ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 5.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.25.1
अथ तासां वदन्तीनां परुषं दारुणं बहु।
राक्षसीनामसौम्यानां रुरोद जनकात्मजा ॥ ५.२५.१ ॥
ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਦੇ ਕਠੋਰ, ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕ੍ਰੂਰ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਰੋ ਪਈ।
5.25.2
एवमुक्ता तु वैदेही राक्षसीभिर्मनस्विनी।
उवाच परमत्रस्ता बाष्पगद्गदया गिरा ॥ ५.२५.२ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਮਨਸਵਿਨੀ ਵੈਦੇਹੀ ਬਹੁਤ ਡਰ ਗਈ ਅਤੇ ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ।
5.25.3
न मानुषी राक्षसस्य भार्या भवितुमर्हति।
कामं खादत मां सर्वा न करिष्यामि वो वचः ॥ ५.२५.३ ॥
ਮਨੁੱਖੀ ਇਸਤਰੀ ਕਿਸੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੀਆਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਖਾ ਲਓ, ਪਰ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਾਂਗੀ।
5.25.4
सा राक्षसीमध्यगता सीता सुरसुतोपमा।
न शर्म लेभे शोकार्ता रावणेनेव भर्त्सिता ॥ ५.२५.४ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੈਠੀ, ਦੇਵਕੰਨਿਆ ਵਰਗੀ ਸੀਤਾ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਕੋਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾ ਪਾ ਸਕੀ; ਜਿਵੇਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਝਿੜਕਿਆ ਹੋਵੇ।
5.25.5
वेपते स्माधिकं सीता विशन्तीवांगमात्मनः।
वने यूथपरिभ्रष्टा मृगी कोकैरिवार्दिता ॥ ५.२५.५ ॥
ਸੀਤਾ ਬਹੁਤ ਕੰਬਣ ਲੱਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੋਵੇ; ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਝੁੰਡ ਤੋਂ ਵਿਛੜੀ ਹਿਰਨੀ ਬਘਿਆੜਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਕੰਬਦੀ ਹੈ।
5.25.6
सा त्वशोकस्य विपुलां शाखामालम्ब्य पुष्पिताम्।
चिन्तयामास शोकेन भर्तारं भग्नमानसा ॥ ५.२५.६ ॥
ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਅਸ਼ੋਕ ਰੁੱਖ ਦੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਵੱਡੀ ਟਹਿਣੀ ਫੜ ਕੇ, ਟੁੱਟੇ ਮਨ ਨਾਲ ਸ਼ੋਕ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ।
5.25.7
सा स्नापयन्ती विपुलौ स्तनौ नेत्रजलस्रवैः।
चिन्तयन्ती न शोकस्य तदान्तमधिगच्छति ॥ ५.२५.७ ॥
ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਅੱਥਰੂਆਂ ਦੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਵਕਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਿਉਂਦੀ, ਸ਼ੋਕ ਦਾ ਅੰਤ ਨਾ ਲੱਭਦੀ ਹੋਈ ਉਹ ਚਿੰਤਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ।
5.25.8
सा वेपमाना पतिता प्रवाते कदली यथा।
राक्षसीनां भयत्रस्ता विवर्णवदनाभवत् ॥ ५.२५.८ ॥
ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ ਕੇਲੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਕੰਬਦੀ ਉਹ ਡਿੱਗ ਪਈ; ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਤ੍ਰਸਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਫਿੱਕਾ ਪੈ ਗਿਆ।
5.25.9
तस्याः सा दीर्घबहुला वेपन्त्याः सीतया तदा।
ददृशे कम्पिता वेणी व्यालीव परिसर्पती ॥ ५.२५.९ ॥
ਕੰਬਦੀ ਸੀਤਾ ਦੀ ਉਹ ਲੰਮੀ ਤੇ ਸੰਘਣੀ ਵੇਣੀ ਉਦੋਂ ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ ਸੱਪਣੀ ਵਾਂਗ ਸਰਕਦੀ ਦਿੱਸੀ।
5.25.10
सा निःश्वसन्ती शोकार्ता कोपोपहतचेतना।
आर्ता व्यसृजदश्रूणि मैथिली विललाप च ॥ ५.२५.१० ॥
ਹੌਕੇ ਭਰਦੀ, ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਵੇਦਨਾ ਨਾਲ ਹਤ ਚਿੱਤ ਵਾਲੀ ਮੈਥਿਲੀ ਅੱਥਰੂ ਵਹਾਉਂਦੀ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
5.25.11
हा रामेति च दुःखार्ता हा पुनर्लक्ष्मणेति च।
हा श्वश्रूर्मम कौसल्ये हा सुमित्रेति भामिनी ॥ ५.२५.११ ॥
"ਹਾਏ ਰਾਮ!" ਕਹਿ ਕੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਆਰਤ ਹੋ ਕੇ, ਫਿਰ "ਹਾਏ ਲਕਸ਼ਮਣ!" ਕਹਿ ਕੇ, ਅਤੇ "ਹਾਏ ਮੇਰੀ ਸੱਸ ਕੌਸ਼ੱਲਿਆ! ਹਾਏ ਸੁਮਿੱਤ੍ਰਾ!" ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਸੁੰਦਰੀ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗੀ।
5.25.12
लोकप्रवादः सत्योऽयं पण्डितैः समुदाहृतः।
अकाले दुर्लभो मृत्युः स्त्रिया वा पुरुषस्य वा ॥ ५.२५.१२ ॥
"ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਨਾ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਨਾ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਸੌਖੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ" ਇਹ ਲੋਕ-ਕਹਾਵਤ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸੱਚ ਆਖੀ ਹੈ।
5.25.13
यत्राहमाभिः क्रूराभी राक्षसीभिरिहार्दिता।
जीवामि हीना रामेण मुहूर्तमपि दुःखिता ॥ ५.२५.१३ ॥
ਇੱਥੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰੂਰ ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਿਛੜੀ, ਦੁਖੀ ਹੋਈ ਮੈਂ ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਜੀਉਂਦੀ ਹਾਂ।
5.25.14
एषाल्पपुण्या कृपणा विनशिष्याम्यनाथवत्।
समुद्रमध्ये नौः पूर्णा वायुवेगैरिवाहता ॥ ५.२५.१४ ॥
ਥੋੜ੍ਹੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲੀ, ਦੀਨ ਮੈਂ ਅਨਾਥ ਵਾਂਗ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੀ; ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਵਾ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਟਕਰਾਈ ਭਰੀ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਾਂਗ।
5.25.15
भर्तारं तमपश्यन्ती राक्षसीवशमागता।
सीदामि खलु शोकेन कूलं तोयहतं यथा ॥ ५.२५.१५ ॥
ਉਸ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਦੀ ਹੋਈ, ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਦੇ ਵੱਸ ਪੈ ਕੇ, ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਮੈਂ ਯਕੀਨਨ ਢਹਿ ਰਹੀ ਹਾਂ; ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਟਕਰਾਏ ਕਿਨਾਰੇ ਵਾਂਗ।
5.25.16
तं पद्मदलपत्राक्षं सिंहविक्रान्तगामिनम्।
धन्याः पश्यन्ति मे नाथं कृतज्ञं प्रियवादिनम् ॥ ५.२५.१६ ॥
ਕਮਲ-ਪੱਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੀ ਬਹਾਦਰੀ ਭਰੀ ਚਾਲ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਉਸ ਨਾਥ ਨੂੰ ਉਹ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
5.25.17
सर्वथा तेन हीनाया रामेण विदितात्मना।
तीक्ष्णं विषमिवास्वाद्य दुर्लभं मम जीवनम् ॥ ५.२५.१७ ॥
ਆਤਮ-ਗਿਆਨੀ ਰਾਮ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਛੜੀ ਮੇਰੇ ਲਈ, ਤੀਖਣ ਜ਼ਹਿਰ ਚੱਖਣ ਵਾਂਗ, ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਦੁਰਲਭ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
5.25.18
कीदृशं तु महापापं मया देहान्तरे कृतम्।
तेनेदं प्राप्यते घोरं महादुःखं सुदारुणम् ॥ ५.२५.१८ ॥
ਪਿਛਲੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਮਹਾਪਾਪ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਘੋਰ, ਮਹਾਨ, ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਦੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ?
5.25.19
जीवितं त्यक्तुमिच्छामि शोकेन महता वृता।
राक्षसीभिश्च रक्षन्त्या रामो नासाद्यते मया ॥ ५.२५.१९ ॥
ਮਹਾਨ ਸੋਗ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਮੈਂ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ; ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਹਿਰੇ ਹੇਠ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ।
5.25.20
धिगस्तु खलु मानुष्यं धिगस्तु परवश्यताम्।
न शक्यं यत् परित्यक्तुमात्मच्छन्देन जीवितम् ॥ ५.२५.२० ॥
ਮਨੁੱਖੀ ਜਨਮ ਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ ਹੈ; ਪਰਾਧੀਨਤਾ ਨੂੰ ਧਿੱਕਾਰ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗਣਾ ਵੀ ਮੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।