వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 5.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.28.1
सा राक्षसेन्द्रस्य वचो निशम्य
तद् रावणस्याप्रियमप्रियार्ता।
सीता वितत्रास यथा वनान्ते
सिंहाभिपन्ना गजराजकन्या ॥ ५.२८.१ ॥
రాక్షసరాజు రావణుని ఆ అప్రియమైన మాటలు విని బాధపడిన సీత, అడవి అంచున సింహం పట్టుకున్న గజరాజు కూతురిలా వణికిపోయింది.
5.28.2
सा राक्षसीमध्यगता च भीरु-
र्वाग्भिर्भृशं रावणतर्जिता च।
कान्तारमध्ये विजने विसृष्टा
बालेव कन्या विललाप सीता ॥ ५.२८.२ ॥
రాక్షసీ స్త్రీల మధ్య ఉన్న, రావణుని మాటలతో బాగా బెదిరింపబడిన ఆ భీతురాలైన సీత, నిర్జన అరణ్యంలో విడిచిపెట్టబడిన బాలికలా విలపించింది.
5.28.3
सत्यं बतेदं प्रवदन्ति लोके
नाकालमृत्युर्भवतीति सन्तः।
यत्राहमेवं परिभर्त्स्यमाना
जीवामि यस्मात् क्षणमप्यपुण्या ॥ ५.२८.३ ॥
లోకంలో సత్పురుషులు నిజంగానే చెబుతారు, అకాల మరణం సంభవించదని. ఇలా నిందింపబడుతూ కూడా దురదృష్టవంతురాలనైన నేను క్షణమైనా బతికే ఉన్నాను కదా.
5.28.4
सुखाद् विहीनं बहुदुःखपूर्ण-
मिदं तु नूनं हृदयं स्थिरं मे।
विदीर्यते यन्न सहस्रधाद्य
वज्राहतं शृंगमिवाचलस्य ॥ ५.२८.४ ॥
సుఖం లేక, ఎంతో దుఃఖంతో నిండిన నా ఈ హృదయం నిశ్చయంగా దృఢమైనదే. వజ్రంతో కొట్టబడిన పర్వత శిఖరంలా ఈ రోజు అది వేయి ముక్కలుగా పగలడం లేదే.
5.28.5
नैवास्ति नूनं मम दोषमत्र
वध्याहमस्याप्रियदर्शनस्य।
भावं न चास्याहमनुप्रदातु-
मलं द्विजो मन्त्रमिवाद्विजाय ॥ ५.२८.५ ॥
ఖచ్చితంగా ఇక్కడ నా దోషం ఏమీ లేదు. అయినా ఈ అప్రియ దర్శనుడికి నేను వధ్యురాలిని. ద్విజుడు అద్విజునికి మంత్రం ఇవ్వలేనట్లు, నేను అతనికి నా అనుకూల భావాన్ని ఇవ్వలేను.
5.28.6
तस्मिन्ननागच्छति लोकनाथे
गर्भस्थजन्तोरिव शल्यकृन्तः।
नूनं ममांगान्यचिरादनार्यः
शस्त्रैः शितैश्छेत्स्यति राक्षसेन्द्रः ॥ ५.२८.६ ॥
లోకనాథుడు రాకముందే, గర్భంలోని ప్రాణిని కోసే ముల్లులాగా ఆ అనార్యుడు, రాక్షసేంద్రుడు పదునైన ఆయుధాలతో నా అవయవాలను త్వరలో ఖండిస్తాడు.
5.28.7
दुःखं बतेदं ननु दुःखिताया
मासौ चिरायाभिगमिष्यतो द्वौ।
बद्धस्य वध्यस्य यथा निशान्ते
राजोपरोधादिव तस्करस्य ॥ ५.२८.७ ॥
అయ్యో, ఇది దుఃఖం! దుఃఖితురాలినైన నా దగ్గరకు ఆ ఇద్దరూ ఎంతసేపటికీ రావడం లేదు. రాత్రి చివర రాజు నిర్బంధంలో ఉన్న, వధ్యుడైన దొంగలా.
5.28.8
हा राम हा लक्ष्मण हा सुमित्रे
हा राममातः सह मे जनन्यः।
एषा विपद्याम्यहमल्पभाग्या
महार्णवे नौरिव मूढवाता ॥ ५.२८.८ ॥
అయ్యో రామా! అయ్యో లక్ష్మణా! అయ్యో సుమిత్రా! అయ్యో రాముని తల్లీ, నా తోటి తల్లులతో! అల్పభాగ్యురాలిని నేను ఈ విపత్తులో మహాసముద్రంలో గాలి తప్పిన నావలా నశిస్తున్నాను.
5.28.9
तरस्विनौ धारयता मृगस्य
सत्त्वेन रूपं मनुजेन्द्रपुत्रौ।
नूनं विशस्तौ मम कारणात् तौ
सिंहर्षभौ द्वाविव वैद्युतेन ॥ ५.२८.९ ॥
మృగరూపం ధరించినవాడి వల్ల, మనుష్యేంద్రుని ఆ ఇద్దరు వీర కుమారులు నా కారణంగా నిశ్చయంగా నశించారు, పిడుగుపాటుకు గురైన రెండు సింహాలు లేదా రెండు ఎద్దుల్లా.
5.28.10
नूनं स कालो मृगरूपधारी
मामल्पभाग्यां लुलुभे तदानीम्।
यत्रार्यपुत्रौ विससर्ज मूढा
रामानुजं लक्ष्मणपूर्वजं च ॥ ५.२८.१० ॥
నిశ్చయంగా ఆ కాలమే, మృగరూపం ధరించి, అప్పుడు అల్పభాగ్యురాలినైన నన్ను మోహింపజేసింది. మూఢురాలనైన నేను ఆర్యపుత్రులను పంపినప్పుడు—రాముని తమ్ముడిని, లక్ష్మణుని అన్నను.
5.28.11
हा राम सत्यव्रत दीर्घबाहो
हा पूर्णचन्द्रप्रतिमानवक्त्र।
हा जीवलोकस्य हितः प्रियश्च
वध्यां न मां वेत्सि हि राक्षसानाम् ॥ ५.२८.११ ॥
అయ్యో రామా, సత్యవ్రతా, దీర్ఘబాహూ! అయ్యో, పూర్ణచంద్రుని వంటి ముఖం కలవాడా! అయ్యో, జీవలోకానికి హితుడవు, ప్రియుడవు! రాక్షసులు నన్ను చంపబోతున్నారని నీకు తెలియదు.
5.28.12
अनन्यदेवत्वमियं क्षमा च
भूमौ च शय्या नियमश्च धर्मे।
पतिव्रतात्वं विफलं ममेदं
कृतं कृतघ्नेष्विव मानुषाणाम् ॥ ५.२८.१२ ॥
అనన్యదైవత్వం, ఈ ఓర్పు, నేలపై శయనం, ధర్మంలో నియమం—నా ఈ పతివ్రతత్వం కృతఘ్నులైన మనుషులకు చేసిన ఉపకారంలా వ్యర్థమైంది.
5.28.13
मोघो हि धर्मश्चरितो ममायं
तथैकपत्नीत्वमिदं निरर्थकम्।
या त्वां न पश्यामि कृशा विवर्णा
हीना त्वया संगमने निराशा ॥ ५.२८.१३ ॥
నా ఈ ధర్మం వ్యర్థమైంది; ఏకపత్నీవ్రతం కూడా నిరర్థకమైంది. ఎందుకంటే నిన్ను నేను చూడలేకపోతున్నాను—కృశించి, వర్ణం మసకబారి, నీ సంగమాన్ని కోల్పోయి, నిరాశలో ఉన్నాను.
5.28.14
पितुर्निदेशं नियमेन कृत्वा
वनान्निवृत्तश्चरितव्रतश्च।
स्त्रीभिस्तु मन्ये विपुलेक्षणाभिः
संरंस्यसे वीतभयः कृतार्थः ॥ ५.२८.१४ ॥
తండ్రి ఆజ్ఞను నియమంతో నెరవేర్చి, వ్రతం పూర్తిచేసి నీవు అడవి నుండి తిరిగి వస్తావు; భయం లేకుండా, కృతార్థుడవై, విశాల నేత్రాల స్త్రీలతో నీవు రమిస్తావని నేను భావిస్తున్నాను.
5.28.15
अहं तु राम त्वयि जातकामा
चिरं विनाशाय निबद्धभावा।
मोघं चरित्वाथ तपो व्रतं च
त्यक्ष्यामि धिग्जीवितमल्पभाग्याम् ॥ ५.२८.१५ ॥
కానీ రామా, నీపై పుట్టిన కామంతో బంధింపబడిన నేను, దీర్ఘకాలం నా వినాశం కోసమే వ్యర్థంగా తపస్సు, వ్రతం చేసి, ఇప్పుడు అల్పభాగ్యురాలైన ఈ జీవితాన్ని విడిచిపెడతాను—ఈ జీవితానికి ధిక్కారం.
5.28.16
संजीवितं क्षिप्रमहं त्यजेयं
विषेण शस्त्रेण शितेन वापि।
विषस्य दाता न तु मेऽस्ति कश्चि-
च्छस्त्रस्य वा वेश्मनि राक्षसस्य ॥ ५.२८.१६ ॥
నేను త్వరగా ఈ జీవితాన్ని విషంతోనో లేదా పదునైన ఆయుధంతోనో విడిచిపెడతాను. కానీ ఈ రాక్షసుని గృహంలో నాకు విషం ఇచ్చేవాడు గానీ ఆయుధం ఇచ్చేవాడు గానీ ఎవరూ లేరు.
5.28.17
शोकाभितप्ता बहुधा विचिन्त्य
सीताथ वेणीग्रथनं गृहीत्वा।
उद्बद्ध्य वेण्युद्ग्रथनेन शीघ्र-
महं गमिष्यामि यमस्य मूलम् ॥ ५.२८.१७ ॥
శోకంతో బాధపడిన సీత అనేక విధాలుగా ఆలోచించి, తరువాత తన జడను పట్టుకుంది. జడ ముడితో ఉరివేసుకుని త్వరగా యముని నివాసానికి వెళ్తాను.
5.28.18
उपस्थिता सा मृदुसर्वगात्री
शाखां गृहीत्वा च नगस्य तस्य।
तस्यास्तु रामं परिचिन्तयन्त्या
रामानुजं स्वं च कुलं शुभांग्याः ॥ ५.२८.१८ ॥
ఆ మృదువైన అవయవాలు గల సీత ఆ చెట్టు కొమ్మను పట్టుకుని అక్కడ నిలిచింది. రాముని, రాముని తమ్ముడిని, తన కులాన్ని ధ్యానిస్తూ ఆ శుభాంగి స్థితి ఇలా అయింది.
5.28.19
तस्या विशोकानि तदा बहूनि
धैर्यार्जितानि प्रवराणि लोके।
प्रादुर्निमित्तानि तदा बभूवुः
पुरापि सिद्धान्युपलक्षितानि ॥ ५.२८.१९ ॥
అప్పుడు ఆమెకు శోకాన్ని తొలగించే, ధైర్యంతో సంపాదించిన, లోకంలో శ్రేష్ఠమైన అనేక శుభ శకునాలు కనిపించాయి. ముందే సిద్ధమై గుర్తింపబడిన ఆ శకునాలు అప్పుడు ప్రత్యక్షమయ్యాయి.