వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 5.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.22.1
सीताया वचनं श्रुत्वा परुषं राक्षसेश्वरः।
प्रत्युवाच ततः सीतां विप्रियं प्रियदर्शनाम् ॥ ५.२२.१ ॥
సీత పలికిన కఠిన వచనాలు విని రాక్షసేశ్వరుడు, చూడ ముచ్చటైన సీతతో అప్పుడు అప్రియమైన మాటలు పలికాడు.
5.22.2
यथा यथा सान्त्वयिता वश्यः स्त्रीणां तथा तथा।
यथा यथा प्रियं वक्ता परिभूतस्तथा तथा ॥ ५.२२.२ ॥
స్త్రీలను ఎలా ఓదార్చితే అలా వారు వశమవుతారు; ప్రియమైన మాటలు పలికేవాడు ఎలాగో అలా అవమానానికి గురవుతాడు.
5.22.3
संनियच्छति मे क्रोधं त्वयि कामः समुत्थितः।
द्रवतो मार्गमासाद्य हयानिव सुसारथिः ॥ ५.२२.३ ॥
నేర్పరియైన సారథి పరుగెత్తే గుర్రాలను మార్గంలో నిలువరించినట్టు, నీ పట్ల పుట్టిన కామం నా కోపాన్ని అదుపులో ఉంచుతోంది.
5.22.4
वामः कामो मनुष्याणां यस्मिन् किल निबध्यते।
जने तस्मिंस्त्वनुक्रोशः स्नेहश्च किल जायते ॥ ५.२२.४ ॥
మనుషుల కామం వక్రమైనది; ఎవరితో అది బంధించబడుతుందో వారి పట్ల కరుణ, స్నేహం కూడా పుడతాయి.
5.22.5
एतस्मात् कारणान्न त्वां घातयामि वरानने।
वधार्हामवमानार्हां मिथ्या प्रव्रजने रताम् ॥ ५.२२.५ ॥
ఈ కారణంగానే, ఓ సుందరవదనా, నేను నిన్ను చంపడం లేదు; నీవు వధార్హురాలవు, అవమానార్హురాలవు, మిథ్యా ప్రవ్రజ్యలో ఆనందించేదానవు.
5.22.6
परुषाणि हि वाक्यानि यानि यानि ब्रवीषि माम्।
तेषु तेषु वधो युक्तस्तव मैथिलि दारुणः ॥ ५.२२.६ ॥
ఓ మైథిలీ, నీవు నాతో పలికే కఠిన వచనాలలో ప్రతి ఒక్కదానికీ నీకు భయంకర మరణమే తగినది.
5.22.7
एवमुक्त्वा तु वैदेहीं रावणो राक्षसाधिपः।
क्रोधसंरम्भसंयुक्तः सीतामुत्तरमब्रवीत् ॥ ५.२२.७ ॥
ఈ విధంగా వైదేహితో చెప్పి, రాక్షసాధిపతి రావణుడు కోపావేశంతో నిండి సీతకు ఇలా ప్రత్యుత్తరం ఇచ్చాడు.
5.22.8
द्वौ मासौ रक्षितव्यौ मे योऽवधिस्ते मया कृतः।
ततः शयनमारोह मम त्वं वरवर्णिनि ॥ ५.२२.८ ॥
నేను నీకు నిర్ణయించిన గడువైన రెండు మాసాలు వేచి ఉండాలి. తరువాత, ఓ సుందర వర్ణిని, నువ్వు నా శయ్యనెక్కు.
5.22.9
द्वाभ्यामूर्ध्वं तु मासाभ्यां भर्तारं मामनिच्छतीम्।
मम त्वां प्रातराशार्थे सूदाश्छेत्स्यन्ति खण्डशः ॥ ५.२२.९ ॥
రెండు మాసాల తరువాతైనా నన్ను భర్తగా కోరుకోకపోతే, నా వంటవారు నిన్ను ఉదయపు ఆహారం కోసం ముక్కలుగా నరికివేస్తారు.
5.22.10
तां भर्त्स्यमानां सम्प्रेक्ष्य राक्षसेन्द्रेण जानकीम्।
देवगन्धर्वकन्यास्ता विषेदुर्विकृतेक्षणाः ॥ ५.२२.१० ॥
రాక్షసేంద్రుడు బెదిరిస్తున్న జానకిని చూసి, భయంతో కలవరపడిన చూపులున్న ఆ దేవ-గంధర్వ కన్యలు దుఃఖించారు.
5.22.11
ओष्ठप्रकारैरपरा नेत्रैर्वक्त्रैस्तथापराः।
सीतामाश्वासयामासुस्तर्जितां तेन रक्षसा ॥ ५.२२.११ ॥
కొందరు పెదవుల సైగలతో, కొందరు కన్నులతో, మరికొందరు ముఖ సంజ్ఞలతో, ఆ రాక్షసుడు బెదిరించిన సీతకు ఊరట కలిగించారు.
5.22.12
ताभिराश्वासिता सीता रावणं राक्षसाधिपम्।
उवाचात्महितं वाक्यं वृत्तशौटीर्यगर्वितम् ॥ ५.२२.१२ ॥
వారిచే ఊరట పొందిన సీత, తన శీలం మరియు ధైర్యం పట్ల గర్వంతో, రాక్షసాధిపతి రావణునితో తనకు హితమైన మాటలు పలికింది.
5.22.13
नूनं न ते जनः कश्चिदस्मिन्निःश्रेयसि स्थितः।
निवारयति यो न त्वां कर्मणोऽस्माद् विगर्हितात् ॥ ५.२२.१३ ॥
నిశ్చయంగా నీకు మేలు కోరి, ఈ నిందనీయమైన పని నుండి నిన్ను ఆపే వాడు ఎవడూ లేడు.
5.22.14
मां हि धर्मात्मनः पत्नीं शचीमिव शचीपतेः।
त्वदन्यस्त्रिषु लोकेषु प्रार्थयेन्मनसापि कः ॥ ५.२२.१४ ॥
ధర్మాత్ముడైన రాముని భార్యను, ఇంద్రుని భార్య శచిలా ఉన్న నన్ను, నీవు తప్ప మూడు లోకాలలో మనసులోనైనా కోరేవాడు ఎవడు?
5.22.15
राक्षसाधम रामस्य भार्याममिततेजसः।
उक्तवानसि यत् पापं क्व गतस्तस्य मोक्ष्यसे ॥ ५.२२.१५ ॥
రాక్షసాధమా! అమిత తేజస్వి అయిన రాముని భార్య గురించి నీవు పాపపు మాటలు పలికావు; వారి నుండి నీవు ఎక్కడికి తప్పించుకుంటావు?
5.22.16
यथा दृप्तश्च मातंगः शशश्च सहितौ वने।
तथा द्विरदवद् रामस्त्वं नीच शशवत् स्मृतः ॥ ५.२२.१६ ॥
అడవిలో గర్విష్ఠమైన ఏనుగు, కుందేలు కలిసి ఉన్నట్టు, రాముడు ఏనుగులాంటి వాడు, నీచుడా, నీవు కుందేలులా భావించబడ్డావు.
5.22.17
स त्वमिक्ष्वाकुनाथं वै क्षिपन्निह न लज्जसे।
चक्षुषो विषये तस्य न यावदुपगच्छसि ॥ ५.२२.१७ ॥
ఇక్కడ ఇక్ష్వాకు వంశ నాథుడైన రాముని నిందిస్తూ నీవు సిగ్గుపడవా? అతని దృష్టి పరిధిలోకి నీవు రానంత వరకే ఇది.
5.22.18
इमे ते नयने क्रूरे विकृते कृष्णपिंगले।
क्षितौ न पतिते कस्मान्मामनार्य निरीक्षतः ॥ ५.२२.१८ ॥
క్రూరమైన, వికృతమైన, నలుపు-పసుపు రంగు కలిగిన నీ ఈ కళ్ళు, అనార్యుడా, నన్ను చూస్తుండగా నేలపై ఎందుకు పడిపోలేదు?
5.22.19
तस्य धर्मात्मनः पत्नी स्नुषा दशरथस्य च।
कथं व्याहरतो मां ते न जिह्वा पाप शीर्यति ॥ ५.२२.१९ ॥
ధర్మాత్ముడైన ఆయన భార్యను, దశరథుని కోడలిని అయిన నాతో ఇలా మాట్లాడుతున్నావు; పాపీ, నీ నాలుక ఎందుకు కుళ్ళిపోలేదు?
5.22.20
असंदेशात्तु रामस्य तपसश्चानुपालनात्।
न त्वां कुर्मि दशग्रीव भस्म भस्मार्हतेजसा ॥ ५.२२.२० ॥
రాముని ఆజ్ఞ లేకుండా, నా తపస్సును కాపాడుకోవడం కోసం, దశగ్రీవా, నా తేజస్సుతో నిన్ను బూడిద చేయను.
5.22.21
नापहर्तुमहं शक्या तस्य रामस्य धीमतः।
विधिस्तव वधार्थाय विहितो नात्र संशयः ॥ ५.२२.२१ ॥
ఆ బుద్ధిమంతుడైన రాముని భార్యను ఎవరూ అపహరించలేరు. నీ వధకే విధి నిర్ణయించబడింది; ఇందులో సందేహం లేదు.
5.22.22
शूरेण धनदभ्रात्रा बलैः समुदितेन च।
अपोह्य रामं कस्माच्चिद् दारचौर्यं त्वया कृतम् ॥ ५.२२.२२ ॥
నీవు శూరుడవు, ధనదుని సోదరుడవు, బలసైన్యంతో కూడినవాడవు; అయినా రాముని విడిచి ఎందుకు భార్యను దొంగిలించావు?
5.22.23
सीताया वचनं श्रुत्वा रावणो राक्षसाधिपः।
विवृत्य नयने क्रूरे जानकीमन्ववैक्षत ॥ ५.२२.२३ ॥
సీత మాటలు విని రాక్షసాధిపతి రావణుడు తన క్రూరమైన కన్నులు విప్పార్చి జానకిని చూశాడు.
5.22.24
नीलजीमूतसंकाशो महाभुजशिरोधरः।
सिंहसत्त्वगतिः श्रीमान् दीप्तजिह्वोग्रलोचनः ॥ ५.२२.२४ ॥
నీలమేఘంలా ఉన్నవాడు, పెద్ద భుజాలు మరియు మెడ కలవాడు, సింహపు నడక మరియు శక్తి కలవాడు, తేజోవంతుడైన రావణుడు మండే నాలుక మరియు భయంకర నేత్రాలతో కనిపించాడు.
5.22.25
चलाग्रमुकुटप्रांशुश्चित्रमाल्यानुलेपनः।
रक्तमाल्याम्बरधरस्तप्तांगदविभूषणः ॥ ५.२२.२५ ॥
కదులుతున్న కొనలు గల కిరీటంతో ఎత్తుగా కనిపించేవాడు, రంగురంగుల మాలలు, గంధలేపనం ధరించినవాడు, ఎర్రని మాలలు, వస్త్రాలు ధరించినవాడు, కాల్చిన బంగారపు అంగదాలతో అలంకరించబడినవాడు.
5.22.26
श्रोणीसूत्रेण महता मेचकेन सुसंवृतः।
अमृतोत्पादने नद्धो भुजंगेनेव मन्दरः ॥ ५.२२.२६ ॥
నల్లని పెద్ద నడుముదారంతో బాగా చుట్టబడినవాడు, అమృతం చిలికిన సమయంలో పామువల్ల కట్టబడిన మందర పర్వతంలా.
5.22.27
ताभ्यां स परिपूर्णाभ्यां भुजाभ्यां राक्षसेश्वरः।
शुशुभेऽचलसंकाशः शृंगाभ्यामिव मन्दरः ॥ ५.२२.२७ ॥
ఆ రెండు నిండు భుజాలతో ఆ రాక్షసరాజు పర్వతంలా ప్రకాశించాడు, రెండు శిఖరాలతో మందరంలా.
5.22.28
तरुणादित्यवर्णाभ्यां कुण्डलाभ्यां विभूषितः।
रक्तपल्लवपुष्पाभ्यामशोकाभ्यामिवाचलः ॥ ५.२२.२८ ॥
నూతన సూర్యుని వర్ణంగల కుండలాలతో అలంకరించబడినవాడు, ఎర్రని చిగుళ్ళు, పువ్వులు గల అశోక వృక్షాలతో కూడిన పర్వతంలా.
5.22.29
स कल्पवृक्षप्रतिमो वसन्त इव मूर्तिमान्।
श्मशानचैत्यप्रतिमो भूषितोऽपि भयंकरः ॥ ५.२२.२९ ॥
అతడు కల్పవృక్షంలా, మూర్తీభవించిన వసంతంలా, శ్మశాన చైత్యంలా — అలంకరించబడినా భయంకరుడు.
5.22.30
अवेक्षमाणो वैदेहीं कोपसंरक्तलोचनः।
उवाच रावणः सीतां भुजंग इव निःश्वसन् ॥ ५.२२.३० ॥
వైదేహిని చూస్తూ, కోపంతో ఎర్రబడిన కళ్లతో, పాములా నిట్టూర్చుతూ రావణుడు సీతతో పలికాడు.
5.22.31
अनयेनाभिसम्पन्नमर्थहीनमनुव्रते।
नाशयाम्यहमद्य त्वां सूर्यः संध्यामिवौजसा ॥ ५.२२.३१ ॥
అన్యాయంతో కూడినదానా, అర్థహీనురాలా, నన్ను అనుసరించేదానా! సూర్యుడు తన తేజస్సుతో సంధ్యను నశింపజేసినట్లు నేడు నిన్ను నాశనం చేస్తాను.
5.22.32
इत्युक्त्वा मैथिलीं राजा रावणः शत्रुरावणः।
संददर्श ततः सर्वा राक्षसीर्घोरदर्शनाः ॥ ५.२२.३२ ॥
మైథిలితో ఇలా చెప్పి, శత్రువులకు భయంకరుడైన రాజు రావణుడు అక్కడున్న భయంకర రూపంగల రాక్షసస్త్రీలందరినీ చూశాడు.
5.22.33
एकाक्षीमेककर्णां च कर्णप्रावरणां तथा।
गोकर्णीं हस्तिकर्णीं च लम्बकर्णीमकर्णिकाम् ॥ ५.२२.३३ ॥
ఒక కన్ను గలవారు, ఒక చెవి గలవారు, చెవులనే కప్పుకునేవారు, ఆవు చెవులవారు, ఏనుగు చెవులవారు, పొడవైన చెవులవారు, చెవులు లేనివారు.
5.22.34
हस्तिपद्यश्वपद्यौ च गोपदीं पादचूलिकाम्।
एकाक्षीमेकपादीं च पृथुपादीमपादिकाम् ॥ ५.२२.३४ ॥
ఏనుగు కాళ్ళవారు, గుర్రపు కాళ్ళవారు, ఆవు కాలివారు, చిన్న పాదాలవారు, ఒంటికాలివారు, విశాల పాదాలవారు, కాళ్ళు లేనివారు.
5.22.35
अतिमात्रशिरोग्रीवामतिमात्रकुचोदरीम्।
अतिमात्रास्यनेत्रां च दीर्घजिह्वानखामपि ॥ ५.२२.३५ ॥
అతి పెద్ద తలా మెడా గలవారు, అతి పెద్ద స్తనాలు, ఉదరం గలవారు, అతి పెద్ద నోరు కళ్ళు గలవారు, పొడవైన నాలుక గోళ్ళు గలవారు కూడా.
5.22.36
अनासिकां सिंहमुखीं गोमुखीं सूकरीमुखीम्।
यथा मद्वशगा सीता क्षिप्रं भवति जानकी ॥ ५.२२.३६ ॥
ముక్కు లేనివారు, సింహముఖులు, ఆవుముఖులు, పందిముఖులు — జానకి సీత త్వరగా నా వశమయ్యేలా.
5.22.37
तथा कुरुत राक्षस्यः सर्वाः क्षिप्रं समेत्य वा।
प्रतिलोमानुलोमैश्च सामदानादिभेदनैः ॥ ५.२२.३७ ॥
ఆ విధంగా, రాక్షసస్త్రీలారా, మీరంతా త్వరగా కలిసి, అనుకూల, ప్రతికూల ఉపాయాలతో, సామ, దాన, భేద మొదలైన మార్గాలతో (సీతను వశపరచుకొనుటకు) ప్రయత్నించండి.
5.22.39
आवर्जयत वैदेहीं दण्डस्योद्यमनेन च।
काममन्युपरीतात्मा जानकीं प्रति गर्जत।
उपगम्य ततः क्षिप्रं राक्षसी धान्यमालिनी ॥ ५.२२.३९ ॥
దండం ఎత్తి బెదిరించి వైదేహిని వశపరచుకోండి. కామము, కోపము మనసును ఆవరించగా జానకి వైపు గర్జించండి. అప్పుడు ధాన్యమాలిని అనే రాక్షసి వేగంగా దగ్గరకు వచ్చి (ఇలా అంది).
5.22.40
परिष्वज्य दशग्रीवमिदं वचनमब्रवीत्।
मया क्रीड महाराज सीतया किं तवानया ॥ ५.२२.४० ॥
దశగ్రీవుని కౌగిలించుకొని ఆమె ఈ మాటలు అంది: "మహారాజా, నాతో ఆనందించు; ఈ సీతతో నీకు ఏమి పని?"
5.22.41
विवर्णया कृपणया मानुष्या राक्षसेश्वर।
नूनमस्यां महाराज न देवा भोगसत्तमान् ॥ ५.२२.४१ ॥
రాక్షసేశ్వరా, ఈమె వివర్ణమైన, దీనమైన మానవ స్త్రీ. మహారాజా, నిశ్చయంగా ఈమెలో దేవతలు ఉత్తమ భోగాలను ప్రసాదించే గుణం లేదు.
5.22.42
विदधत्यमरश्रेष्ठास्तव बाहुबलार्जितान्।
अकामां कामयानस्य शरीरमुपतप्यते ॥ ५.२२.४२ ॥
దేవతాశ్రేష్ఠులు నీ బాహుబలంతో సంపాదించిన భోగాలను ఈమె ద్వారా ఇవ్వరు. ఇష్టపడని స్త్రీని కోరేవాడి శరీరం బాధపడుతుంది.
5.22.43
इच्छतीं कामयानस्य प्रीतिर्भवति शोभना।
एवमुक्तस्तु राक्षस्या समुत्क्षिप्तस्ततो बली।
प्रहसन् मेघसंकाशो राक्षसः स न्यवर्तत ॥ ५.२२.४३ ॥
ఇష్టపడే స్త్రీని కోరేవాడికి మాత్రమే మధురమైన ప్రీతి కలుగుతుంది. రాక్షసి ఇలా అనగా, మేఘంలా ఉన్న ఆ బలవంతుడైన రాక్షసుడు నవ్వుతూ ఆమెను ఎత్తుకొని వెనుదిరిగాడు.
5.22.44
प्रस्थितः स दशग्रीवः कम्पयन्निव मेदिनीम्।
ज्वलद्भास्करसंकाशं प्रविवेश निवेशनम् ॥ ५.२२.४४ ॥
దశగ్రీవుడు బయలుదేరి, భూమిని కంపింపజేస్తున్నట్లుగా, మండే సూర్యునితో సమానమైన తన భవనంలోకి ప్రవేశించాడు.
5.22.45
देवगन्धर्वकन्याश्च नागकन्याश्च तास्ततः।
परिवार्य दशग्रीवं प्रविशुस्ता गृहोत्तमम् ॥ ५.२२.४५ ॥
దేవ గంధర్వ కన్యలు, నాగ కన్యలు కూడా దశగ్రీవుని చుట్టుముట్టి ఆ ఉత్తమ గృహంలోకి ప్రవేశించారు.
5.22.46
स मैथिलीं धर्मपरामवस्थितां
प्रवेपमानां परिभर्त्स्य रावणः।
विहाय सीतां मदनेन मोहितः
स्वमेव वेश्म प्रविवेश रावणः ॥ ५.२२.४६ ॥
ఆ రావణుడు ధర్మపరాయణురాలై, వణుకుతూ నిలిచిన మైథిలిని మందలించి, మదనమోహితుడై సీతను విడిచి తన సొంత భవనంలోకి ప్రవేశించాడు.