Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 5.44

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

5.44.1

संदिष्टो राक्षसेन्द्रेण प्रहस्तस्य सुतो बली ।
जम्बुमाली महादंष्ट्रो निर्जगाम धनुर्धरः ॥ ५.४४.१ ॥

રાક્ષસેન્દ્રની આજ્ઞા પામેલો પ્રહસ્તનો બળવાન પુત્ર જંબુમાલી, મોટી દાઢોવાળો ધનુર્ધર, નીકળ્યો.

5.44.2

रक्तमाल्याम्बरधरः स्रग्वी रुचिरकुण्डलः ।
महान् विवृत्तनयनश्चण्डः समरदुर्जयः ॥ ५.४४.२ ॥

લાલ માળા અને લાલ વસ્ત્ર ધારણ કરેલો, માળાધારી, સુંદર કુંડળવાળો, મહાન, પહોળી આંખોવાળો, ઉગ્ર, યુદ્ધમાં અજેય.

5.44.3

धनुः शक्रधनुःप्रख्यं महद्रुचिरसायकम् ।
विस्फारयानो वेगेन वज्राशनिसमस्वनम् ॥ ५.४४.३ ॥

ઇન્દ્રધનુષ જેવું મોટું ધનુષ્ય વેગથી ખેંચતો, વજ્ર અને વીજળી જેવા અવાજવાળું, સુંદર બાણો સાથે.

5.44.4

तस्य विस्फारघोषेण धनुषो महता दिशः ।
प्रदिशश्च नभश्चॆव सहसा समपूर्यत ॥ ५.४४.४ ॥

તેના ધનુષ્યના ટંકારના મહાન અવાજથી દિશાઓ, ઉપદિશાઓ અને આકાશ અચાનક ભરાઈ ગયાં.

5.44.5

रथेन खरयुक्तेन तमागतमुदीक्ष्य सः ।
हनुमान् वेगसंपन्नो जहर्ष च ननाद च ॥ ५.४४.५ ॥

ગધેડાં જોડેલા રથમાં આવતા તેને જોઈ, વેગસંપન્ન હનુમાન હર્ષ પામ્યા અને ગર્જ્યા.

5.44.6

तं तोरणविटङ्कस्थं हनुमन्तं महाकपिम् ।
जम्बुमाली महाबाहुर्विव्याध निशितैः शरैः ॥ ५.४४.६ ॥

તોરણની વેદિકા પર ઊભેલા મહાકપિ હનુમાનને મહાબાહુ જંબુમાલીએ તીક્ષ્ણ બાણોથી વીંધ્યા.

5.44.7

अर्धचन्द्रेण वदने शिरस्येकेन कर्णिना ।
बाह्वोर्विव्याध नाराचैर्दशभिस्तं कपीश्वरम् ॥ ५.४४.७ ॥

તેણે અર્ધચંદ્ર બાણ વડે મુખ પર, એક કર્ણી બાણ વડે માથા પર, અને દસ નારાચ વડે બન્ને બાહુઓ પર તે કપીશ્વરને વીંધ્યો.

5.44.8

तस्य तच्छुशुभे ताम्रं शरेणाभिहतं मुखम् ।
शरदीवाम्बुजम्फुल्लं विद्धं भास्कररश्मिना ॥ ५.४४.८ ॥

બાણથી ઘવાયેલું તેનું તે રાતું મુખ, શરદ ઋતુમાં સૂર્યકિરણથી વિંધાયેલા ખીલેલા કમળ જેવું શોભ્યું.

5.44.9

तत्तस्य रक्तं रक्तेन रञ्जितं शुशुभे मुखम् ।
यथाकाशे महापद्मं सिक्तं चन्दनबिन्दुभिः ॥ ५.४४.९ ॥

લોહીથી રંગાયેલું તેનું તે રાતું મુખ, ચંદનબિંદુઓથી છંટાયેલા આકાશના મહાપદ્મ જેવું શોભ્યું.

5.44.10

चुकोप बाणाभिहतो राक्षसस्य महाकपिः ।
ततः पार्श्वेतिविपुलां ददर्श महतीं शिलाम् ॥ ५.४४.१० ॥

રાક્ષસના બાણથી ઘવાયેલો તે મહાકપિ ક્રોધે ભરાયો. પછી પાસે તેણે અતિ વિશાળ મોટી શિલા જોઈ.

5.44.11

तरसा तां समुत्पाट्य चिक्षेप बलवद्बली ।
तां शरैर्दशभिः क्रुद्धस्ताडयामास राक्षसः ॥ ५.४४.११ ॥

બળવાને વેગથી તેને ઉખેડીને ફેંકી. ક્રુદ્ધ રાક્ષસે દસ બાણો વડે તેને પ્રહાર કર્યો.

5.44.12

विपन्नं कर्म तद्दृष्ट्वा हनुमांश्चण्डविक्रमः ।
सालं विपुलमुत्पाट्य भ्रामयामास वीर्यवान् ॥ ५.४४.१२ ॥

પોતાનું કાર્ય નિષ્ફળ થયેલું જોઈ ઉગ્ર પરાક્રમી હનુમાને એક વિશાળ સાલવૃક્ષ ઉખેડીને ફેરવ્યું; તે વીર્યવાન હતો.

5.44.13

भ्रामयन्तं कपिं दृष्ट्वा सालवृक्षं महाबलम् ।
चिक्षेप सुबहून् बाणान् जम्बुमाली महाबलः ॥ ५.४४.१३ ॥

મહાબળવાન સાલવૃક્ષને ફેરવતા કપિને જોઈને મહાબળવાન જમ્બુમાલીએ ઘણા બાણ છોડ્યા.

5.44.14

सालं चतुर्भिश्चिच्छेद वानरं पञ्चभिर्भुजे ।
शिरस्येकेन बाणेन दशभिस्तु स्तनान्तरे ॥ ५.४४.१४ ॥

ચાર બાણોથી તેણે સાલવૃક્ષ કાપ્યું; પાંચથી કપિના ભુજ પર, એકથી માથા પર અને દસથી છાતીની મધ્યમાં પ્રહાર કર્યો.

5.44.15

स शरैः पूरिततनुः क्रोधेन महता वृतः ।
तमेव परिघं गृह्य भ्रामयामास वेगतः ॥ ५.४४.१५ ॥

બાણોથી શરીર ભરાયેલો તે મહાન ક્રોધે ઘેરાયેલો હતો; તેણે એ જ પરિઘ લઈને વેગથી ફેરવ્યો.

5.44.16

अतिवेगोतिवेगेन भ्रामयित्वा बलोत्कटः ।
परिघं पातयामास जम्बुमालेर्महोरसि ॥ ५.४४.१६ ॥

અતિ વેગથી ફેરવીને બલોત્કટે એ પરિઘ જમ્બુમાલીની વિશાળ છાતી પર પાડ્યો.

5.44.17

तस्य चैव शिरो नास्ति न बाहू न च जानुनी ।
न धनुर्नरथो नाश्वास्तत्रादृश्यन्त नेषवः ॥ ५.४४.१७ ॥

તેનું માથું, બાહુ કે ઘૂંટણ ત્યાં રહ્યાં નહીં; ધનુષ, રથ, ઘોડા કે બાણ પણ ત્યાં દેખાયાં નહીં.

5.44.18

स हतस्तरसा तेन जम्बुमाली महाबलः ।
पपात निहतो भूवौ चूर्णिताङ्गविभूषणः ॥ ५.४४.१८ ॥

એ પરિઘના જોરદાર પ્રહારથી મહાબળવાન જમ્બુમાલી હણાયો અને ભૂમિ પર પડ્યો; તેનાં અંગો અને આભૂષણો ચૂરેચૂરા થઈ ગયાં.

5.44.19

जम्बुमालिं च निहतं किङ्करांश्च महाबलान् ।
चुक्रोध रावणः श्रुत्वा कोपसंरक्त लोचनः ॥ ५.४४.१९ ॥

જંબુમાલી અને મારાયેલા મહાબળવાન કિંકરોનો વધ સાંભળીને રાવણ ક્રોધથી લાલ આંખોવાળો થઈ ગયો.

5.44.20

स रोषसंवर्तितताम्रलोचनः
प्रहस्त पुत्रे निहते महाबले ।
अमात्यपुत्रानतिवीर्यविक्रमान्
समादिदेशाशु निशाचरेश्वरः ॥ ५.४४.२० ॥

પ્રહસ્તનો મહાબળવાન પુત્ર માર્યો જતાં, ક્રોધથી તાંબા જેવી લાલ આંખો ફેરવતા તે નિશાચરેશ્વરે અતિપરાક્રમી અમાત્યપુત્રોને તરત આજ્ઞા આપી.