वाल्मीकि रामायण · सर्ग 5.37
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.37.1
सा सीता वचनं श्रुत्वा पूर्णचन्द्रनिभानना।
हनूमन्तमुवाचेदं धर्मार्थसहितं वचः ॥ ५.३७.१ ॥
पूर्णचंद्रासारखे मुख असलेली सीता ते शब्द ऐकून हनुमानाला धर्म आणि अर्थयुक्त असे हे वचन म्हणाली.
5.37.2
अमृतं विषसम्पृक्तं त्वया वानर भाषितम्।
यच्च नान्यमना रामो यच्च शोकपरायणः ॥ ५.३७.२ ॥
हे वानरा, तू जे सांगितलेस ते विषमिश्रित अमृतासारखे आहे; आणि राम दुसरा विचार न करता शोकात मग्न आहे.
5.37.3
ऐश्वर्ये वा सुविस्तीर्णे व्यसने वा सुदारुणे।
रज्ज्वेव पुरुषं बद्ध्वा कृतान्तः परिकर्षति ॥ ५.३७.३ ॥
प्रचंड ऐश्वर्यात असो किंवा अत्यंत भयंकर संकटात, कृतांत (यम) माणसाला दोरीने बांधून ओढून नेतो.
5.37.4
विधिर्नूनमसंहार्यः प्राणिनां प्लवगोत्तम।
सौमित्रं मां च रामं च व्यसनैः पश्य मोहितान् ॥ ५.३७.४ ॥
हे श्रेष्ठ वानरा, प्राण्यांचे विधान निश्चितच टाळता येण्यासारखे नाही; पाहा, सौमित्र, मी आणि राम संकटांनी मोहित झालो आहोत.
5.37.5
शोकस्यास्य कथं पारं राघवोऽधिगमिष्यति।
प्लवमानः परिक्रान्तो हतनौः सागरे यथा ॥ ५.३७.५ ॥
या शोकाचा पैलतीर राघव कसा गाठेल? समुद्रात होडी फुटल्यावर जसा कोणी पोहत भटकतो तसे.
5.37.6
राक्षसानां वधं कृत्वा सूदयित्वा च रावणम्।
लङ्कामुन्मथितां कृत्वा कदा द्रक्ष्यति मां पतिः ॥ ५.३७.६ ॥
राक्षसांचा वध करून, रावणाला ठार मारून, लंकेला उखडून टाकल्यानंतर माझे पती मला केव्हा पाहतील?
5.37.7
स वाच्यः संत्वरस्वेति यावदेव न पूर्यते।
अयं संवत्सरः कालस्तावद्धि मम जीवितम् ॥ ५.३७.७ ॥
त्याला सांग की 'घाई कर'; हे वर्ष पूर्ण होईपर्यंतचा काळच माझे जीवन आहे.
5.37.8
वर्तते दशमो मासो द्वौ तु शेषौ प्लवङ्गम।
रावणेन नृशंसेन समयो यः कृतो मम ॥ ५.३७.८ ॥
हे प्लवंगमा, दहावा महिना चालू आहे; फक्त दोन महिने उरले आहेत. क्रूर रावणाने माझ्यासाठी ठरवलेली मुदत हीच आहे.
5.37.9
विभीषणेन च भ्रात्रा मम निर्यातनं प्रति।
अनुनीतः प्रयत्नेन न च तत् कुरुते मतिम् ॥ ५.३७.९ ॥
माझ्या सुटकेबाबत भाऊ विभीषणानेही प्रयत्नपूर्वक त्याला विनवले; तरीही तो त्या गोष्टीचा निश्चय करत नाही.
5.37.10
मम प्रतिप्रदानं हि रावणस्य न रोचते।
रावणं मार्गते संख्ये मृत्युः कालवशंगतम् ॥ ५.३७.१० ॥
मला परत पाठवणे रावणाला आवडत नाही; कालाच्या अधीन झालेल्या त्याला युद्धात मृत्यू शोधत आहे.
5.37.11
ज्येष्ठा कन्या कला नाम विभीषणसुता कपे।
तया ममैतदाख्यातं मात्रा प्रहितया स्वयम् ॥ ५.३७.११ ॥
हे कपी, विभीषणाची ज्येष्ठ कन्या कला नावाच्या तिने मला हे सांगितले; तिच्या आईनेच तिला पाठवून हे सांगितले होते.
5.37.12
अविन्ध्यो नाम मेधावी विद्वान् राक्षसपुङ्गवः।
धृतिमाञ्छीलवान् वृद्धो रावणस्य सुसम्मतः ॥ ५.३७.१२ ॥
अविंध्य नावाचा एक बुद्धिमान, विद्वान, राक्षसश्रेष्ठ, धीर, सुशील आणि वृद्ध पुरुष आहे, जो रावणाला अतिशय मान्य आहे.
5.37.13
रामात् क्षयमनुप्राप्तं रक्षसां प्रत्यचोदयत्।
न च तस्य स दुष्टात्मा शृणोति वचनं हितम् ॥ ५.३७.१३ ॥
रामामुळे राक्षसांवर विनाश येणार आहे हे त्याने (रावणाला) सांगितले; पण त्या दुष्टात्म्याने ते हितकारक बोल ऐकले नाहीत.
5.37.14
आशंसेयं हरिश्रेष्ठ क्षिप्रं मां प्राप्स्यते पतिः।
अन्तरात्मा हि मे शुद्धस्तस्मिंश्च बहवो गुणाः ॥ ५.३७.१४ ॥
हे वानरश्रेष्ठा, माझे पती लवकरच मला प्राप्त करतील अशी मी आशा करते. माझा अंतरात्मा शुद्ध आहे, आणि त्यांच्यात अनेक गुण आहेत.
5.37.15
उत्साहः पौरुषं सत्त्वमानृशंस्यं कृतज्ञता।
विक्रमश्च प्रभावश्च सन्ति वानर राघवे ॥ ५.३७.१५ ॥
हे वानरा, राघवामध्ये उत्साह, पौरुष, सत्त्व, दयाळूपणा, कृतज्ञता, पराक्रम आणि प्रभाव आहेत.
5.37.16
चतुर्दश सहस्राणि राक्षसानां जघान यः।
जनस्थाने विना भ्रात्रा शत्रुः कस्तस्य नोद्विजेत् ॥ ५.३७.१६ ॥
जनस्थानात भावासोबत नसतानाही ज्याने चौदा हजार राक्षसांना ठार केले, त्याच्या शत्रूला कोण भिणार नाही?
5.37.17
न स शक्यस्तुलयितुं व्यसनैः पुरुषर्षभः।
अहं तस्यानुभावज्ञा शक्रस्येव पुलोमजा ॥ ५.३७.१७ ॥
त्या पुरुषश्रेष्ठाला संकटांनी मोजता येत नाही. इंद्राचा प्रभाव जसा पुलोमजा जाणते, तसा मी त्याचा प्रभाव जाणते.
5.37.18
शरजालांशुमान् शूरः कपे रामदिवाकरः।
शत्रुरक्षोमयं तोयमुपशोषं नयिष्यति ॥ ५.३७.१८ ॥
हे वानरा, बाणांच्या जाळ्याच्या किरणांचा शूर राम-सूर्य शत्रू राक्षसरूपी पाणी पूर्णपणे आटवून टाकेल.
5.37.19
अश्रुसम्पूर्णवदनामुवाच हनुमान् कपिः ॥ ५.३७.१९ ॥
अश्रूंनी भरलेल्या मुखाच्या सीतेला वानर हनुमान म्हणाला.
5.37.20
श्रुत्वैव च वचो मह्यं क्षिप्रमेष्यति राघवः।
चमूं प्रकर्षन् महतीं हर्यृक्षगणसंकुलाम् ॥ ५.३७.२० ॥
माझे बोलणे ऐकताच राघव वानर-अस्वलांच्या गणांनी भरलेले मोठे सैन्य घेऊन लवकरच येईल.
5.37.21
अथवा मोचयिष्यामि त्वामद्यैव सराक्षसात्।
अस्माद् दुःखादुपारोह मम पृष्ठमनिन्दिते ॥ ५.३७.२१ ॥
किंवा हे निर्दोष स्त्री, आजच राक्षसांसह या दुःखातून मी तुला मुक्त करीन; माझ्या पाठीवर चढ.
5.37.22
त्वां तु पृष्ठगतां कृत्वा संतरिष्यामि सागरम्।
शक्तिरस्ति हि मे वोढुं लङ्कामपि सरावणाम् ॥ ५.३७.२२ ॥
तुला पाठीवर घेऊन मी सागर ओलांडीन; रावणासह लंकेलाही वाहून नेण्याची माझ्यात शक्ती आहे.
5.37.23
अहं प्रस्रवणस्थाय राघवायाद्य मैथिलि।
प्रापयिष्यामि शक्राय हव्यं हुतमिवानलः ॥ ५.३७.२३ ॥
हे मैथिली, आजच प्रस्रवण पर्वतावर असलेल्या राघवाकडे मी (संदेश) पोहोचवीन, जसा अग्नि इंद्राकडे हविस्स पोहोचवतो.
5.37.24
द्रक्ष्यस्यद्यैव वैदेहि राघवं सहलक्ष्मणम्।
व्यवसायसमायुक्तं विष्णुं दैत्यवधे यथा ॥ ५.३७.२४ ॥
हे वैदेही, आजच तू लक्ष्मणासह राघवाला पाहशील; दैत्यवधाच्या वेळी विष्णूसारखा दृढ निश्चयी.
5.37.25
त्वद्दर्शनकृतोत्साहमाश्रमस्थं महाबलम्।
पुरंदरमिवासीनं नगराजस्य मूर्धनि ॥ ५.३७.२५ ॥
तुला पाहण्याच्या उत्साहाने आश्रमात राहणारे महाबली ते, पर्वतराजाच्या शिखरावर बसलेल्या पुरंदरासारखे आहेत.
5.37.26
पृष्ठमारोह मे देवि मा विकाङ्क्षस्व शोभने।
योगमन्विच्छ रामेण शशाङ्केनेव रोहिणी ॥ ५.३७.२६ ॥
हे देवी, माझ्या पाठीवर चढ; संकोच करू नकोस, शोभने. रामाशी संगम इच्छ, जसे चंद्राशी रोहिणी.
5.37.27
कथयन्तीव शशिना संगमिष्यसि रोहिणी।
मत्पृष्ठमधिरोह त्वं तराकाशं महार्णवम् ॥ ५.३७.२७ ॥
चंद्राशी बोलत असलेली रोहिणी जशी मिळते, तसे तू मिळशील. माझ्या पाठीवर चढ; आकाश आणि महासागर ओलांडू.
5.37.28
नहि मे सम्प्रयातस्य त्वामितो नयतोऽङ्गने।
अनुगन्तुं गतिं शक्ताः सर्वे लङ्कानिवासिनः ॥ ५.३७.२८ ॥
हे अंगने, मी तुला येथून नेताना लंकेतील सर्व रहिवाशांना माझ्या मार्गाचे अनुसरण करता येणार नाही.
5.37.29
यथैवाहमिह प्राप्तस्तथैवाहमसंशयम्।
यास्यामि पश्य वैदेहि त्वामुद्यम्य विहायसम् ॥ ५.३७.२९ ॥
मी येथे आलो तसाच निःसंशय मी जाईन. पाहा, वैदेही, तुला उचलून आकाशमार्गाने.
5.37.30
मैथिली तु हरिश्रेष्ठाच्छ्रुत्वा वचनमद्भुतम्।
हर्षविस्मितसर्वाङ्गी हनूमन्तमथाब्रवीत् ॥ ५.३७.३० ॥
परंतु मैथिली, वानरश्रेष्ठाचे ते अद्भुत वचन ऐकून, हर्ष व विस्मयाने सर्वांग पुलकित होऊन हनुमानाला म्हणाली.
5.37.31
हनूमन् दूरमध्वानं कथं मां नेतुमिच्छसि।
तदेव खलु ते मन्ये कपित्वं हरियूथप ॥ ५.३७.३१ ॥
हनुमाना, इतक्या दूरच्या मार्गाने तू मला कसे नेऊ इच्छितोस? हे वानरयूथपती, हे तुझे माकडचेष्टेचेच लक्षण आहे असे मला वाटते.
5.37.32
कथं चाल्पशरीरस्त्वं मामितो नेतुमिच्छसि।
सकाशं मानवेन्द्रस्य भर्तुर्मे प्लवगर्षभ ॥ ५.३७.३२ ॥
हे वानरश्रेष्ठा, लहान शरीर असलेला तू मला येथून माझे पती, मानवेंद्र यांच्याकडे कसे नेऊ इच्छितोस?
5.37.33
सीतायास्तु वचः श्रुत्वा हनूमान् मारुतात्मजः।
चिन्तयामास लक्ष्मीवान् नवं परिभवं कृतम् ॥ ५.३७.३३ ॥
सीतेचे ते शब्द ऐकून तेजस्वी मारुतिपुत्र हनुमंतांनी विचार केला की आपला एक नवा अपमान झाला आहे.
5.37.34
न मे जानाति सत्त्वं वा प्रभावं वासितेक्षणा।
तस्मात् पश्यतु वैदेही यद् रूपं मम कामतः ॥ ५.३७.३४ ॥
कृष्णनयना ती माझे सत्त्व वा प्रभाव जाणत नाही. म्हणून वैदेही माझे इच्छेनुसार धारण केलेले रूप पाहो.
5.37.35
दर्शयामास सीतायाः स्वरूपमरिमर्दनः ॥ ५.३७.३५ ॥
शत्रुमर्दन करणाऱ्या त्यांनी सीतेला आपले खरे स्वरूप दाखवले.
5.37.36
स तस्मात् पादपाद् धीमानाप्लुत्य प्लवगर्षभः।
ततो वर्धितुमारेभे सीताप्रत्ययकारणात् ॥ ५.३७.३६ ॥
मग त्या बुद्धिमान वानरश्रेष्ठाने त्या वृक्षावरून उडी घेऊन, सीतेला विश्वास देण्यासाठी आपले शरीर वाढवण्यास सुरुवात केली.
5.37.37
मेरुमन्दरसंकाशो बभौ दीप्तानलप्रभः।
अग्रतो व्यवतस्थे च सीताया वानरर्षभः ॥ ५.३७.३७ ॥
मेरू आणि मंदर पर्वतांसारखा, प्रज्वलित अग्नीच्या तेजाने चमकणारा वानरश्रेष्ठ सीतेसमोर उभा राहिला.
5.37.38
हरिः पर्वतसंकाशस्ताम्रवक्त्रो महाबलः।
वज्रदंष्ट्रनखो भीमो वैदेहीमिदमब्रवीत् ॥ ५.३७.३८ ॥
पर्वतासारखा, तांबड्या मुखाचा, महाबलवान, वज्रासारखे दात व नखे असलेला भयंकर वानर वैदेहीला असे म्हणाला.
5.37.39
सपर्वतवनोद्देशां साट्टप्राकारतोरणाम्।
लङ्कामिमां सनाथां वा नयितुं शक्तिरस्ति मे ॥ ५.३७.३९ ॥
पर्वत, वने, अट्टालिका, प्राकार व तोरणांसह ही लंका, तिच्या स्वामीसह, नेण्याची शक्ती माझ्यात आहे.
5.37.40
तदवस्थाप्यतां बुद्धिरलं देवि विकाङ्क्षया।
विशोकं कुरु वैदेहि राघवं सहलक्ष्मणम् ॥ ५.३७.४० ॥
म्हणून आपला निश्चय स्थिर ठेवा. हे देवी, शंका नको. हे वैदेही, लक्ष्मणासह राघवाला शोकरहित करा.
5.37.41
तं दृष्ट्वाचलसंकाशमुवाच जनकात्मजा।
पद्मपत्रविशालाक्षी मारुतस्यौरसं सुतम् ॥ ५.३७.४१ ॥
पर्वतासारख्या त्या वानराला पाहून कमलपत्रासारख्या विशाल नेत्रांची जनकपुत्री वायुदेवाच्या औरस पुत्राला म्हणाली.
5.37.42
तव सत्त्वं बलं चैव विजानामि महाकपे।
वायोरिव गतिश्चापि तेजश्चाग्नेरिवाद्भुतम् ॥ ५.३७.४२ ॥
हे महाकपी, तुझे सत्त्व आणि बल मी जाणते. तुझी गती वायूसारखी आणि तेज अग्नीसारखे अद्भुत आहे.
5.37.43
प्राकृतोऽन्यः कथं चेमां भूमिमागन्तुमर्हति।
उदधेरप्रमेयस्य पारं वानरयूथप ॥ ५.३७.४३ ॥
सामान्य माणूस या अपार समुद्राच्या पलीकडील या भूमीवर कसा येऊ शकेल, हे वानरयूथपती?
5.37.44
जानामि गमने शक्तिं नयने चापि ते मम।
अवश्यं सम्प्रधार्याशु कार्यसिद्धिरिवात्मनः ॥ ५.३७.४४ ॥
तुझ्यात जाण्याची शक्ती आहे हे मला ठाऊक आहे; माझ्याकडेही तुझी नजर आहे. तरीही हे कार्य नीट विचार करून लवकर पार पाड, जणू ते तुझेच स्वतःचे कार्य आहे.
5.37.45
अयुक्तं तु कपिश्रेष्ठ मया गन्तुं त्वया सह।
वायुवेगसवेगस्य वेगो मां मोहयेत् तव ॥ ५.३७.४५ ॥
पण हे कपिश्रेष्ठा, तुझ्यासोबत मी जाणे योग्य नाही. वायूच्या वेगाइतका तुझा वेग मला मोहात पाडेल.
5.37.46
अहमाकाशमासक्ता उपर्युपरि सागरम्।
प्रपतेयं हि ते पृष्ठाद् भूयो वेगेन गच्छतः ॥ ५.३७.४६ ॥
आकाशात समुद्राच्या वर वर चिकटून राहिले तरी, तुझ्या पाठीवरून वेगाने जाताना मी पुन्हा खाली पडेन.
5.37.47
पतिता सागरे चाहं तिमिनक्रझषाकुले।
भवेयमाशु विवशा यादसामन्नमुत्तमम् ॥ ५.३७.४७ ॥
मगर, शार्क आणि माशांनी भरलेल्या समुद्रात पडून मी लवकरच असहाय्य होईन आणि जलचरांचे उत्तम भक्ष्य बनेन.
5.37.48
न च शक्ष्ये त्वया सार्धं गन्तुं शत्रुविनाशन।
कलत्रवति संदेहस्त्वयि स्यादप्यसंशयम् ॥ ५.३७.४८ ॥
हे शत्रुविनाशका, मी तुझ्यासोबत जाऊ शकणार नाही. पत्नी असलेल्या तुझ्याबद्दलही संशय निर्माण होऊ शकतो; यात शंका नाही.
5.37.49
ह्रियमाणां तु मां दृष्ट्वा राक्षसा भीमविक्रमाः।
अनुगच्छेयुरादिष्टा रावणेन दुरात्मना ॥ ५.३७.४९ ॥
मला हरण केलेले पाहून भयानक पराक्रमी राक्षस, दुरात्मा रावणाच्या आज्ञेने माझ्या मागे जातील.
5.37.50
तैस्त्वं परिवृतः शूरैः शूलमुद्गरपाणिभिः।
भवेस्त्वं संशयं प्राप्तो मया वीर कलत्रवान् ॥ ५.३७.५० ॥
हे वीरा, शूळ व गदा हातात घेतलेल्या त्या शूरांनी वेढलेला तू, माझ्यामुळे पत्नीसह असल्याने संकटात सापडशील.
5.37.51
सायुधा बहवो व्योम्नि राक्षसास्त्वं निरायुधः।
कथं शक्ष्यसि संयातुं मां चैव परिरक्षितुम् ॥ ५.३७.५१ ॥
आकाशात शस्त्रधारी अनेक राक्षस आहेत, तू निःशस्त्र आहेस; तू कसा पुढे जाऊ शकशील आणि मलाही कसे वाचवशील?
5.37.52
युध्यमानस्य रक्षोभिस्ततस्तैः क्रूरकर्मभिः।
प्रपतेयं हि ते पृष्ठाद् भयार्ता कपिसत्तम ॥ ५.३७.५२ ॥
हे कपिश्रेष्ठा, तेव्हा त्या क्रूरकर्मा राक्षसांशी लढत असताना, भीतीने व्याकुळ होऊन मी तुझ्या पाठीवरून खाली पडेन.
5.37.53
अथ रक्षांसि भीमानि महान्ति बलवन्ति च।
कथंचित् साम्पराये त्वां जयेयुः कपिसत्तम ॥ ५.३७.५३ ॥
मग भयानक, महाबलवान राक्षस युद्धात कसेतरी तुझा पराभव करतील, हे कपिश्रेष्ठा.
5.37.54
अथवा युध्यमानस्य पतेयं विमुखस्य ते।
पतितां च गृहीत्वा मां नयेयुः पापराक्षसाः ॥ ५.३७.५४ ॥
किंवा, तू युद्ध करत असताना मुख फिरवलेस तर मी पडेन; पडलेल्या मला पापी राक्षस पकडून नेतील.
5.37.55
मां वा हरेयुस्त्वद्धस्ताद् विशसेयुरथापि वा।
अनवस्थौ हि दृश्येते युद्धे जयपराजयौ ॥ ५.३७.५५ ॥
किंवा ते तुझ्या हातातून मला हिरावून नेतील, किंवा मारतील; कारण युद्धात जय आणि पराजय दोन्ही अनिश्चित दिसतात.
5.37.56
अहं वापि विपद्येयं रक्षोभिरभितर्जिता।
त्वत्प्रयत्नो हरिश्रेष्ठ भवेन्निष्फल एव तु ॥ ५.३७.५६ ॥
किंवा राक्षसांनी धमकावलेली मीही नष्ट होईन; हे हरिश्रेष्ठा, तेव्हा तुझा प्रयत्न व्यर्थ ठरेल.
5.37.57
कामं त्वमपि पर्याप्तो निहन्तुं सर्वराक्षसान्।
राघवस्य यशो हीयेत् त्वया शस्तैस्तु राक्षसैः ॥ ५.३७.५७ ॥
तूही सर्व राक्षसांना ठार मारण्यास समर्थ आहेस खरा; पण तुझ्याकडून राक्षस मारले गेल्यास राघवाची कीर्ती कमी होईल.
5.37.58
अथवाऽऽदाय रक्षांसि न्यसेयुः संवृते हि माम्।
यत्र ते नाभिजानीयुर्हरयो नापि राघवः ॥ ५.३७.५८ ॥
किंवा राक्षस मला नेऊन एखाद्या गुप्त स्थळी ठेवतील; तिथे वानरांना व राघवालाही मी कळणार नाही.
5.37.59
आरम्भस्तु मदर्थोऽयं ततस्तव निरर्थकः।
त्वया हि सह रामस्य महानागमने गुणः ॥ ५.३७.५९ ॥
हा प्रयत्न माझ्यासाठी आहे; मग तुझे हे कार्य व्यर्थ ठरेल. कारण रामाने तुझ्यासह येण्यातच मोठा लाभ आहे.
5.37.60
मयि जीवितमायत्तं राघवस्यामितौजसः।
भ्रातॄणां च महाबाहो तव राजकुलस्य च ॥ ५.३७.६० ॥
अमित तेजस्वी राघवाचे जीवन माझ्यावरच अवलंबून आहे; हे महाबाहो, त्याच्या बंधूंचे आणि तुझ्या राजवंशाचेही.
5.37.61
तौ निराशौ मदर्थं च शोकसंतापकर्शितौ।
सह सर्वर्क्षहरिभिस्त्यक्ष्यतः प्राणसंग्रहम् ॥ ५.३७.६१ ॥
माझ्यासाठी ते दोघे निराश होऊन, शोक आणि संतापाने क्षीण होऊन, सर्व ऋक्ष आणि वानरांसह प्राण त्यागतील.
5.37.62
भर्तुर्भक्तिं पुरस्कृत्य रामादन्यस्य वानर।
नाहं स्प्रष्टुं स्वतो गात्रमिच्छेयं वानरोत्तम ॥ ५.३७.६२ ॥
हे वानरा, पतीवरील भक्ती पुढे ठेवून, रामाशिवाय दुसऱ्या कोणाचा माझ्या शरीराला स्पर्श मी स्वतःहून इच्छिणार नाही, हे वानरश्रेष्ठा.
5.37.63
यदहं गात्रसंस्पर्शं रावणस्य गता बलात्।
अनीशा किं करिष्यामि विनाथा विवशा सती ॥ ५.३७.६३ ॥
बलात्काराने रावणाच्या शरीरस्पर्शात मी आले असल्याने, असहाय, नाथहीन, विवश अशी सती मी काय करू?
5.37.64
यदि रामो दशग्रीवमिह हत्वा सराक्षसम्।
मामितो गृह्य गच्छेत तत् तस्य सदृशं भवेत् ॥ ५.३७.६४ ॥
राम येथे राक्षसांसह दशग्रीवाचा वध करून मला येथून घेऊन गेला, तर ते त्याला साजेसे होईल.
5.37.65
श्रुताश्च दृष्टा हि मया पराक्रमा
महात्मनस्तस्य रणावमर्दिनः।
न देवगन्धर्वभुजङ्गराक्षसा
भवन्ति रामेण समा हि संयुगे ॥ ५.३७.६५ ॥
रणांगणात शत्रूंना चिरडणाऱ्या त्या महात्म्या रामाचे पराक्रम मी ऐकले आहेत आणि पाहिलेही आहेत. युद्धात देव, गंधर्व, नाग आणि राक्षस रामाच्या बरोबरीचे नाहीत.
5.37.66
समीक्ष्य तं संयति चित्रकार्मुकं
महाबलं वासवतुल्यविक्रमम्।
सलक्ष्मणं को विषहेत राघवं
हुताशनं दीप्तमिवानिलेरितम् ॥ ५.३७.६६ ॥
युद्धात विचित्र धनुष्य धारण केलेल्या, महाबली, इंद्रासमान पराक्रमी त्या राघवाला लक्ष्मणासह पाहून, वाऱ्याने चेतवलेल्या प्रज्वलित अग्नीसारख्या त्याला कोण सहन करू शकेल?
5.37.67
सलक्ष्मणं राघवमाजिमर्दनं
दिशागजं मत्तमिव व्यवस्थितम्।
सहेत को वानरमुख्य संयुगे
युगान्तसूर्यप्रतिमं शरार्चिषम् ॥ ५.३७.६७ ॥
लक्ष्मणासह राघव, जो युद्धात शत्रुसेनेचे मर्दन करणारा आहे, तो मदोन्मत्त दिग्गजाप्रमाणे स्थिर उभा आहे. हे वानरश्रेष्ठा, युगांताच्या सूर्याप्रमाणे बाणांच्या ज्वालेने तळपणाऱ्या त्याला युद्धात कोण सहन करू शकेल?
5.37.68
स मे कपिश्रेष्ठ सलक्ष्मणं प्रियं
सयूथपं क्षिप्रमिहोपपादय।
चिराय रामं प्रति शोककर्शितां
कुरुष्व मां वानरवीर हर्षिताम् ॥ ५.३७.६८ ॥
हे वानरश्रेष्ठा, त्या प्रिय लक्ष्मणासह आणि त्याच्या यूथपतींसह त्याला त्वरित येथे घेऊन ये. दीर्घकाळ रामासाठी शोकाने कृश झालेल्या मला, हे वानरवीरा, आनंदित कर.