વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 5.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.37.1
सा सीता वचनं श्रुत्वा पूर्णचन्द्रनिभानना।
हनूमन्तमुवाचेदं धर्मार्थसहितं वचः ॥ ५.३७.१ ॥
પૂર્ણચંદ્ર જેવા મુખવાળી સીતાએ એ વચન સાંભળીને હનુમાનને ધર્મ અને અર્થ સહિતનું આ વચન કહ્યું.
5.37.2
अमृतं विषसम्पृक्तं त्वया वानर भाषितम्।
यच्च नान्यमना रामो यच्च शोकपरायणः ॥ ५.३७.२ ॥
હે વાનર, તેં કહ્યું તે ઝેર ભેળવેલા અમૃત જેવું છે; અને રામ બીજા કોઈ વિચાર વિના શોકમાં ડૂબેલા છે.
5.37.3
ऐश्वर्ये वा सुविस्तीर्णे व्यसने वा सुदारुणे।
रज्ज्वेव पुरुषं बद्ध्वा कृतान्तः परिकर्षति ॥ ५.३७.३ ॥
વિશાળ ઐશ્વર્યમાં હોય કે અતિ ભયંકર આપત્તિમાં, કૃતાંત (યમ) માણસને દોરડાથી બાંધીને ખેંચી જાય છે.
5.37.4
विधिर्नूनमसंहार्यः प्राणिनां प्लवगोत्तम।
सौमित्रं मां च रामं च व्यसनैः पश्य मोहितान् ॥ ५.३७.४ ॥
હે શ્રેષ્ઠ વાનર, પ્રાણીઓનું વિધાન ખરેખર અટળ છે; જુઓ, સૌમિત્રિ, હું અને રામ વિપત્તિઓથી મોહિત થયા છીએ.
5.37.5
शोकस्यास्य कथं पारं राघवोऽधिगमिष्यति।
प्लवमानः परिक्रान्तो हतनौः सागरे यथा ॥ ५.३७.५ ॥
આ શોકનો પેલો કિનારો રાઘવ કેવી રીતે પામશે? સમુદ્રમાં નાવ તૂટી ગઈ હોય તો જેમ કોઈ તરતો ભટકે તેમ.
5.37.6
राक्षसानां वधं कृत्वा सूदयित्वा च रावणम्।
लङ्कामुन्मथितां कृत्वा कदा द्रक्ष्यति मां पतिः ॥ ५.३७.६ ॥
રાક્ષસોનો વધ કરીને, રાવણને મારીને, લંકાને ઉખેડી નાખ્યા પછી મારા પતિ મને ક્યારે જોશે?
5.37.7
स वाच्यः संत्वरस्वेति यावदेव न पूर्यते।
अयं संवत्सरः कालस्तावद्धि मम जीवितम् ॥ ५.३७.७ ॥
તેને કહેજે કે 'ઉતાવળ કર'; આ એક વર્ષનો સમય જ મારું જીવન છે.
5.37.8
वर्तते दशमो मासो द्वौ तु शेषौ प्लवङ्गम।
रावणेन नृशंसेन समयो यः कृतो मम ॥ ५.३७.८ ॥
હે પ્લવંગમ, દસમો મહિનો ચાલી રહ્યો છે; ફક્ત બે મહિના બાકી છે. ક્રૂર રાવણે મારા માટે નક્કી કરેલી મુદત આ જ છે.
5.37.9
विभीषणेन च भ्रात्रा मम निर्यातनं प्रति।
अनुनीतः प्रयत्नेन न च तत् कुरुते मतिम् ॥ ५.३७.९ ॥
મારી મુક્તિ વિશે ભાઈ વિભીષણે પણ પ્રયત્નપૂર્વક તેને વિનંતી કરી; છતાં તે એ વાતનો નિર્ણય કરતો નથી.
5.37.10
मम प्रतिप्रदानं हि रावणस्य न रोचते।
रावणं मार्गते संख्ये मृत्युः कालवशंगतम् ॥ ५.३७.१० ॥
મને પાછી મોકલવી રાવણને ગમતી નથી; કાળને વશ થયેલા તેને યુદ્ધમાં મૃત્યુ શોધી રહ્યું છે.
5.37.11
ज्येष्ठा कन्या कला नाम विभीषणसुता कपे।
तया ममैतदाख्यातं मात्रा प्रहितया स्वयम् ॥ ५.३७.११ ॥
હે કપિ, વિભીષણની મોટી પુત્રી કલા નામે તેણે મને આ કહ્યું; તેની માતાએ જ તેને મોકલીને આ કહેવડાવ્યું હતું.
5.37.12
अविन्ध्यो नाम मेधावी विद्वान् राक्षसपुङ्गवः।
धृतिमाञ्छीलवान् वृद्धो रावणस्य सुसम्मतः ॥ ५.३७.१२ ॥
અવિંધ્ય નામનો એક બુદ્ધિમાન, વિદ્વાન, રાક્ષસોમાં શ્રેષ્ઠ, ધીરજવાન, સુશીલ અને વૃદ્ધ પુરુષ છે, જે રાવણને અત્યંત માન્ય છે.
5.37.13
रामात् क्षयमनुप्राप्तं रक्षसां प्रत्यचोदयत्।
न च तस्य स दुष्टात्मा शृणोति वचनं हितम् ॥ ५.३७.१३ ॥
રામને કારણે રાક્ષસો પર વિનાશ આવવાનો છે એમ તેણે (રાવણને) સમજાવ્યું; પણ તે દુષ્ટાત્માએ એ હિતકર વચનો સાંભળ્યાં નહીં.
5.37.14
आशंसेयं हरिश्रेष्ठ क्षिप्रं मां प्राप्स्यते पतिः।
अन्तरात्मा हि मे शुद्धस्तस्मिंश्च बहवो गुणाः ॥ ५.३७.१४ ॥
હે કપિશ્રેષ્ઠ, મારા પતિ જલદી મને પ્રાપ્ત કરશે એવી હું આશા રાખું છું. મારો અંતરાત્મા શુદ્ધ છે, અને તેમનામાં ઘણા ગુણો છે.
5.37.15
उत्साहः पौरुषं सत्त्वमानृशंस्यं कृतज्ञता।
विक्रमश्च प्रभावश्च सन्ति वानर राघवे ॥ ५.३७.१५ ॥
હે વાનર, રાઘવમાં ઉત્સાહ, પૌરુષ, સત્ત્વ, દયા, કૃતજ્ઞતા, પરાક્રમ અને પ્રભાવ છે.
5.37.16
चतुर्दश सहस्राणि राक्षसानां जघान यः।
जनस्थाने विना भ्रात्रा शत्रुः कस्तस्य नोद्विजेत् ॥ ५.३७.१६ ॥
જનસ્થાનમાં ભાઈ વિના જેણે ચૌદ હજાર રાક્ષસોને હણ્યા, તેના શત્રુને કોણ ભય નહીં પામે?
5.37.17
न स शक्यस्तुलयितुं व्यसनैः पुरुषर्षभः।
अहं तस्यानुभावज्ञा शक्रस्येव पुलोमजा ॥ ५.३७.१७ ॥
તે પુરુષશ્રેષ્ઠને સંકટો વડે માપી શકાય નહીં. જેમ પુલોમજા ઇન્દ્રનો પ્રભાવ જાણે છે, તેમ હું તેમનો પ્રભાવ જાણું છું.
5.37.18
शरजालांशुमान् शूरः कपे रामदिवाकरः।
शत्रुरक्षोमयं तोयमुपशोषं नयिष्यति ॥ ५.३७.१८ ॥
હે કપિ, બાણોની જાળરૂપી કિરણોવાળો શૂરવીર રામ-સૂર્ય શત્રુ રાક્ષસરૂપી જળને સંપૂર્ણપણે સૂકવી નાખશે.
5.37.19
अश्रुसम्पूर्णवदनामुवाच हनुमान् कपिः ॥ ५.३७.१९ ॥
આંસુથી ભરેલા મુખવાળી સીતાને વાનર હનુમાને કહ્યું.
5.37.20
श्रुत्वैव च वचो मह्यं क्षिप्रमेष्यति राघवः।
चमूं प्रकर्षन् महतीं हर्यृक्षगणसंकुलाम् ॥ ५.३७.२० ॥
મારી વાત સાંભળતાં જ રાઘવ વાનર-રીંછના ગણોથી ભરેલી વિશાળ સેના લઈને જલદી આવશે.
5.37.21
अथवा मोचयिष्यामि त्वामद्यैव सराक्षसात्।
अस्माद् दुःखादुपारोह मम पृष्ठमनिन्दिते ॥ ५.३७.२१ ॥
અથવા હે નિર્દોષ, આજે જ રાક્ષસો સહિત આ દુઃખમાંથી હું તને છોડાવીશ; મારી પીઠ પર ચઢ.
5.37.22
त्वां तु पृष्ठगतां कृत्वा संतरिष्यामि सागरम्।
शक्तिरस्ति हि मे वोढुं लङ्कामपि सरावणाम् ॥ ५.३७.२२ ॥
તને પીઠ પર બેસાડીને હું સાગર પાર કરીશ; રાવણ સહિત લંકાને પણ ઉઠાવી જવાની મારામાં શક્તિ છે.
5.37.23
अहं प्रस्रवणस्थाय राघवायाद्य मैथिलि।
प्रापयिष्यामि शक्राय हव्यं हुतमिवानलः ॥ ५.३७.२३ ॥
હે મૈથિલી, આજે જ પ્રસ્રવણ પર્વત પર રહેલા રાઘવ પાસે હું (સમાચાર) પહોંચાડીશ, જેમ અગ્નિ ઇન્દ્રને હવિ પહોંચાડે છે.
5.37.24
द्रक्ष्यस्यद्यैव वैदेहि राघवं सहलक्ष्मणम्।
व्यवसायसमायुक्तं विष्णुं दैत्यवधे यथा ॥ ५.३७.२४ ॥
હે વૈદેહી, આજે જ તું લક્ષ્મણ સહિત રાઘવને જોઈશ; દૈત્યવધ સમયે વિષ્ણુની જેમ દૃઢ સંકલ્પવાળો.
5.37.25
त्वद्दर्शनकृतोत्साहमाश्रमस्थं महाबलम्।
पुरंदरमिवासीनं नगराजस्य मूर्धनि ॥ ५.३७.२५ ॥
તને જોવાના ઉત્સાહથી આશ્રમમાં રહેલા મહાબળવાન, પર્વતરાજના શિખર પર બેઠેલા પુરંદર જેવા છે.
5.37.26
पृष्ठमारोह मे देवि मा विकाङ्क्षस्व शोभने।
योगमन्विच्छ रामेण शशाङ्केनेव रोहिणी ॥ ५.३७.२६ ॥
હે દેવી, મારી પીઠ પર ચઢો; સંકોચ ન કરો, શોભને. રામ સાથે મિલનની ઇચ્છા કરો, જેમ ચંદ્ર સાથે રોહિણી.
5.37.27
कथयन्तीव शशिना संगमिष्यसि रोहिणी।
मत्पृष्ठमधिरोह त्वं तराकाशं महार्णवम् ॥ ५.३७.२७ ॥
ચંદ્ર સાથે વાત કરતી રોહિણીની જેમ તું મળશે. મારી પીઠ પર ચઢ; આકાશ અને મહાસાગર પાર કરીશું.
5.37.28
नहि मे सम्प्रयातस्य त्वामितो नयतोऽङ्गने।
अनुगन्तुं गतिं शक्ताः सर्वे लङ्कानिवासिनः ॥ ५.३७.२८ ॥
હે અંગને, હું તને અહીંથી લઈ જઈશ ત્યારે લંકાના સર્વ રહેવાસીઓ મારી ગતિને અનુસરી શકશે નહીં.
5.37.29
यथैवाहमिह प्राप्तस्तथैवाहमसंशयम्।
यास्यामि पश्य वैदेहि त्वामुद्यम्य विहायसम् ॥ ५.३७.२९ ॥
હું અહીં આવ્યો તેમ જ નિઃશંક હું જઈશ. જો, વૈદેહી, તને ઉપાડીને આકાશમાર્ગે.
5.37.30
मैथिली तु हरिश्रेष्ठाच्छ्रुत्वा वचनमद्भुतम्।
हर्षविस्मितसर्वाङ्गी हनूमन्तमथाब्रवीत् ॥ ५.३७.३० ॥
પરંતુ મૈથિલી, વાનરશ્રેષ્ઠના તે અદ્ભુત વચન સાંભળીને, હર્ષ અને વિસ્મયથી સર્વાંગ પુલકિત થઈને હનુમાનને બોલી.
5.37.31
हनूमन् दूरमध्वानं कथं मां नेतुमिच्छसि।
तदेव खलु ते मन्ये कपित्वं हरियूथप ॥ ५.३७.३१ ॥
હનુમાન, આટલા દૂરના માર્ગે તું મને કેવી રીતે લઈ જવા ઇચ્છે છે? હે વાનરયૂથપતિ, મને લાગે છે કે તે તારી વાનરચંચળતા જ છે.
5.37.32
कथं चाल्पशरीरस्त्वं मामितो नेतुमिच्छसि।
सकाशं मानवेन्द्रस्य भर्तुर्मे प्लवगर्षभ ॥ ५.३७.३२ ॥
હે વાનરશ્રેષ્ઠ, નાના શરીરવાળો તું મને અહીંથી મારા પતિ, માનવેન્દ્રની પાસે કેવી રીતે લઈ જવા ઇચ્છે છે?
5.37.33
सीतायास्तु वचः श्रुत्वा हनूमान् मारुतात्मजः।
चिन्तयामास लक्ष्मीवान् नवं परिभवं कृतम् ॥ ५.३७.३३ ॥
સીતાના વચનો સાંભળીને તેજસ્વી પવનપુત્ર હનુમાને વિચાર્યું કે તેમનું એક નવું અપમાન થયું છે.
5.37.34
न मे जानाति सत्त्वं वा प्रभावं वासितेक्षणा।
तस्मात् पश्यतु वैदेही यद् रूपं मम कामतः ॥ ५.३७.३४ ॥
કાળી આંખોવાળી તે મારું સત્ત્વ કે પ્રભાવ જાણતી નથી. તેથી વૈદેહી મારું ઇચ્છાનુસારનું રૂપ જુએ.
5.37.35
दर्शयामास सीतायाः स्वरूपमरिमर्दनः ॥ ५.३७.३५ ॥
શત્રુમર્દને સીતાને પોતાનું સ્વરૂપ બતાવ્યું.
5.37.36
स तस्मात् पादपाद् धीमानाप्लुत्य प्लवगर्षभः।
ततो वर्धितुमारेभे सीताप्रत्ययकारणात् ॥ ५.३७.३६ ॥
પછી તે બુદ્ધિમાન વાનરશ્રેષ્ઠ તે વૃક્ષ પરથી કૂદીને સીતાને વિશ્વાસ બેસાડવા પોતાનું શરીર વધારવા લાગ્યા.
5.37.37
मेरुमन्दरसंकाशो बभौ दीप्तानलप्रभः।
अग्रतो व्यवतस्थे च सीताया वानरर्षभः ॥ ५.३७.३७ ॥
મેરુ અને મંદર પર્વત જેવા વિશાળ, પ્રજ્વલિત અગ્નિની પ્રભાથી ચમકતા વાનરશ્રેષ્ઠ સીતાની સામે ઊભા રહ્યા.
5.37.38
हरिः पर्वतसंकाशस्ताम्रवक्त्रो महाबलः।
वज्रदंष्ट्रनखो भीमो वैदेहीमिदमब्रवीत् ॥ ५.३७.३८ ॥
પર્વત જેવો, તાંબા જેવા લાલ મુખવાળો, મહાબળવાન, વજ્ર જેવા દાંત અને નખવાળો ભયંકર વાનર વૈદેહીને આમ બોલ્યો.
5.37.39
सपर्वतवनोद्देशां साट्टप्राकारतोरणाम्।
लङ्कामिमां सनाथां वा नयितुं शक्तिरस्ति मे ॥ ५.३७.३९ ॥
પર્વતો, વનો, અટ્ટાલિકા, કોટ અને તોરણો સહિતની આ લંકાને, તેના સ્વામી સહિત, ઉપાડી જવાની શક્તિ મારામાં છે.
5.37.40
तदवस्थाप्यतां बुद्धिरलं देवि विकाङ्क्षया।
विशोकं कुरु वैदेहि राघवं सहलक्ष्मणम् ॥ ५.३७.४० ॥
તેથી તમારો નિશ્ચય સ્થિર રાખો. હે દેવી, સંદેહ ન કરો. હે વૈદેહી, લક્ષ્મણ સહિત રાઘવને શોકરહિત કરો.
5.37.41
तं दृष्ट्वाचलसंकाशमुवाच जनकात्मजा।
पद्मपत्रविशालाक्षी मारुतस्यौरसं सुतम् ॥ ५.३७.४१ ॥
પર્વત જેવા તેને જોઈને કમળ-પાંખડી જેવી વિશાળ નેત્રોવાળી જનકપુત્રીએ વાયુદેવના ઔરસ પુત્રને કહ્યું.
5.37.42
तव सत्त्वं बलं चैव विजानामि महाकपे।
वायोरिव गतिश्चापि तेजश्चाग्नेरिवाद्भुतम् ॥ ५.३७.४२ ॥
હે મહાકપિ, તારું સત્ત્વ અને બળ હું જાણું છું. તારી ગતિ વાયુ જેવી છે અને તેજ અગ્નિ જેવું અદ્ભુત છે.
5.37.43
प्राकृतोऽन्यः कथं चेमां भूमिमागन्तुमर्हति।
उदधेरप्रमेयस्य पारं वानरयूथप ॥ ५.३७.४३ ॥
સામાન્ય માણસ આ અપાર સમુદ્રના પેલે પારની આ ભૂમિ પર કેવી રીતે આવી શકે, હે વાનરયૂથપતિ?
5.37.44
जानामि गमने शक्तिं नयने चापि ते मम।
अवश्यं सम्प्रधार्याशु कार्यसिद्धिरिवात्मनः ॥ ५.३७.४४ ॥
તારામાં જવાની શક્તિ છે એ હું જાણું છું, અને મારા પ્રત્યે તારી દૃષ્ટિ પણ છે. તોપણ આ કાર્યને સારી રીતે વિચારીને જલદી પૂર્ણ કર, જાણે તે તારું પોતાનું જ કાર્ય હોય.
5.37.45
अयुक्तं तु कपिश्रेष्ठ मया गन्तुं त्वया सह।
वायुवेगसवेगस्य वेगो मां मोहयेत् तव ॥ ५.३७.४५ ॥
પણ હે કપિશ્રેષ્ઠ, તારી સાથે મારું જવું યોગ્ય નથી. વાયુના વેગ સમાન તારો વેગ મને મોહિત કરી દેશે.
5.37.46
अहमाकाशमासक्ता उपर्युपरि सागरम्।
प्रपतेयं हि ते पृष्ठाद् भूयो वेगेन गच्छतः ॥ ५.३७.४६ ॥
આકાશમાં સમુદ્રની ઉપર ઉપર ચોંટી રહું તોપણ, તારી પીઠ પરથી વેગથી જતાં હું ફરી પડી જઈશ.
5.37.47
पतिता सागरे चाहं तिमिनक्रझषाकुले।
भवेयमाशु विवशा यादसामन्नमुत्तमम् ॥ ५.३७.४७ ॥
મગર, શાર્ક અને માછલીઓથી ભરેલા સમુદ્રમાં પડીને હું તરત જ લાચાર બની જઈશ અને જળજીવોનો ઉત્તમ આહાર બનીશ.
5.37.48
न च शक्ष्ये त्वया सार्धं गन्तुं शत्रुविनाशन।
कलत्रवति संदेहस्त्वयि स्यादप्यसंशयम् ॥ ५.३७.४८ ॥
હે શત્રુવિનાશક, હું તારી સાથે જઈ શકીશ નહીં. પત્ની ધરાવતા તારા પર પણ શંકા ઊભી થઈ શકે છે; આમાં શંકા નથી.
5.37.49
ह्रियमाणां तु मां दृष्ट्वा राक्षसा भीमविक्रमाः।
अनुगच्छेयुरादिष्टा रावणेन दुरात्मना ॥ ५.३७.४९ ॥
મને હરણ કરીને લઈ જવાતી જોઈને, ભયંકર પરાક્રમી રાક્ષસો, દુરાત્મા રાવણની આજ્ઞાથી મારી પાછળ જશે.
5.37.50
तैस्त्वं परिवृतः शूरैः शूलमुद्गरपाणिभिः।
भवेस्त्वं संशयं प्राप्तो मया वीर कलत्रवान् ॥ ५.३७.५० ॥
હે વીર, શૂળ અને ગદા હાથમાં લઈને ઊભેલા એ શૂરવીરોથી ઘેરાયેલો તું, મારને કારણે, પત્નીવાળો હોવાથી, સંકટમાં પડીશ.
5.37.51
सायुधा बहवो व्योम्नि राक्षसास्त्वं निरायुधः।
कथं शक्ष्यसि संयातुं मां चैव परिरक्षितुम् ॥ ५.३७.५१ ॥
આકાશમાં શસ્ત્રધારી ઘણા રાક્ષસો છે, અને તું નિઃશસ્ત્ર છે; તું કેવી રીતે આગળ જઈ શકીશ અને મારું પણ રક્ષણ કરી શકીશ?
5.37.52
युध्यमानस्य रक्षोभिस्ततस्तैः क्रूरकर्मभिः।
प्रपतेयं हि ते पृष्ठाद् भयार्ता कपिसत्तम ॥ ५.३७.५२ ॥
હે કપિશ્રેષ્ઠ, ત્યારે તે ક્રૂરકર્મા રાક્ષસો સાથે લડતા તું હોય ત્યારે, ભયથી પીડાઈને હું તારી પીઠ પરથી પડી જઈશ.
5.37.53
अथ रक्षांसि भीमानि महान्ति बलवन्ति च।
कथंचित् साम्पराये त्वां जयेयुः कपिसत्तम ॥ ५.३७.५३ ॥
પછી ભયંકર, મહાબળવાન રાક્ષસો યુદ્ધમાં કોઈ પણ રીતે તને જીતી લઈ શકે, હે કપિશ્રેષ્ઠ.
5.37.54
अथवा युध्यमानस्य पतेयं विमुखस्य ते।
पतितां च गृहीत्वा मां नयेयुः पापराक्षसाः ॥ ५.३७.५४ ॥
અથવા, તું લડતો હોય અને મોં ફેરવી લે ત્યારે હું પડી જઈશ; પડેલી મને પાપી રાક્ષસો પકડીને લઈ જશે.
5.37.55
मां वा हरेयुस्त्वद्धस्ताद् विशसेयुरथापि वा।
अनवस्थौ हि दृश्येते युद्धे जयपराजयौ ॥ ५.३७.५५ ॥
અથવા તેઓ તારા હાથમાંથી મને છીનવી લેશે, અથવા મારી નાખશે; કારણ કે યુદ્ધમાં જય અને પરાજય બંને અનિશ્ચિત દેખાય છે.
5.37.56
अहं वापि विपद्येयं रक्षोभिरभितर्जिता।
त्वत्प्रयत्नो हरिश्रेष्ठ भवेन्निष्फल एव तु ॥ ५.३७.५६ ॥
અથવા રાક્ષસો દ્વારા ધમકાવાયેલી હું પણ નાશ પામી શકું; હે હરિશ્રેષ્ઠ, ત્યારે તારો પ્રયત્ન નિષ્ફળ જ થશે.
5.37.57
कामं त्वमपि पर्याप्तो निहन्तुं सर्वराक्षसान्।
राघवस्य यशो हीयेत् त्वया शस्तैस्तु राक्षसैः ॥ ५.३७.५७ ॥
તું પણ બધા રાક્ષસોને હણવા સમર્થ છે, એ ખરું; પરંતુ તારા દ્વારા રાક્ષસો માર્યા જાય તો રાઘવનો યશ ઘટશે.
5.37.58
अथवाऽऽदाय रक्षांसि न्यसेयुः संवृते हि माम्।
यत्र ते नाभिजानीयुर्हरयो नापि राघवः ॥ ५.३७.५८ ॥
અથવા રાક્ષસો મને લઈ જઈને કોઈ ગુપ્ત સ્થાનમાં મૂકી દેશે; ત્યાં વાનરો અને રાઘવ પણ મને ઓળખી શકશે નહીં.
5.37.59
आरम्भस्तु मदर्थोऽयं ततस्तव निरर्थकः।
त्वया हि सह रामस्य महानागमने गुणः ॥ ५.३७.५९ ॥
આ પ્રયત્ન મારા માટે છે; તો તારું આ કાર્ય નિરર્થક થશે. કારણ કે રામનું તારી સાથે આવવું જ મોટો લાભ છે.
5.37.60
मयि जीवितमायत्तं राघवस्यामितौजसः।
भ्रातॄणां च महाबाहो तव राजकुलस्य च ॥ ५.३७.६० ॥
અમિત તેજસ્વી રાઘવનું જીવન મારા પર જ આધારિત છે; હે મહાબાહુ, તેના ભાઈઓનું અને તારા રાજવંશનું પણ.
5.37.61
तौ निराशौ मदर्थं च शोकसंतापकर्शितौ।
सह सर्वर्क्षहरिभिस्त्यक्ष्यतः प्राणसंग्रहम् ॥ ५.३७.६१ ॥
મારા કારણે તેઓ બંને નિરાશ થઈ, શોક અને સંતાપથી ક્ષીણ થઈ, સર્વ ઋક્ષ અને વાનરો સાથે પોતાના પ્રાણ ત્યજશે.
5.37.62
भर्तुर्भक्तिं पुरस्कृत्य रामादन्यस्य वानर।
नाहं स्प्रष्टुं स्वतो गात्रमिच्छेयं वानरोत्तम ॥ ५.३७.६२ ॥
હે વાનર, પતિ પ્રત્યેની ભક્તિને આગળ રાખીને, રામ સિવાય બીજા કોઈનો મારા શરીરને સ્પર્શ હું સ્વેચ્છાએ ઇચ્છીશ નહીં, હે વાનરોત્તમ.
5.37.63
यदहं गात्रसंस्पर्शं रावणस्य गता बलात्।
अनीशा किं करिष्यामि विनाथा विवशा सती ॥ ५.३७.६३ ॥
બળજબરીથી રાવણના શરીરસ્પર્શમાં હું આવી ગઈ હોવાથી, અસહાય, નાથ વિનાની, વિવશ સતી હું શું કરું?
5.37.64
यदि रामो दशग्रीवमिह हत्वा सराक्षसम्।
मामितो गृह्य गच्छेत तत् तस्य सदृशं भवेत् ॥ ५.३७.६४ ॥
રામ અહીં રાક્ષસો સહિત દશગ્રીવને હણીને મને અહીંથી લઈ જાય, તો તે તેમને યોગ્ય થશે.
5.37.65
श्रुताश्च दृष्टा हि मया पराक्रमा
महात्मनस्तस्य रणावमर्दिनः।
न देवगन्धर्वभुजङ्गराक्षसा
भवन्ति रामेण समा हि संयुगे ॥ ५.३७.६५ ॥
યુદ્ધમાં શત્રુઓને કચડી નાખનાર તે મહાત્મા રામના પરાક્રમો મેં સાંભળ્યા છે અને જોયા પણ છે. યુદ્ધમાં દેવ, ગંધર્વ, નાગ અને રાક્ષસો રામની સમકક્ષ નથી.
5.37.66
समीक्ष्य तं संयति चित्रकार्मुकं
महाबलं वासवतुल्यविक्रमम्।
सलक्ष्मणं को विषहेत राघवं
हुताशनं दीप्तमिवानिलेरितम् ॥ ५.३७.६६ ॥
યુદ્ધમાં અદ્ભુત ધનુષ્ય ધારણ કરનાર, મહાબલી, ઇન્દ્ર સમાન પરાક્રમી તે રાઘવને લક્ષ્મણ સહિત જોઈને, પવનથી પ્રેરિત પ્રજ્વલિત અગ્નિ સમાન તેમને કોણ સહન કરી શકે?
5.37.67
सलक्ष्मणं राघवमाजिमर्दनं
दिशागजं मत्तमिव व्यवस्थितम्।
सहेत को वानरमुख्य संयुगे
युगान्तसूर्यप्रतिमं शरार्चिषम् ॥ ५.३७.६७ ॥
લક્ષ્મણ સહિત રાઘવ, જે યુદ્ધમાં સેનાઓનું મર્દન કરનાર છે, મદમસ્ત દિગ્ગજની જેમ અડગ ઊભા છે. હે વાનરશ્રેષ્ઠ, યુગાંતના સૂર્ય સમાન બાણોની જ્વાળાથી દીપ્ત તેમને યુદ્ધમાં કોણ સહી શકે?
5.37.68
स मे कपिश्रेष्ठ सलक्ष्मणं प्रियं
सयूथपं क्षिप्रमिहोपपादय।
चिराय रामं प्रति शोककर्शितां
कुरुष्व मां वानरवीर हर्षिताम् ॥ ५.३७.६८ ॥
હે વાનરશ્રેષ્ઠ, તે પ્રિય લક્ષ્મણ સહિત, તેમના યૂથપતિઓ સાથે તેમને અહીં ઝડપથી લાવો. લાંબા સમયથી રામ માટે શોકથી કૃશ થયેલી મને, હે વાનરવીર, હર્ષિત કરો.