వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 5.30
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.30.1
हनुमानपि विक्रान्तः सर्वं शुश्राव तत्त्वतः।
सीतायास्त्रिजटायाश्च राक्षसीनां च तर्जितम् ॥ ५.३०.१ ॥
పరాక్రమశాలి హనుమంతుడు కూడా సీత, త్రిజట, రాక్షసస్త్రీలు పలికిన నిందలు, బెదిరింపులు అన్నింటినీ యథార్థంగా విన్నాడు.
5.30.2
अवेक्षमाणस्तां देवीं देवतामिव नन्दने।
ततो बहुविधां चिन्तां चिन्तयामास वानरः ॥ ५.३०.२ ॥
నందన వనంలో దేవతను చూసినట్లు ఆ దేవి సీతను చూస్తూ, అప్పుడు ఆ వానరుడు అనేక విధాలైన ఆలోచనలు చేశాడు.
5.30.3
यां कपीनां सहस्राणि सुबहून्ययुतानि च।
दिक्षु सर्वासु मार्गन्ते सेयमासादिता मया ॥ ५.३०.३ ॥
ఏ సీతను వేలాది, అనేక పదివేల వానరులు అన్ని దిక్కులలో వెదుకుతున్నారో, ఆమెనే ఇప్పుడు నేను కనుగొన్నాను.
5.30.4
चारेण तु सुयुक्तेन शत्रोः शक्तिमवेक्षता।
गूढेन चरता तावदवेक्षितमिदं मया ॥ ५.३०.४ ॥
శత్రువు శక్తిని పరిశీలించే సమర్థుడైన గూఢచారిగా రహస్యంగా తిరుగుతూ, ఇంతవరకు ఇది నేను పరిశీలించాను.
5.30.5
राक्षसानां विशेषश्च पुरी चेयं निरीक्षिता।
राक्षसाधिपतेरस्य प्रभावो रावणस्य च ॥ ५.३०.५ ॥
రాక్షసుల విశేషాలను, ఈ పురిని కూడా నేను పరిశీలించాను; రాక్షసాధిపతి రావణుని ప్రభావాన్ని కూడా చూశాను.
5.30.6
यथा तस्याप्रमेयस्य सर्वसत्त्वदयावतः।
समाश्वासयितुं भार्यां पतिदर्शनकांक्षिणीम् ॥ ५.३०.६ ॥
అపరిమితుడూ సర్వ ప్రాణులపై దయగలవాడూ అయిన ఆయన భార్య, భర్తను చూడాలని కోరుకునే ఆమెకు ఓదార్పు ఇవ్వడానికి (తగినట్లు).
5.30.7
अहमाश्वासयाम्येनां पूर्णचन्द्रनिभाननाम्।
अदृष्टदुःखां दुःखस्य न ह्यन्तमधिगच्छतीम् ॥ ५.३०.७ ॥
పూర్ణచంద్రుని వంటి ముఖం కలిగిన ఈమెను నేను ఓదార్చుతాను; దుఃఖానికి అంతం చూడనిదీ, దుఃఖపు అంతాన్ని చేరనిదీ అయిన ఈమెను.
5.30.8
यदि ह्यहं सतीमेनां शोकोपहतचेतनाम्।
अनाश्वास्य गमिष्यामि दोषवद् गमनं भवेत् ॥ ५.३०.८ ॥
శోకంతో చైతన్యం దెబ్బతిన్న ఈ సతిని ఓదార్చకుండా నేను వెళ్ళితే, ఆ గమనం దోషయుక్తమవుతుంది.
5.30.9
गते हि मयि तत्रेयं राजपुत्री यशस्विनी।
परित्राणमपश्यन्ती जानकी जीवितं त्यजेत् ॥ ५.३०.९ ॥
నేను అక్కడినుండి వెళ్ళితే, యశస్విని అయిన ఈ రాజపుత్రి జానకి రక్షణ ఎక్కడా కనక తన ప్రాణాన్ని విడిచిపెడుతుంది.
5.30.10
यथा च स महाबाहुः पूर्णचन्द्रनिभाननः।
समाश्वासयितुं न्याय्यः सीतादर्शनलालसः ॥ ५.३०.१० ॥
పూర్ణచంద్రుని వంటి ముఖం గల ఆ మహాబాహువు సీతను చూడాలని ఆత్రపడుతున్నాడు; అతనికి పూర్తిగా ఓదార్పు ఇవ్వడం న్యాయం.
5.30.11
निशाचरीणां प्रत्यक्षमक्षमं चाभिभाषितम्।
कथं नु खलु कर्तव्यमिदं कृच्छ्रगतो ह्यहम् ॥ ५.३०.११ ॥
రాక్షసీల ఎదుట పలికిన సహించలేని మాటల వల్ల నేను ఇక్కట్లలో ఉన్నాను; ఇప్పుడు ఇది ఎలా చేయాలి?
5.30.12
अनेन रात्रिशेषेण यदि नाश्वास्यते मया।
सर्वथा नास्ति संदेहः परित्यक्ष्यति जीवितम् ॥ ५.३०.१२ ॥
ఈ రాత్రి మిగిలిన భాగంలో నేను ఆమెను ఓదార్చకపోతే, ఆమె ప్రాణం విడుస్తుందనడంలో సందేహం లేదు.
5.30.13
रामस्तु यदि पृच्छेन्मां किं मां सीताब्रवीद्वचः।
किमहं तं प्रतिब्रूयामसम्भाष्य सुमध्यमाम् ॥ ५.३०.१३ ॥
రాముడు నన్ను అడిగితే, సీత నాతో ఏ మాటలు చెప్పింది అని, ఆ సుమధ్యమతో మాట్లాడకుండా నేను ఆయనకు ఏమని సమాధానం చెప్పగలను?
5.30.14
सीतासंदेशरहितं मामितस्त्वरया गतम्।
निर्दहेदपि काकुत्स्थः क्रोधतीव्रेण चक्षुषा ॥ ५.३०.१४ ॥
సీత సందేశం లేకుండా ఇక్కడినుండి తొందరగా పంపబడిన నన్ను, కోపంతో తీవ్రమైన చూపుతో కాకుత్స్థుడైన రాముడు దహించివేయగలడు.
5.30.15
यदि वोद्योजयिष्यामि भर्तारं रामकारणात्।
व्यर्थमागमनं तस्य ससैन्यस्य भविष्यति ॥ ५.३०.१५ ॥
లేదా రాముని కోసం యజమానిని (సుగ్రీవుని) యుద్ధానికి ప్రేరేపిస్తే, ఆయన సేనతో వచ్చిన రాక వ్యర్థమవుతుంది.
5.30.16
अन्तरं त्वहमासाद्य राक्षसीनामवस्थितः।
शनैराश्वासयाम्यद्य संतापबहुलामिमाम् ॥ ५.३०.१६ ॥
అయితే రాక్షసీ స్త్రీల మధ్య అవకాశం దొరికి, నేను నిలబడి ఇప్పుడు మెల్లగా ఈ అత్యంత సంతాపంలో ఉన్నవారికి ఓదార్పు ఇస్తాను.
5.30.17
अहं ह्यतितनुश्चैव वानरश्च विशेषतः।
वाचं चोदाहरिष्यामि मानुषीमिह संस्कृताम् ॥ ५.३०.१७ ॥
నేను చాలా చిన్న శరీరం గలవాడిని; అంతేకాక వానరుడిని కూడా. కాబట్టి ఇక్కడ మానుష, సంస్కృత వాక్కును పలుకుతాను.
5.30.18
यदि वाचं प्रदास्यामि द्विजातिरिव संस्कृताम्।
रावणं मन्यमाना मां सीता भीता भविष्यति ॥ ५.३०.१८ ॥
నేను ద్విజుడిలా సంస్కృతంలో మాట్లాడితే, నన్ను రావణుడిగా భావించి సీత భయపడుతుంది.
5.30.19
अवश्यमेव वक्तव्यं मानुषं वाक्यमर्थवत्।
मया सान्त्वयितुं शक्या नान्यथेयमनिन्दिता ॥ ५.३०.१९ ॥
ఈ నిందారహిత అయిన ఆమెను ఓదార్చడానికి నేను తప్పనిసరిగా మనుషుల భాషలో, అర్థవంతమైన మాటలు చెప్పాలి; వేరే విధంగా ఈమెను ఓదార్చలేను.
5.30.20
सेयमालोक्य मे रूपं जानकी भाषितं तथा।
रक्षोभिस्त्रासिता पूर्वं भूयस्त्रासमुपैष्यति ॥ ५.३०.२० ॥
నా రూపాన్ని, నా మాటలను చూసి, గతంలో రాక్షసులచే భయపెట్టబడిన ఈ జానకి మళ్లీ భయానికి లోనవుతుంది.
5.30.21
ततो जातपरित्रासा शब्दं कुर्यान्मनस्विनी।
जानाना मां विशालाक्षी रावणं कामरूपिणम् ॥ ५.३०.२१ ॥
అప్పుడు భయంతో ఉద్విగ్నురాలైన ఆ మనస్విని, విశాలనేత్రి, నన్ను, ఇష్టమైన రూపం ధరించే రావణుడిని గుర్తించి, శబ్దం చేస్తుంది.
5.30.22
सीतया च कृते शब्दे सहसा राक्षसीगणः।
नानाप्रहरणो घोरः समेयादन्तकोपमः ॥ ५.३०.२२ ॥
సీత శబ్దం చేయగానే, అకస్మాత్తుగా అనేక రకాల ఆయుధాలు ధరించిన, యముడిలా భయంకరమైన రాక్షసీ సమూహం అక్కడికి చేరుతుంది.
5.30.23
ततो मां सम्परिक्षिप्य सर्वतो विकृताननाः।
वधे च ग्रहणे चैव कुर्युर्यत्नं महाबलाः ॥ ५.३०.२३ ॥
అప్పుడు వికృత ముఖాలు గల ఆ మహాబలవంతులైన రాక్షసీలు నన్ను అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టి, నన్ను చంపడానికి, పట్టుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తారు.
5.30.24
तं मां शाखाः प्रशाखाश्च स्कन्धांश्चोत्तमशाखिनाम्।
दृष्ट्वा च परिधावन्तं भवेयुः परिशङ्किताः ॥ ५.३०.२४ ॥
ఉత్తమ వృక్షాల కొమ్మలు, చిన్న కొమ్మలు, కాండాల మీద నేను పరుగెత్తుతుండటం చూసి వారు శంకితులవుతారు.
5.30.25
मम रूपं च सम्प्रेक्ष्य वने विचरतो महत्।
राक्षस्यो भयवित्रस्ता भवेयुर्विकृतस्वराः ॥ ५.३०.२५ ॥
అడవిలో సంచరిస్తున్న నా ఈ మహాకాయాన్ని చూసి రాక్షస స్త్రీలు భయంతో వణికి, వికృతమైన స్వరాలు కలవారవుతారు.
5.30.26
ततः कुर्युः समाह्वानं राक्षस्यो रक्षसामपि।
राक्षसेन्द्रनियुक्तानां राक्षसेन्द्रनिवेशने ॥ ५.३०.२६ ॥
అప్పుడు రాక్షస స్త్రీలు, రాక్షసులు కూడా రాక్షసరాజు భవనంలో రాక్షసరాజు నియమించిన వారికి పిలుపు పంపుతారు.
5.30.27
ते शूलशरनिस्त्रिंशविविधायुधपाणयः।
आपतेयुर्विमर्देऽस्मिन् वेगेनोद्वेगकारणात् ॥ ५.३०.२७ ॥
శూలాలు, బాణాలు, కత్తులు, వివిధ ఆయుధాలను చేతుల్లో పట్టుకున్న వారు ఈ పోరాటంలో, ఆందోళన కారణంగా వేగంగా దూసుకువస్తారు.
5.30.28
संरुद्धस्तैस्तु परितो विधमे राक्षसं बलम्।
शक्नुयां न तु सम्प्राप्तुं परं पारं महोदधेः ॥ ५.३०.२८ ॥
వారిచే చుట్టుముట్టబడి, రాక్షస సైన్యాన్ని చెదరగొట్టినా, మహాసముద్రపు అవతలి తీరాన్ని నేను చేరలేకపోవచ్చు.
5.30.29
मां वा गृह्णीयुरावृत्य बहवः शीघ्रकारिणः।
स्यादियं चागृहीतार्था मम च ग्रहणं भवेत् ॥ ५.३०.२९ ॥
లేదా వేగంగా పనిచేసే అనేకులు నన్ను చుట్టుముట్టి పట్టుకుంటారు; అప్పుడు ఈ కార్యం అసంపూర్ణమై, నేను బంధింపబడటం కూడా జరుగుతుంది.
5.30.30
हिंसाभिरुचयो हिंस्युरिमां वा जनकात्मजाम्।
विपन्नं स्यात् ततः कार्यं रामसुग्रीवयोरिदम् ॥ ५.३०.३० ॥
హింసాభిలాషులు ఈ జనకుని కుమార్తెను హింసించవచ్చు; అప్పుడు రాముడు, సుగ్రీవుల ఈ కార్యం విఫలమవుతుంది.
5.30.31
उद्देशे नष्टमार्गेऽस्मिन् राक्षसैः परिवारिते।
सागरेण परिक्षिप्ते गुप्ते वसति जानकी ॥ ५.३०.३१ ॥
మార్గం కనిపించని ఈ ప్రదేశంలో, రాక్షసులచే చుట్టుముట్టబడి, సముద్రంతో చుట్టివేయబడి, కాపలాతో రక్షించబడి జానకి నివసిస్తోంది.
5.30.32
विशस्ते वा गृहीते वा रक्षोभिर्मयि संयुगे।
नान्यं पश्यामि रामस्य सहायं कार्यसाधने ॥ ५.३०.३२ ॥
యుద్ధంలో రాక్షసులచే నేను చంపబడినా లేదా బంధించబడినా, రాముని కార్యసాధనలో మరో సహాయకుడిని నేను చూడటం లేదు.
5.30.33
विमृशंश्च न पश्यामि यो हते मयि वानरः।
शतयोजनविस्तीर्णं लङ्घयेत महोदधिम् ॥ ५.३०.३३ ॥
ఆలోచించినా, నేను మరణిస్తే నూరు యోజనాల వెడల్పు గల మహాసముద్రాన్ని దాటగల వానరుడు ఎవరూ నాకు కనిపించడం లేదు.
5.30.34
कामं हन्तुं समर्थोऽस्मि सहस्राण्यपि रक्षसाम्।
न तु शक्ष्याम्यहं प्राप्तुं परं पारं महोदधेः ॥ ५.३०.३४ ॥
వేలాది రాక్షసులను చంపగల సామర్థ్యం నాకు ఉంది; కానీ మహాసముద్రం అవతలి తీరాన్ని చేరుకోగల శక్తి నాకు లేదు.
5.30.36
एष दोषो महान् हि स्यान्मम सीताभिभाषणे।
प्राणत्यागश्च वैदेह्या भवेदनभिभाषणे ॥ ५.३०.३६ ॥
సీతతో మాట్లాడటంలో ఇది నాకు పెద్ద దోషమవుతుంది; మాట్లాడకపోతే వైదేహి ప్రాణత్యాగం చేస్తుంది.
5.30.37
भूताश्चार्था विरुध्यन्त देशकालविरोधिताः।
विक्लवं दूतमासाद्य तमः सूर्योदये यथा ॥ ५.३०.३७ ॥
జరిగిన కార్యాలు దేశ-కాలాల విరోధంతో అడ్డుపడితే, దూత కలవరపడతాడు, సూర్యోదయంలో చీకటి చెదిరినట్లు.
5.30.38
अर्थानर्थान्तरे बुद्धिर्निश्चितापि न शोभते।
घातयन्ति हि कार्याणि दूताः पण्डितमानिनः ॥ ५.३०.३८ ॥
లాభనష్టాల మధ్య బుద్ధి నిశ్చయంగా ఉన్నా అది తగదు. తమను పండితులని భావించే దూతలే కార్యాలను నాశనం చేస్తారు.
5.30.39
न विनश्येत् कथं कार्यं वैक्लव्यं न कथं मम।
लङ्घनं च समुद्रस्य कथं नु न वृथा भवेत् ॥ ५.३०.३९ ॥
నా కార్యం ఎలా నశించకుండా ఉంటుంది, నాలో వ్యాకులత ఎలా కలుగకుండా ఉంటుంది? సముద్రలంఘనం కూడా ఎలా వ్యర్థం కాకుండా ఉంటుంది?
5.30.41
कथं नु खलु वाक्यं मे शृणुयान्नोद्विजेत च।
राममक्लिष्टकर्माणं सुबन्धुमनुकीर्तयन्।
नैनामुद्वेजयिष्यामि तद्बन्धुगतचेतनाम् ॥ ५.३०.४१ ॥
నా మాటలను ఆమె ఎలా వింటుంది, భయపడకుండా ఎలా ఉంటుంది? అనాయాసంగా కర్మలు చేసే రాముడిని, ఆమె ప్రియ బంధువును స్మరిస్తూ, ఆమె మనసు అతనిపైనే నిలిచి ఉన్నందున, ఈమెను భయపెట్టను.
5.30.42
इक्ष्वाकूणां वरिष्ठस्य रामस्य विदितात्मनः।
शुभानि धर्मयुक्तानि वचनानि समर्पयन् ॥ ५.३०.४२ ॥
ఇక్ష్వాకు వంశశ్రేష్ఠుడు, ఆత్మజ్ఞాని అయిన రాముని శుభకరమైన, ధర్మయుక్తమైన మాటలను అందిస్తూ.
5.30.43
श्रावयिष्यामि सर्वाणि मधुरां प्रब्रुवन् गिरम्।
श्रद्धास्यति यथा सीता तथा सर्वं समादधे ॥ ५.३०.४३ ॥
మధురమైన వాణితో అన్నీ వినిపిస్తాను. సీత నమ్మేలా అన్నిటినీ అలాగే సమకూరుస్తాను.
5.30.44
जगतिपतेः प्रमदामवेक्षमाणः।
मधुरमवितथं जगाद वाक्यं
द्रुमविटपान्तरमास्थितो हनूमान् ॥ ५.३०.४४ ॥
భూపతి ప్రియురాలిని చూస్తూ, చెట్టు కొమ్మల మధ్య కూర్చున్న హనుమంతుడు మధురమైన, సత్యమైన మాటలు పలికాడు.