વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 5.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.31.1
एवं बहुविधां चिन्तां चिन्तयित्वा महामतिः।
संश्रवे मधुरं वाक्यं वैदेह्या व्याजहार ह ॥ ५.३१.१ ॥
આ રીતે અનેક પ્રકારની ચિંતાઓ વિચારીને મહામતિ હનુમાન સાંભળી શકાય એવા અંતરેથી વૈદેહીને મધુર વચનો બોલ્યા.
5.31.2
राजा दशरथो नाम रथकुञ्जरवाजिमान्।
पुण्यशीलो महाकीर्तिरिक्ष्वाकूणां महायशाः ॥ ५.३१.२ ॥
દશરથ નામે રાજા, જેમની પાસે રથ, હાથી અને ઘોડા હતા; પુણ્યશીલ, મહાકીર્તિવાળા અને ઇક્ષ્વાકુઓના મહાયશસ્વી.
5.31.3
राजर्षीणां गुणश्रेष्ठस्तपसा चर्षिभिः समः।
चक्रवर्तिकुले जातः पुरंदरसमो बले ॥ ५.३१.३ ॥
રાજર્ષિઓમાં ગુણોથી શ્રેષ્ઠ, તપમાં ઋષિઓ સમાન, ચક્રવર્તી કુળમાં જન્મેલા, બળમાં પુરંદર (ઇન્દ્ર) સમાન.
5.31.4
अहिंसारतिरक्षुद्रो घृणी सत्यपराक्रमः।
मुख्यस्येक्ष्वाकुवंशस्य लक्ष्मीवाँल्लक्ष्मिवर्धनः ॥ ५.३१.४ ॥
અહિંસામાં રત, ઉદાર, દયાળુ, સત્ય જ જેનો પરાક્રમ છે; ઇક્ષ્વાકુ વંશના મુખ્ય, તેજસ્વી અને લક્ષ્મીને વધારનારા.
5.31.5
पार्थिवव्यञ्जनैर्युक्तः पृथुश्रीः पार्थिवर्षभः।
पृथिव्यां चतुरन्तायां विश्रुतः सुखदः सुखी ॥ ५.३१.५ ॥
રાજચિહ્નોથી યુક્ત, મહાશ્રી ધરાવનાર, રાજાઓમાં વૃષભ; ચાર સમુદ્રોથી ઘેરાયેલી પૃથ્વી પર વિખ્યાત, સુખ આપનાર અને પોતે સુખી.
5.31.6
तस्य पुत्रः प्रियो ज्येष्ठस्ताराधिपनिभाननः।
रामो नाम विशेषज्ञः श्रेष्ठः सर्वधनुष्मताम् ॥ ५.३१.६ ॥
તેમનો પ્રિય જ્યેષ્ઠ પુત્ર, ચંદ્ર સમાન મુખવાળો, રામ નામે, વિશેષ જ્ઞાની, સર્વ ધનુર્ધરોમાં શ્રેષ્ઠ.
5.31.7
रक्षिता स्वस्य वृत्तस्य स्वजनस्यापि रक्षिता।
रक्षिता जीवलोकस्य धर्मस्य च परंतपः ॥ ५.३१.७ ॥
તે પોતાના આચરણના રક્ષક, સ્વજનોના પણ રક્ષક, જીવલોકના રક્ષક અને ધર્મના પણ રક્ષક હતા, હે શત્રુતાપક.
5.31.8
तस्य सत्याभिसंधस्य वृद्धस्य वचनात् पितुः।
सभार्यः सह च भ्रात्रा वीरः प्रव्रजितो वनम् ॥ ५.३१.८ ॥
સત્યપ્રતિજ્ઞ એ વીરે વૃદ્ધ પિતાના વચનથી પત્ની અને ભાઈ સહિત વનમાં પ્રયાણ કર્યું.
5.31.9
तेन तत्र महारण्ये मृगयां परिधावता।
राक्षसा निहताः शूरा बहवः कामरूपिणः ॥ ५.३१.९ ॥
ત્યાં તે મહા અરણ્યમાં શિકાર માટે ફરતાં તેણે ઇચ્છાનુસાર રૂપ ધારણ કરનારા ઘણા શૂર રાક્ષસોને હણ્યા.
5.31.10
जनस्थानवधं श्रुत्वा निहतौ खरदूषणौ।
ततस्त्वमर्षापहृता जानकी रावणेन तु ॥ ५.३१.१० ॥
જનસ્થાનનો સંહાર અને ખર-દૂષણ હણાયા એ સાંભળીને, પછી રાવણે ક્રોધથી જાનકીનું હરણ કર્યું.
5.31.11
वञ्चयित्वा वने रामं मृगरूपेण मायया।
स मार्गमाणस्तां देवीं रामः सीतामनिन्दिताम् ॥ ५.३१.११ ॥
વનમાં માયાવી હરણના રૂપથી રામને છેતરીને (રાવણે હરણ કર્યું); તે નિર્દોષ દેવી સીતાને શોધતા રામ...
5.31.12
आससाद वने मित्रं सुग्रीवं नाम वानरम्।
ततः स वालिनं हत्वा रामः परपुरंजयः ॥ ५.३१.१२ ॥
વનમાં તેમને સુગ્રીવ નામે વાનર મિત્ર મળ્યો. પછી શત્રુનગરોને જીતનાર રામે વાલીને હણીને...
5.31.13
आयच्छत् कपिराज्यं तु सुग्रीवाय महात्मने।
सुग्रीवेणाभिसंदिष्टा हरयः कामरूपिणः ॥ ५.३१.१३ ॥
મહાત્મા સુગ્રીવને રામે વાનરરાજ્ય આપ્યું. સુગ્રીવની આજ્ઞાથી ઇચ્છાનુસાર રૂપ ધારણ કરનારા વાનરો.
5.31.14
दिक्षु सर्वासु तां देवीं विचिन्वन्तः सहस्रशः।
अहं सम्पातिवचनाच्छतयोजनमायतम् ॥ ५.३१.१४ ॥
બધી દિશાઓમાં હજારો વાનરો એ દેવીને શોધી રહ્યા હતા. સંપાતિના વચનથી સો યોજન વિસ્તૃત સમુદ્ર (ઓળંગવા હું).
5.31.15
तस्या हेतोर्विशालाक्ष्याः समुद्रं वेगवान् प्लुतः।
यथारूपां यथावर्णां यथालक्ष्मवतीं च ताम् ॥ ५.३१.१५ ॥
તે વિશાળાક્ષી માટે હું વેગથી સમુદ્ર ઓળંગી ગયો. તેનું રૂપ, વર્ણ અને શુભ લક્ષણો જેવાં હતાં તેવાં જ.
5.31.16
अश्रौषं राघवस्याहं सेयमासादिता मया।
विररामैवमुक्त्वा स वाचं वानरपुंगवः ॥ ५.३१.१६ ॥
રાઘવ (રામ)ની વાત મેં સાંભળી હતી; એ જ આ દેવી મારાથી મળી આવી છે. એમ કહીને એ શ્રેષ્ઠ વાનર અટક્યો.
5.31.17
जानकी चापि तच्छ्रुत्वा विस्मयं परमं गता।
ततः सा वक्रकेशान्ता सुकेशी केशसंवृतम्।
उन्नम्य वदनं भीरुः शिंशपामन्ववैक्षत ॥ ५.३१.१७ ॥
જાનકી પણ એ સાંભળીને અત્યંત વિસ્મિત થઈ. પછી સુંદર કેશવાળી, વાંકડિયા કેશના છેડાવાળી ભીરુ (સીતા) વાળથી ઢંકાયેલું મુખ ઊંચું કરીને શિંશપા વૃક્ષ તરફ જોવા લાગી.
5.31.18
निशम्य सीता वचनं कपेश्च
दिशश्च सर्वाः प्रदिशश्च वीक्ष्य।
स्वयं प्रहर्षं परमं जगाम
सर्वात्मना राममनुस्मरन्ती ॥ ५.३१.१८ ॥
સીતાએ વાનરનાં વચન સાંભળીને અને બધી દિશાઓ તથા ઉપદિશાઓ જોઈને સ્વયં અત્યંત હર્ષ પામી; સર્વાત્મભાવે રામને સ્મરતી.
5.31.19
सा तिर्यगूर्ध्वं च तथा ह्यधस्ता-
न्निरीक्षमाणा तमचिन्त्यबुद्धिम्।
ददर्श पिंगाधिपतेरमात्यं
वातात्मजं सूर्यमिवोदयस्थम् ॥ ५.३१.१९ ॥
તેણી આડું, ઉપર અને નીચે જોતાં, પિંગળ વાનરાધિપતિના અચિંત્યબુદ્ધિ અમાત્યને — વાયુપુત્રને — ઉદયાચલ પર ઊભેલા સૂર્યની જેમ જોયો.