వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 5.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.31.1
एवं बहुविधां चिन्तां चिन्तयित्वा महामतिः।
संश्रवे मधुरं वाक्यं वैदेह्या व्याजहार ह ॥ ५.३१.१ ॥
ఇలా అనేక విధాల ఆలోచించిన మహామతి హనుమంతుడు, వినబడే దూరంలో వైదేహికి మధురమైన మాటలు పలికాడు.
5.31.2
राजा दशरथो नाम रथकुञ्जरवाजिमान्।
पुण्यशीलो महाकीर्तिरिक्ष्वाकूणां महायशाः ॥ ५.३१.२ ॥
దశరథుడనే రాజు, రథాలు, ఏనుగులు, గుర్రాలు కలిగినవాడు; పుణ్యశీలుడు, మహాకీర్తి కలవాడు, ఇక్ష్వాకు వంశంలో మహాయశస్వి.
5.31.3
राजर्षीणां गुणश्रेष्ठस्तपसा चर्षिभिः समः।
चक्रवर्तिकुले जातः पुरंदरसमो बले ॥ ५.३१.३ ॥
రాజర్షులలో గుణాలలో శ్రేష్ఠుడు; తపస్సులో ఋషులతో సమానుడు; చక్రవర్తి వంశంలో జన్మించినవాడు; బలంలో పురందరుడు (ఇంద్రుడు) తో సమానుడు.
5.31.4
अहिंसारतिरक्षुद्रो घृणी सत्यपराक्रमः।
मुख्यस्येक्ष्वाकुवंशस्य लक्ष्मीवाँल्लक्ष्मिवर्धनः ॥ ५.३१.४ ॥
అహింసలో నిమగ్నుడు, ఉదారుడు, దయాళువు, సత్యమే పరాక్రమంగా కలవాడు; ఇక్ష్వాకు వంశ ప్రధానుడు, తేజస్వి, లక్ష్మిని వృద్ధి చేసేవాడు.
5.31.5
पार्थिवव्यञ्जनैर्युक्तः पृथुश्रीः पार्थिवर्षभः।
पृथिव्यां चतुरन्तायां विश्रुतः सुखदः सुखी ॥ ५.३१.५ ॥
రాజలక్షణాలతో కూడినవాడు, మహాసంపద కలవాడు, రాజులలో వృషభుడు; నాలుగు సముద్రాల చుట్టూ ఉన్న భూమిలో ప్రసిద్ధుడు, సుఖమిచ్చేవాడు, తానూ సుఖంగా ఉన్నవాడు.
5.31.6
तस्य पुत्रः प्रियो ज्येष्ठस्ताराधिपनिभाननः।
रामो नाम विशेषज्ञः श्रेष्ठः सर्वधनुष्मताम् ॥ ५.३१.६ ॥
ఆయన ప్రియమైన జ్యేష్ఠ పుత్రుడు, చంద్రునివంటి ముఖం కలవాడు, రాముడనే పేరు కలవాడు, విశేష జ్ఞానం కలవాడు, ధనుర్ధరులందరిలో శ్రేష్ఠుడు.
5.31.7
रक्षिता स्वस्य वृत्तस्य स्वजनस्यापि रक्षिता।
रक्षिता जीवलोकस्य धर्मस्य च परंतपः ॥ ५.३१.७ ॥
తన ప్రవర్తనను కాపాడువాడు, తన బంధువులనూ కాపాడువాడు, జీవలోకాన్ని కాపాడువాడు, ధర్మాన్నీ కాపాడువాడు — శత్రువులను దహించువాడా.
5.31.8
तस्य सत्याभिसंधस्य वृद्धस्य वचनात् पितुः।
सभार्यः सह च भ्रात्रा वीरः प्रव्रजितो वनम् ॥ ५.३१.८ ॥
సత్యప్రతిజ్ఞుడైన ఆ వీరుడు, వృద్ధుడైన తండ్రి మాట ప్రకారం, భార్యతో, సోదరునితో కలిసి వనానికి వెళ్ళాడు.
5.31.9
तेन तत्र महारण्ये मृगयां परिधावता।
राक्षसा निहताः शूरा बहवः कामरूपिणः ॥ ५.३१.९ ॥
అక్కడ ఆ మహారణ్యంలో వేటాడుతూ తిరుగుతూ ఉండగా, కోరిన రూపం ధరించగల అనేకమంది శూర రాక్షసులను ఆయన సంహరించాడు.
5.31.10
जनस्थानवधं श्रुत्वा निहतौ खरदूषणौ।
ततस्त्वमर्षापहृता जानकी रावणेन तु ॥ ५.३१.१० ॥
జనస్థానంలో జరిగిన వధను, ఖర-దూషణులు చంపబడ్డారని విని, అప్పుడు రావణుడు కోపంతో జానకిని అపహరించాడు.
5.31.11
वञ्चयित्वा वने रामं मृगरूपेण मायया।
स मार्गमाणस्तां देवीं रामः सीतामनिन्दिताम् ॥ ५.३१.११ ॥
అడవిలో మాయా మృగరూపంతో రాముని మోసగించి (రావణుడు అపహరించాడు); ఆ నిర్దోషి దేవి సీతను వెతుకుతున్న రాముడు...
5.31.12
आससाद वने मित्रं सुग्रीवं नाम वानरम्।
ततः स वालिनं हत्वा रामः परपुरंजयः ॥ ५.३१.१२ ॥
అడవిలో ఆయన సుగ్రీవుడనే వానర మిత్రుడిని కలిశాడు. తరువాత శత్రునగరాలను జయించే రాముడు వాలిని చంపి...
5.31.13
आयच्छत् कपिराज्यं तु सुग्रीवाय महात्मने।
सुग्रीवेणाभिसंदिष्टा हरयः कामरूपिणः ॥ ५.३१.१३ ॥
మహాత్ముడైన సుగ్రీవునికి రాముడు వానర రాజ్యాన్ని ఇచ్చాడు. సుగ్రీవుని ఆజ్ఞతో కామరూపులైన వానరులు.
5.31.14
दिक्षु सर्वासु तां देवीं विचिन्वन्तः सहस्रशः।
अहं सम्पातिवचनाच्छतयोजनमायतम् ॥ ५.३१.१४ ॥
అన్ని దిక్కుల్లోనూ వేలాది వానరులు ఆ దేవిని వెతికారు. సంపాతి మాటతో నేను వంద యోజనాల విస్తారమైన సముద్రాన్ని (దాటాలని).
5.31.15
तस्या हेतोर्विशालाक्ष्याः समुद्रं वेगवान् प्लुतः।
यथारूपां यथावर्णां यथालक्ष्मवतीं च ताम् ॥ ५.३१.१५ ॥
ఆ విశాలాక్షి కోసం నేను వేగంగా సముద్రాన్ని దాటాను. ఆమె రూపం, వర్ణం, శుభలక్షణాలు అలాంటివే (ఉన్నాయి).
5.31.16
अश्रौषं राघवस्याहं सेयमासादिता मया।
विररामैवमुक्त्वा स वाचं वानरपुंगवः ॥ ५.३१.१६ ॥
రాఘవుడి (రాముని) గురించి నేను విన్నాను; ఆమే ఇక్కడ నాచేత కనుగొనబడింది. ఇలా చెప్పి ఆ శ్రేష్ఠ వానరుడు మాట ఆపాడు.
5.31.17
जानकी चापि तच्छ्रुत्वा विस्मयं परमं गता।
ततः सा वक्रकेशान्ता सुकेशी केशसंवृतम्।
उन्नम्य वदनं भीरुः शिंशपामन्ववैक्षत ॥ ५.३१.१७ ॥
జానకి కూడా అది విని మిగుల ఆశ్చర్యం పొందింది. అప్పుడు ఆ అందమైన కేశాలున్న, వంకర కేశాగ్రాలున్న భీరువు (సీత) జుట్టుతో కప్పబడిన ముఖాన్ని ఎత్తి శింశపా వృక్షం వైపు చూసింది.
5.31.18
निशम्य सीता वचनं कपेश्च
दिशश्च सर्वाः प्रदिशश्च वीक्ष्य।
स्वयं प्रहर्षं परमं जगाम
सर्वात्मना राममनुस्मरन्ती ॥ ५.३१.१८ ॥
సీత వానరుని మాట విని, అన్ని దిక్కులను, ఉపదిక్కులను చూసి, తానే మిక్కిలి ఆనందం పొందింది; సర్వాత్మతో రాముని స్మరిస్తూ.
5.31.19
सा तिर्यगूर्ध्वं च तथा ह्यधस्ता-
न्निरीक्षमाणा तमचिन्त्यबुद्धिम्।
ददर्श पिंगाधिपतेरमात्यं
वातात्मजं सूर्यमिवोदयस्थम् ॥ ५.३१.१९ ॥
ఆమె అడ్డంగా, పైకి, క్రిందికి చూస్తూ, పింగళ వానరాధిపతి యొక్క అచింత్యబుద్ధి గల అమాత్యుని, వాయుపుత్రుని, ఉదయగిరిపై నిలిచిన సూర్యునిలా చూసింది.