รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 5.47
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.47.1
सेनापतीन् पञ्च स तु प्रमापितान्
हनूमता सानुचरान् सवाहनान्।
निशम्य राजा समरोद्धतोन्मुखं
कुमारमक्षं प्रसमैक्षताक्षम् ॥ ५.४७.१ ॥
เมื่อพระราชาทรงได้ยินว่าเสนาบดีทั้งห้า พร้อมด้วยบริวารและพาหนะ ถูกหนุมานสังหารแล้ว พระองค์ทรงทอดพระเนตรกุมารอักษะอย่างตั้งพระทัย เขากระหายการรบและดุดัน
5.47.2
स तस्य दृष्ट्यर्पणसम्प्रचोदितः
प्रतापवान् काञ्चनचित्रकार्मुकः।
समुत्पपाताथ सदस्युदीरितो
द्विजातिमुख्यैर्हविषेव पावकः ॥ ५.४७.२ ॥
ถูกพระเนตรของพระราชาเร่งเร้า ผู้มีอานุภาพผู้นั้นถือคันธนูทองลวดลายงดงาม ลุกขึ้นกลางที่ประชุม ดุจไฟพุ่งขึ้นเมื่อบรรดาผู้เกิดสองครั้งที่เป็นประธานเทเครื่องบูชา
5.47.3
ततो महान् बालदिवाकरप्रभं
प्रतप्तजाम्बूनदजालसंततम्।
रथं समास्थाय ययौ स वीर्यवान्
महाहरिं तं प्रति नैर्ऋतर्षभः ॥ ५.४७.३ ॥
จากนั้น ผู้กล้าหาญและทรงพลังผู้นั้น ยืนบนรถศึกใหญ่ที่รุ่งเรืองดุจพระอาทิตย์ยามอรุณ ประดับด้วยตาข่ายทองคำร้อนแดง เหล่านักรบยักษ์รากษสผู้เป็นเลิศ ขับรถออกไปต่อสู้กับวานรใหญ่ผู้นั้น
5.47.4
ततस्तपःसंग्रहसंचयार्जितं
प्रतप्तजाम्बूनदजालचित्रितम्।
पताकिनं रत्नविभूषितध्वजं
मनोजवाष्टाश्ववरैः सुयोजितम् ॥ ५.४७.४ ॥
รถศึกนั้นได้มาด้วยการสะสมบำเพ็ญตบะ ประดับด้วยตาข่ายทองคำร้อนแดง มีธงปลิวไสว ยอดธงประดับด้วยอัญมณี เร็วดุจความคิด และเทียมด้วยม้าชั้นเลิศแปดตัวอย่างดี
5.47.5
सुरासुराधृष्यमसङ्गचारिणं
तडित्प्रभं व्योमचरं समाहितम्।
सतूणमष्टासिनिबद्धबन्धुरं
यथाक्रमावेशितशक्तितोमरम् ॥ ५.४७.५ ॥
ไม่มีเทพหรืออสูรใดต้านทานได้ เคลื่อนไปโดยไม่มีสิ่งขัดขวาง สว่างดุจสายฟ้า แล่นไปในท้องฟ้า มีระเบียบเรียบร้อย ประดับด้วยกระบอกลูกศรและดาบแปดเล่มผูกไว้อย่างงดงาม มีหอกและทวนวางเรียงตามลำดับ
5.47.6
विराजमानं प्रतिपूर्णवस्तुना
सहेमदाम्ना शशिसूर्यवर्चसा।
दिवाकराभं रथमास्थितस्ततः
स निर्जगामामरतुल्यविक्रमः ॥ ५.४७.६ ॥
เขาขึ้นยืนบนรถศึกที่เปล่งประกายดุจพระอาทิตย์ ประดับครบครันและผูกด้วยพวงมาลัยทองคำ ส่องแสงดุจจันทร์และอาทิตย์ แล้วจึงออกเดินทาง มีพลานุภาพเทียบเท่าเทวดา
5.47.7
स पूरयन् खं च महीं च साचलां
तुरङ्गमातङ्गमहारथस्वनैः।
बलैः समेतैः सहतोरणस्थितं
समर्थमासीनमुपागमत् कपिम् ॥ ५.४७.७ ॥
เขาเติมเต็มท้องฟ้าและแผ่นดินพร้อมภูเขาทั้งหลาย ด้วยเสียงม้า ช้าง และรถศึกใหญ่ เขามาถึงวานรที่นั่งเตรียมพร้อมอยู่ที่หน้าประตูค่าย พร้อมด้วยกองทัพที่รวมพลกันอยู่
5.47.8
स तं समासाद्य हरिं हरीक्षणो
युगान्तकालाग्निमिव प्रजाक्षये।
अवस्थितं विस्मितजातसम्भ्रमं
समैक्षताक्षो बहुमानचक्षुषा ॥ ५.४७.८ ॥
เมื่อเข้าไปใกล้วานรผู้มีดวงตาสีทอง เขามองดูด้วยสายตาแห่งความเคารพอย่างยิ่ง ดุจไฟแห่งกาลสิ้นยุคที่ลุกขึ้นเมื่อสรรพสัตว์ถูกทำลาย วานรยืนหยัดอยู่อย่างแน่วแน่ แต่ก็ประหลาดใจและตื่นตระหนก
5.47.9
स तस्य वेगं च कपेर्महात्मनः
पराक्रमं चारिषु रावणात्मजः।
विचारयन् स्वं च बलं महाबलो
युगक्षये सूर्य इवाभिवर्धत ॥ ५.४७.९ ॥
บุตรของราวณะผู้มีพลังมหาศาล ครุ่นคิดถึงความเร็วและความกล้าหาญของวานรผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ และถึงกำลังของตนเองท่ามกลางศัตรู เขาก็ลุกโชนขึ้นดุจดวงอาทิตย์ในปลายยุค
5.47.10
स जातमन्युः प्रसमीक्ष्य विक्रमं
स्थितः स्थिरः संयति दुर्निवारणम्।
समाहितात्मा हनुमन्तमाहवे
प्रचोदयामास शितैः शरैस्त्रिभिः ॥ ५.४७.१० ॥
เขาเกิดความโกรธ เมื่อสังเกตเห็นความกล้าหาญที่ไม่อาจต้านทานได้ เขายืนหยัดมั่นคงในการรบ มีจิตตั้งมั่น แล้วเร่งหนุมานด้วยลูกศรคมสามดอก
5.47.11
ततः कपिं तं प्रसमीक्ष्य गर्वितं
जितश्रमं शत्रुपराजयोचितम्।
अवैक्षताक्षः समुदीर्णमानसं
सबाणपाणिः प्रगृहीतकार्मुकः ॥ ५.४७.११ ॥
จากนั้นเขามองดูวานรผู้ภาคภูมิใจนั้นอย่างพินิจ ผู้ซึ่งหายเหนื่อยแล้วและเหมาะที่จะเอาชนะศัตรู เขาถือลูกศรในมือ จับคันธนูไว้มั่น มองดูด้วยดวงตาที่จิตใจพลุ่งพล่านขึ้น
5.47.12
स हेमनिष्काङ्गदचारुकुण्डलः
समाससादाशुपराक्रमः कपिम्।
तयोर्बभूवाप्रतिमः समागमः
सुरासुराणामपि सम्भ्रमप्रदः ॥ ५.४७.१२ ॥
เขาประดับด้วยสร้อยคอทอง กำไลแขน และตุ้มหูอันงดงาม รีบเข้าไปหาวานร การพบกันของทั้งสองไม่มีใครเทียบได้ ก่อให้เกิดความตื่นตระหนกแม้ในหมู่เทพและอสูร
5.47.13
ररास भूमिर्न तताप भानुमान्
ववौ न वायुः प्रचचाल चाचलः।
कपेः कुमारस्य च वीर्यसंयुगं
ननाद च द्यौरुदधिश्च चुक्षुभे ॥ ५.४७.१३ ॥
แผ่นดินคำรามก้อง ดวงอาทิตย์ไม่ร้อนแรง ลมไม่พัด ภูเขาไม่สะเทือน ท้องฟ้าก้องกังวานด้วยการต่อสู้ด้วยวีรยิ่งระหว่างวานรกับกุมาร และมหาสมุทรก็ปั่นป่วน
5.47.14
स तस्य वीरः सुमुखान् पतत्रिणः
सुवर्णपुङ्खान् सविषानिवोरगान्।
समाधिसंयोगविमोक्षतत्त्ववि-
च्छरानथ त्रीन् कपिमूर्ध्न्यताडयत् ॥ ५.४७.१४ ॥
วีรบุรุษผู้นั้นรู้หลักแห่งสมาธิ การประสาน และการปลดปล่อย จึงยิงลูกศรสามดอกใส่ศีรษะวานร ลูกศรหน้าคมงาม มีขนปีกทอง ดุจงูพิษ
5.47.15
स तैः शरैर्मूर्ध्नि समं निपातितैः
क्षरन्नसृग्दिग्धविवृत्तनेत्रः।
नवोदितादित्यनिभः शरांशुमान्
व्यराजतादित्य इवांशुमालिकः ॥ ५.४७.१५ ॥
เมื่อลูกศรเหล่านั้นปักที่ศีรษะพร้อมกัน เลือดไหลหยด ดวงตาเบิกกว้าง เขาจึงส่องแสงดุจดวงอาทิตย์ที่เพิ่งขึ้น ดุจดวงอาทิตย์ที่ประดับด้วยรัศมีดั่งพวงมาลัย
5.47.16
ततः प्लवङ्गाधिपमन्त्रिसत्तमः
समीक्ष्य तं राजवरात्मजं रणे।
उदग्रचित्रायुधचित्रकार्मुकं
जहर्ष चापूर्यत चाहवोन्मुखः ॥ ५.४७.१६ ॥
จากนั้น เสนาบดีผู้ประเสริฐที่สุดของจอมวานรเห็นกุมารแห่งกษัตริย์ผู้นั้นในสนามรบ มีอาวุธและธนูหลากสีอันสูงส่ง ก็เกิดความยินดี และด้วยความพร้อมที่จะรบ จึงเต็มไปด้วยพลังใจ
5.47.17
स मन्दराग्रस्थ इवांशुमाली
विवृद्धकोपो बलवीर्यसंवृतः।
कुमारमक्षं सबलं सवाहनं
ददाह नेत्राग्निमरीचिभिस्तदा ॥ ५.४७.१७ ॥
เขาดุจพระอาทิตย์ยืนอยู่บนยอดเขามันทระ โกรธเกรี้ยวยิ่งนัก ถูกล้อมด้วยกำลังและความกล้า แล้วเผาทำลายกุมารอักษะพร้อมด้วยกองทัพและพาหนะ ด้วยรัศมีแห่งไฟจากดวงตาของตน
5.47.18
ततः स बाणासनशक्रकार्मुकः
शरप्रवर्षो युधि राक्षसाम्बुदः।
शरान् मुमोचाशु हरीश्वराचले
बलाहको वृष्टिमिवाचलोत्तमे ॥ ५.४७.१८ ॥
จากนั้นเขา ผู้มีคันธนูดุจคันธนูของพระอินทร์ เป็นเมฆแห่งรากษสที่โปรยห่าลูกศรในสนามรบ รีบยิงลูกศรใส่จอมวานรที่เป็นดั่งภูเขา ดุจเมฆโปรยฝนลงบนยอดเขาอันงดงาม
5.47.19
कपिस्ततस्तं रणचण्डविक्रमं
प्रवृद्धतेजोबलवीर्यसायकम्।
कुमारमक्षं प्रसमीक्ष्य संयुगे
ननाद हर्षाद् घनतुल्यनिःस्वनः ॥ ५.४७.१९ ॥
ฝ่ายวานร เมื่อเห็นกุมารอักษะผู้มีความกล้าดุดันในการรบ ซึ่งลูกศรเต็มไปด้วยรัศมี กำลัง และความกล้า ก็คำรามด้วยความยินดี เสียงดังดุจเมฆฝน
5.47.20
स बालभावाद् युधि वीर्यदर्पितः
प्रवृद्धमन्युः क्षतजोपमेक्षणः।
समाससादाप्रतिमं रणे कपिं
गजो महाकूपमिवावृतं तृणैः ॥ ५.४७.२० ॥
ด้วยความภาคภูมิในความกล้าเพราะความเป็นหนุ่ม ความโกรธของเขาพลุ่งพล่านยิ่งขึ้น ดวงตาแดงดุจเลือด อักษะเข้าหาวานรผู้ไม่มีใครเทียบได้ในการรบ ดุจช้างที่เข้าไปใกล้บ่อน้ำใหญ่ที่ปกคลุมด้วยหญ้า
5.47.21
स तेन बाणैः प्रसभं निपातितै-
श्चकार नादं घननादनिःस्वनः।
समुत्सहेनाशु नभः समारुजन्
भुजोरुविक्षेपणघोरदर्शनः ॥ ५.४७.२१ ॥
เขาถูกลูกศรเหล่านั้นยิงลงอย่างรุนแรง จึงคำรามด้วยเสียงดังดุจฟ้าร้อง เหวี่ยงแขนและขา น่าสะพรึงกลัวยิ่งนัก เขาผงกลุกขึ้นอย่างกระหายและรวดเร็ว ฉีกท้องฟ้าให้แหวกออก
5.47.22
तमुत्पतन्तं समभिद्रवद् बली
स राक्षसानां प्रवरः प्रतापवान्।
रथी रथश्रेष्ठतरः किरन् शरैः
पयोधरः शैलमिवाश्मवृष्टिभिः ॥ ५.४७.२२ ॥
ราชาแห่งยักษ์ผู้ทรงพลัง ผู้กล้าหาญและเป็นผู้ทรงอานุภาพยิ่งแห่งหมู่รากษส ผู้เป็นนักรบรถศึกที่เลิศยิ่งกว่าผู้ใด ขับรถรบบุกเข้าหาเขาที่กำลังลอยขึ้น พลางระดมลูกศรลงมาดุจเมฆฝนที่ถล่มก้อนหินลงบนภูเขา
5.47.23
स ताञ्छरांस्तस्य हरिर्विमोक्षयं-
श्चचार वीरः पथि वायुसेविते।
शरान्तरे मारुतवद् विनिष्पतन्
मनोजवः संयति भीमविक्रमः ॥ ५.४७.२३ ॥
วานรผู้กล้าหาญนั้นปัดลูกศรของเขาออกไป แล้วเคลื่อนไหวไปมาบนทางที่สายลมพัดผ่าน พุ่งทะยานแทรกผ่านลูกศรดุจลม เร็วดังความคิด มีวิกรมอันน่าสะพรึงในการรบ
5.47.24
तमात्तबाणासनमाहवोन्मुखं
खमास्तृणन्तं विविधैः शरोत्तमैः।
अवैक्षताक्षं बहुमानचक्षुषा
जगाम चिन्तां स च मारुतात्मजः ॥ ५.४७.२४ ॥
เขาเห็นอีกฝ่ายถือคันศรและลูกศรในมือ พร้อมรบ ปกคลุมท้องฟ้าด้วยลูกศรชั้นเลิศนานาชนิด บุตรแห่งวายุจึงมองเขาด้วยสายตาที่เคารพอย่างยิ่ง แล้วก็ครุ่นคิดขึ้นมา
5.47.25
ततः शरैर्भिन्नभुजान्तरः कपिः
कुमारवर्येण महात्मना नदन्।
महाभुजः कर्मविशेषतत्त्वविद्
विचिन्तयामास रणे पराक्रमम् ॥ ५.४७.२५ ॥
ลำตัวระหว่างแขนของวานรถูกลูกศรแทงทะลุ เขาคำรามตอบกุมารผู้ประเสริฐและยิ่งใหญ่ ผู้มีแขนใหญ่ ผู้รู้ถึงสาระของการกระทำพิเศษ แล้วเริ่มไตร่ตรองถึงความกล้าหาญของตนในสนามรบ
5.47.26
अबालवद् बालदिवाकरप्रभः
करोत्ययं कर्म महन्महाबलः।
न चास्य सर्वाहवकर्मशालिनः
प्रमापणे मे मतिरत्र जायते ॥ ५.४७.२६ ॥
ผู้นี้ไม่ใช่เด็กธรรมดา รุ่งโรจน์ดั่งดวงอาทิตย์ยามอรุณ มีกำลังมหาศาล กระทำการอันยิ่งใหญ่ ในใจของข้าไม่เกิดความคิดที่จะสังหารผู้ชำนาญในการรบทุกประการนี้เลย
5.47.27
अयं महात्मा च महांश्च वीर्यतः
समाहितश्चातिसहश्च संयुगे।
असंशयं कर्मगुणोदयादयं
सनागयक्षैर्मुनिभिश्च पूजितः ॥ ५.४७.२७ ॥
ผู้นี้มีจิตใจยิ่งใหญ่และมีความกล้าหาญมาก มั่นคงและอดทนที่สุดในการรบ โดยไม่ต้องสงสัยเลย เพราะความเจริญของคุณความดีแห่งการกระทำ ผู้นี้จึงได้รับการเคารพบูชาแม้จากพวกนาค ยักษ์ และฤๅษีทั้งหลาย
5.47.28
पराक्रमोत्साहविवृद्धमानसः-
समीक्षते मां प्रमुखोऽग्रतः स्थितः।
पराक्रमो ह्यस्य मनांसि कम्पयेत्
सुरासुराणामपि शीघ्रकारिणः ॥ ५.४७.२८ ॥
ด้วยจิตใจที่พอกพูนขึ้นด้วยความกล้าหาญและกำลังใจ เขายืนอยู่เบื้องหน้าและจ้องมองข้า ความกล้าหาญของเขาย่อมทำให้จิตใจแม้ของเทพและอสูรผู้เคลื่อนไหวรวดเร็วสั่นสะท้านได้
5.47.29
न खल्वयं नाभिभवेदुपेक्षितः
पराक्रमो ह्यस्य रणे विवर्धते।
प्रमापणं ह्यस्य ममाद्य रोचते
न वर्धमानोऽग्निरुपेक्षितुं क्षमः ॥ ५.४७.२९ ॥
แน่นอน แม้ถูกละเลย ผู้นี้ก็ไม่อาจถูกปราบได้ เพราะความกล้าหาญของเขาเพิ่มพูนขึ้นในการรบ บัดนี้ข้าเห็นว่าการสังหารเขาเป็นสิ่งที่น่ายินดี เพราะไฟที่กำลังลุกโชนไม่อาจถูกมองข้ามได้
5.47.30
स्वकर्मयोगं च विधाय वीर्यवान्।
चकार वेगं तु महाबलस्तदा
मतिं च चक्रेऽस्य वधे तदानीम् ॥ ५.४७.३० ॥
เมื่อยึดมั่นในการกระทำของตนแล้ว ผู้มีวีรยะและกำลังมหาศาลนั้นจึงแสดงความเร็วของตน และในขณะนั้นเองเขาตั้งใจจะสังหารอีกฝ่าย
5.47.31
स तस्य तानष्ट वरान् महाहयान्
समाहितान् भारसहान् विवर्तने।
जघान वीरः पथि वायुसेविते
तलप्रहारैः पवनात्मजः कपिः ॥ ५.४७.३१ ॥
วานรบุตรแห่งวายุผู้กล้าหาญนั้น ใช้ฝ่ามือตีม้าอันประเสริฐแปดตัวของอีกฝ่ายจนล้มลง ม้าเหล่านั้นอยู่ในสภาพพร้อม แข็งแรงและแบกรับภาระได้ ขณะที่กำลังวนไปมาบนทางที่สายลมพัดผ่าน
5.47.32
ततस्तलेनाभिहतो महारथः
स तस्य पिङ्गाधिपमन्त्रिनिर्जितः।
स भग्ननीडः परिवृत्तकूबरः
पपात भूमौ हतवाजिरम्बरात् ॥ ५.४७.३२ ॥
แล้วมหารถีนั้นถูกฝ่ามือของเขาตี และถูกรัฐมนตรีของเจ้าแห่งปิงคะเอาชนะ รถของเขาหักพังและแอกรถหมุนกลับ เขาจึงร่วงจากท้องฟ้าลงสู่พื้นดิน เมื่อม้าทั้งหลายถูกสังหารแล้ว
5.47.33
स तं परित्यज्य महारथो रथं
सकार्मुकः खड्गधरः खमुत्पतन्।
ततोऽभियोगादृषिरुग्रवीर्यवान्
विहाय देहं मरुतामिवालयम् ॥ ५.४७.३३ ॥
มหารถีนั้นทิ้งรถของตนไว้ แล้วกระโดดขึ้นสู่ท้องฟ้า ถือคันศรและดาบ จากนั้นผู้มีอานุภาพรุนแรงและกล้าหาญ เพราะการโจมตี ก็สละร่างของตน ดุจว่าเป็นที่อยู่ของพวกมรุต
5.47.34
कपिस्ततस्तं विचरन्तमम्बरे
पतत्त्रिराजानिलसिद्धसेविते।
समेत्य तं मारुतवेगविक्रमः
क्रमेण जग्राह च पादयोर्दृढम् ॥ ५.४७.३४ ॥
จากนั้นวานรผู้มีวิกรมและความเร็วดุจลม เข้าใกล้อีกฝ่ายที่กำลังล่องลอยอยู่บนท้องฟ้า ซึ่งเป็นที่ที่เจ้าแห่งนกและลมและเหล่าสิทธะเข้าไปมา แล้วค่อยๆ คว้าเท้าทั้งสองของเขาไว้แน่น
5.47.35
स तं समाविध्य सहस्रशः कपि-
र्महोरगं गृह्य इवाण्डजेश्वरः।
मुमोच वेगात् पितृतुल्यविक्रमो
महीतले संयति वानरोत्तमः ॥ ५.४७.३५ ॥
ดุจครุฑ เจ้าแห่งสัตว์ที่เกิดจากไข่ ยึดงูใหญ่ไว้ แล้วหมุนไปนับพันรอบ วานรผู้ประเสริฐที่สุดนั้นมีวิกรมเทียบเท่าบิดา ก็หมุนอีกฝ่ายไปนับพันรอบด้วยความเร็ว แล้วเหวี่ยงลงสู่พื้นดินในสนามรบอย่างแรง
5.47.36
स भग्नबाहूरुकटीपयोधरः
क्षरन्नसृङ्निर्मथितास्थिलोचनः।
सम्भिन्नसंधिः प्रविकीर्णबन्धनो
हतः क्षितौ वायुसुतेन राक्षसः ॥ ५.४७.३६ ॥
รากษสนั้นแขนขา ต้นขา เอวและอกหักเสียหาย โลหิตไหลออกมา กระดูกและดวงตาถูกบดขยี้ ข้อต่อแตกละเอียด เส้นเอ็นกระจัดกระจาย ถูกหนุมานบุตรแห่งวายุสังหารลงบนพื้นดิน
5.47.37
महाकपिर्भूमितले निपीड्य तं
चकार रक्षोऽधिपतेर्महद्भयम्।
महर्षिभिश्चक्रचरैः समागतैः
समेत्य भूतैश्च सयक्षपन्नगैः।
सुरैश्च सेन्द्रैर्भृशजातविस्मयै-
र्हते कुमारे स कपिर्निरीक्षितः ॥ ५.४७.३७ ॥
มหาวานรกดเขาลงบนพื้นดิน ก่อให้เกิดความหวาดกลัวอย่างยิ่งแก่เจ้าแห่งรากษส เมื่อกุมารถูกสังหารแล้ว เหล่ามหาฤๅษี ผู้ท่องไปในอากาศ สรรพสัตว์ ยักษ์และนาคทั้งหลายพากันมารวมตัว พร้อมด้วยเทวดาและพระอินทร์ ต่างตกตะลึงอย่างยิ่งและจ้องมองดูวานรนั้น
5.47.38
निहत्य तं वज्रिसुतोपमं रणे
कुमारमक्षं क्षतजोपमेक्षणम्।
तदेव वीरोऽभिजगाम तोरणं
कृतक्षणः काल इव प्रजाक्षये ॥ ५.४७.३८ ॥
วีรบุรุษสังหารกุมารอักษะในสนามรบแล้ว กุมารผู้เทียบเท่าบุตรของพระอินทร์ มีดวงตาดุจโลหิต แล้วเขาก็มุ่งไปยังซุ้มประตูนั้นทันที ดุจกาลเวลาที่ออกไปเมื่อเลือกเวลาได้แล้ว ในยามที่สรรพชีวิตถูกทำลาย