వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 5.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.37.1
सा सीता वचनं श्रुत्वा पूर्णचन्द्रनिभानना।
हनूमन्तमुवाचेदं धर्मार्थसहितं वचः ॥ ५.३७.१ ॥
పూర్ణచంద్రునివంటి ముఖం గల సీత ఆ మాటలు విని, ధర్మార్థయుక్తమైన ఈ మాటను హనుమంతునితో అన్నది.
5.37.2
अमृतं विषसम्पृक्तं त्वया वानर भाषितम्।
यच्च नान्यमना रामो यच्च शोकपरायणः ॥ ५.३७.२ ॥
ఓ వానరా, నువ్వు చెప్పినది విషం కలిపిన అమృతంలా ఉంది; రాముడు మరో ఆలోచన లేకుండా శోకంలో మునిగి ఉన్నాడు.
5.37.3
ऐश्वर्ये वा सुविस्तीर्णे व्यसने वा सुदारुणे।
रज्ज्वेव पुरुषं बद्ध्वा कृतान्तः परिकर्षति ॥ ५.३७.३ ॥
అపారమైన ఐశ్వర్యంలోనైనా లేదా అతి భయంకరమైన కష్టంలోనైనా, యముడు మనిషిని తాడుతో కట్టి ఈడ్చుకుపోతాడు.
5.37.4
विधिर्नूनमसंहार्यः प्राणिनां प्लवगोत्तम।
सौमित्रं मां च रामं च व्यसनैः पश्य मोहितान् ॥ ५.३७.४ ॥
ఓ శ్రేష్ఠ వానరా, ప్రాణుల విధి నిశ్చయంగా తప్పించుకోలేనిది; లక్ష్మణుడిని, నన్ను, రాముడిని కష్టాలు మోహింపజేయడం చూడు.
5.37.5
शोकस्यास्य कथं पारं राघवोऽधिगमिष्यति।
प्लवमानः परिक्रान्तो हतनौः सागरे यथा ॥ ५.३७.५ ॥
ఈ శోకానికి అవతలి తీరాన్ని రాఘవుడు ఎలా చేరుకుంటాడు? సముద్రంలో పడవ విరిగిపోయిన వాడు ఈదుతూ తిరుగాడినట్లు.
5.37.6
राक्षसानां वधं कृत्वा सूदयित्वा च रावणम्।
लङ्कामुन्मथितां कृत्वा कदा द्रक्ष्यति मां पतिः ॥ ५.३७.६ ॥
రాక్షసులను సంహరించి, రావణుడిని చంపి, లంకను పెకిలించిన తర్వాత, నా భర్త నన్ను ఎప్పుడు చూస్తాడు?
5.37.7
स वाच्यः संत्वरस्वेति यावदेव न पूर्यते।
अयं संवत्सरः कालस्तावद्धि मम जीवितम् ॥ ५.३७.७ ॥
'త్వరపడు' అని అతనికి చెప్పు; ఈ సంవత్సరం పూర్తయ్యే వరకే నా జీవితం ఉంది.
5.37.8
वर्तते दशमो मासो द्वौ तु शेषौ प्लवङ्गम।
रावणेन नृशंसेन समयो यः कृतो मम ॥ ५.३७.८ ॥
ఓ వానరుడా, పదవ నెల నడుస్తోంది; ఇంకా రెండు నెలలే మిగిలి ఉన్నాయి. క్రూరుడైన రావణుడు నాకోసం నిర్ణయించిన గడువు ఇది.
5.37.9
विभीषणेन च भ्रात्रा मम निर्यातनं प्रति।
अनुनीतः प्रयत्नेन न च तत् कुरुते मतिम् ॥ ५.३७.९ ॥
నా విడుదల గురించి సోదరుడు విభీషణుడు ప్రయత్నపూర్వకంగా అతనిని ఒప్పించాడు; అయినా అతడు ఆ విషయంలో నిర్ణయం తీసుకోడు.
5.37.10
मम प्रतिप्रदानं हि रावणस्य न रोचते।
रावणं मार्गते संख्ये मृत्युः कालवशंगतम् ॥ ५.३७.१० ॥
నన్ను తిరిగి పంపడం రావణునికి ఇష్టం లేదు; కాలవశమైన అతనిని యుద్ధంలో మృత్యువు వెతుకుతోంది.
5.37.11
ज्येष्ठा कन्या कला नाम विभीषणसुता कपे।
तया ममैतदाख्यातं मात्रा प्रहितया स्वयम् ॥ ५.३७.११ ॥
ఓ వానరుడా, విభీషణుని పెద్ద కుమార్తె కల అనే ఆమె నాకు ఇది చెప్పింది; ఆమె తల్లి స్వయంగా ఆమెను పంపి ఈ మాట చెప్పించింది.
5.37.12
अविन्ध्यो नाम मेधावी विद्वान् राक्षसपुङ्गवः।
धृतिमाञ्छीलवान् वृद्धो रावणस्य सुसम्मतः ॥ ५.३७.१२ ॥
అవింధ్యుడు అనే బుద్ధిమంతుడు, విద్వాంసుడు, రాక్షసోత్తముడు, ధైర్యవంతుడు, శీలవంతుడు, వృద్ధుడు, రావణునికి అత్యంత గౌరవనీయుడు ఒకడు ఉన్నాడు.
5.37.13
रामात् क्षयमनुप्राप्तं रक्षसां प्रत्यचोदयत्।
न च तस्य स दुष्टात्मा शृणोति वचनं हितम् ॥ ५.३७.१३ ॥
రాముని వల్ల రాక్షసులకు సంభవించనున్న వినాశం గురించి అతడు (రావణునికి) హెచ్చరించాడు; కానీ ఆ దుష్టాత్ముడు ఆ హితవచనాలను వినలేదు.
5.37.14
आशंसेयं हरिश्रेष्ठ क्षिप्रं मां प्राप्स्यते पतिः।
अन्तरात्मा हि मे शुद्धस्तस्मिंश्च बहवो गुणाः ॥ ५.३७.१४ ॥
వానరశ్రేష్ఠా, నా భర్త త్వరలోనే నన్ను పొందుతాడని నేను ఆశిస్తున్నాను. నా అంతరాత్మ శుద్ధమైనది; ఆయనలో అనేక గుణాలు ఉన్నాయి.
5.37.15
उत्साहः पौरुषं सत्त्वमानृशंस्यं कृतज्ञता।
विक्रमश्च प्रभावश्च सन्ति वानर राघवे ॥ ५.३७.१५ ॥
వానరా, రాఘవునిలో ఉత్సాహం, పౌరుషం, సత్త్వం, దయ, కృతజ్ఞత, పరాక్రమం, ప్రభావం ఉన్నాయి.
5.37.16
चतुर्दश सहस्राणि राक्षसानां जघान यः।
जनस्थाने विना भ्रात्रा शत्रुः कस्तस्य नोद्विजेत् ॥ ५.३७.१६ ॥
జనస్థానంలో తమ్ముని సహాయం లేకుండానే పదునాలుగు వేల రాక్షసులను సంహరించినవానికి, ఏ శత్రువైనా భయపడకుండా ఉంటాడా?
5.37.17
न स शक्यस्तुलयितुं व्यसनैः पुरुषर्षभः।
अहं तस्यानुभावज्ञा शक्रस्येव पुलोमजा ॥ ५.३७.१७ ॥
ఆ పురుషశ్రేష్ఠుడిని కష్టాలు తూచలేవు. ఇంద్రుని ప్రభావాన్ని పులోమజ (శచీదేవి) ఎలా తెలుసుకుంటుందో, అలాగే నేను అతని ప్రభావాన్ని తెలుసుకున్నాను.
5.37.18
शरजालांशुमान् शूरः कपे रामदिवाकरः।
शत्रुरक्षोमयं तोयमुपशोषं नयिष्यति ॥ ५.३७.१८ ॥
వానరా, బాణజాలమనే కిరణాలు గల శూరుడైన రామసూర్యుడు, శత్రువులైన రాక్షసులనే జలాన్ని పూర్తిగా ఎండింపజేస్తాడు.
5.37.19
अश्रुसम्पूर्णवदनामुवाच हनुमान् कपिः ॥ ५.३७.१९ ॥
కన్నీళ్లతో నిండిన ముఖంతో ఉన్న సీతతో వానరుడు హనుమంతుడు ఇలా అన్నాడు.
5.37.20
श्रुत्वैव च वचो मह्यं क्षिप्रमेष्यति राघवः।
चमूं प्रकर्षन् महतीं हर्यृक्षगणसंकुलाम् ॥ ५.३७.२० ॥
నా మాట వినగానే రాఘవుడు కోతులు, ఎలుగుబంట్ల గణాలతో నిండిన గొప్ప సేనతో త్వరగా వస్తాడు.
5.37.21
अथवा मोचयिष्यामि त्वामद्यैव सराक्षसात्।
अस्माद् दुःखादुपारोह मम पृष्ठमनिन्दिते ॥ ५.३७.२१ ॥
లేదా నిర్దోషురాలా, నేడే రాక్షసులతో సహా ఈ దుఃఖం నుండి నిన్ను విడిపిస్తాను; నా వీపు ఎక్కు.
5.37.22
त्वां तु पृष्ठगतां कृत्वा संतरिष्यामि सागरम्।
शक्तिरस्ति हि मे वोढुं लङ्कामपि सरावणाम् ॥ ५.३७.२२ ॥
నిన్ను వీపుపై ఉంచుకుని సముద్రాన్ని దాటుతాను; రావణుడితో సహా లంకను కూడా మోసుకెళ్లే శక్తి నాకుంది.
5.37.23
अहं प्रस्रवणस्थाय राघवायाद्य मैथिलि।
प्रापयिष्यामि शक्राय हव्यं हुतमिवानलः ॥ ५.३७.२३ ॥
మైథిలీ, నేడే ప్రస్రవణ పర్వతంపై ఉన్న రాఘవుని వద్దకు నేను తీసుకువెళ్తాను; అగ్ని ఇంద్రునికి హవిస్సును చేర్చినట్లు.
5.37.24
द्रक्ष्यस्यद्यैव वैदेहि राघवं सहलक्ष्मणम्।
व्यवसायसमायुक्तं विष्णुं दैत्यवधे यथा ॥ ५.३७.२४ ॥
వైదేహీ, నేడే నీవు లక్ష్మణునితో కూడిన రాఘవుడిని చూస్తావు; రాక్షస వధ సమయంలో విష్ణువులాగా దృఢ సంకల్పంతో ఉన్నవాడు.
5.37.25
त्वद्दर्शनकृतोत्साहमाश्रमस्थं महाबलम्।
पुरंदरमिवासीनं नगराजस्य मूर्धनि ॥ ५.३७.२५ ॥
నిన్ను చూడాలన్న ఉత్సాహంతో ఆశ్రమంలో ఉన్న మహాబలుడు, పర్వతరాజు శిఖరంపై కూర్చున్న పురందరుడిలా ఉన్నాడు.
5.37.26
पृष्ठमारोह मे देवि मा विकाङ्क्षस्व शोभने।
योगमन्विच्छ रामेण शशाङ्केनेव रोहिणी ॥ ५.३७.२६ ॥
దేవీ, నా వీపు ఎక్కు; సందేహించకు, శోభనా. రాముడితో కలయిని కోరుకో, చంద్రునితో రోహిణి కలిసినట్లు.
5.37.27
कथयन्तीव शशिना संगमिष्यसि रोहिणी।
मत्पृष्ठमधिरोह त्वं तराकाशं महार्णवम् ॥ ५.३७.२७ ॥
చంద్రునితో మాట్లాడుతున్నట్లు రోహిణి కలిసినట్లు నీవు కలుస్తావు. నా వీపు ఎక్కు; ఆకాశాన్ని, మహాసముద్రాన్ని దాటుదాం.
5.37.28
नहि मे सम्प्रयातस्य त्वामितो नयतोऽङ्गने।
अनुगन्तुं गतिं शक्ताः सर्वे लङ्कानिवासिनः ॥ ५.३७.२८ ॥
అంగనా, నేను నిన్ను ఇక్కడినుండి తీసుకువెళ్ళేటప్పుడు, లంకా నివాసులంతా నా మార్గాన్ని అనుసరించలేరు.
5.37.29
यथैवाहमिह प्राप्तस्तथैवाहमसंशयम्।
यास्यामि पश्य वैदेहि त्वामुद्यम्य विहायसम् ॥ ५.३७.२९ ॥
నేను ఇక్కడికి వచ్చినట్లే, సందేహం లేకుండా నేనూ వెళ్తాను. చూడు, వైదేహీ, నిన్ను ఎత్తుకుని ఆకాశమార్గంలో.
5.37.30
मैथिली तु हरिश्रेष्ठाच्छ्रुत्वा वचनमद्भुतम्।
हर्षविस्मितसर्वाङ्गी हनूमन्तमथाब्रवीत् ॥ ५.३७.३० ॥
అయితే మైథిలి, వానరశ్రేష్ఠుడి ఆ అద్భుత వచనాలు విని, సంతోషం, ఆశ్చర్యంతో అంగాలన్నీ పులకించి హనుమంతుడితో ఇలా అన్నది.
5.37.31
हनूमन् दूरमध्वानं कथं मां नेतुमिच्छसि।
तदेव खलु ते मन्ये कपित्वं हरियूथप ॥ ५.३७.३१ ॥
హనుమంతుడా, ఇంత దూరమైన దారిలో నన్ను ఎలా తీసుకువెళ్లాలనుకుంటున్నావు? వానర యూథపతీ, అది నీ కోతి చాపల్యమే అని నేను అనుకుంటున్నాను.
5.37.32
कथं चाल्पशरीरस्त्वं मामितो नेतुमिच्छसि।
सकाशं मानवेन्द्रस्य भर्तुर्मे प्लवगर्षभ ॥ ५.३७.३२ ॥
వానరశ్రేష్ఠుడా, చిన్న శరీరం గల నువ్వు నన్ను ఇక్కడినుండి నా భర్త, నరేంద్రుని సన్నిధికి ఎలా తీసుకువెళ్లాలనుకుంటున్నావు?
5.37.33
सीतायास्तु वचः श्रुत्वा हनूमान् मारुतात्मजः।
चिन्तयामास लक्ष्मीवान् नवं परिभवं कृतम् ॥ ५.३७.३३ ॥
సీత మాటలు విని, వాయుపుత్రుడైన హనుమంతుడు, తేజస్వి, తనకు ఒక కొత్త అవమానం కలిగిందని ఆలోచించాడు.
5.37.34
न मे जानाति सत्त्वं वा प्रभावं वासितेक्षणा।
तस्मात् पश्यतु वैदेही यद् रूपं मम कामतः ॥ ५.३७.३४ ॥
నల్లని కన్నులున్న ఆమె నా సత్త్వాన్నీ ప్రభావాన్నీ తెలుసుకోలేదు. కాబట్టి వైదేహి నేను ఇష్టానుసారం ధరించే నా రూపాన్ని చూడనీ.
5.37.35
दर्शयामास सीतायाः स्वरूपमरिमर्दनः ॥ ५.३७.३५ ॥
శత్రుమర్దనుడు సీతకు తన నిజ స్వరూపాన్ని చూపించాడు.
5.37.36
स तस्मात् पादपाद् धीमानाप्लुत्य प्लवगर्षभः।
ततो वर्धितुमारेभे सीताप्रत्ययकारणात् ॥ ५.३७.३६ ॥
అప్పుడు ఆ బుద్ధిమంతుడైన వానరశ్రేష్ఠుడు ఆ చెట్టునుండి దూకి, సీతకు నమ్మకం కలిగించడానికి తన శరీరాన్ని పెంచడం ప్రారంభించాడు.
5.37.37
मेरुमन्दरसंकाशो बभौ दीप्तानलप्रभः।
अग्रतो व्यवतस्थे च सीताया वानरर्षभः ॥ ५.३७.३७ ॥
మేరు, మందర పర్వతాలతో సమానమైన, దీప్తమైన అగ్ని కాంతితో ప్రకాశిస్తూ వానరశ్రేష్ఠుడు సీత ఎదుట నిలిచాడు.
5.37.38
हरिः पर्वतसंकाशस्ताम्रवक्त्रो महाबलः।
वज्रदंष्ट्रनखो भीमो वैदेहीमिदमब्रवीत् ॥ ५.३७.३८ ॥
పర్వతంలా ఉన్న, రాగి వర్ణ ముఖంగల, మహాబలుడైన, వజ్రాల వంటి పళ్ళు, గోళ్ళు కలిగిన భయంకర వానరుడు వైదేహితో ఇలా అన్నాడు.
5.37.39
सपर्वतवनोद्देशां साट्टप्राकारतोरणाम्।
लङ्कामिमां सनाथां वा नयितुं शक्तिरस्ति मे ॥ ५.३७.३९ ॥
పర్వతాలు, వనాలు, అట్టాలికలు, ప్రాకారాలు, తోరణాలతో కూడిన ఈ లంకను, దాని ప్రభువుతో సహా, తీసుకువెళ్ళే శక్తి నాకుంది.
5.37.40
तदवस्थाप्यतां बुद्धिरलं देवि विकाङ्क्षया।
विशोकं कुरु वैदेहि राघवं सहलक्ष्मणम् ॥ ५.३७.४० ॥
కాబట్టి నిశ్చయాన్ని స్థిరంగా ఉంచుకోండి. దేవీ, సందేహం వద్దు. వైదేహీ, రాఘవుడు లక్ష్మణునితో కలిసి శోకరహితులు కావాలి.
5.37.41
तं दृष्ट्वाचलसंकाशमुवाच जनकात्मजा।
पद्मपत्रविशालाक्षी मारुतस्यौरसं सुतम् ॥ ५.३७.४१ ॥
పర్వతసమానుడైన అతనిని చూచి, పద్మపత్రాల వంటి విశాల నేత్రాలుగల జనకకుమార్తె వాయుదేవుని ఔరస పుత్రునితో ఇలా అన్నది.
5.37.42
तव सत्त्वं बलं चैव विजानामि महाकपे।
वायोरिव गतिश्चापि तेजश्चाग्नेरिवाद्भुतम् ॥ ५.३७.४२ ॥
మహాకపీ, నీ సత్త్వాన్ని, బలాన్ని నేను తెలుసుకున్నాను. నీ గమనం వాయువువలె, నీ తేజస్సు అగ్నివలె అద్భుతమైనవి.
5.37.43
प्राकृतोऽन्यः कथं चेमां भूमिमागन्तुमर्हति।
उदधेरप्रमेयस्य पारं वानरयूथप ॥ ५.३७.४३ ॥
సాధారణ వ్యక్తి అపారమైన సముద్రం అవతలి ఈ భూమికి ఎలా రాగలడు? ఓ వానర యూథపతీ!
5.37.44
जानामि गमने शक्तिं नयने चापि ते मम।
अवश्यं सम्प्रधार्याशु कार्यसिद्धिरिवात्मनः ॥ ५.३७.४४ ॥
నీకు వెళ్ళే శక్తి ఉందని నాకు తెలుసు, నా పట్ల నీ చూపూ ఉంది. అయినా ఈ పనిని బాగా ఆలోచించి వెంటనే చేయి, నీ స్వంత కార్యమైనట్లు.
5.37.45
अयुक्तं तु कपिश्रेष्ठ मया गन्तुं त्वया सह।
वायुवेगसवेगस्य वेगो मां मोहयेत् तव ॥ ५.३७.४५ ॥
అయితే కపిశ్రేష్ఠా, నేను నీతో కలిసి వెళ్ళడం తగదు. వాయువేగంతో సమానమైన నీ వేగం నన్ను మోహింపజేస్తుంది.
5.37.46
अहमाकाशमासक्ता उपर्युपरि सागरम्।
प्रपतेयं हि ते पृष्ठाद् भूयो वेगेन गच्छतः ॥ ५.३७.४६ ॥
నేను ఆకాశంలో, సముద్రం పైపై నీ వెనుక నుండి వేగంగా వెళ్ళేటప్పుడు మళ్ళీ జారిపడిపోతాను.
5.37.47
पतिता सागरे चाहं तिमिनक्रझषाकुले।
भवेयमाशु विवशा यादसामन्नमुत्तमम् ॥ ५.३७.४७ ॥
మొసళ్ళు, సొరచేపలు, చేపలతో నిండిన సముద్రంలో పడి, నేను వెంటనే నిస్సహాయురాలై జలజంతువులకు ఉత్తమ ఆహారమవుతాను.
5.37.48
न च शक्ष्ये त्वया सार्धं गन्तुं शत्रुविनाशन।
कलत्रवति संदेहस्त्वयि स्यादप्यसंशयम् ॥ ५.३७.४८ ॥
ఓ శత్రువినాశకా, నేను నీతో వెళ్ళలేను. భార్యగలవాడివైన నీ పట్ల కూడా సందేహం కలగవచ్చు; ఇందులో సందేహం లేదు.
5.37.49
ह्रियमाणां तु मां दृष्ट्वा राक्षसा भीमविक्रमाः।
अनुगच्छेयुरादिष्टा रावणेन दुरात्मना ॥ ५.३७.४९ ॥
నన్ను ఎత్తుకుపోవడం చూసి, భయంకర పరాక్రమం గల రాక్షసులు, దురాత్ముడైన రావణుని ఆజ్ఞతో నా వెంట వస్తారు.
5.37.50
तैस्त्वं परिवृतः शूरैः शूलमुद्गरपाणिभिः।
भवेस्त्वं संशयं प्राप्तो मया वीर कलत्रवान् ॥ ५.३७.५० ॥
ఓ వీరా, శూలాలు, గదలు చేతబట్టిన ఆ శూరులచే చుట్టుముట్టబడి, భార్యవాడవైన నీవు నా కారణంగా సంశయంలో పడతావు.
5.37.51
सायुधा बहवो व्योम्नि राक्षसास्त्वं निरायुधः।
कथं शक्ष्यसि संयातुं मां चैव परिरक्षितुम् ॥ ५.३७.५१ ॥
ఆకాశంలో ఆయుధాలు ధరించిన అనేక రాక్షసులున్నారు, నీవు ఆయుధరహితుడవు; నీవు ఎలా ముందుకు వెళ్లగలవు, నన్ను కూడా ఎలా రక్షించగలవు?
5.37.52
युध्यमानस्य रक्षोभिस्ततस्तैः क्रूरकर्मभिः।
प्रपतेयं हि ते पृष्ठाद् भयार्ता कपिसत्तम ॥ ५.३७.५२ ॥
కపిశ్రేష్ఠా, అప్పుడు ఆ క్రూరకర్మ రాక్షసులతో నీవు పోరాడుతుండగా, భయంతో నేను నీ వీపు మీద నుండి పడిపోతాను.
5.37.53
अथ रक्षांसि भीमानि महान्ति बलवन्ति च।
कथंचित् साम्पराये त्वां जयेयुः कपिसत्तम ॥ ५.३७.५३ ॥
అప్పుడు భయంకరులైన, మహాబలవంతులైన రాక్షసులు ఏదో విధంగా యుద్ధంలో నిన్ను జయించవచ్చు, ఓ కపిశ్రేష్ఠా —
5.37.54
अथवा युध्यमानस्य पतेयं विमुखस्य ते।
पतितां च गृहीत्वा मां नयेयुः पापराक्षसाः ॥ ५.३७.५४ ॥
లేదా, నీవు యుద్ధం చేస్తూ ముఖం త్రిప్పుకున్నప్పుడు నేను పడిపోతాను; పడిపోయిన నన్ను పాపులైన రాక్షసులు పట్టుకొని తీసుకుపోతారు.
5.37.55
मां वा हरेयुस्त्वद्धस्ताद् विशसेयुरथापि वा।
अनवस्थौ हि दृश्येते युद्धे जयपराजयौ ॥ ५.३७.५५ ॥
లేదా వారు నిన్ను నుండి నన్ను లాక్కెళ్ళవచ్చు, లేదా చంపవచ్చు; యుద్ధంలో గెలుపు ఓటములు అనిశ్చితంగా కనిపిస్తాయి.
5.37.56
अहं वापि विपद्येयं रक्षोभिरभितर्जिता।
त्वत्प्रयत्नो हरिश्रेष्ठ भवेन्निष्फल एव तु ॥ ५.३७.५६ ॥
లేదా రాక్షసులచే భయపెట్టబడిన నేనూ నశించవచ్చు; వానరశ్రేష్ఠా, అప్పుడు నీ ప్రయత్నం వ్యర్థమవుతుంది.
5.37.57
कामं त्वमपि पर्याप्तो निहन्तुं सर्वराक्षसान्।
राघवस्य यशो हीयेत् त्वया शस्तैस्तु राक्षसैः ॥ ५.३७.५७ ॥
నువ్వు సమస్త రాక్షసులను సంహరించగల సమర్థుడవే; కానీ నీచేత రాక్షసులు చంపబడితే రాఘవుని కీర్తి తగ్గిపోతుంది.
5.37.58
अथवाऽऽदाय रक्षांसि न्यसेयुः संवृते हि माम्।
यत्र ते नाभिजानीयुर्हरयो नापि राघवः ॥ ५.३७.५८ ॥
లేదా రాక్షసులు నన్ను తీసుకెళ్ళి ఒక రహస్య ప్రదేశంలో ఉంచవచ్చు; అక్కడ వానరులకూ రాఘవునికీ కూడా నేను తెలియకపోవచ్చు.
5.37.59
आरम्भस्तु मदर्थोऽयं ततस्तव निरर्थकः।
त्वया हि सह रामस्य महानागमने गुणः ॥ ५.३७.५९ ॥
ఈ ప్రయత్నం నా కోసమే; అప్పుడు నీ ఈ పని నిరర్థకమవుతుంది. ఎందుకంటే రాముడు నీతో కలిసి రావడమే గొప్ప ప్రయోజనం.
5.37.60
मयि जीवितमायत्तं राघवस्यामितौजसः।
भ्रातॄणां च महाबाहो तव राजकुलस्य च ॥ ५.३७.६० ॥
అపరిమిత తేజస్సు గల రాఘవుని ప్రాణం నా మీదే ఆధారపడి ఉంది; మహాబాహూ, ఆయన సోదరుల ప్రాణాలూ, నీ రాజవంశం ప్రాణమూ కూడా.
5.37.61
तौ निराशौ मदर्थं च शोकसंतापकर्शितौ।
सह सर्वर्क्षहरिभिस्त्यक्ष्यतः प्राणसंग्रहम् ॥ ५.३७.६१ ॥
నా కారణంగా వారిద్దరూ ఆశ కోల్పోయి, శోకసంతాపాలతో కృశించి, ఋక్షవానరులందరితో కలిసి తమ ప్రాణాలను విడిచిపెడతారు.
5.37.62
भर्तुर्भक्तिं पुरस्कृत्य रामादन्यस्य वानर।
नाहं स्प्रष्टुं स्वतो गात्रमिच्छेयं वानरोत्तम ॥ ५.३७.६२ ॥
వానరుడా, భర్త పట్ల భక్తిని ముందుంచుకొని, రాముడు కాక మరొకరు నా శరీరాన్ని స్పృశించాలని నేను స్వయంగా కోరను, వానరోత్తమా.
5.37.63
यदहं गात्रसंस्पर्शं रावणस्य गता बलात्।
अनीशा किं करिष्यामि विनाथा विवशा सती ॥ ५.३७.६३ ॥
బలవంతంగా రావణుని స్పర్శకు నేను గురైనందున, శక్తిలేక, రక్షకుడు లేక, వివశురాలైన సాధ్వినైన నేను ఏమి చేయగలను?
5.37.64
यदि रामो दशग्रीवमिह हत्वा सराक्षसम्।
मामितो गृह्य गच्छेत तत् तस्य सदृशं भवेत् ॥ ५.३७.६४ ॥
రాముడు ఇక్కడ రాక్షసులతో సహా దశగ్రీవుడిని సంహరించి, నన్ను ఇక్కడి నుండి తీసుకువెళితే, అది అతనికి తగినదిగా ఉంటుంది.
5.37.65
श्रुताश्च दृष्टा हि मया पराक्रमा
महात्मनस्तस्य रणावमर्दिनः।
न देवगन्धर्वभुजङ्गराक्षसा
भवन्ति रामेण समा हि संयुगे ॥ ५.३७.६५ ॥
యుద్ధంలో శత్రువులను నలిపివేసే ఆ మహాత్ముడైన రాముని పరాక్రమాలను నేను విన్నాను, చూశాను కూడా. యుద్ధంలో దేవతలు, గంధర్వులు, నాగులు, రాక్షసులు రాముని సమానులు కారు.
5.37.66
समीक्ष्य तं संयति चित्रकार्मुकं
महाबलं वासवतुल्यविक्रमम्।
सलक्ष्मणं को विषहेत राघवं
हुताशनं दीप्तमिवानिलेरितम् ॥ ५.३७.६६ ॥
యుద్ధంలో చిత్రమైన విల్లు ధరించి, మహాబలుడై, ఇంద్రునితో సమానమైన పరాక్రమం కలిగిన ఆ రాఘవుణ్ణి లక్ష్మణునితో కలిసి చూస్తే, గాలి రేపిన మండే అగ్నిలా ఉన్నవాడిని ఎవరు తట్టుకోగలరు?
5.37.67
सलक्ष्मणं राघवमाजिमर्दनं
दिशागजं मत्तमिव व्यवस्थितम्।
सहेत को वानरमुख्य संयुगे
युगान्तसूर्यप्रतिमं शरार्चिषम् ॥ ५.३७.६७ ॥
లక్ష్మణునితో కూడిన రాఘవుడు, యుద్ధంలో సైన్యాలను మర్దించేవాడు, మదించిన దిగ్గజంలా నిలిచి ఉన్నాడు. వానరశ్రేష్ఠా, యుగాంత సూర్యునిలా బాణ కాంతితో ప్రకాశించే అతన్ని యుద్ధంలో ఎవరు తట్టుకోగలరు?
5.37.68
स मे कपिश्रेष्ठ सलक्ष्मणं प्रियं
सयूथपं क्षिप्रमिहोपपादय।
चिराय रामं प्रति शोककर्शितां
कुरुष्व मां वानरवीर हर्षिताम् ॥ ५.३७.६८ ॥
వానరశ్రేష్ఠా, ఆ ప్రియుడైన లక్ష్మణునితో, తన యూథపతులతో కలిపి అతన్ని వెంటనే ఇక్కడికి తీసుకురా. చాలాకాలంగా రాముని కోసం శోకంతో కృశించిన నన్ను, వానరవీరా, ఆనందింపజేయి.