Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 5.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.58.1
ततस्तस्य गिरेः शृङ्गे महेन्द्रस्य महाबलाः।
हनुमत्प्रमुखाः प्रीतिं हरयो जग्मुरुत्तमाम् ॥ ५.५८.१ ॥
Entonces, en la cima de aquella montaña Mahendra, los poderosos monos encabezados por Hanumān alcanzaron una alegría suprema.
5.58.2
प्रीतिमत्सूपविष्टेषु वानरेषु महात्मसु।
तं ततः प्रतिसंहृष्टः प्रीतियुक्तं महाकपिम् ॥ ५.५८.२ ॥
Mientras los monos de grandes almas se sentaban con alegría, miraron con gran júbilo a aquel gran mono lleno de afecto.
5.58.3
जाम्बवान् कार्यवृत्तान्तमपृच्छदनिलात्मजम्।
कथं दृष्टा त्वया देवी कथं वा तत्र वर्तते ॥ ५.५८.३ ॥
Jāmbavān preguntó al hijo del Viento por el relato de la misión: '¿Cómo viste a la diosa, y cómo está allí?'
5.58.4
तस्यां चापि कथं वृत्तः क्रूरकर्मा दशाननः।
तत्त्वतः सर्वमेतन्नः प्रब्रूहि त्वं महाकपे ॥ ५.५८.४ ॥
¿Y cómo se comportó con ella el de diez cabezas, de obras crueles? Oh gran mono, cuéntanos todo esto con verdad.
5.58.5
सम्मार्गिता कथं देवी किं च सा प्रत्यभाषत।
श्रुतार्थाश्चिन्तयिष्यामो भूयः कार्यविनिश्चयम् ॥ ५.५८.५ ॥
¿Cómo fue hallada la diosa, y qué respondió ella? Habiendo oído el asunto, volveremos a considerar nuestra decisión sobre la misión.
5.58.6
यश्चार्थस्तत्र वक्तव्यो गतैरस्माभिरात्मवान्।
रक्षितव्यं च यत्तत्र तद् भवान् व्याकरोतु नः ॥ ५.५८.६ ॥
Qué asunto debemos decir allí cuando hayamos ido, y qué debe ser protegido allí: que vuestra señoría nos lo explique.
5.58.7
स नियुक्तस्ततस्तेन सम्प्रहृष्टतनूरुहः।
नमस्यन् शिरसा देव्यै सीतायै प्रत्यभाषत ॥ ५.५८.७ ॥
Así instruido por él, con el cabello erizado de alegría, inclinó la cabeza ante la diosa Sītā y respondió.
5.58.8
प्रत्यक्षमेव भवतां महेन्द्राग्रात् खमाप्लुतः।
उदधेर्दक्षिणं पारं काङ्क्षमाणः समाहितः ॥ ५.५८.८ ॥
Ante vuestros mismos ojos me lancé por el cielo desde la cima del Mahendra, deseando alcanzar la orilla sur del océano, con la mente concentrada.
5.58.9
गच्छतश्च हि मे घोरं विघ्नरूपमिवाभवत्।
काञ्चनं शिखरं दिव्यं पश्यामि सुमनोहरम् ॥ ५.५८.९ ॥
Mientras avanzaba, aquello se convirtió en un terrible obstáculo; veo una cima dorada, divina y sumamente hermosa.
5.58.10
स्थितं पन्थानमावृत्य मेने विघ्नं च तं नगम्।
उपसंगम्य तं दिव्यं काञ्चनं नगमुत्तमम् ॥ ५.५८.१० ॥
Consideró aquella montaña, que se alzaba bloqueando el camino, como un obstáculo; luego, acercándose a aquella divina, dorada y excelsa montaña.
5.58.11
कृता मे मनसा बुद्धिर्भेत्तव्योऽयं मयेति च।
प्रहतस्य मया तस्य लाङ्गूलेन महागिरेः ॥ ५.५८.११ ॥
Resolví en mi mente: 'Esto debo quebrarlo yo'; y golpeé aquella gran montaña con mi cola.
5.58.12
शिखरं सूर्यसंकाशं व्यशीर्यत सहस्रधा।
व्यवसायं च तं बुद्ध्वा स होवाच महागिरिः ॥ ५.५८.१२ ॥
Aquella cima semejante al sol se hizo añicos en mil pedazos; y el gran monte, conociendo su determinación, habló.
5.58.13
पुत्रेति मधुरां वाणीं मनः प्रह्लादयन्निव।
पितृव्यं चापि मां विद्धि सखायं मातरिश्वनः ॥ ५.५८.१३ ॥
«Hijo», dijo, como alegrando el corazón con palabras dulces, «sabe que soy el hermano de tu padre y amigo de Mātariśvan.»
5.58.14
मैनाकमिति विख्यातं निवसन्तं महोदधौ।
पक्षवन्तः पुरा पुत्र बभूवुः पर्वतोत्तमाः ॥ ५.५८.१४ ॥
«Hijo, soy conocido como Mainaka, que habito en el gran océano. En tiempos antiguos, las montañas excelsas tenían alas.»
5.58.15
छन्दतः पृथिवीं चेरुर्बाधमानाः समन्ततः।
श्रुत्वा नगानां चरितं महेन्द्रः पाकशासनः ॥ ५.५८.१५ ॥
A su antojo recorrían la tierra por todos lados, causando tormento. Al oír la conducta de las montañas, Mahendra, el castigador de Paka...
5.58.16
वज्रेण भगवान् पक्षौ चिच्छेदैषां सहस्रशः।
अहं तु मोचितस्तस्मात् तव पित्रा महात्मना ॥ ५.५८.१६ ॥
El venerable Indra cortó sus alas por millares con su rayo; pero yo fui librado de ello por tu padre, de alma grandiosa.
5.58.17
मारुतेन तदा वत्स प्रक्षिप्तो वरुणालये।
राघवस्य मया साह्ये वर्तितव्यमरिंदम ॥ ५.५८.१७ ॥
Entonces, querido hijo, fui arrojado por el viento a la morada de Varuṇa, el océano. Oh domador de enemigos, debo actuar en ayuda de Rāghava (Rāma).
5.58.18
रामो धर्मभृतां श्रेष्ठो महेन्द्रसमविक्रमः।
एतच्छ्रुत्वा मया तस्य मैनाकस्य महात्मनः ॥ ५.५८.१८ ॥
Rāma, el mejor de los defensores del dharma, cuyo valor iguala al de Mahendra — habiendo oído esto del magnánimo Mainaka, yo...
5.58.19
कार्यमावेद्य च गिरेरुद्धतं वै मनो मम।
तेन चाहमनुज्ञातो मैनाकेन महात्मना ॥ ५.५८.१९ ॥
Tras declarar la tarea, la mente exaltada de la montaña me impulsó; y con el permiso del magnánimo Mainaka, seguí adelante.
5.58.20
स चाप्यन्तर्हितः शैलो मानुषेण वपुष्मता।
शरीरेण महाशैलः शैलेन च महोदधौ ॥ ५.५८.२० ॥
Aquella montaña también, tomando forma humana, desapareció en el gran océano; aquella gran montaña se ocultó en el mar con su cuerpo, junto con la montaña.
5.58.21
उत्तमं जवमास्थाय शेषमध्वानमास्थितः।
ततोऽहं सुचिरं कालं जवेनाभ्यगमं पथि ॥ ५.५८.२१ ॥
Adoptando una velocidad suprema, avancé por el camino restante; luego, durante mucho tiempo, fui rápidamente por el camino.
5.58.22
ततः पश्याम्यहं देवीं सुरसां नागमातरम्।
समुद्रमध्ये सा देवी वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ५.५८.२२ ॥
Entonces, en medio del océano, vi a la diosa Surasā, madre de las serpientes; y aquella diosa pronunció estas palabras.
5.58.23
मम भक्ष्यः प्रदिष्टस्त्वममरैर्हरिसत्तम।
ततस्त्वां भक्षयिष्यामि विहितस्त्वं हि मे सुरैः ॥ ५.५८.२३ ॥
Oh, mejor de los monos, los dioses te han destinado como mi alimento; por eso te comeré, pues los dioses te han dispuesto para mí.
5.58.24
एवमुक्तः सुरसया प्राञ्जलिः प्रणतः स्थितः।
विवर्णवदनो भूत्वा वाक्यं चेदमुदीरयम् ॥ ५.५८.२४ ॥
Cuando Surasā habló así, me quedé de pie con las palmas juntas, inclinado; y con el rostro pálido pronuncié estas palabras.
5.58.25
रामो दाशरथिः श्रीमान् प्रविष्टो दण्डकावनम्।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा सीतया च परंतपः ॥ ५.५८.२५ ॥
Rāma, hijo de Daśaratha, el glorioso, abrasador de enemigos, entró en el bosque de Daṇḍaka junto con su hermano Lakṣmaṇa y Sītā.
5.58.26
तस्य सीता हृता भार्या रावणेन दुरात्मना।
तस्याः सकाशं दूतोऽहं गमिष्ये रामशासनात् ॥ ५.५८.२६ ॥
Su esposa Sītā fue raptada por el perverso Rāvaṇa. Por orden de Rāma iré a ella como mensajero.
5.58.27
कर्तुमर्हसि रामस्य साहाय्यं विषये सती।
अथवा मैथिलीं दृष्ट्वा रामं चाक्लिष्टकारिणम् ॥ ५.५८.२७ ॥
Oh virtuosa, deberías ayudar a Rāma en esta región. O bien, habiendo visto a Maithilī y a Rāma, el que actúa sin esfuerzo...
5.58.28
आगमिष्यामि ते वक्त्रं सत्यं प्रतिशृणोमि ते।
एवमुक्ता मया सा तु सुरसा कामरूपिणी ॥ ५.५८.२८ ॥
Entraré en tu boca; esto es verdad, te lo prometo. Así hablada por mí, Surasā, la que puede adoptar cualquier forma a voluntad...
5.58.29
अब्रवीन्नातिवर्तेत कश्चिदेष वरो मम।
एवमुक्तः सुरसया दशयोजनमायतः ॥ ५.५८.२९ ॥
Ella dijo: "Que nadie transgreda este mi don." Así interpelado por Surasā, crecí hasta alcanzar diez yojanas de extensión.
5.58.30
ततोऽर्धगुणविस्तारो बभूवाहं क्षणेन तु।
मत्प्रमाणाधिकं चैव व्यादितं तु मुखं तया ॥ ५.५८.३० ॥
Entonces, en un instante, crecí una vez y media su extensión, y ella abrió la boca más que mi propia medida.
5.58.31
तद् दृष्ट्वा व्यादितं त्वास्यं ह्रस्वं ह्यकरवं पुनः।
तस्मिन् मुहूर्ते च पुनर्बभूवाङ्गुष्ठसम्मितः ॥ ५.५८.३१ ॥
Al ver su boca abierta, me hice pequeño al instante; y en ese mismo momento volví a ser del tamaño de un pulgar.
5.58.32
अभिपत्याशु तद्वक्त्रं निर्गतोऽहं ततः क्षणात् ।
अब्रवीत् सुरसा देवी स्वेन रूपेण मां पुनः ॥ ५.५८.३२ ॥
Lanzándome rápidamente dentro de su boca, salí de ella en un instante. Entonces la diosa Surasā, en su propia forma, volvió a hablarme.
5.58.33
अर्थसिद्धौ हरिश्रेष्ठ गच्छ सौम्य यथासुखम्।
समानय च वैदेहीं राघवेण महात्मना ॥ ५.५८.३३ ॥
Que se cumpla tu propósito, mejor de los monos. Ve, amable, como desees, y trae de vuelta a Vaidehī con el magnánimo Rāghava.
5.58.34
सुखी भव महाबाहो प्रीतास्मि तव वानर।
ततोऽहं साधुसाध्वीति सर्वभूतैः प्रशंसितः ॥ ५.५८.३४ ॥
Sé feliz, mono de poderosos brazos; estoy complacida contigo. Entonces todos los seres me alabaron diciendo: '¡Bien hecho, bien hecho!'
5.58.35
ततोऽन्तरिक्षं विपुलं प्लुतोऽहं गरुडो यथा।
छाया मे निगृहीता च न च पश्यामि किंचन ॥ ५.५८.३५ ॥
Entonces me elevé de un salto en el vasto cielo, como Garuḍa; pero mi sombra fue atrapada, y no veía nada.
5.58.36
सोऽहं विगतवेगस्तु दिशो दश विलोकयन्।
न किंचित् तत्र पश्यामि येन मे विहता गतिः ॥ ५.५८.३६ ॥
Habiendo perdido mi impulso, miré en las diez direcciones, pero no vi nada allí que hubiera detenido mi camino.
5.58.37
अथ मे बुद्धिरुत्पन्ना किंनाम गमने मम।
ईदृशो विघ्न उत्पन्नो रूपमत्र न दृश्यते ॥ ५.५८.३७ ॥
Entonces surgió en mí un pensamiento: ¿qué es, pues, este obstáculo que ha surgido en mi camino? Aquí no se ve ninguna forma.
5.58.38
अधोभागे तु मे दृष्टिः शोचतः पतिता तदा।
तत्राद्राक्षमहं भीमां राक्षसीं सलिलेशयाम् ॥ ५.५८.३८ ॥
Mientras me lamentaba, mi mirada cayó entonces hacia abajo, y allí vi a una terrible rākṣasī yacente en el agua.
5.58.39
प्रहस्य च महानादमुक्तोऽहं भीमया तया।
अवस्थितमसम्भ्रान्तमिदं वाक्यमशोभनम् ॥ ५.५८.३९ ॥
Riendo con fuerza, la terrible me habló, a mí, que estaba de pie sin turbarme, estas palabras indecorosas.
5.58.40
क्वासि गन्ता महाकाय क्षुधिताया ममेप्सितः।
भक्षः प्रीणय मे देहं चिरमाहारवर्जितम् ॥ ५.५८.४० ॥
¿Adónde vas, tú de gran cuerpo? Para mí, hambrienta, eres la presa deseada. Sacia mi cuerpo, privado de alimento durante mucho tiempo.
5.58.41
बाढमित्येव तां वाणीं प्रत्यगृह्णामहं ततः।
आस्यप्रमाणादधिकं तस्याः कायमपूरयम् ॥ ५.५८.४१ ॥
Diciendo solamente: «Muy bien», respondí a sus palabras. Luego agrandé mi cuerpo más allá de la medida de su boca y llené su cuerpo.
5.58.42
तस्याश्चास्यं महद् भीमं वर्धते मम भक्षणे।
न तु मां सा नु बुबुधे मम वा विकृतं कृतम् ॥ ५.५८.४२ ॥
Y en su intento de devorarme, su terrible boca enorme seguía creciendo; sin embargo, ella no me percibió, ni notó la transformación que yo había hecho.
5.58.43
ततोऽहं विपुलं रूपं संक्षिप्य निमिषान्तरात्।
तस्या हृदयमादाय प्रपतामि नभःस्थलम् ॥ ५.५८.४३ ॥
Entonces, reduciendo en un instante mi vasta forma, tomé su corazón y me lancé hacia la superficie del cielo.
5.58.44
सा विसृष्टभुजा भीमा पपात लवणाम्भसि।
मया पर्वतसंकाशा निकृत्तहृदया सती ॥ ५.५८.४४ ॥
Aquella terrible, con los brazos sueltos, semejante a una montaña, con el corazón desgarrado por mí, cayó en el agua salada.
5.58.45
शृणोमि खगतानां च वाचः सौम्या महात्मनाम्।
राक्षसी सिंहिका भीमा क्षिप्रं हनुमता हता ॥ ५.५८.४५ ॥
Oigo las palabras de los gentiles magnánimos que se mueven por el cielo: «La terrible rākṣasī Siṃhikā ha sido abatida rápidamente por Hanumān».
5.58.46
तां हत्वा पुनरेवाहं कृत्यमात्ययिकं स्मरन्।
गत्वा च महदध्वानं पश्यामि नगमण्डितम् ॥ ५.५८.४६ ॥
Habiéndola matado, recordando de nuevo mi tarea urgente, y recorriendo una gran distancia, vi la tierra adornada de montañas.
5.58.47
दक्षिणं तीरमुदधेर्लङ्का यत्र गता पुरी।
अस्तं दिनकरे याते रक्षसां निलयं पुरीम् ॥ ५.५८.४७ ॥
La costa meridional del océano, donde se halla la ciudad de Laṅkā; cuando el sol se había puesto, llegué a la ciudad, morada de los rākṣasas.
5.58.48
प्रविष्टोऽहमविज्ञातो रक्षोभिर्भीमविक्रमैः।
तत्र प्रविशतश्चापि कल्पान्तघनसप्रभा ॥ ५.५८.४८ ॥
Sin ser reconocido por los rākṣasas, terribles en valor, entré; y al entrar allí, mi resplandor era como la nube del fin del mundo.
5.58.49
अट्टहासं विमुञ्चन्ती नारी काप्युत्थिता पुरः।
जिघांसन्तीं ततस्तां तु ज्वलदग्निशिरोरुहाम् ॥ ५.५८.४९ ॥
Una mujer, lanzando una carcajada estridente, se alzó ante mí. Entonces, deseando matarme, a aquella de cabellos como fuego ardiente—
5.58.50
सव्यमुष्टिप्रहारेण पराजित्य सुभैरवाम्।
प्रदोषकाले प्रविशं भीतयाहं तयोदितः ॥ ५.५८.५० ॥
Habiéndola vencido con un golpe del puño izquierdo a aquella terrible, entré al caer la tarde; y la asustada me habló—
5.58.51
अहं लङ्कापुरी वीर निर्जिता विक्रमेण ते।
यस्मात् तस्माद् विजेतासि सर्वरक्षांस्यशेषतः ॥ ५.५८.५१ ॥
"¡Oh héroe! Yo soy la ciudad de Laṅkā, conquistada por tu valor; por eso eres el vencedor de todos los rākṣasas, por completo."
5.58.52
तत्राहं सर्वरात्रं तु विचरञ्जनकात्मजाम्।
रावणान्तःपुरगतो न चापश्यं सुमध्यमाम् ॥ ५.५८.५२ ॥
Allí vagué toda la noche buscando a la hija de Janaka; entré en los aposentos interiores de Rāvaṇa, pero no vi a la de cintura esbelta.
5.58.53
ततः सीतामपश्यंस्तु रावणस्य निवेशने।
शोकसागरमासाद्य न पारमुपलक्षये ॥ ५.५८.५३ ॥
Entonces, al no ver a Sītā en la morada de Rāvaṇa, caí en un océano de dolor, y no percibía orilla alguna.
5.58.54
शोचता च मया दृष्टं प्राकारेणाभिसंवृतम्।
काञ्चनेन विकृष्टेन गृहोपवनमुत्तमम् ॥ ५.५८.५४ ॥
Mientras me lamentaba, vi un excelente jardín de la casa, rodeado por un largo muro de oro.
5.58.55
सप्राकारमवप्लुत्य पश्यामि बहुपादपम्।
अशोकवनिकामध्ये शिंशपापादपो महान् ॥ ५.५८.५५ ॥
Saltando desde el muro, vi en medio del bosque de Aśoka, lleno de muchos árboles, un gran árbol śiṃśapā.
5.58.56
तमारुह्य च पश्यामि काञ्चनं कदलीवनम्।
अदूराच्छिंशपावृक्षात् पश्यामि वरवर्णिनीम् ॥ ५.५८.५६ ॥
Subido a aquel árbol, vi un bosque de plátanos dorados, y no lejos del árbol śiṃśapā vi a una mujer de excelente tez.
5.58.57
श्यामां कमलपत्राक्षीमुपवासकृशाननाम्।
तदेकवासःसंवीतां रजोध्वस्तशिरोरुहाम् ॥ ५.५८.५७ ॥
Era de tez oscura, de ojos como pétalos de loto, con el rostro enflaquecido por el ayuno, vestida con una sola prenda, con el cabello enredado por el polvo.
5.58.58
शोकसंतापदीनाङ्गीं सीतां भर्तृहिते स्थिताम्।
राक्षसीभिर्विरूपाभिः क्रूराभिरभिसंवृताम् ॥ ५.५८.५८ ॥
Sītā, con el cuerpo abatido por el dolor y la angustia, permanecía firme en el bien de su esposo, rodeada de rākṣasīs horribles y crueles.
5.58.59
मांसशोणितभक्ष्याभिर्व्याघ्रीभिर्हरिणीं यथा।
सा मया राक्षसीमध्ये तर्ज्यमाना मुहुर्मुहुः ॥ ५.५८.५९ ॥
Como una cierva rodeada de tigresas que se alimentan de carne y sangre, era amenazada una y otra vez entre las rākṣasīs; yo lo vi.
5.58.60
एकवेणीधरा दीना भर्तृचिन्तापरायणा।
भूमिशय्या विवर्णाङ्गी पद्मिनीव हिमागमे ॥ ५.५८.६० ॥
Con una sola trenza, afligida, absorta en pensamientos de su esposo, durmiendo en el suelo, de miembros pálidos, era como una planta de loto al llegar el invierno.
5.58.61
रावणाद् विनिवृत्तार्था मर्तव्ये कृतनिश्चया।
कथंचिन्मृगशावाक्षी तूर्णमासादिता मया ॥ ५.५८.६१ ॥
Habiendo perdido toda esperanza en Rāvaṇa y resuelta a morir, a la de ojos de cervatillo la encontré por fin, rápidamente, de algún modo.
5.58.62
तां दृष्ट्वा तादृशीं नारीं रामपत्नीं यशस्विनीम्।
तत्रैव शिंशपावृक्षे पश्यन्नहमवस्थितः ॥ ५.५८.६२ ॥
Al ver a aquella famosa esposa de Rāma en tal estado, me quedé allí mismo, observando desde el árbol śiṃśapā.
5.58.63
ततो हलहलाशब्दं काञ्चीनूपुरमिश्रितम्।
शृणोम्यधिकगम्भीरं रावणस्य निवेशने ॥ ५.५८.६३ ॥
Entonces oí en la residencia de Rāvaṇa un sonido muy profundo, 'hala-hala', mezclado con el tintineo de cinturones y tobilleras.
5.58.64
ततोऽहं परमोद्विग्नः स्वरूपं प्रत्यसंहरम्।
अहं च शिंशपावृक्षे पक्षीव गहने स्थितः ॥ ५.५८.६४ ॥
Entonces, muy inquieto, recogí mi propia forma, y como un pájaro me quedé escondido en el denso árbol śiṃśapā.
5.58.65
ततो रावणदाराश्च रावणश्च महाबलः।
तं देशमनुसम्प्राप्तो यत्र सीताभवत् स्थिता ॥ ५.५८.६५ ॥
Entonces las mujeres de Rāvaṇa y el poderoso Rāvaṇa llegaron a aquel lugar donde estaba sentada Sītā.
5.58.66
तं दृष्ट्वाथ वरारोहा सीता रक्षोगणेश्वरम्।
संकुच्योरू स्तनौ पीनौ बाहुभ्यां परिरभ्य च ॥ ५.५८.६६ ॥
Al ver al señor de las huestes rākṣasa, la de hermosas caderas Sītā encogió sus muslos y sus senos llenos, y abrazándolos con ambos brazos se contrajo.
5.58.67
वित्रस्तां परमोद्विग्नां वीक्ष्यमाणामितस्ततः।
त्राणं कंचिदपश्यन्तीं वेपमानां तपस्विनीम् ॥ ५.५८.६७ ॥
Viendo a Sītā, aquella asceta, aterrorizada y profundamente turbada, mirando a un lado y a otro, sin hallar protección alguna, temblando.
5.58.68
तामुवाच दशग्रीवः सीतां परमदुःखिताम्।
अवाक्शिराः प्रपतितो बहुमन्यस्व मामिति ॥ ५.५८.६८ ॥
Entonces Rāvaṇa, el de diez cuellos, dijo a Sītā, profundamente afligida: "Con la cabeza inclinada he caído; tenme en consideración."
5.58.69
यदि चेत्त्वं तु मां दर्पान्नाभिनन्दसि गर्विते।
द्विमासानन्तरं सीते पास्यामि रुधिरं तव ॥ ५.५८.६९ ॥
"¡Oh Sītā orgullosa! Si por orgullo no me aceptas, dentro de dos meses beberé tu sangre."
5.58.70
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य रावणस्य दुरात्मनः।
उवाच परमक्रुद्धा सीता वचनमुत्तमम् ॥ ५.५८.७० ॥
Al oír estas palabras del malvado Rāvaṇa, Sītā, muy enfurecida, pronunció estas nobles palabras.
5.58.71
राक्षसाधम रामस्य भार्याममिततेजसः।
इक्ष्वाकुवंशनाथस्य स्नुषां दशरथस्य च ॥ ५.५८.७१ ॥
"¡Oh el más vil de los rākṣasas! Has arrebatado a la esposa de Rāma, de esplendor sin límites, la nuera de Daśaratha, señor del linaje de Ikṣvāku."
5.58.72
अवाच्यं वदतो जिह्वा कथं न पतिता तव।
किंस्विद्वीर्य तवानार्य यो मां भर्तुरसंनिधौ ॥ ५.५८.७२ ॥
"¿Por qué no se te cayó la lengua, tú que dices lo que no debe decirse? ¡Oh innoble! ¿Qué valor es el tuyo, arrebatarme en ausencia de mi esposo?"
5.58.73
अपहृत्यागतः पाप तेनादृष्टो महात्मना।
न त्वं रामस्य सदृशो दास्येऽप्यस्य न युज्यसे ॥ ५.५८.७३ ॥
Malvada, fuiste arrebatada y traída aquí sin que el magnánimo Rāma te viera. No eres igual a Rāma; ni siquiera eres digna de ser su sierva.
5.58.74
अजेयः सत्यवाक् शूरो रणश्लाघी च राघवः।
जानक्या परुषं वाक्यमेवमुक्तो दशाननः ॥ ५.५८.७४ ॥
Rāghava (Rāma) es invencible, veraz, valiente y jactancioso en la batalla. Cuando Jānakī pronunció tales palabras duras, el de diez rostros (Rāvaṇa) respondió así.
5.58.75
जज्वाल सहसा कोपाच्चितास्थ इव पावकः।
विवृत्य नयने क्रूरे मुष्टिमुद्यम्य दक्षिणम् ॥ ५.५८.७५ ॥
Con ira, de repente ardió como fuego sobre una pira funeraria. Abriendo sus ojos crueles, alzó el puño derecho.
5.58.76
मैथिलीं हन्तुमारब्धः स्त्रीभिर्हाहाकृतं तदा।
स्त्रीणां मध्यात् समुत्पत्य तस्य भार्या दुरात्मनः ॥ ५.५८.७६ ॥
Se dispuso a matar a Maithilī (Sītā), y las mujeres clamaron con lamentos. Entonces la esposa de aquel malvado se levantó de entre las mujeres.
5.58.77
वरा मन्दोदरी नाम तया स प्रतिषेधितः।
उक्तश्च मधुरां वाणीं तया स मदनार्दितः ॥ ५.५८.७७ ॥
La excelsa Mandodarī lo contuvo, y él, atormentado por el deseo, fue hablado por ella con dulces palabras.
5.58.78
सीतया तव किं कार्यं महेन्द्रसमविक्रम।
मया सह रमस्वाद्य मद्विशिष्टा न जानकी ॥ ५.५८.७८ ॥
Oh tú, cuyo valor iguala al de Indra, ¿qué necesitas de Sītā? Disfruta conmigo hoy; Jānakī no es superior a mí.
5.58.79
देवगन्धर्वकन्याभिर्यक्षकन्याभिरेव च।
सार्धं प्रभो रमस्वेति सीतया किं करिष्यसि ॥ ५.५८.७९ ॥
Diviértete, oh señor, con las hijas de los dioses, los gandharvas y los yakṣas. ¿Qué tienes que ver con Sītā?
5.58.80
ततस्ताभिः समेताभिर्नारीभिः स महाबलः।
उत्थाप्य सहसा नीतो भवनं स्वं निशाचरः ॥ ५.५८.८० ॥
Entonces aquellas mujeres reunidas levantaron de repente a aquel poderoso nocturno y lo llevaron a su propio palacio.
5.58.81
याते तस्मिन् दशग्रीवे राक्षस्यो विकृताननाः।
सीतां निर्भर्त्सयामासुर्वाक्यैः क्रूरैः सुदारुणैः ॥ ५.५८.८१ ॥
Cuando aquel de diez cuellos se hubo marchado, las rākṣasīs de rostros deformes amenazaron e insultaron a Sītā con palabras crueles y espantosas.
5.58.82
तृणवद् भाषितं तासां गणयामास जानकी।
गर्जितं च तथा तासां सीतां प्राप्य निरर्थकम् ॥ ५.५८.८२ ॥
Jānakī tuvo sus palabras por menos que una brizna de hierba, y sus rugidos resultaron vanos ante Sītā.
5.58.83
वृथा गर्जितनिश्चेष्टा राक्षस्यः पिशिताशनाः।
रावणाय शशंसुस्ताः सीताव्यवसितं महत् ॥ ५.५८.८३ ॥
Las rākṣasīs devoradoras de carne, tras rugir en vano y quedar impotentes, informaron a Rāvaṇa de la gran determinación de Sītā.
5.58.84
ततस्ताः सहिताः सर्वा विहताशा निरुद्यमाः।
परिक्लिश्य समस्तास्ता निद्रावशमुपागताः ॥ ५.५८.८४ ॥
Entonces todas juntas, con sus esperanzas deshechas y sin ánimo, agotadas, cayeron bajo el poder del sueño.
5.58.85
तासु चैव प्रसुप्तासु सीता भर्तृहिते रता।
विलप्य करुणं दीना प्रशुशोच सुदुःखिता ॥ ५.५८.८५ ॥
Cuando todas ellas dormían, Sītā, dedicada al bien de su esposo, se lamentó con piedad, afligida y muy dolorida, y se puso a llorar.
5.58.86
तासां मध्यात् समुत्थाय त्रिजटा वाक्यमब्रवीत्।
आत्मानं खादत क्षिप्रं न सीतामसितेक्षणाम् ॥ ५.५८.८६ ॥
Levantándose de entre ellas, Trijaṭā dijo: "Devoraos a vosotras mismas pronto, no a la de ojos oscuros, Sītā."
5.58.87
जनकस्यात्मजां साध्वीं स्नुषां दशरथस्य च।
स्वप्नो ह्यद्य मया दृष्टो दारुणो रोमहर्षणः ॥ ५.५८.८७ ॥
Sobre Sītā, hija de Janaka, virtuosa nuera de Daśaratha, hoy he visto un sueño terrible que eriza los cabellos.
5.58.88
रक्षसां च विनाशाय भर्तुरस्या जयाय च।
अलमस्मान् परित्रातुं राघवाद् राक्षसीगणम् ॥ ५.५८.८८ ॥
Para la destrucción de los rākṣasas y la victoria de su esposo, y para salvarnos de Rāghava, esto basta para la hueste de rākṣasīs.
5.58.89
अभियाचाम वैदेहीमेतद्धि मम रोचते।
यदि ह्येवंविधः स्वप्नो दुःखितायाः प्रदृश्यते ॥ ५.५८.८९ ॥
Debemos suplicar a Vaidehī; esto me parece bien, si tal sueño se muestra a la afligida.
5.58.90
सा दुःखैर्विविधैर्मुक्ता सुखमाप्नोत्यनुत्तमम्।
प्रणिपातप्रसन्ना हि मैथिली जनकात्मजा ॥ ५.५८.९० ॥
Liberada de diversos sufrimientos, alcanzará la felicidad suprema, pues la maithilī, hija de Janaka, se complace con la postración reverente.
5.58.91
अलमेषा परित्रातुं राक्षस्यो महतो भयात्।
ततः सा ह्रीमती बाला भर्तुर्विजयहर्षिता ॥ ५.५८.९१ ॥
Ella puede salvar a estas rākṣasīs de un gran temor. Entonces la joven modesta, alegrada por la victoria de su esposo, [...]
5.58.92
अवोचद् यदि तत् तथ्यं भवेयं शरणं हि वः।
तां चाहं तादृशीं दृष्ट्वा सीताया दारुणां दशाम् ॥ ५.५८.९२ ॥
Ella dijo: 'Si esto es verdad, yo sería un refugio para ustedes.' Y al ver a Sītā en un estado tan terrible, [...]
5.58.93
चिन्तयामास विश्रान्तो न च मे निर्वृतं मनः।
सम्भाषणार्थे च मया जानक्याश्चिन्तितो विधिः ॥ ५.५८.९३ ॥
Habiendo descansado, reflexioné; pero mi mente no quedó en paz. Consideré un modo de hablar con Jānakī.
5.58.94
इक्ष्वाकुकुलवंशस्तु स्तुतो मम पुरस्कृतः।
श्रुत्वा तु गदितां वाचं राजर्षिगणभूषिताम् ॥ ५.५८.९४ ॥
Alabé el linaje de la familia Ikṣvāku y lo puse por delante. Al oír aquella palabra adornada por la multitud de reyes sabios, [...]
5.58.95
प्रत्यभाषत मां देवी बाष्पैः पिहितलोचना।
कस्त्वं केन कथं चेह प्राप्तो वानरपुङ्गव ॥ ५.५८.९५ ॥
La diosa, con los ojos cubiertos de lágrimas, me respondió: '¿Quién eres, y por quién y cómo has llegado aquí, mejor de los monos?'
5.58.96
का च रामेण ते प्रीतिस्तन्मे शंसितुमर्हसि।
तस्यास्तद् वचनं श्रुत्वा अहमप्यब्रुवं वचः ॥ ५.५८.९६ ॥
'¿Y qué vínculo tienes con Rāma? Debes decírmelo.' Al oír sus palabras, también yo respondí.
5.58.97
देवि रामस्य भर्तुस्ते सहायो भीमविक्रमः।
सुग्रीवो नाम विक्रान्तो वानरेन्द्रो महाबलः ॥ ५.५८.९७ ॥
Oh diosa, el aliado de tu esposo Rāma es Sugrīva, de nombre, rey de los monos, de terrible valor, valiente y de gran fuerza.
5.58.98
तस्य मां विद्धि भृत्यं त्वं हनूमन्तमिहागतम्।
भर्त्रा सम्प्रहितस्तुभ्यं रामेणाक्लिष्टकर्मणा ॥ ५.५८.९८ ॥
Sábeme como Hanumān, su sirviente, que ha venido aquí; tu esposo Rāma, de acciones incansables, me envió a ti.
5.58.99
इदं तु पुरुषव्याघ्रः श्रीमान् दाशरथिः स्वयम्।
अङ्गुलीयमभिज्ञानमदात् तुभ्यं यशस्विनि ॥ ५.५८.९९ ॥
Este anillo, el mejor de los hombres, el glorioso hijo de Daśaratha en persona, te lo dio como señal de reconocimiento, oh ilustre.
5.58.100
तदिच्छामि त्वयाज्ञप्तं देवि किं करवाण्यहम्।
रामलक्ष्मणयोः पार्श्वं नयामि त्वां किमुत्तरम् ॥ ५.५८.१०० ॥
Por eso, oh diosa, deseo que me ordenes: ¿qué debo hacer? ¿Te llevo junto a Rāma y Lakṣmaṇa, o darás otra respuesta?
5.58.101
एतच्छ्रुत्वा विदित्वा च सीता जनकनन्दिनी।
आह रावणमुत्पाट्य राघवो मां नयत्विति ॥ ५.५८.१०१ ॥
Habiendo oído y comprendido esto, Sītā, hija de Janaka, dijo: "Que Rāghava arranque a Rāvaṇa y me lleve."
5.58.102
प्रणम्य शिरसा देवीमहमार्यामनिन्दिताम्।
राघवस्य मनोह्लादमभिज्ञानमयाचिषम् ॥ ५.५८.१०२ ॥
Inclinando mi cabeza ante aquella diosa, la noble e irreprochable dama, le pedí una señal de reconocimiento que deleitara el ánimo de Rāghava.
5.58.103
अथ मामब्रवीत् सीता गृह्यतामयमुत्तमः।
मणिर्येन महाबाहू रामस्त्वां बहु मन्यते ॥ ५.५८.१०३ ॥
Entonces Sītā me dijo: "Toma esta excelente joya, por la cual Rāma, el de brazos poderosos, te estima mucho."
5.58.104
इत्युक्त्वा तु वरारोहा मणिप्रवरमुत्तमम्।
प्रायच्छत् परमोद्विग्ना वाचा मां संदिदेश ह ॥ ५.५८.१०४ ॥
Habiendo dicho esto, aquella mujer de cintura hermosa, sumamente angustiada, me entregó aquella excelente joya principal y me dio instrucciones de palabra.
5.58.105
ततस्तस्यै प्रणम्याहं राजपुत्र्यै समाहितः।
प्रदक्षिणं परिक्राममिहाभ्युद्गतमानसः ॥ ५.५८.१०५ ॥
Entonces me incliné ante aquella princesa, sereno, y con el ánimo elevado di la vuelta a su alrededor por la derecha en circunvalación.
5.58.106
उत्तरं पुनरेवाह निश्चित्य मनसा तदा।
हनूमन् मम वृत्तान्तं वक्तुमर्हसि राघवे ॥ ५.५८.१०६ ॥
Entonces, habiéndolo resuelto en su mente, volvió a hablar: "Hanumān, debes contarle a Rāghava mi historia."
5.58.107
यथा श्रुत्वैव नचिरात् तावुभौ रामलक्ष्मणौ।
सुग्रीवसहितौ वीरावुपेयातां तथा कुरु ॥ ५.५८.१०७ ॥
"Así que, en cuanto lo oigan, que aquellos dos héroes, Rāma y Lakṣmaṇa, vengan pronto aquí junto con Sugrīva; haz que sea así."
5.58.108
यदन्यथा भवेदेतद् द्वौ मासौ जीवितं मम।
न मां द्रक्ष्यति काकुत्स्थो म्रिये साहमनाथवत् ॥ ५.५८.१०८ ॥
"Si no fuera así, mi vida durará solo dos meses. Kākutstha no me verá, y moriré como una desamparada."
5.58.109
तच्छ्रुत्वा करुणं वाक्यं क्रोधो मामभ्यवर्तत।
उत्तरं च मया दृष्टं कार्यशेषमनन्तरम् ॥ ५.५८.१०९ ॥
Al oír aquellas palabras lastimeras, la ira me invadió, y de inmediato vi la tarea que quedaba.
5.58.110
ततोऽवर्धत मे कायस्तदा पर्वतसंनिभः।
युद्धाकाङ्क्षी वनं तस्य विनाशयितुमारभे ॥ ५.५८.११० ॥
Entonces mi cuerpo creció como una montaña, y, deseando la batalla, comencé a destruir su bosque.
5.58.111
तद् भग्नं वनखण्डं तु भ्रान्तत्रस्तमृगद्विजम्।
प्रतिबुद्ध्य निरीक्षन्ते राक्षस्यो विकृताननाः ॥ ५.५८.१११ ॥
Al ver aquel trozo de bosque destrozado, donde ciervos y aves huían confundidos y aterrados, las rākṣasīs despertaron con rostros deformes y miraron a su alrededor.
5.58.112
मां च दृष्ट्वा वने तस्मिन् समागम्य ततस्ततः।
ताः समभ्यागताः क्षिप्रं रावणायाचचक्षिरे ॥ ५.५८.११२ ॥
Al verme en aquel bosque, se reunieron de aquí y de allá, llegaron rápidamente e informaron a Rāvaṇa.
5.58.113
राजन् वनमिदं दुर्गं तव भग्नं दुरात्मना।
वानरेण ह्यविज्ञाय तव वीर्यं महाबल ॥ ५.५८.११३ ॥
¡Oh rey! Este bosque tuyo, inaccesible, ha sido destrozado por un mono perverso, que no conocía tu poder, oh poderoso.
5.58.114
तस्य दुर्बुद्धिता राजंस्तव विप्रियकारिणः।
वधमाज्ञापय क्षिप्रं यथासौ न पुनर्व्रजेत् ॥ ५.५८.११४ ॥
¡Oh rey! Ordena pronto la muerte de aquel malvado que te hizo daño, para que no vuelva jamás.
5.58.115
तच्छ्रुत्वा राक्षसेन्द्रेण विसृष्टा बहुदुर्जयाः।
राक्षसाः किंकरा नाम रावणस्य मनोऽनुगाः ॥ ५.५८.११५ ॥
Al oír esto, el señor de los rākṣasas envió a los Kiṅkaras, rākṣasas muy difíciles de vencer, que seguían la voluntad de Rāvaṇa.
5.58.116
तेषामशीतिसाहस्रं शूलमुद्गरपाणिनाम्।
मया तस्मिन् वनोद्देशे परिघेण निषूदितम् ॥ ५.५८.११६ ॥
De ellos, ochenta mil que empuñaban lanzas y mazas fueron muertos por mí con una maza de hierro en aquella región del bosque.
5.58.117
तेषां तु हतशिष्टा ये ते गता लघुविक्रमाः।
निहतं च मया सैन्यं रावणायाचचक्षिरे ॥ ५.५८.११७ ॥
Los que sobrevivieron a la matanza, veloces en valor, huyeron e informaron a Rāvaṇa que el ejército había sido muerto por mí.
5.58.118
ततो मे बुद्धिरुत्पन्ना चैत्यप्रासादमुत्तमम्।
तत्रस्थान् राक्षसान् हत्वा शतं स्तम्भेन वै पुनः ॥ ५.५८.११८ ॥
Entonces me surgió el pensamiento: tras matar a cien rākṣasas que estaban en aquel excelente palacio-santuario, derribarlo de nuevo con un pilar.
5.58.119
ललामभूतो लङ्काया मया विध्वंसितो रुषा।
ततः प्रहस्तस्य सुतं जम्बुमालिनमादिशत् ॥ ५.५८.११९ ॥
Aquel palacio, ornamento de Laṅkā, lo destruí con furia. Entonces (Rāvaṇa) envió contra mí a Jambumālin, hijo de Prahasta.
5.58.120
राक्षसैर्बहुभिः सार्धं घोररूपैर्भयानकैः।
तमहं बलसम्पन्नं राक्षसं रणकोविदम् ॥ ५.५८.१२० ॥
Con muchos rākṣasas de forma terrible y espantosa, enfrenté a aquel rākṣasa dotado de fuerza y diestro en la batalla.
5.58.121
परिघेणातिघोरेण सूदयामि सहानुगम्।
तच्छ्रुत्वा राक्षसेन्द्रस्तु मन्त्रिपुत्रान् महाबलान् ॥ ५.५८.१२१ ॥
"Con mi terrible maza de hierro los mataré junto con sus seguidores." Al oír esto, el señor de los rākṣasas envió a los poderosos hijos de sus ministros.
5.58.122
पदातिबलसम्पन्नान् प्रेषयामास रावणः।
परिघेणैव तान् सर्वान् नयामि यमसादनम् ॥ ५.५८.१२२ ॥
Rāvaṇa envió a los que estaban dotados de tropas de infantería. "Con la maza solamente enviaré a todos ellos a la morada de Yama."
5.58.123
मन्त्रिपुत्रान् हतान् श्रुत्वा समरे लघुविक्रमान्।
पञ्च सेनाग्रगान् शूरान् प्रेषयामास रावणः ॥ ५.५८.१२३ ॥
Al oír que los hijos de los ministros, veloces en valor, habían sido muertos en batalla, Rāvaṇa envió cinco héroes que marchan al frente del ejército.
5.58.124
तानहं सहसैन्यान् वै सर्वानेवाभ्यसूदयम्।
ततः पुनर्दशग्रीवः पुत्रमक्षं महाबलम् ॥ ५.५८.१२४ ॥
Los maté a todos, junto con sus ejércitos. Entonces el de diez cuellos envió de nuevo a su hijo Akṣa, de gran poder.
5.58.125
बहुभी राक्षसैः सार्धं प्रेषयामास संयुगे।
तं तु मन्दोदरीपुत्रं कुमारं रणपण्डितम् ॥ ५.५८.१२५ ॥
Lo envió a la batalla con muchos rākṣasas: aquel hijo de Mandodarī, el príncipe diestro en la guerra.
5.58.126
सहसा खं समुद्यन्तं पादयोश्च गृहीतवान्।
तमासीनं शतगुणं भ्रामयित्वा व्यपेषयम् ॥ ५.५८.१२६ ॥
De repente se elevó al cielo, y yo lo agarré por los pies; haciéndolo girar cien veces, lo aplasté.
5.58.127
तमक्षमागतं भग्नं निशम्य स दशाननः।
ततश्चेन्द्रजितं नाम द्वितीयं रावणः सुतम् ॥ ५.५८.१२७ ॥
Al oír que Akṣa había sido abatido y el ejército destrozado, el Rāvaṇa de diez rostros llamó entonces a su segundo hijo, llamado Indrajit.
5.58.128
व्यादिदेश सुसंक्रुद्धो बलिनं युद्धदुर्मदम्।
तच्चाप्यहं बलं सर्वं तं च राक्षसपुङ्गवम् ॥ ५.५८.१२८ ॥
Muy enfurecido, dio órdenes a aquel hijo poderoso y arrogante en la batalla: contra mí, contra toda mi fuerza y contra aquel primero entre los rākṣasas.
5.58.129
नष्टौजसं रणे कृत्वा परं हर्षमुपागतः।
महतापि महाबाहुः प्रत्ययेन महाबलः ॥ ५.५८.१२९ ॥
Habiéndolo dejado sin vigor en la batalla, el de grandes brazos y gran poder alcanzó una suprema alegría, y también una gran confianza.
5.58.130
प्रहितो रावणेनैष सह वीरैर्मदोद्धतैः।
सोऽविषह्यं हि मां बुद्ध्वा स्वसैन्यं चावमर्दितम् ॥ ५.५८.१३० ॥
Enviado por Rāvaṇa junto con héroes engreídos, él (Indrajit), al percibir que yo era insoportable y que su propio ejército había sido aplastado—
5.58.131
ब्रह्मणोऽस्त्रेण स तु मां प्रबद्ध्वा चातिवेगिनः।
रज्जुभिश्चापि बध्नन्ति ततो मां तत्र राक्षसाः ॥ ५.५८.१३१ ॥
Indrajit me ató con el arma de Brahmā; luego los rākṣasas allí me ataron también con cuerdas, a mí que era de gran rapidez.
5.58.132
रावणस्य समीपं च गृहीत्वा मामुपागमन्।
दृष्ट्वा सम्भाषितश्चाहं रावणेन दुरात्मना ॥ ५.५८.१३२ ॥
Apresándome, me llevaron a presencia de Rāvaṇa; y habiéndome visto, el perverso Rāvaṇa me dirigió la palabra.
5.58.133
पृष्टश्च लङ्कागमनं राक्षसानां च तं वधम्।
तत्सर्वं च रणे तत्र सीतार्थमुपजल्पितम् ॥ ५.५८.१३३ ॥
Cuando me preguntó sobre mi llegada a Laṅkā, la matanza de los rākṣasas y todo lo que allí se habló y hizo en la batalla por Sītā, lo relaté todo.
5.58.134
तस्यास्तु दर्शनाकाङ्क्षी प्राप्तस्त्वद्भवनं विभो।
मारुतस्यौरसः पुत्रो वानरो हनुमानहम् ॥ ५.५८.१३४ ॥
Deseando verla, señor, he llegado a vuestra morada. Soy Hanumān, el mono, hijo legítimo del dios del Viento.
5.58.135
रामदूतं च मां विद्धि सुग्रीवसचिवं कपिम्।
सोऽहं दौत्येन रामस्य त्वत्सकाशमिहागतः ॥ ५.५८.१३५ ॥
Considérame mensajero de Rāma y mono, ministro de Sugrīva. En misión diplomática de Rāma, he venido aquí ante tu presencia.
5.58.136
शृणु चापि समादेशं यदहं प्रब्रवीमि ते।
राक्षसेश हरीशस्त्वां वाक्यमाह समाहितम् ॥ ५.५८.१३६ ॥
Escucha, oh señor de los rākṣasas, también el mensaje que te transmito. El señor de los monos te ha dirigido palabras meditadas.
5.58.137
सुग्रीवश्च महाभागः स त्वां कौशलमब्रवीत्।
धर्मार्थकामसहितं हितं पथ्यमुवाच ह ॥ ५.५८.१३७ ॥
El muy afortunado Sugrīva preguntó por tu bienestar y te dirigió palabras beneficiosas y saludables, unidas al dharma, la riqueza y el placer.
5.58.138
वसतो ऋष्यमूके मे पर्वते विपुलद्रुमे।
राघवो रणविक्रान्तो मित्रत्वं समुपागतः ॥ ५.५८.१३८ ॥
Mientras yo residía en el monte Ṛṣyamūka, de abundantes árboles, Rāghava, valiente en la batalla, entabló amistad conmigo.
5.58.139
तेन मे कथितं राजन् भार्या मे रक्षसा हृता।
तत्र साहाय्यहेतोर्मे समयं कर्तुमर्हसि ॥ ५.५८.१३९ ॥
Me lo contó, oh rey: mi esposa ha sido arrebatada por un rākṣasa. Por tanto, conviene que hagas conmigo un pacto para prestarle ayuda.
5.58.140
वालिना हृतराज्येन सुग्रीवेण सह प्रभुः।
चक्रेऽग्निसाक्षिकं सख्यं राघवः सहलक्ष्मणः ॥ ५.५८.१४० ॥
Con Sugrīva, a quien Vālin había despojado de su reino, el señor Rāghava, junto con Lakṣmaṇa, selló una amistad con el fuego como testigo.
5.58.141
तेन वालिनमाहत्य शरेणैकेन संयुगे।
वानराणां महाराजः कृतः सम्प्लवतां प्रभुः ॥ ५.५८.१४१ ॥
Habiendo abatido a Vālin en combate con una sola flecha, hizo de Sugrīva el gran rey y señor de los monos saltarines.
5.58.142
तस्य साहाय्यमस्माभिः कार्यं सर्वात्मना त्विह।
तेन प्रस्थापितस्तुभ्यं समीपमिह धर्मतः ॥ ५.५८.१४२ ॥
Nosotros debemos prestarle aquí ayuda con todo nuestro ser; por él he sido enviado hasta ti, conforme al dharma.
5.58.143
क्षिप्रमानीयतां सीता दीयतां राघवस्य च।
यावन्न हरयो वीरा विधमन्ति बलं तव ॥ ५.५८.१४३ ॥
Que Sītā sea traída pronto y devuelta a Rāghava, antes de que los monos heroicos dispersen tu ejército.
5.58.144
वानराणां प्रभावोऽयं न केन विदितः पुरा।
देवतानां सकाशं च ये गच्छन्ति निमन्त्रिताः ॥ ५.५८.१४४ ॥
El poder de estos monos, que acuden invitados a la presencia de los dioses, no era conocido por nadie antes.
5.58.145
मामैक्षत ततो रुष्टश्चक्षुषा प्रदहन्निव ॥ ५.५८.१४५ ॥
Entonces, enfurecido, me miró con ojos como si me quemara.
5.58.146
तेन वध्योऽहमाज्ञप्तो रक्षसा रौद्रकर्मणा।
मत्प्रभावमविज्ञाय रावणेन दुरात्मना ॥ ५.५८.१४६ ॥
Aquel rākṣasa de obras crueles, el perverso Rāvaṇa, sin conocer mi poder, ordenó que fuera muerto.
5.58.147
ततो विभीषणो नाम तस्य भ्राता महामतिः।
तेन राक्षसराजश्च याचितो मम कारणात् ॥ ५.५८.१४७ ॥
Entonces su hermano Vibhīṣaṇa, de gran sabiduría, suplicó al rey de los rākṣasas por mi causa.
5.58.148
नैवं राक्षसशार्दूल त्यज्यतामेष निश्चयः।
राजशास्त्रव्यपेतो हि मार्गः संलक्ष्यते त्वया ॥ ५.५८.१४८ ॥
No, oh tigre de los rākṣasas, abandona esta decisión; tú sigues un camino apartado de la ley de los reyes.
5.58.149
दूतवध्या न दृष्टा हि राजशास्त्रेषु राक्षस।
दूतेन वेदितव्यं च यथाभिहितवादिना ॥ ५.५८.१४९ ॥
Oh rākṣasa, en los tratados de los reyes no se ve que el mensajero sea digno de muerte; debe entenderse que el enviado habla según lo que se le ha dicho.
5.58.150
सुमहत्यपराधेऽपि दूतस्यातुलविक्रम।
विरूपकरणं दृष्टं न वधोऽस्ति हि शास्त्रतः ॥ ५.५८.१५० ॥
Oh de valor incomparable, incluso por una ofensa muy grave contra un mensajero solo se ve como castigo la mutilación; según los tratados no hay muerte.
5.58.151
विभीषणेनैवमुक्तो रावणः संदिदेश तान्।
राक्षसानेतदेवाद्य लाङ्गूलं दह्यतामिति ॥ ५.५८.१५१ ॥
Así aconsejado por Vibhīṣaṇa, Rāvaṇa ordenó a aquellos rākṣasas: «Que hoy mismo se queme la cola de este».
5.58.152
ततस्तस्य वचः श्रुत्वा मम पुच्छं समन्ततः।
वेष्टितं शणवल्कैश्च पट्टैः कार्पासकैस्तथा ॥ ५.५८.१५२ ॥
Al oír sus palabras, envolvieron mi cola por todos lados con fibra de cáñamo, corteza, tiras de tela y algodón.
5.58.153
राक्षसाः सिद्धसंनाहास्ततस्ते चण्डविक्रमाः।
तदादीप्यन्त मे पुच्छं हनन्तः काष्ठमुष्टिभिः ॥ ५.५८.१५३ ॥
Entonces aquellos rākṣasas, armados y de feroz valor, golpeando con puños de madera, prendieron fuego a mi cola.
5.58.154
बद्धस्य बहुभिः पाशैर्यन्त्रितस्य च राक्षसैः।
न मे पीडाभवत् काचिद् दिदृक्षोर्नगरीं दिवा ॥ ५.५८.१५४ ॥
Aunque los rākṣasas me ataron con muchos lazos y me sujetaron, no sentí dolor alguno, pues deseaba ver la ciudad de día.
5.58.155
ततस्ते राक्षसाः शूरा बद्धं मामग्निसंवृतम्।
अघोषयन् राजमार्गे नगरद्वारमागताः ॥ ५.५८.१५५ ॥
Entonces aquellos valientes rākṣasas me llevaron, atado y envuelto en fuego, hasta la puerta de la ciudad y lo proclamaron por la calle real.
5.58.156
ततोऽहं सुमहद्रूपं संक्षिप्य पुनरात्मनः।
विमोचयित्वा तं बन्धं प्रकृतिस्थः स्थितः पुनः ॥ ५.५८.१५६ ॥
Entonces encogí de nuevo mi forma inmensa, me liberé de aquel lazo y volví a quedar de pie en mi estado natural.
5.58.157
आयसं परिघं गृह्य तानि रक्षांस्यसूदयम्।
ततस्तन्नगरद्वारं वेगेन प्लुतवानहम् ॥ ५.५८.१५७ ॥
Empuñando una barra de hierro, abatí a aquellos rākṣasas. Luego, con velocidad, salté hacia aquella puerta de la ciudad.
5.58.158
पुच्छेन च प्रदीप्तेन तां पुरीं साट्टगोपुराम्।
दहाम्यहमसम्भ्रान्तो युगान्ताग्निरिव प्रजाः ॥ ५.५८.१५८ ॥
Con mi cola ardiente quemé aquella ciudad, con sus torres y puertas, sin turbarme, como el fuego del fin de una edad abrasa a los seres.
5.58.159
विनष्टा जानकी व्यक्तं न ह्यदग्धः प्रदृश्यते।
लङ्कायाः कश्चिदुद्देशः सर्वा भस्मीकृता पुरी ॥ ५.५८.१५९ ॥
Jānakī sin duda ha perecido, pues no se ve ninguna parte de Laṅkā sin quemar; toda la ciudad ha quedado reducida a cenizas.
5.58.160
दहता च मया लङ्कां दग्धा सीता न संशयः।
रामस्य च महत्कार्यं मयेदं विफलीकृतम् ॥ ५.५८.१६० ॥
Al quemar Laṅkā, sin duda Sītā también fue quemada por mí; y por mí esta gran misión de Rāma ha quedado frustrada.
5.58.161
ततोऽहं वाचमश्रौषं चारणानां शुभाक्षराम् ॥ ५.५८.१६१ ॥
Entonces oí la voz de los Cāraṇas, de sílabas auspiciosas.
5.58.162
जानकी न च दग्धेति विस्मयोदन्तभाषिणाम्।
ततो मे बुद्धिरुत्पन्ना श्रुत्वा तामद्भुतां गिरम् ॥ ५.५८.१६२ ॥
"Jānakī no ha sido quemada": al oír aquella palabra maravillosa dicha con asombro, surgió en mi mente un pensamiento.
5.58.163
अदग्धा जानकीत्येव निमित्तैश्चोपलक्षितम्।
दीप्यमाने तु लाङ्गूले न मां दहति पावकः ॥ ५.५८.१६३ ॥
Jānakī no ha sido quemada; esto también se reconoció por presagios. Aunque la cola arde, el fuego no me quema.
5.58.164
हृदयं च प्रहृष्टं मे वाताः सुरभिगन्धिनः।
तैर्निमित्तैश्च दृष्टार्थैः कारणैश्च महागुणैः ॥ ५.५८.१६४ ॥
Mi corazón está alegre y soplan vientos perfumados; por aquellos presagios, por las señales visibles y por las causas de gran virtud, [me regocijo].
5.58.165
ऋषिवाक्यैश्च दृष्टार्थैरभवं हृष्टमानसः।
पुनर्दृष्टा च वैदेही विसृष्टश्च तया पुनः ॥ ५.५८.१६५ ॥
Por las palabras de los sabios y por las señales visibles, mi mente se alegró; vi de nuevo a Vaidehī, y de nuevo me despedí de ella.
5.58.166
ततः पर्वतमासाद्य तत्रारिष्टमहं पुनः।
प्रतिप्लवनमारेभे युष्मद्दर्शनकाङ्क्षया ॥ ५.५८.१६६ ॥
Entonces, habiendo llegado a aquella montaña, allí, desde Ariṣṭa, comencé a saltar de nuevo, con el deseo de veros.
5.58.167
ततः श्वसनचन्द्रार्कसिद्धगन्धर्वसेवितम्।
पन्थानमहमाक्रम्य भवतो दृष्टवानिह ॥ ५.५८.१६७ ॥
Luego, habiendo recorrido el camino servido por el Viento, la Luna, el Sol, los Siddhas y los Gandharvas, os vi aquí.
5.58.168
राघवस्य प्रसादेन भवतां चैव तेजसा।
सुग्रीवस्य च कार्यार्थं मया सर्वमनुष्ठितम् ॥ ५.५८.१६८ ॥
Por la gracia de Rāghava y por vuestro esplendor, por el bien de la tarea de Sugrīva, lo he cumplido todo.
5.58.169
एतत् सर्वं मया तत्र यथावदुपपादितम्।
तत्र यन्न कृतं शेषं तत् सर्वं क्रियतामिति ॥ ५.५८.१६९ ॥
Todo esto fue cumplido por mí allí como correspondía. Lo que allí quedó sin hacer, que todo eso se haga ahora.