ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 5.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.28.1
सा राक्षसेन्द्रस्य वचो निशम्य
तद् रावणस्याप्रियमप्रियार्ता।
सीता वितत्रास यथा वनान्ते
सिंहाभिपन्ना गजराजकन्या ॥ ५.२८.१ ॥
ರಾಕ್ಷಸರಾಜನ ಆ ಅಪ್ರಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ನೊಂದ ಸೀತೆ, ಕಾಡಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಸಿಂಹದಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಗಜರಾಜನ ಮಗಳಂತೆ ನಡುಗಿದಳು.
5.28.2
सा राक्षसीमध्यगता च भीरु-
र्वाग्भिर्भृशं रावणतर्जिता च।
कान्तारमध्ये विजने विसृष्टा
बालेव कन्या विललाप सीता ॥ ५.२८.२ ॥
ರಾಕ್ಷಸಿಯರ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕಿದ, ರಾವಣನ ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಬಹಳ ಬೆದರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಭೀರು ಸೀತೆ, ನಿರ್ಜನ ಕಾಡಿನ ನಡುವೆ ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಬಾಲಕಿಯಂತೆ ಅಳತೊಡಗಿದಳು.
5.28.3
सत्यं बतेदं प्रवदन्ति लोके
नाकालमृत्युर्भवतीति सन्तः।
यत्राहमेवं परिभर्त्स्यमाना
जीवामि यस्मात् क्षणमप्यपुण्या ॥ ५.२८.३ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜನರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅಕಾಲ ಮರಣ ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು. ಹೀಗೆ ನಿಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಭಾಗ್ಯಹೀನಳಾದ ನಾನು ಕ್ಷಣಕಾಲವಾದರೂ ಬದುಕಿದ್ದೇನೆ.
5.28.4
सुखाद् विहीनं बहुदुःखपूर्ण-
मिदं तु नूनं हृदयं स्थिरं मे।
विदीर्यते यन्न सहस्रधाद्य
वज्राहतं शृंगमिवाचलस्य ॥ ५.२८.४ ॥
ಸುಖವಿಲ್ಲದೆ, ಬಹಳ ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿದ ನನ್ನ ಈ ಹೃದಯ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ವಜ್ರದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪರ್ವತ ಶಿಖರದಂತೆ ಇಂದು ಅದು ಸಾವಿರ ತುಂಡಾಗಿ ಒಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲವಲ್ಲ.
5.28.5
नैवास्ति नूनं मम दोषमत्र
वध्याहमस्याप्रियदर्शनस्य।
भावं न चास्याहमनुप्रदातु-
मलं द्विजो मन्त्रमिवाद्विजाय ॥ ५.२८.५ ॥
ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನದು ಯಾವ ತಪ್ಪೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೂ ಈ ಅಪ್ರಿಯ ದರ್ಶನದವನಿಗೆ ನಾನು ವಧ್ಯಳಾಗಿದ್ದೇನೆ. ದ್ವಿಜನು ಅದ್ವಿಜನಿಗೆ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಕೊಡಲಾರನಂತೆ, ನಾನು ಅವನಿಗೆ ನನ್ನ ಅನುಕೂಲ ಭಾವವನ್ನು ಕೊಡಲಾರೆ.
5.28.6
तस्मिन्ननागच्छति लोकनाथे
गर्भस्थजन्तोरिव शल्यकृन्तः।
नूनं ममांगान्यचिरादनार्यः
शस्त्रैः शितैश्छेत्स्यति राक्षसेन्द्रः ॥ ५.२८.६ ॥
ಲೋಕನಾಥನು ಬಾರದಿರುವಾಗ, ಗರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಜೀವವನ್ನು ಸೀಳುವ ಮುಳ್ಳಿನಂತೆ ಆ ಅನಾರ್ಯ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನು ಹರಿತ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನನ್ನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವನು.
5.28.7
दुःखं बतेदं ननु दुःखिताया
मासौ चिरायाभिगमिष्यतो द्वौ।
बद्धस्य वध्यस्य यथा निशान्ते
राजोपरोधादिव तस्करस्य ॥ ५.२८.७ ॥
ಅಯ್ಯೋ, ಇದು ದುಃಖ! ದುಃಖಿತಳಾದ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಬಹಳ ಕಾಲ ಬರುತ್ತಿಲ್ಲ. ರಾತ್ರಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜನ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವ, ವಧೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ಕಳ್ಳನಂತೆ.
5.28.8
हा राम हा लक्ष्मण हा सुमित्रे
हा राममातः सह मे जनन्यः।
एषा विपद्याम्यहमल्पभाग्या
महार्णवे नौरिव मूढवाता ॥ ५.२८.८ ॥
ಅಯ್ಯೋ ರಾಮ! ಅಯ್ಯೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣ! ಅಯ್ಯೋ ಸುಮಿತ್ರೆ! ಅಯ್ಯೋ ರಾಮನ ತಾಯಿ, ನನ್ನ ಇತರ ತಾಯಂದಿರೊಂದಿಗೆ! ಅಲ್ಪಭಾಗ್ಯಳಾದ ನಾನು ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ತಪ್ಪಿದ ದೋಣಿಯಂತೆ ಈ ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
5.28.9
तरस्विनौ धारयता मृगस्य
सत्त्वेन रूपं मनुजेन्द्रपुत्रौ।
नूनं विशस्तौ मम कारणात् तौ
सिंहर्षभौ द्वाविव वैद्युतेन ॥ ५.२८.९ ॥
ಜಿಂಕೆಯ ರೂಪ ಧರಿಸಿದವನ ಕಾರಣ, ಮನುಜೇಂದ್ರನ ಆ ಇಬ್ಬರು ಪರಾಕ್ರಮಿ ಪುತ್ರರು ನನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಾಶವಾದರು, ಮಿಂಚಿನಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಎರಡು ಸಿಂಹಗಳು ಅಥವಾ ಎರಡು ಎತ್ತುಗಳಂತೆ.
5.28.10
नूनं स कालो मृगरूपधारी
मामल्पभाग्यां लुलुभे तदानीम्।
यत्रार्यपुत्रौ विससर्ज मूढा
रामानुजं लक्ष्मणपूर्वजं च ॥ ५.२८.१० ॥
ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಆ ಕಾಲವೇ, ಜಿಂಕೆಯ ರೂಪ ಧರಿಸಿ, ಆಗ ಅಲ್ಪಭಾಗ್ಯಳಾದ ನನ್ನನ್ನು ಮೋಹಿಸಿತು. ಮೂಢಳಾದ ನಾನು ಆರ್ಯಪುತ್ರರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ—ರಾಮನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರನನ್ನು.
5.28.11
हा राम सत्यव्रत दीर्घबाहो
हा पूर्णचन्द्रप्रतिमानवक्त्र।
हा जीवलोकस्य हितः प्रियश्च
वध्यां न मां वेत्सि हि राक्षसानाम् ॥ ५.२८.११ ॥
ಅಯ್ಯೋ ರಾಮಾ, ಸತ್ಯವ್ರತನೇ, ದೀರ್ಘಬಾಹುವೇ! ಅಯ್ಯೋ, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತಹ ಮುಖವುಳ್ಳವನೇ! ಅಯ್ಯೋ, ಜೀವಲೋಕದ ಹಿತಕರನೂ ಪ್ರಿಯನೂ ಆದವನೇ! ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ನಾನು ವಧಿಸಲ್ಪಡುವೆನೆಂದು ನಿನಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.
5.28.12
अनन्यदेवत्वमियं क्षमा च
भूमौ च शय्या नियमश्च धर्मे।
पतिव्रतात्वं विफलं ममेदं
कृतं कृतघ्नेष्विव मानुषाणाम् ॥ ५.२८.१२ ॥
ಅನನ್ಯ ದೈವತ್ವ, ಈ ಕ್ಷಮೆ, ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಶಯ್ಯೆ, ಧರ್ಮದಲ್ಲಿನ ನಿಯಮ—ನನ್ನ ಈ ಪತಿವ್ರತತ್ವವು ಕೃತಘ್ನ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಉಪಕಾರದಂತೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು.
5.28.13
मोघो हि धर्मश्चरितो ममायं
तथैकपत्नीत्वमिदं निरर्थकम्।
या त्वां न पश्यामि कृशा विवर्णा
हीना त्वया संगमने निराशा ॥ ५.२८.१३ ॥
ನನ್ನ ಈ ಧರ್ಮ ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು; ಏಕಪತ್ನಿತ್ವದ ಈ ವ್ರತವೂ ನಿರರ್ಥಕವಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ—ಕೃಶಳಾಗಿ, ಮಸುಕಾದ ವರ್ಣದಿಂದ, ನಿನ್ನ ಸಂಗಮದಿಂದ ವಂಚಿತಳಾಗಿ, ನಿರಾಶೆಗೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.
5.28.14
पितुर्निदेशं नियमेन कृत्वा
वनान्निवृत्तश्चरितव्रतश्च।
स्त्रीभिस्तु मन्ये विपुलेक्षणाभिः
संरंस्यसे वीतभयः कृतार्थः ॥ ५.२८.१४ ॥
ತಂದೆಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ನಿಯಮದಿಂದ ಪಾಲಿಸಿ, ವ್ರತವನ್ನು ಪೂರೈಸಿ, ನೀನು ಕಾಡಿನಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗುವೆ; ನಿರ್ಭಯನಾಗಿ, ಕೃತಾರ್ಥನಾಗಿ, ವಿಶಾಲ ನೇತ್ರೆಯರೊಂದಿಗೆ ನೀನು ಸಂತೋಷಿಸುವೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.
5.28.15
अहं तु राम त्वयि जातकामा
चिरं विनाशाय निबद्धभावा।
मोघं चरित्वाथ तपो व्रतं च
त्यक्ष्यामि धिग्जीवितमल्पभाग्याम् ॥ ५.२८.१५ ॥
ಆದರೆ ರಾಮಾ, ನಿನ್ನ ಮೇಲೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಕಾಮದಿಂದ ಬಂಧಿತಳಾದ ನಾನು, ದೀರ್ಘಕಾಲ ನನ್ನ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿಯೇ ವ್ಯರ್ಥ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ವ್ರತವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಈಗ ಅಲ್ಪಭಾಗ್ಯಳಾದ ಈ ಜೀವನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವೆನು—ಈ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಧಿಕ್ಕಾರ.
5.28.16
संजीवितं क्षिप्रमहं त्यजेयं
विषेण शस्त्रेण शितेन वापि।
विषस्य दाता न तु मेऽस्ति कश्चि-
च्छस्त्रस्य वा वेश्मनि राक्षसस्य ॥ ५.२८.१६ ॥
ನಾನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಈ ಜೀವವನ್ನು ವಿಷದಿಂದಲೋ ಹರಿತ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದಲೋ ತ್ಯಜಿಸುವೆನು. ಆದರೆ ಈ ರಾಕ್ಷಸನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನನಗೆ ವಿಷ ಕೊಡುವವರಾಗಲಿ ಶಸ್ತ್ರ ಕೊಡುವವರಾಗಲಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ.
5.28.17
शोकाभितप्ता बहुधा विचिन्त्य
सीताथ वेणीग्रथनं गृहीत्वा।
उद्बद्ध्य वेण्युद्ग्रथनेन शीघ्र-
महं गमिष्यामि यमस्य मूलम् ॥ ५.२८.१७ ॥
ಶೋಕದಿಂದ ಪೀಡಿತಳಾದ ಸೀತೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ತನ್ನ ಜಡೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಳು. ಜಡೆಯ ಗಂಟಿನಿಂದ ಕುಣಿಕೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಯಮನ ಧಾಮಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆನು.
5.28.18
उपस्थिता सा मृदुसर्वगात्री
शाखां गृहीत्वा च नगस्य तस्य।
तस्यास्तु रामं परिचिन्तयन्त्या
रामानुजं स्वं च कुलं शुभांग्याः ॥ ५.२८.१८ ॥
ಆ ಮೃದು ಅಂಗಗಳ ಸೀತೆ ಆ ಮರದ ಕೊಂಬೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅಲ್ಲಿ ನಿಂತಳು. ರಾಮನನ್ನೂ ರಾಮನ ತಮ್ಮನನ್ನೂ ತನ್ನ ಕುಲವನ್ನೂ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಶುಭಾಂಗಿಯ ಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗಾಯಿತು.
5.28.19
तस्या विशोकानि तदा बहूनि
धैर्यार्जितानि प्रवराणि लोके।
प्रादुर्निमित्तानि तदा बभूवुः
पुरापि सिद्धान्युपलक्षितानि ॥ ५.२८.१९ ॥
ಆಗ ಅವಳಿಗೆ ಶೋಕವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ, ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಗಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಅನೇಕ ಶುಭ ಶಕುನಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಹಿಂದೆಯೇ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಶಕುನಗಳು ಆಗ ಪ್ರಕಟವಾದವು.