વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 5.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.43.1
ततः स किंकरान् हत्वा हनूमान् ध्यानमास्थितः।
वनं भग्नं मया चैत्यप्रासादो न विनाशितः ॥ ५.४३.१ ॥
પછી તેણે કિંકરોને મારીને હનુમાન ધ્યાનમાં સ્થિર થયા. મેં વન ભાંગ્યું, પણ ચૈત્ય-પ્રાસાદ હજી નષ્ટ કર્યો નથી.
5.43.3
तस्मात् प्रासादमद्यैवमिमं विध्वंसयाम्यहम्।
चैत्यप्रासादमुत्प्लुत्य मेरुशृङ्गमिवोन्नतम्।
आरुरोह हरिश्रेष्ठो हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ५.४३.३ ॥
તેથી આજે જ હું આ પ્રાસાદ નષ્ટ કરીશ' એમ કહી, મેરુશિખર જેવા ઊંચા ચૈત્ય-પ્રાસાદ પર કૂદીને, વાનરશ્રેષ્ઠ વાયુપુત્ર હનુમાન ચઢ્યા.
5.43.4
आरुह्य गिरिसंकाशं प्रासादं हरियूथपः।
बभौ स सुमहातेजाः प्रतिसूर्य इवोदितः ॥ ५.४३.४ ॥
પર્વત સમાન તે પ્રાસાદ પર ચઢીને, વાનરસેનાના નાયક મહાતેજસ્વી હનુમાન ઉદિત થયેલા પ્રતિસૂર્ય જેવા ચમક્યા.
5.43.5
सम्प्रधृष्य तु दुर्धर्षश्चैत्यप्रासादमुन्नतम्।
हनूमान् प्रज्वलँल्लक्ष्म्या पारियात्रोपमोऽभवत् ॥ ५.४३.५ ॥
ઊંચા ચૈત્ય-પ્રાસાદ પર હુમલો કરીને, અજેય હનુમાન તેજથી ઝળહળી પારિજાત વૃક્ષ જેવા બન્યા.
5.43.6
स भूत्वा सुमहाकायः प्रभावान् मारुतात्मजः।
धृष्टमास्फोटयामास लङ्कां शब्देन पूरयन् ॥ ५.४३.६ ॥
અતિ વિશાળ શરીર ધારણ કરીને, પ્રભાવશાળી વાયુપુત્ર હનુમાને નિર્ભયપણે તાળી પાડી, અવાજથી લંકા ભરી દીધી.
5.43.7
तस्यास्फोटितशब्देन महता श्रोत्रघातिना।
पेतुर्विहंगमास्तत्र चैत्यपालाश्च मोहिताः ॥ ५.४३.७ ॥
તેની તાળીના મહાન, કાન ફાડતા અવાજથી ત્યાંના પક્ષીઓ પડી ગયા; ચૈત્ય-રક્ષકો પણ મૂર્છિત થયા.
5.43.8
अस्त्रविज्जयतां रामो लक्ष्मणश्च महाबलः।
राजा जयति सुग्रीवो राघवेणाभिपालितः ॥ ५.४३.८ ॥
અસ્ત્રવિદ્યામાં નિપુણ રામ અને મહાબળવાન લક્ષ્મણનો જય હો. રાઘવ દ્વારા રક્ષિત રાજા સુગ્રીવનો જય હો.
5.43.9
दासोऽहं कोसलेन्द्रस्य रामस्याक्लिष्टकर्मणः।
हनूमान् शत्रुसैन्यानां निहन्ता मारुतात्मजः ॥ ५.४३.९ ॥
અથાક કર્મ કરનાર કોસલેન્દ્ર રામનો હું દાસ છું. શત્રુસેનાનો સંહારક, વાયુપુત્ર હનુમાન હું છું.
5.43.10
न रावणसहस्रं मे युद्धे प्रतिबलं भवेत्।
शिलाभिश्च प्रहरतः पादपैश्च सहस्रशः ॥ ५.४३.१० ॥
યુદ્ધમાં મારી સામે હજાર રાવણ પણ ટકી શકશે નહિ; હું શિલાઓ અને વૃક્ષોથી હજારો વાર પ્રહાર કરીશ.
5.43.11
धर्षयित्वा पुरीं लङ्कामभिवाद्य च मैथिलीम्।
समृद्धार्थो गमिष्यामि मिषतां सर्वरक्षसाम् ॥ ५.४३.११ ॥
લંકા નગરીને ધ્વસ્ત કરીને અને મૈથિલીને વંદન કરીને, સર્વ રાક્ષસો જોતા હોય ત્યારે કૃતાર્થ થઈ હું પાછો જઈશ.
5.43.12
एवमुक्त्वा महाकायश्चैत्यस्थो हरियूथपः।
ननाद भीमनिर्ह्रादो रक्षसां जनयन् भयम् ॥ ५.४३.१२ ॥
આમ કહીને, ચૈત્ય પર ઊભેલા મહાકાય વાનરયૂથપતિએ ભયંકર ગર્જના કરી રાક્ષસોમાં ભય ઉત્પન્ન કર્યો.
5.43.13
तेन नादेन महता चैत्यपालाः शतं ययुः।
गृहीत्वा विविधानस्त्रान् प्रासान् खड्गान् परश्वधान् ॥ ५.४३.१३ ॥
તે મહાન ગર્જનાથી ચૈત્યના શંશ રક્ષકો સો જણ વિવિધ શસ્ત્રો — ભાલા, તલવારો, કુહાડીઓ — લઈને દોડ્યા.
5.43.14
विसृजन्तो महाकाया मारुतिं पर्यवारयन्।
ते गदाभिर्विचित्राभिः परिघैः काञ्चनाङ्गदैः ॥ ५.४३.१४ ॥
વિશાળકાય રાક્ષસોએ મારુતિને ઘેરી લીધા અને વિચિત્ર ગદાઓ, પરિઘો તથા સુવર્ણ બાજુબંધવાળા શસ્ત્રો તેમના પર ફેંક્યા.
5.43.15
आजग्मुर्वानरश्रेष्ठं बाणैश्चादित्यसंनिभैः।
आवर्त इव गङ्गायास्तोयस्य विपुलो महान् ॥ ५.४३.१५ ॥
ગંગાના જળમાં ઉઠેલા મોટા વમળની જેમ, સૂર્ય સમાન બાણો સાથે તેઓ વાનરશ્રેષ્ઠ પર તૂટી પડ્યા.
5.43.16
परिक्षिप्य हरिश्रेष्ठं स बभौ रक्षसां गणः।
ततो वातात्मजः क्रुद्धो भीमरूपं समास्थितः ॥ ५.४३.१६ ॥
રાક્ષસોનો સમૂહ વાનરશ્રેષ્ઠને ઘેરીને શોભતો હતો. ત્યારે ક્રોધિત વાયુપુત્રે ભયંકર રૂપ ધારણ કર્યું.
5.43.17
प्रासादस्य महांस्तस्य स्तम्भं हेमपरिष्कृतम्।
उत्पाटयित्वा वेगेन हनूमान् मारुतात्मजः ॥ ५.४३.१७ ॥
ત્યારે મારુતાત્મજ હનુમાને મહેલનો સુવર્ણથી શણગારેલો એક મોટો સ્તંભ વેગથી ઉખેડી નાખ્યો.
5.43.18
ततस्तं भ्रामयामास शतधारं महाबलः।
तत्र चाग्निः समभवत् प्रासादश्चाप्यदह्यत ॥ ५.४३.१८ ॥
પછી તે મહાબલવાને શતધાર સ્તંભને ફેરવ્યો. ત્યાં અગ્નિ પ્રગટ્યો અને મહેલ પણ બળવા લાગ્યો.
5.43.19
दह्यमानं ततो दृष्ट्वा प्रासादं हरियूथपः।
स राक्षसशतं हत्वा वज्रेणेन्द्र इवासुरान् ॥ ५.४३.१९ ॥
મહેલને બળતો જોઈને વાનરયૂથપતિએ, ઇન્દ્ર વજ્રથી અસુરોનો સંહાર કરે તેમ, સો રાક્ષસોને હણી નાખ્યા.
5.43.20
अन्तरिक्षस्थितः श्रीमानिदं वचनमब्रवीत्।
मादृशानां सहस्राणि विसृष्टानि महात्मनाम् ॥ ५.४३.२० ॥
આકાશમાં સ્થિત શ્રીમાન આ વચન બોલ્યા — મારા જેવા મહાત્માઓ દ્વારા હજારો મોકલાયા છે.
5.43.21
बलिनां वानरेन्द्राणां सुग्रीववशवर्तिनाम्।
अटन्ति वसुधां कृत्स्नां वयमन्ये च वानराः ॥ ५.४३.२१ ॥
સુગ્રીવના વશમાં રહેલા બળવાન વાનરેન્દ્રો — અમે અને બીજા વાનરો — સમગ્ર પૃથ્વી પર વિચરીએ છીએ.
5.43.22
दशनागबलाः केचित् केचिद् दशगुणोत्तराः।
केचिन्नागसहस्रस्य बभूवुस्तुल्यविक्रमाः ॥ ५.४३.२२ ॥
કેટલાક દસ હાથીઓના બળવાળા, કેટલાક તેનાથી દસ ગણા વધુ, અને કેટલાક હજાર હાથીઓ જેટલા પરાક્રમી હતા.
5.43.23
सन्ति चौघबलाः केचित् सन्ति वायुबलोपमाः।
अप्रमेयबलाः केचित् तत्रासन् हरियूथपाः ॥ ५.४३.२३ ॥
કેટલાક પૂરના વેગ જેવા બળવાન, કેટલાક વાયુના બળ સમાન, અને કેટલાક અપ્રમેય બળવાળા — ત્યાં આવા વાનરયૂથપતિઓ હતા.
5.43.24
ईदृग्विधैस्तु हरिभिर्वृतो दन्तनखायुधैः।
शतैः शतसहस्रैश्च कोटिभिश्चायुतैरपि ॥ ५.४३.२४ ॥
દાંત અને નખને શસ્ત્ર ગણનારા આવા વાનરો દ્વારા — સેંકડો, લાખો, કરોડો અને અયુતો દ્વારા — ઘેરાયેલો (સુગ્રીવ આવશે).
5.43.25
आगमिष्यति सुग्रीवः सर्वेषां वो निषूदनः।
नेयमस्ति पुरी लङ्का न यूयं न च रावणः।
यस्य त्विक्ष्वाकुवीरेण बद्धं वैरं महात्मना ॥ ५.४३.२५ ॥
તમારા સૌનો સંહાર કરનાર સુગ્રીવ આવશે. આ લંકા નગરી યોગ્ય નથી, તમે પણ યોગ્ય નથી, રાવણ પણ યોગ્ય નથી — જેનું વેર ઇક્ષ્વાકુ-વીર મહાત્મા સાથે બંધાયું છે (તે જ યોગ્ય છે).