ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 5.47
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.47.1
सेनापतीन् पञ्च स तु प्रमापितान्
हनूमता सानुचरान् सवाहनान्।
निशम्य राजा समरोद्धतोन्मुखं
कुमारमक्षं प्रसमैक्षताक्षम् ॥ ५.४७.१ ॥
ಅನುಚರರು ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ ಐವರು ಸೇನಾಪತಿಗಳು ಹನುಮಂತನಿಂದ ಹತರಾದರೆಂದು ಕೇಳಿ, ಯುದ್ಧೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ಮುಂದೆ ಬಂದ ಕುಮಾರ ಅಕ್ಷನನ್ನು ರಾಜನು ಗಮನವಿಟ್ಟು ನೋಡಿದನು.
5.47.2
स तस्य दृष्ट्यर्पणसम्प्रचोदितः
प्रतापवान् काञ्चनचित्रकार्मुकः।
समुत्पपाताथ सदस्युदीरितो
द्विजातिमुख्यैर्हविषेव पावकः ॥ ५.४७.२ ॥
ರಾಜನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಆ ಪ್ರತಾಪವಂತನು ಚಿನ್ನದಿಂದ ಚಿತ್ರಿತ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಎದ್ದುನಿಂತನು; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಆಹುತಿ ಸಮರ್ಪಿಸಿದಾಗ ಅಗ್ನಿ ಉಬ್ಬುವಂತೆ.
5.47.3
ततो महान् बालदिवाकरप्रभं
प्रतप्तजाम्बूनदजालसंततम्।
रथं समास्थाय ययौ स वीर्यवान्
महाहरिं तं प्रति नैर्ऋतर्षभः ॥ ५.४७.३ ॥
ಆಗ ಆ ಮಹಾ ವೀರ್ಯವಂತ ರಾಕ್ಷಸಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಭೆಯ, ಕಾಯಿಸಿದ ಚಿನ್ನದ ಜಾಲದಿಂದ ಆವೃತವಾದ ರಥವನ್ನೇರಿ ಆ ಮಹಾ ವಾನರನ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.
5.47.4
ततस्तपःसंग्रहसंचयार्जितं
प्रतप्तजाम्बूनदजालचित्रितम्।
पताकिनं रत्नविभूषितध्वजं
मनोजवाष्टाश्ववरैः सुयोजितम् ॥ ५.४७.४ ॥
ತಪಸ್ಸಿನ ಸಂಚಯದಿಂದ ಗಳಿಸಿದ, ಕಾಯಿಸಿದ ಚಿನ್ನದ ಜಾಲದಿಂದ ಚಿತ್ರಿತ, ಪತಾಕೆಗಳುಳ್ಳ, ರತ್ನಭೂಷಿತ ಧ್ವಜವಿರುವ, ಮನೋವೇಗದ ಎಂಟು ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ರಥ.
5.47.5
सुरासुराधृष्यमसङ्गचारिणं
तडित्प्रभं व्योमचरं समाहितम्।
सतूणमष्टासिनिबद्धबन्धुरं
यथाक्रमावेशितशक्तितोमरम् ॥ ५.४७.५ ॥
ದೇವಾಸುರರಿಗೂ ಅಜೇಯವಾದ, ತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸಂಚರಿಸುವ, ಮಿಂಚಿನ ಪ್ರಭೆಯ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ, ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ; ಬತ್ತಳಿಕೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಎಂಟು ಖಡ್ಗಗಳಿಂದ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಇರಿಸಿದ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತೋಮರಗಳಿರುವ ರಥ.
5.47.6
विराजमानं प्रतिपूर्णवस्तुना
सहेमदाम्ना शशिसूर्यवर्चसा।
दिवाकराभं रथमास्थितस्ततः
स निर्जगामामरतुल्यविक्रमः ॥ ५.४७.६ ॥
ಚಂದ್ರ ಸೂರ್ಯರ ತೇಜಸ್ಸಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಲಂಕೃತವಾದ, ಚಿನ್ನದ ಮಾಲೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ರಥವನ್ನೇರಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಅವನು ಆಗ ಹೊರಟನು.
5.47.7
स पूरयन् खं च महीं च साचलां
तुरङ्गमातङ्गमहारथस्वनैः।
बलैः समेतैः सहतोरणस्थितं
समर्थमासीनमुपागमत् कपिम् ॥ ५.४७.७ ॥
ಕುದುರೆ, ಆನೆ, ಮಹಾರಥಗಳ ಘೋಷದಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನು ಪರ್ವತಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತುಂಬುತ್ತಾ, ಸೇರಿದ ಸೇನೆಗಳೊಡನೆ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ, ಸಿದ್ಧನಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಕಪಿಯನ್ನು ಅವನು ಸಮೀಪಿಸಿದನು.
5.47.8
स तं समासाद्य हरिं हरीक्षणो
युगान्तकालाग्निमिव प्रजाक्षये।
अवस्थितं विस्मितजातसम्भ्रमं
समैक्षताक्षो बहुमानचक्षुषा ॥ ५.४७.८ ॥
ಆ ಹರಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ, ಕಪಿಲನೇತ್ರನಾದ ಅವನು, ಪ್ರಳಯಕಾಲದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ, ಜೀವಿಗಳ ನಾಶಕಾಲದಲ್ಲಿ, ನಿಂತಿದ್ದ ವಿಸ್ಮಿತನೂ ಉದ್ರೇಕಿತನೂ ಆದ ಆ ವಾನರನನ್ನು ಬಹಳ ಗೌರವದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದನು.
5.47.9
स तस्य वेगं च कपेर्महात्मनः
पराक्रमं चारिषु रावणात्मजः।
विचारयन् स्वं च बलं महाबलो
युगक्षये सूर्य इवाभिवर्धत ॥ ५.४७.९ ॥
ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಕಪಿಯ ವೇಗ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಹಾಗೂ ಶತ್ರುಗಳ ನಡುವೆ ತನ್ನ ಬಲವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಾ, ರಾವಣನ ಆ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಪುತ್ರನು ಯುಗಾಂತ್ಯದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಚಂಡನಾಗಿ ಬೆಳೆದನು.
5.47.10
स जातमन्युः प्रसमीक्ष्य विक्रमं
स्थितः स्थिरः संयति दुर्निवारणम्।
समाहितात्मा हनुमन्तमाहवे
प्रचोदयामास शितैः शरैस्त्रिभिः ॥ ५.४७.१० ॥
ಕೋಪಗೊಂಡು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತಡೆಯಲಾಗದ ಆ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ, ಸ್ಥಿರನಾಗಿ ನಿಂತು, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತನಾಗಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಮೂರು ಹರಿತವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮುಂದೆ ತಳ್ಳಿದನು.
5.47.11
ततः कपिं तं प्रसमीक्ष्य गर्वितं
जितश्रमं शत्रुपराजयोचितम्।
अवैक्षताक्षः समुदीर्णमानसं
सबाणपाणिः प्रगृहीतकार्मुकः ॥ ५.४७.११ ॥
ಆಗ ಅವನು ಆಯಾಸ ಕಳೆದು, ಶತ್ರುವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಯೋಗ್ಯನಾದ ಆ ಗರ್ವಿತ ವಾನರನನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿದನು. ಬಾಣವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ, ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಕೆರಳಿದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದನು.
5.47.12
स हेमनिष्काङ्गदचारुकुण्डलः
समाससादाशुपराक्रमः कपिम्।
तयोर्बभूवाप्रतिमः समागमः
सुरासुराणामपि सम्भ्रमप्रदः ॥ ५.४७.१२ ॥
ಚಿನ್ನದ ಹಾರ, ಭುಜಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಕುಂಡಲಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾದ ಅವನು ವೇಗದ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಆ ವಾನರನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದನು. ಅವರಿಬ್ಬರ ಆ ಕಾಳಗ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು; ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಅಸುರರನ್ನೂ ಕಳವಳಗೊಳಿಸಿತು.
5.47.13
ररास भूमिर्न तताप भानुमान्
ववौ न वायुः प्रचचाल चाचलः।
कपेः कुमारस्य च वीर्यसंयुगं
ननाद च द्यौरुदधिश्च चुक्षुभे ॥ ५.४७.१३ ॥
ಭೂಮಿ ಗರ್ಜಿಸಿತು; ಸೂರ್ಯ ಬಿಸಿ ನೀಡಲಿಲ್ಲ; ಗಾಳಿ ಬೀಸಲಿಲ್ಲ; ಪರ್ವತವೂ ಚಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ವಾನರ ಮತ್ತು ರಾಜಕುಮಾರನ ಪರಾಕ್ರಮದ ಕಾಳಗ ಆಕಾಶವನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು; ಸಮುದ್ರ ಕ್ಷೋಭೆಗೊಂಡಿತು.
5.47.14
स तस्य वीरः सुमुखान् पतत्रिणः
सुवर्णपुङ्खान् सविषानिवोरगान्।
समाधिसंयोगविमोक्षतत्त्ववि-
च्छरानथ त्रीन् कपिमूर्ध्न्यताडयत् ॥ ५.४७.१४ ॥
ಆ ವೀರನು ಸುಂದರ ಮುಖ, ಚಿನ್ನದ ರೆಕ್ಕೆಗಳ, ವಿಷಸರ್ಪಗಳಂತಹ ಮೂರು ಬಾಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ವಾನರನ ತಲೆಗೆ ಹೊಡೆದನು; ಏಕಾಗ್ರತೆ, ಸಂಯೋಗ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆಯ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತವನು ಅವನು.
5.47.15
स तैः शरैर्मूर्ध्नि समं निपातितैः
क्षरन्नसृग्दिग्धविवृत्तनेत्रः।
नवोदितादित्यनिभः शरांशुमान्
व्यराजतादित्य इवांशुमालिकः ॥ ५.४७.१५ ॥
ಆ ಬಾಣಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ತಲೆಗೆ ಬಡಿದಾಗ, ರಕ್ತ ಸುರಿಯುತ್ತಾ, ಅರಳಿದ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಉದಯಿಸಿದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಅವನು ಹೊಳೆದನು; ಕಿರಣಮಾಲೆ ಧರಿಸಿದ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು.
5.47.16
ततः प्लवङ्गाधिपमन्त्रिसत्तमः
समीक्ष्य तं राजवरात्मजं रणे।
उदग्रचित्रायुधचित्रकार्मुकं
जहर्ष चापूर्यत चाहवोन्मुखः ॥ ५.४७.१६ ॥
ಆಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಜಕುಮಾರನನ್ನು, ಎತ್ತರದ ವಿಚಿತ್ರ ಆಯುಧಗಳು ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ರ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಹೊಂದಿದವನಾಗಿ ನೋಡಿ, ವಾನರಾಧಿಪತಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಂತ್ರಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು; ಯುದ್ಧೋತ್ಸುಕನಾಗಿ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ತುಂಬಿದನು.
5.47.17
स मन्दराग्रस्थ इवांशुमाली
विवृद्धकोपो बलवीर्यसंवृतः।
कुमारमक्षं सबलं सवाहनं
ददाह नेत्राग्निमरीचिभिस्तदा ॥ ५.४७.१७ ॥
ಮಂದರ ಪರ್ವತದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಸೂರ್ಯನಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿದ ಕೋಪ ಮತ್ತು ಬಲವೀರ್ಯಗಳಿಂದ ಆವೃತನಾದ ಅಕ್ಷನು ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳ ಅಗ್ನಿಕಿರಣಗಳಿಂದ ರಾಜಕುಮಾರನನ್ನು, ಸೇನೆ ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಗ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದನು.
5.47.18
ततः स बाणासनशक्रकार्मुकः
शरप्रवर्षो युधि राक्षसाम्बुदः।
शरान् मुमोचाशु हरीश्वराचले
बलाहको वृष्टिमिवाचलोत्तमे ॥ ५.४७.१८ ॥
ಆಗ ಇಂದ್ರಧನುಸ್ಸಿನಂತಹ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಹಿಡಿದ ಆ ರಾಕ್ಷಸ ಮೇಘನು ಬಾಣಗಳ ಮಳೆ ಸುರಿಸುತ್ತಾ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಾನರಾಧೀಶ್ವರನೆಂಬ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಬೇಗನೆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು; ಮೇಘವು ಉತ್ತಮ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಮಳೆ ಸುರಿಸುವಂತೆ.
5.47.19
कपिस्ततस्तं रणचण्डविक्रमं
प्रवृद्धतेजोबलवीर्यसायकम्।
कुमारमक्षं प्रसमीक्ष्य संयुगे
ननाद हर्षाद् घनतुल्यनिःस्वनः ॥ ५.४७.१९ ॥
ಆಗ ಆ ವಾನರನು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಯಂಕರ ಪರಾಕ್ರಮವುಳ್ಳ, ತೇಜಸ್ಸು-ಬಲ-ವೀರ್ಯಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿದ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಆ ರಾಜಕುಮಾರ ಅಕ್ಷನನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮೇಘದಂತೆ ಗರ್ಜಿಸಿದನು.
5.47.20
स बालभावाद् युधि वीर्यदर्पितः
प्रवृद्धमन्युः क्षतजोपमेक्षणः।
समाससादाप्रतिमं रणे कपिं
गजो महाकूपमिवावृतं तृणैः ॥ ५.४७.२० ॥
ಆ ಅಕ್ಷನು ಯೌವನದಿಂದ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಗರ್ವಿತನಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚಿದ ಕ್ರೋಧದಿಂದ, ರಕ್ತದಂತೆ ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮನಾದ ಆ ವಾನರನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದನು; ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ದೊಡ್ಡ ಬಾವಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುವ ಆನೆಯಂತೆ.
5.47.21
स तेन बाणैः प्रसभं निपातितै-
श्चकार नादं घननादनिःस्वनः।
समुत्सहेनाशु नभः समारुजन्
भुजोरुविक्षेपणघोरदर्शनः ॥ ५.४७.२१ ॥
ಅವನು ಆ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಮೇಘಗರ್ಜನೆಯಂತಹ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಗರ್ಜಿಸಿದನು. ಬಾಹು ಮತ್ತು ತೊಡೆಗಳನ್ನು ಬೀಸುತ್ತಾ ಭೀಕರ ರೂಪದಿಂದ, ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನು ಸೀಳುತ್ತಾ ವೇಗವಾಗಿ ಮೇಲೆದ್ದನು.
5.47.22
तमुत्पतन्तं समभिद्रवद् बली
स राक्षसानां प्रवरः प्रतापवान्।
रथी रथश्रेष्ठतरः किरन् शरैः
पयोधरः शैलमिवाश्मवृष्टिभिः ॥ ५.४७.२२ ॥
ಮೇಲೆದ್ದು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಅವನ ಮೇಲೆ ಬಲಶಾಲಿ, ಪರಾಕ್ರಮಿ, ರಾಕ್ಷಸರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ರಥಯೋಧರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮನಾದ ರಥಿಕನು ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಗರೆಯುತ್ತಾ ಧಾವಿಸಿದನು; ಮೇಘವು ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಮಳೆ ಸುರಿಸುವಂತೆ.
5.47.23
स ताञ्छरांस्तस्य हरिर्विमोक्षयं-
श्चचार वीरः पथि वायुसेविते।
शरान्तरे मारुतवद् विनिष्पतन्
मनोजवः संयति भीमविक्रमः ॥ ५.४७.२३ ॥
ಆ ವೀರ ಹರಿ ಅವನ ಆ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಝಾಡಿಸುತ್ತಾ, ಗಾಳಿ ಬೀಸುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು. ಬಾಣಗಳ ನಡುವೆ ಗಾಳಿಯಂತೆ ನುಗ್ಗುತ್ತಾ, ಮನಸ್ಸಿನ ವೇಗದಿಂದ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭೀಕರ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ.
5.47.24
तमात्तबाणासनमाहवोन्मुखं
खमास्तृणन्तं विविधैः शरोत्तमैः।
अवैक्षताक्षं बहुमानचक्षुषा
जगाम चिन्तां स च मारुतात्मजः ॥ ५.४७.२४ ॥
ಬಿಲ್ಲುಬಾಣ ಹಿಡಿದು, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ, ವಿವಿಧ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು, ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದ ವಾಯುಪುತ್ರನು ಚಿಂತೆಗೆ ಒಳಗಾದನು.
5.47.25
ततः शरैर्भिन्नभुजान्तरः कपिः
कुमारवर्येण महात्मना नदन्।
महाभुजः कर्मविशेषतत्त्वविद्
विचिन्तयामास रणे पराक्रमम् ॥ ५.४७.२५ ॥
ಆಗ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಎದೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡ ಆ ಕಪಿ, ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯುವರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ, ಮಹಾಬಾಹುವಾಗಿ, ವಿಶೇಷ ಕರ್ಮಗಳ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತವನಾಗಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಚಿಂತಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದನು.
5.47.26
अबालवद् बालदिवाकरप्रभः
करोत्ययं कर्म महन्महाबलः।
न चास्य सर्वाहवकर्मशालिनः
प्रमापणे मे मतिरत्र जायते ॥ ५.४७.२६ ॥
ಇವನು ಬಾಲಕನಂತಿಲ್ಲ; ಉದಯ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನು, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ, ಮಹತ್ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಯುದ್ಧಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನಾದ ಇವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ವಿಚಾರ ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಉದಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.
5.47.27
अयं महात्मा च महांश्च वीर्यतः
समाहितश्चातिसहश्च संयुगे।
असंशयं कर्मगुणोदयादयं
सनागयक्षैर्मुनिभिश्च पूजितः ॥ ५.४७.२७ ॥
ಇವನು ಮಹಾತ್ಮ; ಪರಾಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಚಿತ್ತನು, ಅತ್ಯಂತ ಸಹನಶೀಲನು. ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ, ತನ್ನ ಕರ್ಮಗುಣಗಳ ಉದಯದಿಂದ ಇವನು ನಾಗರು, ಯಕ್ಷರು, ಮುನಿಗಳಿಂದಲೂ ಪೂಜಿತನು.
5.47.28
पराक्रमोत्साहविवृद्धमानसः-
समीक्षते मां प्रमुखोऽग्रतः स्थितः।
पराक्रमो ह्यस्य मनांसि कम्पयेत्
सुरासुराणामपि शीघ्रकारिणः ॥ ५.४७.२८ ॥
ಪರಾಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಬೆಳೆದ ಮನಸ್ಸಿನವನಾಗಿ, ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಇವನು ನನ್ನನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಇವನ ಪರಾಕ್ರಮ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ದೇವತೆಗಳ ಮತ್ತು ಅಸುರರ ಮನಸ್ಸನ್ನೂ ನಡುಗಿಸಬಲ್ಲದು.
5.47.29
न खल्वयं नाभिभवेदुपेक्षितः
पराक्रमो ह्यस्य रणे विवर्धते।
प्रमापणं ह्यस्य ममाद्य रोचते
न वर्धमानोऽग्निरुपेक्षितुं क्षमः ॥ ५.४७.२९ ॥
ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರೂ ಇವನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಸೋಲುವುದಿಲ್ಲ; ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇವನ ಪರಾಕ್ರಮ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇಂದು ಇವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದೇ ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗದು.
5.47.30
स्वकर्मयोगं च विधाय वीर्यवान्।
चकार वेगं तु महाबलस्तदा
मतिं च चक्रेऽस्य वधे तदानीम् ॥ ५.४७.३० ॥
ತನ್ನ ಕರ್ಮಯೋಗವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಪರಾಕ್ರಮಿ, ಮಹಾಬಲಶಾಲಿಯು ಆಗ ವೇಗವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು; ಆಗಲೇ ಇವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನೂ ಮಾಡಿದನು.
5.47.31
स तस्य तानष्ट वरान् महाहयान्
समाहितान् भारसहान् विवर्तने।
जघान वीरः पथि वायुसेविते
तलप्रहारैः पवनात्मजः कपिः ॥ ५.४७.३१ ॥
ಆ ಎಂಟು ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ, ಭಾರ ಹೊರಬಲ್ಲ ಮಹಾಶ್ವಗಳನ್ನು, ವಾಯು ಸೇವಿಸುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ವಾಯುಪುತ್ರನಾದ ವೀರ ಕಪಿ ಅಂಗೈ ಹೊಡೆತಗಳಿಂದ ಕೊಂದನು.
5.47.32
ततस्तलेनाभिहतो महारथः
स तस्य पिङ्गाधिपमन्त्रिनिर्जितः।
स भग्ननीडः परिवृत्तकूबरः
पपात भूमौ हतवाजिरम्बरात् ॥ ५.४७.३२ ॥
ಆಗ ಅಂಗೈ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಮಹಾರಥನು, ಪಿಂಗಾಧಿಪನ ಮಂತ್ರಿಯಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು, ಮುರಿದ ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ತಿರುಗಿದ ಕೂಬರದೊಂದಿಗೆ, ಕುದುರೆಗಳು ಸತ್ತು ಆಕಾಶದಿಂದ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು.
5.47.33
स तं परित्यज्य महारथो रथं
सकार्मुकः खड्गधरः खमुत्पतन्।
ततोऽभियोगादृषिरुग्रवीर्यवान्
विहाय देहं मरुतामिवालयम् ॥ ५.४७.३३ ॥
ಆ ಮಹಾರಥನು ಆ ರಥವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಬಿಲ್ಲು ಖಡ್ಗ ಹಿಡಿದು ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರಿದನು. ಆಗ ಉಗ್ರ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಆ ಋಷಿ, ಆಕ್ರಮಣದಿಂದ, ಮರುತ್ತುಗಳ ನೆಲೆಯಂತೆ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು.
5.47.34
कपिस्ततस्तं विचरन्तमम्बरे
पतत्त्रिराजानिलसिद्धसेविते।
समेत्य तं मारुतवेगविक्रमः
क्रमेण जग्राह च पादयोर्दृढम् ॥ ५.४७.३४ ॥
ಆಗ ಆ ಕಪಿ, ವಾಯುವೇಗ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ, ಗರುಡ, ವಾಯು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧರು ಸೇವಿಸುವ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವನ ಬಳಿ ಬಂದು, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅವನ ಎರಡು ಪಾದಗಳನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡನು.
5.47.35
स तं समाविध्य सहस्रशः कपि-
र्महोरगं गृह्य इवाण्डजेश्वरः।
मुमोच वेगात् पितृतुल्यविक्रमो
महीतले संयति वानरोत्तमः ॥ ५.४७.३५ ॥
ಗರುಡನು ಮಹಾಸರ್ಪವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸಾವಿರ ಬಾರಿ ತಿರುಗಿಸಿ ವೇಗದಿಂದ ಬಿಡುವಂತೆ, ತಂದೆಗೆ ಸಮಾನ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಆ ವಾನರೋತ್ತಮನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಸಾವಿರ ಬಾರಿ ತಿರುಗಿಸಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ವೇಗದಿಂದ ಬಿಸಾಡಿದನು.
5.47.36
स भग्नबाहूरुकटीपयोधरः
क्षरन्नसृङ्निर्मथितास्थिलोचनः।
सम्भिन्नसंधिः प्रविकीर्णबन्धनो
हतः क्षितौ वायुसुतेन राक्षसः ॥ ५.४७.३६ ॥
ವಾಯುಪುತ್ರನು ತೋಳು, ತೊಡೆ, ಸೊಂಟ, ಎದೆ ಮುರಿದು, ರಕ್ತ ಸುರಿಸುತ್ತ, ಎಲುಬು ಕಣ್ಣು ಜಜ್ಜಿದ, ಕೀಲು ಒಡೆದ, ಬಂಧನ ಚದುರಿದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕೊಂದನು.
5.47.37
महाकपिर्भूमितले निपीड्य तं
चकार रक्षोऽधिपतेर्महद्भयम्।
महर्षिभिश्चक्रचरैः समागतैः
समेत्य भूतैश्च सयक्षपन्नगैः।
सुरैश्च सेन्द्रैर्भृशजातविस्मयै-
र्हते कुमारे स कपिर्निरीक्षितः ॥ ५.४७.३७ ॥
ಆ ಮಹಾಕಪಿ ಅವನನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಅದುಮಿ ರಾಕ್ಷಸರಾಜನಿಗೆ ಮಹಾ ಭಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದನು. ಕುಮಾರನು ಹತನಾದಾಗ, ಮಹರ್ಷಿಗಳು, ಆಕಾಶಚಾರಿಗಳು, ಭೂತಗಳು, ಯಕ್ಷರು, ನಾಗರು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನೊಡನೆ ಸೇರಿ ಅತಿ ವಿಸ್ಮಯದಿಂದ ಆ ವಾನರನನ್ನು ನೋಡಿದರು.
5.47.38
निहत्य तं वज्रिसुतोपमं रणे
कुमारमक्षं क्षतजोपमेक्षणम्।
तदेव वीरोऽभिजगाम तोरणं
कृतक्षणः काल इव प्रजाक्षये ॥ ५.४७.३८ ॥
ರಣದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಪುತ್ರನಂತಿದ್ದ, ರಕ್ತದಂತಹ ಕಣ್ಣಿನ ಕುಮಾರ ಅಕ್ಷನನ್ನು ಕೊಂದ ಬಳಿಕ, ಆ ವೀರನು ತಕ್ಷಣ ತೋರಣದ ಕಡೆಗೆ ಹೋದನು; ಪ್ರಜೆಗಳ ಲಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕ್ಷಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಕಾಲನಂತೆ.