ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 5.28
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.28.1
सा राक्षसेन्द्रस्य वचो निशम्य
तद् रावणस्याप्रियमप्रियार्ता।
सीता वितत्रास यथा वनान्ते
सिंहाभिपन्ना गजराजकन्या ॥ ५.२८.१ ॥
ରାକ୍ଷସରାଜଙ୍କର ସେହି ଅପ୍ରିୟ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଦୁଃଖିତା ସୀତା, ବନ ଧାରରେ ସିଂହ ଧରିଥିବା ଗଜରାଜ-କନ୍ୟା ପରି ଥରିଲେ।
5.28.2
सा राक्षसीमध्यगता च भीरु-
र्वाग्भिर्भृशं रावणतर्जिता च।
कान्तारमध्ये विजने विसृष्टा
बालेव कन्या विललाप सीता ॥ ५.२८.२ ॥
ରାକ୍ଷସୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥିବା, ରାବଣଙ୍କ କଠୋର ବାକ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୀତ କରାଯାଇଥିବା ସେହି ଭୀରୁ ସୀତା, ନିର୍ଜନ ବନରେ ପରିତ୍ୟକ୍ତ ବାଳିକା ପରି ବିଳାପ କଲେ।
5.28.3
सत्यं बतेदं प्रवदन्ति लोके
नाकालमृत्युर्भवतीति सन्तः।
यत्राहमेवं परिभर्त्स्यमाना
जीवामि यस्मात् क्षणमप्यपुण्या ॥ ५.२८.३ ॥
ଜଗତରେ ସଜ୍ଜନମାନେ ସତ୍ୟ କହନ୍ତି ଯେ ଅକାଳ ମୃତ୍ୟୁ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏମିତି ନିନ୍ଦିତ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଅଭାଗିନୀ ମୁଁ କ୍ଷଣେ ବି ବଞ୍ଚିଛି।
5.28.4
सुखाद् विहीनं बहुदुःखपूर्ण-
मिदं तु नूनं हृदयं स्थिरं मे।
विदीर्यते यन्न सहस्रधाद्य
वज्राहतं शृंगमिवाचलस्य ॥ ५.२८.४ ॥
ସୁଖଶୂନ୍ୟ, ବହୁ ଦୁଃଖପୂର୍ଣ୍ଣ ମୋର ଏ ହୃଦୟ ନିଶ୍ଚୟ କଠୋର। ବଜ୍ରାହତ ପର୍ବତଶୃଙ୍ଗ ପରି ଆଜି ଏହା ହଜାର ଖଣ୍ଡ ହୋଇ ଫାଟୁ ନାହିଁ।
5.28.5
नैवास्ति नूनं मम दोषमत्र
वध्याहमस्याप्रियदर्शनस्य।
भावं न चास्याहमनुप्रदातु-
मलं द्विजो मन्त्रमिवाद्विजाय ॥ ५.२८.५ ॥
ନିଶ୍ଚୟ ଏଠାରେ ମୋର କୌଣସି ଦୋଷ ନାହିଁ। ତଥାପି ଏହି ଅପ୍ରିୟଦର୍ଶନ ପାଇଁ ମୁଁ ବଧ୍ୟା। ଦ୍ୱିଜ ଯେପରି ଅଦ୍ୱିଜକୁ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ନ ପାରେ, ସେହିପରି ମୁଁ ତାକୁ ଅନୁକୂଳ ଭାବ ଦେଇ ପାରିବି ନାହିଁ।
5.28.6
तस्मिन्ननागच्छति लोकनाथे
गर्भस्थजन्तोरिव शल्यकृन्तः।
नूनं ममांगान्यचिरादनार्यः
शस्त्रैः शितैश्छेत्स्यति राक्षसेन्द्रः ॥ ५.२८.६ ॥
ଲୋକନାଥ ନ ଆସିଲେ, ଗର୍ଭସ୍ଥ ପ୍ରାଣୀକୁ କାଟୁଥିବା କଣ୍ଟା ପରି ସେ ଅନାର୍ଯ୍ୟ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଶୀଘ୍ର ମୋ ଅଙ୍ଗ କାଟିଦେବ।
5.28.7
दुःखं बतेदं ननु दुःखिताया
मासौ चिरायाभिगमिष्यतो द्वौ।
बद्धस्य वध्यस्य यथा निशान्ते
राजोपरोधादिव तस्करस्य ॥ ५.२८.७ ॥
ଆହା, ଏ କି ଦୁଃଖ! ଦୁଃଖିନୀ ମୋ ପାଖକୁ ସେ ଦୁଇ ଜଣ ବହୁ ସମୟ ଧରି ଆସୁ ନାହାନ୍ତି, ଯେମିତି ରାତି ଶେଷରେ ରାଜାଙ୍କ ବନ୍ଦୀଖାନାରେ ବନ୍ଦୀ ବଧଯୋଗ୍ୟ ଚୋର।
5.28.8
हा राम हा लक्ष्मण हा सुमित्रे
हा राममातः सह मे जनन्यः।
एषा विपद्याम्यहमल्पभाग्या
महार्णवे नौरिव मूढवाता ॥ ५.२८.८ ॥
ହାୟ ରାମ! ହାୟ ଲକ୍ଷ୍ମଣ! ହାୟ ସୁମିତ୍ରା! ହାୟ ରାମଙ୍କ ମାତା, ମୋ ଅନ୍ୟ ମାତାମାନଙ୍କ ସହ! ଅଳ୍ପଭାଗ୍ୟା ମୁଁ ଏହି ବିପଦରେ ମହାସାଗରରେ ପବନ ହରାଇଥିବା ନାଆ ପରି ବିନଷ୍ଟ ହେଉଛି।
5.28.9
तरस्विनौ धारयता मृगस्य
सत्त्वेन रूपं मनुजेन्द्रपुत्रौ।
नूनं विशस्तौ मम कारणात् तौ
सिंहर्षभौ द्वाविव वैद्युतेन ॥ ५.२८.९ ॥
ମୃଗରୂପ ଧାରଣକାରୀ ଯୋଗୁଁ, ମନୁଷ୍ୟରାଜାଙ୍କ ସେହି ଦୁଇ ବୀର ପୁତ୍ର ମୋ କାରଣରୁ ନିଶ୍ଚୟ ବିନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲେ, ବିଜୁଳିରେ ଆହତ ଦୁଇ ସିଂହ ବା ଦୁଇ ଷଣ୍ଢ ପରି।
5.28.10
नूनं स कालो मृगरूपधारी
मामल्पभाग्यां लुलुभे तदानीम्।
यत्रार्यपुत्रौ विससर्ज मूढा
रामानुजं लक्ष्मणपूर्वजं च ॥ ५.२८.१० ॥
ନିଶ୍ଚୟ ସେହି କାଳ, ମୃଗରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେତେବେଳେ ଅଳ୍ପଭାଗ୍ୟା ମୋତେ ମୋହିତ କଲା, ଯେତେବେଳେ ମୂଢ଼ା ମୁଁ ଆର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ପଠାଇଲି—ରାମଙ୍କ ସାନ ଭାଇ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ବଡ଼ ଭାଇକୁ।
5.28.11
हा राम सत्यव्रत दीर्घबाहो
हा पूर्णचन्द्रप्रतिमानवक्त्र।
हा जीवलोकस्य हितः प्रियश्च
वध्यां न मां वेत्सि हि राक्षसानाम् ॥ ५.२८.११ ॥
ହାୟ ରାମ, ସତ୍ୟବ୍ରତ, ଦୀର୍ଘବାହୁ! ହାୟ, ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ରସମ ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ! ହାୟ, ଜୀବଲୋକର ହିତକାରୀ ଓ ପ୍ରିୟ! ରାକ୍ଷସମାନେ ମୋତେ ବଧ କରିବେ ଏହା ତୁମେ ଜାଣ ନାହଁ।
5.28.12
अनन्यदेवत्वमियं क्षमा च
भूमौ च शय्या नियमश्च धर्मे।
पतिव्रतात्वं विफलं ममेदं
कृतं कृतघ्नेष्विव मानुषाणाम् ॥ ५.२८.१२ ॥
ଅନନ୍ୟ ଦେବତାଭାବ, ଏହି କ୍ଷମା, ଭୂମିରେ ଶୟନ, ଧର୍ମରେ ନିୟମ—ମୋର ଏହି ପତିବ୍ରତତ୍ୱ କୃତଘ୍ନ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଉପକାର ପରି ବିଫଳ ହେଲା।
5.28.13
मोघो हि धर्मश्चरितो ममायं
तथैकपत्नीत्वमिदं निरर्थकम्।
या त्वां न पश्यामि कृशा विवर्णा
हीना त्वया संगमने निराशा ॥ ५.२८.१३ ॥
ମୋର ଏହି ଧର୍ମ ବିଫଳ ହେଲା; ଏକପତ୍ନୀତ୍ୱ ବ୍ରତ ମଧ୍ୟ ନିରର୍ଥକ ହେଲା। କାରଣ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେଖୁ ନାହିଁ—କୃଶ, ମଳିନବର୍ଣ୍ଣା, ତୁମ ସଙ୍ଗମରୁ ବଞ୍ଚିତ ଓ ନିରାଶା।
5.28.14
पितुर्निदेशं नियमेन कृत्वा
वनान्निवृत्तश्चरितव्रतश्च।
स्त्रीभिस्तु मन्ये विपुलेक्षणाभिः
संरंस्यसे वीतभयः कृतार्थः ॥ ५.२८.१४ ॥
ପିତାଙ୍କ ଆଦେଶ ନିୟମରେ ପାଳନ କରି, ବ୍ରତ ସମାପ୍ତ କରି ତୁମେ ବନରୁ ଫେରିବ; ଭୟହୀନ ଓ କୃତାର୍ଥ ହୋଇ ବିଶାଳନୟନା ନାରୀମାନଙ୍କ ସହ ତୁମେ ରମଣ କରିବ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବେ।
5.28.15
अहं तु राम त्वयि जातकामा
चिरं विनाशाय निबद्धभावा।
मोघं चरित्वाथ तपो व्रतं च
त्यक्ष्यामि धिग्जीवितमल्पभाग्याम् ॥ ५.२८.१५ ॥
କିନ୍ତୁ ହେ ରାମ, ତୁମ ପ୍ରତି ଜାତ କାମନାରେ ବନ୍ଧା ମୁଁ, ଦୀର୍ଘକାଳ ମୋ ନିଜ ବିନାଶ ପାଇଁ ବିଫଳ ତପ ଓ ବ୍ରତ କରି, ଏବେ ଅଳ୍ପଭାଗ୍ୟା ଏହି ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିବି—ଏ ଜୀବନକୁ ଧିକ୍।
5.28.16
संजीवितं क्षिप्रमहं त्यजेयं
विषेण शस्त्रेण शितेन वापि।
विषस्य दाता न तु मेऽस्ति कश्चि-
च्छस्त्रस्य वा वेश्मनि राक्षसस्य ॥ ५.२८.१६ ॥
ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଏହି ଜୀବନ ବିଷ ଦ୍ୱାରା ବା ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଅସ୍ତ୍ରରେ ତ୍ୟାଗ କରିବି। କିନ୍ତୁ ଏହି ରାକ୍ଷସର ଗୃହରେ ମୋତେ ବିଷ ଦେବାକୁ ବା ଅସ୍ତ୍ର ଦେବାକୁ କେହି ନାହାନ୍ତି।
5.28.17
शोकाभितप्ता बहुधा विचिन्त्य
सीताथ वेणीग्रथनं गृहीत्वा।
उद्बद्ध्य वेण्युद्ग्रथनेन शीघ्र-
महं गमिष्यामि यमस्य मूलम् ॥ ५.२८.१७ ॥
ଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତା ସୀତା ବହୁ ପ୍ରକାରେ ଚିନ୍ତା କରି ପରେ ନିଜର ବେଣୀ ଧରିଲେ। ବେଣୀର ଗାଣ୍ଠିରେ ଫାଶୀ ଲଗାଇ ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଯମଙ୍କ ଧାମକୁ ଯିବି।
5.28.18
उपस्थिता सा मृदुसर्वगात्री
शाखां गृहीत्वा च नगस्य तस्य।
तस्यास्तु रामं परिचिन्तयन्त्या
रामानुजं स्वं च कुलं शुभांग्याः ॥ ५.२८.१८ ॥
ସେହି କୋମଳ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟା ସୀତା ସେହି ଗଛର ଡାଳ ଧରି ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ରାମ, ରାମଙ୍କ ଅନୁଜ ଏବଂ ନିଜ କୁଳକୁ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବା ସେହି ଶୁଭାଙ୍ଗୀଙ୍କ ଅବସ୍ଥା ଏପରି ହେଲା।
5.28.19
तस्या विशोकानि तदा बहूनि
धैर्यार्जितानि प्रवराणि लोके।
प्रादुर्निमित्तानि तदा बभूवुः
पुरापि सिद्धान्युपलक्षितानि ॥ ५.२८.१९ ॥
ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶୋକ ଦୂର କରୁଥିବା, ଧୈର୍ଯ୍ୟରେ ଅର୍ଜିତ, ଜଗତରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନେକ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ପ୍ରକାଶ ପାଇଲା। ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ଓ ଲକ୍ଷିତ ସେହି ଲକ୍ଷଣସବୁ ତେବେ ଦେଖା ଦେଲା।