ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 5.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.25.1
अथ तासां वदन्तीनां परुषं दारुणं बहु।
राक्षसीनामसौम्यानां रुरोद जनकात्मजा ॥ ५.२५.१ ॥
ଏବେ ସେହି ରାକ୍ଷସୀମାନେ କଠୋର, ଭୟଙ୍କର ଓ ବହୁ ନିଷ୍ଠୁର ବାକ୍ୟ କହୁଥିବା ବେଳେ ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା ସୀତା କାନ୍ଦି ପକାଇଲେ।
5.25.2
एवमुक्ता तु वैदेही राक्षसीभिर्मनस्विनी।
उवाच परमत्रस्ता बाष्पगद्गदया गिरा ॥ ५.२५.२ ॥
ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ ମନସ୍ୱିନୀ ବୈଦେହୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୀତ ହୋଇ ଲୁହରେ ରୁଦ୍ଧ ସ୍ୱରରେ କହିଲେ।
5.25.3
न मानुषी राक्षसस्य भार्या भवितुमर्हति।
कामं खादत मां सर्वा न करिष्यामि वो वचः ॥ ५.२५.३ ॥
ମାନବୀ ସ୍ତ୍ରୀ ଜଣେ ରାକ୍ଷସର ପତ୍ନୀ ହେବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ତୁମେମାନେ ସମସ୍ତେ ଇଚ୍ଛା କଲେ ମୋତେ ଖାଇଦିଅ, ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କ କଥା ମାନିବି ନାହିଁ।
5.25.4
सा राक्षसीमध्यगता सीता सुरसुतोपमा।
न शर्म लेभे शोकार्ता रावणेनेव भर्त्सिता ॥ ५.२५.४ ॥
ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଦେବକନ୍ୟାସମା ସୀତା ଶୋକାର୍ତ୍ତା ହୋଇ କୌଣସି ସାନ୍ତ୍ୱନା ପାଇଲେ ନାହିଁ; ଯେପରି ରାବଣ ସ୍ୱୟଂ ତାଙ୍କୁ ଧମକାଇଥିଲେ।
5.25.5
वेपते स्माधिकं सीता विशन्तीवांगमात्मनः।
वने यूथपरिभ्रष्टा मृगी कोकैरिवार्दिता ॥ ५.२५.५ ॥
ସୀତା ଅତ୍ୟନ୍ତ କମ୍ପିଲେ, ଯେପରି ନିଜ ଶରୀରରେ ହିଁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲେ; ବନରେ ଯୂଥରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହରିଣୀ ଶୃଗାଳଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ କମ୍ପେ ପରି।
5.25.6
सा त्वशोकस्य विपुलां शाखामालम्ब्य पुष्पिताम्।
चिन्तयामास शोकेन भर्तारं भग्नमानसा ॥ ५.२५.६ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଅଶୋକ ବୃକ୍ଷର ଫୁଲରେ ଭରା ବିଶାଳ ଶାଖାକୁ ଧରି, ଭଗ୍ନ ମନରେ ଶୋକରେ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କଲେ।
5.25.7
सा स्नापयन्ती विपुलौ स्तनौ नेत्रजलस्रवैः।
चिन्तयन्ती न शोकस्य तदान्तमधिगच्छति ॥ ५.२५.७ ॥
ନୟନର ଲୁହଧାରାରେ ନିଜର ବିଶାଳ ସ୍ତନ ଭିଜାଇ, ଶୋକର ଅନ୍ତ ନ ପାଇ ସେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ।
5.25.8
सा वेपमाना पतिता प्रवाते कदली यथा।
राक्षसीनां भयत्रस्ता विवर्णवदनाभवत् ॥ ५.२५.८ ॥
ପବନରେ ପଡ଼ିଥିବା କଦଳୀ ଗଛ ପରି କମ୍ପି ସେ ପଡ଼ିଗଲା; ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ଭୟରେ ତ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ତାର ମୁହଁ ମଳିନ ହେଲା।
5.25.9
तस्याः सा दीर्घबहुला वेपन्त्याः सीतया तदा।
ददृशे कम्पिता वेणी व्यालीव परिसर्पती ॥ ५.२५.९ ॥
କମ୍ପୁଥିବା ସୀତାଙ୍କ ସେହି ଲମ୍ବା ଘନ ବେଣୀ ସେତେବେଳେ କମ୍ପି ସାପଣୀ ପରି ସରୀସୃପ ହେଉଥିବା ଭଳି ଦେଖାଗଲା।
5.25.10
सा निःश्वसन्ती शोकार्ता कोपोपहतचेतना।
आर्ता व्यसृजदश्रूणि मैथिली विललाप च ॥ ५.२५.१० ॥
ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି, ଶୋକରେ ଆର୍ତ୍ତ ହୋଇ, କ୍ରୋଧ ଓ ବ୍ୟଥାରେ ମନ ଆହତ ହୋଇ ମୈଥିଳୀ ଲୁହ ଢାଳି ବିଳାପ କଲେ।
5.25.11
हा रामेति च दुःखार्ता हा पुनर्लक्ष्मणेति च।
हा श्वश्रूर्मम कौसल्ये हा सुमित्रेति भामिनी ॥ ५.२५.११ ॥
"ହା ରାମ!" ବୋଲି ଦୁଃଖରେ ଆର୍ତ୍ତ ହୋଇ, ପୁଣି "ହା ଲକ୍ଷ୍ମଣ!" ବୋଲି, ଓ "ହା ମୋ ଶାଶୁ କୌଶଲ୍ୟା! ହା ସୁମିତ୍ରା!" ବୋଲି ସେ ଭାମିନୀ ବିଳାପ କଲେ।
5.25.12
लोकप्रवादः सत्योऽयं पण्डितैः समुदाहृतः।
अकाले दुर्लभो मृत्युः स्त्रिया वा पुरुषस्य वा ॥ ५.२५.१२ ॥
"ଅକାଳରେ ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ତ୍ରୀ ବା ପୁରୁଷ କାହାରିକୁ ସହଜରେ ମିଳେ ନାହିଁ" ଏହି ଲୋକବାକ୍ୟ ପଣ୍ଡିତମାନେ ସତ୍ୟ କହିଛନ୍ତି।
5.25.13
यत्राहमाभिः क्रूराभी राक्षसीभिरिहार्दिता।
जीवामि हीना रामेण मुहूर्तमपि दुःखिता ॥ ५.२५.१३ ॥
ଏଠାରେ ଏହି କ୍ରୂର ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ, ରାମଙ୍କଠାରୁ ବିୟୁକ୍ତ, ଦୁଃଖିତା ହୋଇ ମୁଁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିଛି।
5.25.14
एषाल्पपुण्या कृपणा विनशिष्याम्यनाथवत्।
समुद्रमध्ये नौः पूर्णा वायुवेगैरिवाहता ॥ ५.२५.१४ ॥
ଅଳ୍ପ ପୁଣ୍ୟବତୀ, ଦୀନା ମୁଁ ଅନାଥ ପରି ବିନଷ୍ଟ ହେବି; ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ବାୟୁବେଗରେ ଆହତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୌକା ପରି।
5.25.15
भर्तारं तमपश्यन्ती राक्षसीवशमागता।
सीदामि खलु शोकेन कूलं तोयहतं यथा ॥ ५.२५.१५ ॥
ସେହି ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ନ ଦେଖି, ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ବଶରେ ପଡ଼ି, ଶୋକରେ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ କ୍ଷୟ ପାଉଛି; ଜଳରେ ଆହତ କୂଳ ପରି।
5.25.16
तं पद्मदलपत्राक्षं सिंहविक्रान्तगामिनम्।
धन्याः पश्यन्ति मे नाथं कृतज्ञं प्रियवादिनम् ॥ ५.२५.१६ ॥
ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଆଖି ଥିବା, ସିଂହ ପରି ପରାକ୍ରମୀ ଗତିର, କୃତଜ୍ଞ ଓ ପ୍ରିୟଭାଷୀ ମୋ ନାଥଙ୍କୁ ସେହି ଧନ୍ୟମାନେ ଦେଖନ୍ତି।
5.25.17
सर्वथा तेन हीनाया रामेण विदितात्मना।
तीक्ष्णं विषमिवास्वाद्य दुर्लभं मम जीवनम् ॥ ५.२५.१७ ॥
ଆତ୍ମଜ୍ଞ ରାମଙ୍କଠାରୁ ସର୍ବଥା ବିୟୁକ୍ତ ମୋ ପାଇଁ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବିଷ ଚାଖିବା ପରି, ମୋ ଜୀବନ ଦୁର୍ଲଭ ହୋଇଯାଇଛି।
5.25.18
कीदृशं तु महापापं मया देहान्तरे कृतम्।
तेनेदं प्राप्यते घोरं महादुःखं सुदारुणम् ॥ ५.२५.१८ ॥
ପୂର୍ବ ଦେହରେ ମୁଁ କି ମହାପାପ କରିଥିଲି, ଯାହାଫଳରେ ଏହି ଘୋର, ମହାନ, ଅତି ଦାରୁଣ ଦୁଃଖ ମୋତେ ମିଳୁଛି?
5.25.19
जीवितं त्यक्तुमिच्छामि शोकेन महता वृता।
राक्षसीभिश्च रक्षन्त्या रामो नासाद्यते मया ॥ ५.२५.१९ ॥
ମହାଶୋକରେ ଘେରା ହୋଇ ମୁଁ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛି; ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ହୋଇ ମୁଁ ରାମଙ୍କୁ ପାଇପାରୁନାହିଁ।
5.25.20
धिगस्तु खलु मानुष्यं धिगस्तु परवश्यताम्।
न शक्यं यत् परित्यक्तुमात्मच्छन्देन जीवितम् ॥ ५.२५.२० ॥
ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମକୁ ଧିକ୍; ପରାଧୀନତାକୁ ଧିକ୍; ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିବାଟି ମଧ୍ୟ ମୋ ହାତରେ ନାହିଁ।