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਮਹਾਬਲੀ ਵਿਸ਼ਰਵਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ — ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ — ਉੱਥੇ ਦਿੱਸਿਆ।

5.18.29

वृतः परमनारीभिस्ताराभिरिव चन्द्रमाः।
तं ददर्श महातेजास्तेजोवन्तं महाकपिः ॥ ५.१८.२९ ॥

ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਉਸ ਤੇਜਸਵੀ ਨੂੰ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਮਹਾਕਪੀ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।

5.18.30

रावणोऽयं महाबाहुरिति संचिन्त्य वानरः।
सोऽयमेव पुरा शेते पुरमध्ये गृहोत्तमे।
अवप्लुतो महातेजा हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ५.१८.३० ॥

'ਇਹ ਮਹਾਬਾਹੂ ਰਾਵਣ ਹੈ' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹ ਵਾਨਰ — ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਨਗਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਉੱਤਮ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤਾ ਸੀ, ਉਹੀ ਇਹ ਹੈ — ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਮਾਰੁਤਾਤਮਜ ਹਨੂਮਾਨ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਉੱਤਰਿਆ।

5.18.31

स तथाप्युग्रतेजाः स निर्धूतस्तस्य तेजसा।
पत्रे गुह्यान्तरे सक्तो मतिमान् संवृतोऽभवत् ॥ ५.१८.३१ ॥

ਉਗਰ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਉਹ ਹਨੂਮਾਨ, ਉਸਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਹਿਲਾਏ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਥਾਂ ਤੇ ਚਿੰਬੜੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੋ ਕੇ ਲੁਕ ਗਏ।

5.18.32

स तामसितकेशान्तां सुश्रोणीं संहतस्तनीम्।
दिदृक्षुरसितापांगीमुपावर्तत रावणः ॥ ५.१८.३२ ॥

ਕਾਲੇ ਕੇਸਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਭਰੇ ਹੋਏ ਛਾਤੀਆਂ ਵਾਲੀ, ਕਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਕੋਨਿਆਂ ਵਾਲੀ ਉਸ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਰਾਵਣ ਉਸ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ।