Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 5.46

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Leer con significados

5.46.1

हतान् मन्त्रिसुतान् बुद्ध्वा वानरेण महात्मना।
रावणः संवृताकारश्चकार मतिमुत्तमाम् ॥ ५.४६.१ ॥

Al saber que los hijos de sus ministros habían sido muertos por el mono de gran alma, Rāvaṇa, con su apariencia oculta, tomó una resolución suprema.

5.46.2

स विरूपाक्षयूपाक्षौ दुर्धरं चैव राक्षसम्।
प्रघसं भासकर्णं च पञ्च सेनाग्रनायकान् ॥ ५.४६.२ ॥

Se dirigió a cinco jefes de la vanguardia del ejército: Virūpākṣa, Yūpākṣa, el rākṣasa Durdhara, Praghasa y Bhāsakarṇa.

5.46.3

संदिदेश दशग्रीवो वीरान् नयविशारदान्।
हनूमद्ग्रहणेऽव्यग्रान् वायुवेगसमान् युधि ॥ ५.४६.३ ॥

Daśagrīva ordenó a héroes expertos en estrategia, firmes en capturar a Hanumān y iguales a la velocidad del viento en batalla.

5.46.4

यात सेनाग्रगाः सर्वे महाबलपरिग्रहाः।
सवाजिरथमातङ्गाः स कपिः शास्यतामिति ॥ ५.४६.४ ॥

'Id, todos vosotros que marcháis a la cabeza del ejército, con gran fuerza, con caballos, carros y elefantes; que ese mono sea castigado.'

5.46.5

यत्तैश्च खलु भाव्यं स्यात् तमासाद्य वनालयम्।
कर्म चापि समाधेयं देशकालाविरोधितम् ॥ ५.४६.५ ॥

Al llegar a aquel morador del bosque, ciertamente hay que actuar con cuidado, y la acción debe organizarse sin contravenir al lugar y al tiempo.

5.46.6

न ह्यहं तं कपिं मन्ये कर्मणा प्रति तर्कयन्।
सर्वथा तन्महद् भूतं महाबलपरिग्रहम् ॥ ५.४६.६ ॥

Juzgándolo por sus hechos, no creo que aquel mono sea ordinario; en todo sentido es un ser grande dotado de gran fuerza.

5.46.7

वानरोऽयमिति ज्ञात्वा नहि शुद्ध्यति मे मनः।
नैवाहं तं कपिं मन्ये यथेयं प्रस्तुता कथा ॥ ५.४६.७ ॥

Sabiendo que es un mono, mi mente no se tranquiliza. No considero a ese mono tal como se ha presentado este relato.

5.46.8

भवेदिन्द्रेण वा सृष्टमस्मदर्थं तपोबलात्।
सनागयक्षगन्धर्वदेवासुरमहर्षयः ॥ ५.४६.८ ॥

Esto pudo haber sido enviado por Indra, o por el poder de la austeridad, por nuestra causa, junto con serpientes, yakṣas, gandharvas, dioses, asuras y grandes sabios.

5.46.9

युष्माभिः प्रहितैः सर्वैर्मया सह विनिर्जिताः।
तैरवश्यं विधातव्यं व्यलीकं किंचिदेव नः ॥ ५.४६.९ ॥

Todos los que enviasteis fueron vencidos junto conmigo; por ellos, sin duda, nos debe llegar algún daño.

5.46.10

तदेव नात्र संदेहः प्रसह्य परिगृह्यताम्।
यात सेनाग्रगाः सर्वे महाबलपरिग्रहाः ॥ ५.४६.१० ॥

Eso es ciertamente así, sin duda; que sea apresado por la fuerza. Id, todos vosotros, poderosos compañeros que marcháis al frente del ejército.

5.46.11

सवाजिरथमातङ्गाः स कपिः शास्यतामिति।
नावमन्यो भवद्भिश्च कपिर्धीरपराक्रमः ॥ ५.४६.११ ॥

Con caballos, carros y elefantes, que ese mono sea castigado. No debéis menospreciar al mono, pues es de valor firme.

5.46.12

दृष्टा हि हरयः पूर्वे मया विपुलविक्रमाः।
वाली च सह सुग्रीवो जाम्बवांश्च महाबलः ॥ ५.४६.१२ ॥

He visto antes a monos de gran valor: Vālī, junto con Sugrīva, y también al poderoso Jāmbavān.

5.46.13

नीलः सेनापतिश्चैव ये चान्ये द्विविदादयः।
नैव तेषां गतिर्भीमा न तेजो न पराक्रमः ॥ ५.४६.१३ ॥

Nīla, el comandante del ejército, y los demás como Dvivida: su movimiento no era terrible, ni su resplandor, ni su valor.

5.46.14

न मतिर्न बलोत्साहो न रूपपरिकल्पनम्।
महत्सत्त्वमिदं ज्ञेयं कपिरूपं व्यवस्थितम् ॥ ५.४६.१४ ॥

Esto no es inteligencia, ni fuerza y entusiasmo, ni la adopción de una forma; debe reconocerse como un gran poder, establecido en forma de mono.

5.46.15

प्रयत्नं महदास्थाय क्रियतामस्य निग्रहः।
कामं लोकास्त्रयः सेन्द्राः ससुरासुरमानवाः ॥ ५.४६.१५ ॥

Que se haga un gran esfuerzo para dominarlo; en verdad, los tres mundos, con Indra, con dioses, demonios y hombres, no podrían resistirlo.

5.46.16

भवतामग्रतः स्थातुं न पर्याप्ता रणाजिरे।
तथापि तु नयज्ञेन जयमाकाङ्क्षता रणे ॥ ५.४६.१६ ॥

No son capaces de enfrentarse a él en el campo de batalla; sin embargo, quien conoce la política, deseando la victoria en la guerra, debe actuar.

5.46.17

आत्मा रक्ष्यः प्रयत्नेन युद्धसिद्धिर्हि चञ्चला।
ते स्वामिवचनं सर्वे प्रतिगृह्य महौजसः ॥ ५.४६.१७ ॥

Uno debe protegerse con esfuerzo, pues el éxito en la batalla es inestable. Todos aquellos poderosos, habiendo recibido la orden de su señor, (avanzaron).

5.46.18

समुत्पेतुर्महावेगा हुताशसमतेजसः।
रथैश्च मत्तैर्नागैश्च वाजिभिश्च महाजवैः ॥ ५.४६.१८ ॥

De gran velocidad y de igual esplendor que el fuego, se lanzaron hacia arriba, con carros, elefantes enfurecidos y caballos veloces como el viento.

5.46.19

शस्त्रैश्च विविधैस्तीक्ष्णैः सर्वैश्चोपहिता बलैः।
ततस्तु ददृशुर्वीरा दीप्यमानं महाकपिम् ॥ ५.४६.१९ ॥

Con todos los ejércitos armados con diversas armas afiladas, entonces los héroes vieron al gran mono resplandeciente.

5.46.20

रश्मिमन्तमिवोद्यन्तं स्वतेजोरश्मिमालिनम्।
तोरणस्थं महावेगं महासत्त्वं महाबलम् ॥ ५.४६.२० ॥

Radiante como el sol naciente, ceñido con los rayos de su propio esplendor, de pie sobre el arco del pórtico, de gran velocidad, gran valor y gran fuerza.

5.46.21

महामतिं महोत्साहं महाकायं महाभुजम्।
तं समीक्ष्यैव ते सर्वे दिक्षु सर्वास्ववस्थिताः ॥ ५.४६.२१ ॥

Al ver a aquel de gran intelecto, gran ardor, gran cuerpo y grandes brazos, todos ellos se situaron en todas las direcciones.

5.46.22

तैस्तैः प्रहरणैर्भीमैरभिपेतुस्ततस्ततः।
तस्य पञ्चायसास्तीक्ष्णाः सिताः पीतमुखाः शराः।
शिरस्युत्पलपत्राभा दुर्धरेण निपातिताः ॥ ५.४६.२२ ॥

Con aquellas diversas armas terribles se lanzaron sobre él desde todos los lados. Cinco flechas de hierro, afiladas, blancas, de puntas amarillas, brillantes como pétalos de loto, fueron disparadas por Durdhara y cayeron sobre su cabeza.

5.46.23

स तैः पञ्चभिराविद्धः शरैः शिरसि वानरः।
उत्पपात नदन् व्योम्नि दिशो दश विनादयन् ॥ ५.४६.२३ ॥

Herido en la cabeza por aquellas cinco flechas, el mono rugió y se elevó de un salto hacia el cielo, resonando en las diez direcciones.

5.46.24

ततस्तु दुर्धरो वीरः सरथः सज्जकार्मुकः।
किरन् शरशतैर्नैकैरभिपेदे महाबलः ॥ ५.४६.२४ ॥

Entonces el héroe Durdhara, con su carro y el arco tensado, lloviendo cientos de flechas, atacó a aquel de gran fuerza.

5.46.25

स कपिर्वारयामास तं व्योम्नि शरवर्षिणम्।
वृष्टिमन्तं पयोदान्ते पयोदमिव मारुतः ॥ ५.४६.२५ ॥

El mono lo contuvo mientras llovía flechas en el cielo, como el viento detiene a una nube que descarga lluvia al final de la estación lluviosa.

5.46.26

अर्द्यमानस्ततस्तेन दुर्धरेणानिलात्मजः।
चकार निनदं भूयो व्यवर्धत च वीर्यवान् ॥ ५.४६.२६ ॥

Acosado por Durdhara, el hijo del viento volvió a rugir, y el valiente creció aún más.

5.46.27

स दूरं सहसोत्पत्य दुर्धरस्य रथे हरिः।
निपपात महावेगो विद्युद्राशिर्गिराविव ॥ ५.४६.२७ ॥

Aquel mono de gran velocidad saltó de pronto a gran distancia y cayó sobre el carro de Durdhara, como un montón de relámpagos sobre una montaña.

5.46.28

ततः स मथिताष्टाश्वं रथं भग्नाक्षकूबरम्।
विहाय न्यपतद् भूमौ दुर्धरस्त्यक्तजीवितः ॥ ५.४६.२८ ॥

Entonces Durdhara, abandonando su carro —con sus ocho caballos aplastados y el eje y el yugo rotos— cayó al suelo como quien ha entregado la vida.

5.46.29

तं विरूपाक्षयूपाक्षौ दृष्ट्वा निपतितं भुवि।
तौ जातरोषौ दुर्धर्षावुत्पेततुररिंदमौ ॥ ५.४६.२९ ॥

Al ver caído en tierra a aquel, Virūpākṣa y Yūpākṣa se encendieron de ira, y aquellos dos invencibles domadores de enemigos saltaron hacia arriba.

5.46.30

स ताभ्यां सहसोत्प्लुत्य विष्ठितो विमलेऽम्बरे।
मुद्गराभ्यां महाबाहुर्वक्षस्यभिहतः कपिः ॥ ५.४६.३० ॥

Saltando de pronto hacia arriba, se mantuvo en el cielo despejado; pero el mono de brazos poderosos fue golpeado en el pecho por las dos mazas.

5.46.31

तयोर्वेगवतोर्वेगं निहत्य स महाबलः।
निपपात पुनर्भूमौ सुपर्ण इव वेगितः ॥ ५.४६.३१ ॥

Deteniendo el veloz ataque de aquellos dos, el de gran fuerza volvió a caer al suelo, como Garuḍa descendiendo con velocidad.

5.46.32

स सालवृक्षमासाद्य समुत्पाट्य च वानरः।
तावुभौ राक्षसौ वीरौ जघान पवनात्मजः ॥ ५.४६.३२ ॥

El mono, hijo del Viento, llegó a un árbol sāla, lo arrancó y abatió a aquellos dos valientes rākṣasas.

5.46.33

ततस्तांस्त्रीन् हतान् ज्ञात्वा वानरेण तरस्विना।
अभिपेदे महावेगः प्रहस्य प्रघसो बली ॥ ५.४६.३३ ॥

Al saber que aquellos tres habían sido muertos por el veloz mono, el poderoso Praghasa, de gran velocidad, avanzó hacia él riendo.

5.46.34

भासकर्णश्च संक्रुद्धः शूलमादाय वीर्यवान्।
एकतः कपिशार्दूलं यशस्विनमवस्थितौ ॥ ५.४६.३४ ॥

Bhāsakarṇa, airado y poderoso, tomó una lanza y se plantó frente al glorioso tigre entre monos desde un costado.

5.46.35

पट्टिशेन शिताग्रेण प्रघसः प्रत्यपोथयत्।
भासकर्णश्च शूलेन राक्षसः कपिकुञ्जरम् ॥ ५.४६.३५ ॥

Praghasa contraatacó con un paṭṭiśa de punta afilada, y el rākṣasa Bhāsakarṇa golpeó con su lanza a aquel elefante entre monos.

5.46.36

स ताभ्यां विक्षतैर्गात्रैरसृग्दिग्धतनूरुहः।
अभवद् वानरः क्रुद्धो बालसूर्यसमप्रभः ॥ ५.४६.३६ ॥

Herido en sus miembros por aquellos dos, con el vello cubierto de sangre, el mono airado resplandeció, brillante como el sol naciente.

5.46.37

समुत्पाट्य गिरेः शृङ्गं समृगव्यालपादपम्।
जघान हनुमान् वीरो राक्षसौ कपिकुञ्जरः।
गिरिशृङ्गसुनिष्पिष्टौ तिलशस्तौ बभूवतुः ॥ ५.४६.३७ ॥

Arrancando una cima de la montaña, con sus ciervos, bestias y árboles, el héroe Hanumān, elefante entre los monos, golpeó a los dos rākṣasas, y quedaron aplastados por la cima de la montaña hasta quedar reducidos a trozos del tamaño de granos de sésamo.