వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 5.25
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.25.1
अथ तासां वदन्तीनां परुषं दारुणं बहु।
राक्षसीनामसौम्यानां रुरोद जनकात्मजा ॥ ५.२५.१ ॥
అప్పుడు ఆ రాక్షసస్త్రీలు కఠినమైన, భయంకరమైన, అనేక క్రూర మాటలు పలుకుతుండగా, జనకుని కుమార్తె సీత ఏడ్చింది.
5.25.2
एवमुक्ता तु वैदेही राक्षसीभिर्मनस्विनी।
उवाच परमत्रस्ता बाष्पगद्गदया गिरा ॥ ५.२५.२ ॥
రాక్షసస్త్రీలు ఇలా పలకగా, మనస్వినియైన వైదేహి అత్యంత భయపడి కన్నీటితో గద్గదమైన స్వరంతో పలికింది.
5.25.3
न मानुषी राक्षसस्य भार्या भवितुमर्हति।
कामं खादत मां सर्वा न करिष्यामि वो वचः ॥ ५.२५.३ ॥
మానవ స్త్రీ రాక్షసుని భార్య కావడానికి తగినది కాదు. మీరంతా కోరితే నన్ను తినండి, మీ మాట నేను చేయను.
5.25.4
सा राक्षसीमध्यगता सीता सुरसुतोपमा।
न शर्म लेभे शोकार्ता रावणेनेव भर्त्सिता ॥ ५.२५.४ ॥
రాక్షసస్త్రీల మధ్య ఉన్న దేవకన్యలా ప్రకాశించే సీత, శోకపీడితురాలై ఏ ఊరటా పొందలేదు; రావణుడే ఆమెను నిందించినట్లు ఉంది.
5.25.5
वेपते स्माधिकं सीता विशन्तीवांगमात्मनः।
वने यूथपरिभ्रष्टा मृगी कोकैरिवार्दिता ॥ ५.२५.५ ॥
సీత అత్యంతంగా వణికింది; తన శరీరంలోకే ప్రవేశించిపోవాలనుకుంటున్నట్లు. అడవిలో మందనుండి విడిపోయిన లేడి తోడేళ్ళచే వేధించబడి వణికినట్లు.
5.25.6
सा त्वशोकस्य विपुलां शाखामालम्ब्य पुष्पिताम्।
चिन्तयामास शोकेन भर्तारं भग्नमानसा ॥ ५.२५.६ ॥
అప్పుడు ఆమె అశోక వృక్షపు పూలతో నిండిన పెద్ద కొమ్మను పట్టుకొని, విరిగిన మనసుతో శోకంతో తన భర్తను ధ్యానించింది.
5.25.7
सा स्नापयन्ती विपुलौ स्तनौ नेत्रजलस्रवैः।
चिन्तयन्ती न शोकस्य तदान्तमधिगच्छति ॥ ५.२५.७ ॥
ఆమె కన్నీటి ధారలతో తన విశాలమైన వక్షోజాలను తడుపుతూ, శోకానికి అంతం కనిపించక చింతిస్తూ ఉండెను.
5.25.8
सा वेपमाना पतिता प्रवाते कदली यथा।
राक्षसीनां भयत्रस्ता विवर्णवदनाभवत् ॥ ५.२५.८ ॥
ఆమె గాలికి విరిగిపడిన అరటి చెట్టులా వణుకుతూ పడిపోయింది; రాక్షస స్త్రీల భయంతో బెదిరి ముఖం వివర్ణమయ్యింది.
5.25.9
तस्याः सा दीर्घबहुला वेपन्त्याः सीतया तदा।
ददृशे कम्पिता वेणी व्यालीव परिसर्पती ॥ ५.२५.९ ॥
వణుకుతున్న సీతకు ఆ పొడవైన దట్టమైన జడ అప్పుడు వణుకుతూ, పాకుతున్న పాములా కనిపించింది.
5.25.10
सा निःश्वसन्ती शोकार्ता कोपोपहतचेतना।
आर्ता व्यसृजदश्रूणि मैथिली विललाप च ॥ ५.२५.१० ॥
ఆమె నిట్టూర్పులు విడుస్తూ, శోకార్తురాలై, కోపం మరియు వేదనతో మనస్సు గాయపడి, మైథిలి కన్నీరు విడుస్తూ విలపించెను.
5.25.11
हा रामेति च दुःखार्ता हा पुनर्लक्ष्मणेति च।
हा श्वश्रूर्मम कौसल्ये हा सुमित्रेति भामिनी ॥ ५.२५.११ ॥
"హా రామా!" అని దుఃఖంతో బాధపడి, మళ్ళీ "హా లక్ష్మణా!" అని, "హా నా అత్తగారు కౌసల్యా! హా సుమిత్రా!" అని ఆ సుందరి విలపించెను.
5.25.12
लोकप्रवादः सत्योऽयं पण्डितैः समुदाहृतः।
अकाले दुर्लभो मृत्युः स्त्रिया वा पुरुषस्य वा ॥ ५.२५.१२ ॥
"అకాలంలో మరణం స్త్రీకైనా పురుషునకైనా సులభంగా లభించదు" అనే ఈ లోకవాక్యం పండితులు చెప్పిన సత్యమే.
5.25.13
यत्राहमाभिः क्रूराभी राक्षसीभिरिहार्दिता।
जीवामि हीना रामेण मुहूर्तमपि दुःखिता ॥ ५.२५.१३ ॥
ఇక్కడ ఈ క్రూర రాక్షసీమణుల చేత పీడింపబడి, రాముణ్ణి విడిచి, దుఃఖితురాలినై క్షణకాలమైనా నేను బ్రతుకుతున్నాను.
5.25.14
एषाल्पपुण्या कृपणा विनशिष्याम्यनाथवत्।
समुद्रमध्ये नौः पूर्णा वायुवेगैरिवाहता ॥ ५.२५.१४ ॥
అల్ప పుణ్యురాలనైన, దీనురాలైన నేను, అనాథలాగా నశించిపోతాను; సముద్ర మధ్యంలో గాలి వేగంతో కొట్టబడిన నిండిన నావలా.
5.25.15
भर्तारं तमपश्यन्ती राक्षसीवशमागता।
सीदामि खलु शोकेन कूलं तोयहतं यथा ॥ ५.२५.१५ ॥
ఆ భర్తను చూడకుండా, రాక్షసీమణుల వశంలో పడి, దుఃఖంతో నిజంగా నేను కుంగిపోతున్నాను; నీటితో కొట్టబడిన ఒడ్డులా.
5.25.16
तं पद्मदलपत्राक्षं सिंहविक्रान्तगामिनम्।
धन्याः पश्यन्ति मे नाथं कृतज्ञं प्रियवादिनम् ॥ ५.२५.१६ ॥
పద్మదళాల వంటి కన్నులు కలవాడు, సింహంలాంటి పరాక్రమ నడక కలవాడు, కృతజ్ఞుడు, ప్రియభాషి అయిన నా నాథుణ్ణి ఆ ధన్యులు చూస్తారు.
5.25.17
सर्वथा तेन हीनाया रामेण विदितात्मना।
तीक्ष्णं विषमिवास्वाद्य दुर्लभं मम जीवनम् ॥ ५.२५.१७ ॥
ఆత్మజ్ఞుడైన రాముణ్ణి పూర్తిగా విడిచిన నాకు, తీక్ష్ణ విషాన్ని రుచి చూసినట్లు, నా జీవితం దుర్లభమైంది.
5.25.18
कीदृशं तु महापापं मया देहान्तरे कृतम्।
तेनेदं प्राप्यते घोरं महादुःखं सुदारुणम् ॥ ५.२५.१८ ॥
పూర్వ దేహంలో నేను ఎంత ఘోర మహాపాపం చేశానో, దాని వల్ల ఈ ఘోరమైన, మహాదుఃఖాన్ని, మిక్కిలి భయంకరమైన దుఃఖాన్ని పొందుతున్నాను?
5.25.19
जीवितं त्यक्तुमिच्छामि शोकेन महता वृता।
राक्षसीभिश्च रक्षन्त्या रामो नासाद्यते मया ॥ ५.२५.१९ ॥
మహా శోకంతో చుట్టుముట్టబడిన నేను ప్రాణం విడవాలనుకుంటున్నాను; రాక్షసస్త్రీలచే కాపలా కాయబడుతూ నేను రాముణ్ణి చేరలేకపోతున్నాను.
5.25.20
धिगस्तु खलु मानुष्यं धिगस्तु परवश्यताम्।
न शक्यं यत् परित्यक्तुमात्मच्छन्देन जीवितम् ॥ ५.२५.२० ॥
మానవ జన్మకు ధిక్కారం; పరాధీనతకు ధిక్కారం; తన ఇష్టప్రకారం ప్రాణం విడిచిపెట్టడం కూడా నాకు సాధ్యం కాదు.