వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 5.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.42.1
ततः पक्षिनिनादेन वृक्षभङ्गस्वनेन च।
बभूवुस्त्राससम्भ्रान्ताः सर्वे लङ्कानिवासिनः ॥ ५.४२.१ ॥
అప్పుడు పక్షుల అరుపులకు, చెట్లు విరిగే శబ్దానికి లంకా నివాసులంతా భయంతో కలవరపడ్డారు.
5.42.2
विद्रुताश्च भयत्रस्ता विनेदुर्मृगपक्षिणः।
रक्षसां च निमित्तानि क्रूराणि प्रतिपेदिरे ॥ ५.४२.२ ॥
భయంతో వణికి పారిపోయిన జింకలు, పక్షులు అరిచాయి; రాక్షసులు భయంకరమైన శకునాలను గమనించారు.
5.42.3
ततो गतायां निद्रायां राक्षस्यो विकृताननाः।
तद् वनं ददृशुर्भग्नं तं च वीरं महाकपिम् ॥ ५.४२.३ ॥
అప్పుడు నిద్ర తొలగిపోగా, వికృత ముఖాలున్న రాక్షసస్త్రీలు ఆ వనం ధ్వంసమైనదాన్ని, ఆ వీర మహాకపిని చూశారు.
5.42.4
स ता दृष्ट्वा महाबाहुर्महासत्त्वो महाबलः।
चकार सुमहद्रूपं राक्षसीनां भयावहम् ॥ ५.४२.४ ॥
వారిని చూసి ఆ మహాబాహువు, మహాసత్త్వుడు, మహాబలుడు రాక్షసస్త్రీలకు భయం కలిగించే అతి పెద్ద రూపాన్ని ధరించాడు.
5.42.5
ततस्तु गिरिसंकाशमतिकायं महाबलम्।
राक्षस्यो वानरं दृष्ट्वा पप्रच्छुर्जनकात्मजाम् ॥ ५.४२.५ ॥
అప్పుడు పర్వతంలా పెద్ద శరీరం, మహా బలం గల ఆ వానరుని చూసి రాక్షసస్త్రీలు జనక పుత్రిని అడిగారు.
5.42.6
कोऽयं कस्य कुतो वायं किंनिमित्तमिहागतः।
कथं त्वया सहानेन संवादः कृत इत्युत ॥ ५.४२.६ ॥
ఇతడు ఎవరు? ఇతడు ఎవరివాడు? ఎక్కడినుంచి, ఏ ప్రయోజనంతో ఇక్కడికి వచ్చాడు? ఇతనితో నీవు ఎలా మాట్లాడావు?
5.42.7
आचक्ष्व नो विशालाक्षि मा भूत्ते सुभगे भयम्।
संवादमसितापाङ्गि त्वया किं कृतवानयम् ॥ ५.४२.७ ॥
విశాలాక్షీ, మాకు చెప్పు. సౌభాగ్యవతీ, నీకు భయం వద్దు. నల్లని కడగంటి చూపుల దానా, ఇతడు నీతో ఏమి మాట్లాడాడు?
5.42.8
अथाब्रवीत् तदा साध्वी सीता सर्वाङ्गशोभना।
रक्षसां कामरूपाणां विज्ञाने का गतिर्मम ॥ ५.४२.८ ॥
అప్పుడు సర్వాంగ సుందరియైన సాధ్వి సీత ఇలా అన్నది: కోరిన రూపం ధరించే రాక్షసులను గురించి తెలుసుకోవడానికి నాకు ఏ మార్గం ఉంది?
5.42.9
यूयमेवास्य जानीत योऽयं यद् वा करिष्यति।
अहिरेव ह्यहेः पादान् विजानाति न संशयः ॥ ५.४२.९ ॥
ఇతడు ఎవరో, ఏమి చేయబోతాడో మీరే తెలుసుకోండి. పామే పాము అడుగుజాడలను తెలుసుకుంటుంది; ఇందులో సందేహం లేదు.
5.42.10
अहमप्यतिभीतास्मि नैव जानामि को ह्ययम्।
वेद्मि राक्षसमेवैनं कामरूपिणमागतम् ॥ ५.४२.१० ॥
నేనూ అత్యంత భయపడ్డాను; ఇతడు ఎవరో నాకు తెలియదు. కోరిన రూపం ధరించే ఒక రాక్షసుడు ఇక్కడికి వచ్చాడని మాత్రమే నాకు తెలుసు.
5.42.11
वैदेह्या वचनं श्रुत्वा राक्षस्यो विद्रुता द्रुतम्।
स्थिताः काश्चिद्गताः काश्चिद् रावणाय निवेदितुम् ॥ ५.४२.११ ॥
వైదేహి మాటలు విని రాక్షసీలు వేగంగా పారిపోయారు; కొందరు అక్కడే నిలిచారు, కొందరు రావణునికి తెలియజేయడానికి వెళ్ళారు.
5.42.12
रावणस्य समीपे तु राक्षस्यो विकृताननाः।
विरूपं वानरं भीमं रावणाय न्यवेदिषुः ॥ ५.४२.१२ ॥
కానీ రావణుని సమీపంలో, వికృతమైన ముఖాలున్న రాక్షసీలు రావణునికి ఆ భయంకర, వికారమైన వానరుని గురించి తెలియజేశారు.
5.42.13
अशोकवनिकामध्ये राजन् भीमवपुः कपिः।
सीतया कृतसंवादस्तिष्ठत्यमितविक्रमः ॥ ५.४२.१३ ॥
ఓ రాజా! అశోకవనం మధ్యలో భయంకరమైన శరీరం గల ఆ వానరుడు, అపరిమిత పరాక్రమశాలి, సీతతో సంభాషించి అక్కడ ఉన్నాడు.
5.42.14
न च तं जानकी सीता हरिं हरिणलोचना।
अस्माभिर्बहुधा पृष्टा निवेदयितुमिच्छति ॥ ५.४२.१४ ॥
లేళ్ల వంటి కన్నులు గల జానకి సీత, మేము పలుమార్లు అడిగినా ఆ వానరుని గురించి చెప్పాలని కోరలేదు.
5.42.15
वासवस्य भवेद् दूतो दूतो वैश्रवणस्य वा।
प्रेषितो वापि रामेण सीतान्वेषणकाङ्क्षया ॥ ५.४२.१५ ॥
అతడు ఇంద్రుని దూత కావచ్చు, లేదా కుబేరుని దూత కావచ్చు; లేదా సీతను వెతకాలనే కోరికతో రాముడే పంపిన దూత కావచ్చు.
5.42.16
तेनैवाद्भुतरूपेण यत्तत्तव मनोहरम्।
नानामृगगणाकीर्णं प्रमृष्टं प्रमदावनम् ॥ ५.४२.१६ ॥
ఆ అద్భుత రూపుడే నీ మనోహరమైన ప్రమదావనాన్ని, అనేక మృగ సమూహాలతో నిండిన దానిని, పూర్తిగా ధ్వంసం చేశాడు.
5.42.17
न तत्र कश्चिदुद्देशो यस्तेन न विनाशितः।
यत्र सा जानकी देवी स तेन न विनाशितः ॥ ५.४२.१७ ॥
అక్కడ అతడు ధ్వంసం చేయని ప్రదేశమంటూ ఏదీ లేదు; దేవి జానకి ఉన్న ఆ ప్రదేశాన్ని మాత్రమే అతడు ధ్వంసం చేయలేదు.
5.42.18
जानकीरक्षणार्थं वा श्रमाद् वा नोपलक्ष्यते।
अथवा कः श्रमस्तस्य सैव तेनाभिरक्षिता ॥ ५.४२.१८ ॥
జానకిని రక్షించడం కోసమో, లేక అలసటతోనో ఇది కనిపించడం లేదు; లేదా అతనికి ఏ అలసట? ఆమెనే అతడు రక్షిస్తున్నాడు.
5.42.19
चारुपल्लवपत्राढ्यं यं सीता स्वयमास्थिता।
प्रवृद्धः शिंशपावृक्षः स च तेनाभिरक्षितः ॥ ५.४२.१९ ॥
అందమైన చిగుళ్ళు, ఆకులతో నిండిన, సీత స్వయంగా కూర్చున్న ఆ పెద్ద శింశపా వృక్షం; దానిని అతడు రక్షించాడు.
5.42.20
तस्योग्ररूपस्योग्रं त्वं दण्डमाज्ञातुमर्हसि।
सीता सम्भाषिता येन वनं तेन विनाशितम् ॥ ५.४२.२० ॥
ఆ ఉగ్రరూపుడికి నువ్వు కఠినమైన దండనను ఆజ్ఞాపించాలి; సీతతో మాట్లాడినవాడు, వనాన్ని నాశనం చేసినవాడు అతడే.
5.42.21
मनःपरिगृहीतां तां तव रक्षोगणेश्वर।
कः सीतामभिभाषेत यो न स्यात् त्यक्तजीवितः ॥ ५.४२.२१ ॥
రాక్షససమూహాల ప్రభువా! నీ మనసు గెలుచుకున్న ఆ సీతతో, ప్రాణం వదులుకోనివాడు ఎవరు మాట్లాడగలడు?
5.42.22
राक्षसीनां वचः श्रुत्वा रावणो राक्षसेश्वरः।
चिताग्निरिव जज्वाल कोपसंवर्तितेक्षणः ॥ ५.४२.२२ ॥
రాక్షసస్త్రీల మాటలు విని, రాక్షసేశ్వరుడు రావణుడు చితాగ్నిలా మండిపడ్డాడు; కోపంతో అతని కళ్ళు తిరిగాయి.
5.42.23
तस्य क्रुद्धस्य नेत्राभ्यां प्रापतन्नश्रुबिन्दवः।
दीप्ताभ्यामिव दीपाभ्यां सार्चिषः स्नेहबिन्दवः ॥ ५.४२.२३ ॥
కోపోద్రిక్తుడైన అతని కళ్ళ నుండి కన్నీటి బిందువులు రాలాయి; మండుతున్న రెండు దీపాల నుండి జ్వాలలతో పాటు నూనె బిందువులు రాలినట్లు.
5.42.24
आत्मनः सदृशान् वीरान् किंकरान्नाम राक्षसान्।
व्यादिदेश महातेजा निग्रहार्थं हनूमतः ॥ ५.४२.२४ ॥
మహాతేజస్వి అయిన అతడు, తనతో సమానమైన వీరులైన 'కింకరులు' అనే రాక్షసులకు హనుమంతుడిని అణచివేయమని ఆజ్ఞాపించాడు.
5.42.25
तेषामशीतिसाहस्रं किंकराणां तरस्विनाम्।
निर्ययुर्भवनात् तस्मात् कूटमुद्गरपाणयः ॥ ५.४२.२५ ॥
వారిలో ఎనభై వేల వేగవంతులైన కింకర రాక్షసులు ఇనుప గదలు, ముద్గరాలు చేతబట్టి ఆ భవనం నుండి బయలుదేరారు.
5.42.26
महोदरा महादंष्ट्रा घोररूपा महाबलाः।
युद्धाभिमनसः सर्वे हनूमद्ग्रहणोन्मुखाः ॥ ५.४२.२६ ॥
పెద్ద కడుపులు, పెద్ద కోరలు, భయంకర రూపాలు, గొప్ప బలం గలవారు, యుద్ధంలో మనసు నిలిపి, హనుమంతుడిని పట్టుకోవాలనే ఆత్రుతతో ఉన్నారు.
5.42.27
ते कपिं तं समासाद्य तोरणस्थमवस्थितम्।
अभिपेतुर्महावेगाः पतंगा इव पावकम् ॥ ५.४२.२७ ॥
ద్వారతోరణంపై నిలిచి ఉన్న ఆ వానరుని చేరి, ఆ మహావేగవంతులైన రాక్షసులు అగ్నిపై మిడతలు పడినట్లు అతనిపై దూకారు.
5.42.28
ते गदाभिर्विचित्राभिः परिघैः काञ्चनाङ्गदैः।
आजग्मुर्वानरश्रेष्ठं शरैरादित्यसंनिभैः ॥ ५.४२.२८ ॥
వారు విచిత్రమైన గదలు, బంగారు అంగదాలు కలిగిన పరిఘలు, సూర్యునిలా ప్రకాశించే బాణాలతో ఆ వానరశ్రేష్ఠుని వద్దకు వచ్చారు.
5.42.29
मुद्गरैः पट्टिशैः शूलैः प्रासतोमरपाणयः।
परिवार्य हनूमन्तं सहसा तस्थुरग्रतः ॥ ५.४२.२९ ॥
ముద్గరాలు, పట్టిశాలు, శూలాలు, చేతుల్లో ప్రాసాలు, తోమరాలు ధరించి వారు హనుమంతుని చుట్టుముట్టి అకస్మాత్తుగా అతని ముందు నిలిచారు.
5.42.30
हनूमानपि तेजस्वी श्रीमान् पर्वतसंनिभः।
क्षितावाविद्ध्य लाङ्गूलं ननाद च महाध्वनिम् ॥ ५.४२.३० ॥
తేజస్వి, శ్రీమంతుడైన హనుమంతుడు కూడా పర్వతంలా నిలిచి, తన తోకను నేలపై బాది గొప్ప గర్జన చేశాడు.
5.42.31
स भूत्वा तु महाकायो हनूमान् मारुतात्मजः।
पुच्छमास्फोटयामास लङ्कां शब्देन पूरयन् ॥ ५.४२.३१ ॥
ఆ మహాకాయుడైన మారుతాత్మజుడు హనుమంతుడు తన తోకను ఝళిపించి ఆ శబ్దంతో లంకను నింపివేశాడు.
5.42.32
तस्यास्फोटितशब्देन महता चानुनादिना।
पेतुर्विहङ्गा गगनादुच्चैश्चेदमघोषयत् ॥ ५.४२.३२ ॥
ఆ మహా ప్రతిధ్వనించే శబ్దంతో ఆకాశం నుండి పక్షులు పడిపోయాయి; అతడు ఎలుగెత్తి ఇలా చాటించాడు.
5.42.33
जयत्यतिबलो रामो लक्ष्मणश्च महाबलः।
राजा जयति सुग्रीवो राघवेणाभिपालितः ॥ ५.४२.३३ ॥
అతిబలుడైన రాముడు జయించుగాక, మహాబలుడైన లక్ష్మణుడూ జయించుగాక; రాఘవునిచే రక్షింపబడిన రాజు సుగ్రీవుడూ జయించుగాక.
5.42.34
दासोऽहं कोसलेन्द्रस्य रामस्याक्लिष्टकर्मणः।
हनूमान् शत्रुसैन्यानां निहन्ता मारुतात्मजः ॥ ५.४२.३४ ॥
నేను కోసలేంద్రుడైన రాముని దాసుడను; ఆయన కార్యాలు అలసట లేనివి. నేను మారుతాత్మజుడైన హనుమంతుడను, శత్రుసైన్యాలను సంహరించువాడను.
5.42.35
न रावणसहस्रं मे युद्धे प्रतिबलं भवेत्।
शिलाभिश्च प्रहरतः पादपैश्च सहस्रशः ॥ ५.४२.३५ ॥
యుద్ధంలో వేయి మంది రావణులైనా నాకు సమానం కాలేరు; రాళ్లతోనూ వృక్షాలతోనూ వేలసార్లు ప్రహరించే నాకు.
5.42.36
अर्दयित्वा पुरीं लङ्कामभिवाद्य च मैथिलीम्।
समृद्धार्थो गमिष्यामि मिषतां सर्वरक्षसाम् ॥ ५.४२.३६ ॥
లంకా నగరాన్ని నలిపివేసి, మైథిలిని నమస్కరించి, రాక్షసులందరూ చూస్తుండగా కార్యం సిద్ధించి నేను వెళ్ళిపోతాను.
5.42.37
तस्य संनादशब्देन तेऽभवन् भयशङ्किताः।
ददृशुश्च हनूमन्तं संध्यामेघमिवोन्नतम् ॥ ५.४२.३७ ॥
అతని గర్జన శబ్దానికి వారు భయంతో శంకించారు; సంధ్యామేఘంలా ఎత్తుగా ఉన్న హనుమంతుడిని వారు చూశారు.
5.42.38
स्वामिसंदेशनिःशङ्कास्ततस्ते राक्षसाः कपिम्।
चित्रैः प्रहरणैर्भीमैरभिपेतुस्ततस्ततः ॥ ५.४२.३८ ॥
తమ యజమాని ఆజ్ఞతో నిర్భయులై, ఆ రాక్షసులు వానరుడిపై నానా రకాల భయంకర ఆయుధాలతో అన్ని వైపుల నుండి దాడి చేశారు.
5.42.39
स तैः परिवृतः शूरैः सर्वतः स महाबलः।
आससादायसं भीमं परिघं तोरणाश्रितम् ॥ ५.४२.३९ ॥
శూరులైన ఆ రాక్షసులచే అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టబడిన ఆ మహాబలుడు, ద్వారం దగ్గర ఉన్న భయంకరమైన ఇనుప పరిఘను అందుకున్నాడు.
5.42.40
स तं परिघमादाय जघान रजनीचरान्।
सपन्नगमिवादाय स्फुरन्तं विनतासुतः ॥ ५.४२.४० ॥
ఆ పరిఘను ధరించి అతడు రాత్రిసంచారులైన రాక్షసులను హతమార్చాడు; వినతాపుత్రుడు గరుడుడు కొట్టుకుంటున్న పాములను పట్టి చంపినట్లు.
5.42.41
विचचाराम्बरे वीरः परिगृह्य च मारुतिः।
सूदयामास वज्रेण दैत्यानिव सहस्रदृक् ॥ ५.४२.४१ ॥
వీరుడైన మారుతి ఆకాశంలో సంచరిస్తూ ఆ పరిఘను పట్టుకుని రాక్షసులను సంహరించాడు; సహస్రనేత్రుడైన ఇంద్రుడు వజ్రాయుధంతో దైత్యులను అంతమొందించినట్లు.
5.42.42
स हत्वा राक्षसान् वीरः किंकरान् मारुतात्मजः।
युद्धाकाङ्क्षी महावीरस्तोरणं समवस्थितः ॥ ५.४२.४२ ॥
ఆ వీరుడు, మారుతాత్మజుడు, కింకర రాక్షసులను హతమార్చి, యుద్ధాభిలాషితో ఆ మహావీరుడు ద్వారం వద్ద నిలిచాడు.
5.42.43
ततस्तस्माद् भयान्मुक्ताः कतिचित्तत्र राक्षसाः।
निहतान् किंकरान् सर्वान् रावणाय न्यवेदयन् ॥ ५.४२.४३ ॥
అప్పుడు ఆ భయం నుండి తప్పించుకున్న కొందరు రాక్షసులు అక్కడ చంపబడిన సేవకులందరినీ రావణునికి తెలియజేశారు.
5.42.44
स राक्षसानां निहतं महाबलं
निशम्य राजा परिवृत्तलोचनः।
समादिदेशाप्रतिमं पराक्रमे
प्रहस्तपुत्रं समरे सुदुर्जयम् ॥ ५.४२.४४ ॥
రాక్షసుల ఆ మహాబల సైన్యం నాశనమైందని విని రాజు కోపంతో కళ్ళు తిప్పి, యుద్ధంలో జయించటానికి కష్టమైన, సాటిలేని పరాక్రమం గల ప్రహస్తుని కుమారునికి ఆజ్ఞాపించాడు.