รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 5.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.58.1
ततस्तस्य गिरेः शृङ्गे महेन्द्रस्य महाबलाः।
हनुमत्प्रमुखाः प्रीतिं हरयो जग्मुरुत्तमाम् ॥ ५.५८.१ ॥
ครั้งนั้น บนยอดเขามเหนทระ เหล่าลิงผู้มีกำลังมาก มีหนุมานเป็นประธาน ต่างได้รับความยินดียิ่งนัก
5.58.2
प्रीतिमत्सूपविष्टेषु वानरेषु महात्मसु।
तं ततः प्रतिसंहृष्टः प्रीतियुक्तं महाकपिम् ॥ ५.५८.२ ॥
เมื่อเหล่าวานรผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่นั่งลงด้วยความยินดี ต่างมองไปยังมหาวานรผู้เต็มไปด้วยความรัก ด้วยความปีติยิ่งนัก
5.58.3
जाम्बवान् कार्यवृत्तान्तमपृच्छदनिलात्मजम्।
कथं दृष्टा त्वया देवी कथं वा तत्र वर्तते ॥ ५.५८.३ ॥
ท้าวชามพวานถามบุตรแห่งวายุถึงเรื่องราวของภารกิจว่า "เจ้าได้พบเทวีได้อย่างไร และพระนางเป็นอยู่อย่างไรในที่นั้น"
5.58.4
तस्यां चापि कथं वृत्तः क्रूरकर्मा दशाननः।
तत्त्वतः सर्वमेतन्नः प्रब्रूहि त्वं महाकपे ॥ ५.५८.४ ॥
ส่วนทศกัณฐ์ผู้ทำกรรมโหดร้ายได้ปฏิบัติต่อพระนางอย่างไร ข้าแต่มหาวานร จงบอกเรื่องทั้งหมดนี้แก่พวกเราตามความจริงเถิด
5.58.5
सम्मार्गिता कथं देवी किं च सा प्रत्यभाषत।
श्रुतार्थाश्चिन्तयिष्यामो भूयः कार्यविनिश्चयम् ॥ ५.५८.५ ॥
เทวีถูกค้นหาพบได้อย่างไร และพระนางตรัสตอบว่าอย่างไร เมื่อได้ฟังเรื่องราวแล้ว พวกเราจะพิจารณาตัดสินใจในภารกิจนี้อีกครั้ง
5.58.6
यश्चार्थस्तत्र वक्तव्यो गतैरस्माभिरात्मवान्।
रक्षितव्यं च यत्तत्र तद् भवान् व्याकरोतु नः ॥ ५.५८.६ ॥
สิ่งใดที่พวกเราจะต้องกล่าวเมื่อไปถึงที่นั้น และสิ่งใดที่ต้องปกปักรักษาไว้ที่นั่น ขอท่านจงอธิบายเรื่องนี้แก่พวกเราเถิด
5.58.7
स नियुक्तस्ततस्तेन सम्प्रहृष्टतनूरुहः।
नमस्यन् शिरसा देव्यै सीतायै प्रत्यभाषत ॥ ५.५८.७ ॥
หนุมานรับคำสั่งจากท่านแล้ว ขนลุกชูชันด้วยความยินดี ก้มศีรษะถวายแด่เทวีสีดาและกล่าวตอบ
5.58.8
प्रत्यक्षमेव भवतां महेन्द्राग्रात् खमाप्लुतः।
उदधेर्दक्षिणं पारं काङ्क्षमाणः समाहितः ॥ ५.५८.८ ॥
ต่อหน้าท่านทั้งหลายนี่เอง ข้าพเจ้าได้โผนข้ามท้องฟ้าจากยอดเขามเหนทระ ปรารถนาจะไปถึงฝั่งใต้ของมหาสมุทร ด้วยใจที่สงบมั่น
5.58.9
गच्छतश्च हि मे घोरं विघ्नरूपमिवाभवत्।
काञ्चनं शिखरं दिव्यं पश्यामि सुमनोहरम् ॥ ५.५८.९ ॥
ขณะที่ข้าพเจ้ากำลังไป มันกลับกลายเป็นอุปสรรคอันน่าสะพรึงกลัว ข้าพเจ้าเห็นยอดเขาสีทองอันเป็นทิพย์ งดงามยิ่งนัก
5.58.10
स्थितं पन्थानमावृत्य मेने विघ्नं च तं नगम्।
उपसंगम्य तं दिव्यं काञ्चनं नगमुत्तमम् ॥ ५.५८.१० ॥
ภูเขานั้นตั้งขวางทางอยู่ ข้าพเจ้าเห็นว่าเป็นอุปสรรค จึงเข้าไปใกล้ภูเขาสีทองอันเป็นทิพย์และประเสริฐนั้น
5.58.11
कृता मे मनसा बुद्धिर्भेत्तव्योऽयं मयेति च।
प्रहतस्य मया तस्य लाङ्गूलेन महागिरेः ॥ ५.५८.११ ॥
ข้าพเจ้าตั้งใจในใจว่า "ภูเขานี้ข้าพเจ้าต้องทำลายให้ได้" แล้วข้าพเจ้าก็ฟาดหางใส่ภูเขาใหญ่ลูกนั้น
5.58.12
शिखरं सूर्यसंकाशं व्यशीर्यत सहस्रधा।
व्यवसायं च तं बुद्ध्वा स होवाच महागिरिः ॥ ५.५८.१२ ॥
ยอดเขาที่รุ่งเรืองดุจดวงอาทิตย์แตกกระจายเป็นพันชิ้น และเมื่อรู้ถึงความตั้งใจของข้าพเจ้า มหาคีรีนั้นจึงกล่าวขึ้น
5.58.13
पुत्रेति मधुरां वाणीं मनः प्रह्लादयन्निव।
पितृव्यं चापि मां विद्धि सखायं मातरिश्वनः ॥ ५.५८.१३ ॥
"ลูกเอ๋ย" ท่านกล่าวด้วยถ้อยคำอันไพเราะ ราวกับจะทำให้ใจชื่นบาน "จงรู้ไว้ว่าเราเป็นน้องชายของบิดาเจ้า และเป็นสหายของพระมาตริศวัน"
5.58.14
मैनाकमिति विख्यातं निवसन्तं महोदधौ।
पक्षवन्तः पुरा पुत्र बभूवुः पर्वतोत्तमाः ॥ ५.५८.१४ ॥
"ลูกเอ๋ย เราเป็นที่รู้จักในนามไมนาก ผู้อาศัยอยู่ในมหาสมุทร ในกาลก่อนภูเขาอันประเสริฐทั้งหลายเคยมีปีก"
5.58.15
छन्दतः पृथिवीं चेरुर्बाधमानाः समन्ततः।
श्रुत्वा नगानां चरितं महेन्द्रः पाकशासनः ॥ ५.५८.१५ ॥
ภูเขาเหล่านั้นบินไปได้ตามใจชอบ ท่องไปทั่วแผ่นดินทุกทิศ ก่อความเดือดร้อนแก่โลก เมื่อพระมเหนทร ผู้ทรงปราบปากาสุรได้ฟังเรื่องความประพฤติของภูเขาทั้งหลาย
5.58.16
वज्रेण भगवान् पक्षौ चिच्छेदैषां सहस्रशः।
अहं तु मोचितस्तस्मात् तव पित्रा महात्मना ॥ ५.५८.१६ ॥
พระอินทร์ผู้ทรงพระคุณได้ใช้สายฟ้าตัดปีกของภูเขาเหล่านั้นนับพันลูก แต่เราได้รับการช่วยให้พ้นจากเรื่องนั้นโดยบิดาของเจ้าผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่
5.58.17
मारुतेन तदा वत्स प्रक्षिप्तो वरुणालये।
राघवस्य मया साह्ये वर्तितव्यमरिंदम ॥ ५.५८.१७ ॥
ลูกรัก ในครั้งนั้นเราถูกลมพัดโยนลงสู่ที่อยู่ของพระวรุณ คือมหาสมุทร ข้าแต่ผู้ปราบศัตรู เราควรทำหน้าที่ช่วยเหลือพระราฆวะ (พระราม)
5.58.18
रामो धर्मभृतां श्रेष्ठो महेन्द्रसमविक्रमः।
एतच्छ्रुत्वा मया तस्य मैनाकस्य महात्मनः ॥ ५.५८.१८ ॥
พระรามผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้ทรงธรรม มีพระวิกรมเทียมเท่าพระมเหนทร เมื่อข้าพเจ้าได้ยินเรื่องนี้จากไมนากผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่
5.58.19
कार्यमावेद्य च गिरेरुद्धतं वै मनो मम।
तेन चाहमनुज्ञातो मैनाकेन महात्मना ॥ ५.५८.१९ ॥
เมื่อประกาศภารกิจแล้ว ใจอันสูงส่งของภูเขาก็ได้กระตุ้นข้าพเจ้า และด้วยการอนุญาตของไมนากผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ข้าพเจ้าจึงเดินทางต่อไป
5.58.20
स चाप्यन्तर्हितः शैलो मानुषेण वपुष्मता।
शरीरेण महाशैलः शैलेन च महोदधौ ॥ ५.५८.२० ॥
ภูเขานั้นก็หายตัวไป โดยแปลงกายเป็นมนุษย์ มหาคีรีนั้นได้ซ่อนกายในมหาสมุทร พร้อมกับภูเขาของตนเอง
5.58.21
उत्तमं जवमास्थाय शेषमध्वानमास्थितः।
ततोऽहं सुचिरं कालं जवेनाभ्यगमं पथि ॥ ५.५८.२१ ॥
ข้าพเจ้าใช้ความเร็วสูงสุดไปตามทางที่เหลือ แล้วจึงแล่นไปด้วยความเร็วบนหนทางเป็นเวลานาน
5.58.22
ततः पश्याम्यहं देवीं सुरसां नागमातरम्।
समुद्रमध्ये सा देवी वचनं चेदमब्रवीत् ॥ ५.५८.२२ ॥
จากนั้น กลางมหาสมุทร ข้าพเจ้าได้เห็นเทวีสุรสา ผู้เป็นมารดาของนาค และเทวีนั้นได้กล่าวถ้อยคำเหล่านี้
5.58.23
मम भक्ष्यः प्रदिष्टस्त्वममरैर्हरिसत्तम।
ततस्त्वां भक्षयिष्यामि विहितस्त्वं हि मे सुरैः ॥ ५.५८.२३ ॥
ดูก่อนยอดแห่งลิง เทวดาได้กำหนดท่านไว้เป็นอาหารของข้า ฉะนั้นข้าจะกินท่าน เพราะเทวดาได้จัดท่านไว้ให้ข้าแล้ว
5.58.24
एवमुक्तः सुरसया प्राञ्जलिः प्रणतः स्थितः।
विवर्णवदनो भूत्वा वाक्यं चेदमुदीरयम् ॥ ५.५८.२४ ॥
เมื่อสุรสากล่าวดังนี้ ข้าพเจ้าก็ยืนประนมมือ น้อมกายลงคำนับ และด้วยใบหน้าซีดเผือด ข้าพเจ้าได้เปล่งถ้อยคำเหล่านี้
5.58.25
रामो दाशरथिः श्रीमान् प्रविष्टो दण्डकावनम्।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा सीतया च परंतपः ॥ ५.५८.२५ ॥
พระรามบุตรของท้าวทศรถ ผู้รุ่งเรือง ผู้เผาผลาญศัตรู ได้เข้าสู่ป่าทัณฑกะพร้อมกับพระลักษมณ์พี่น้องของพระองค์และสีดา
5.58.26
तस्य सीता हृता भार्या रावणेन दुरात्मना।
तस्याः सकाशं दूतोऽहं गमिष्ये रामशासनात् ॥ ५.५८.२६ ॥
มเหสีของพระองค์คือสีดาถูกราวณะผู้มีจิตใจชั่วร้ายลักพาไป ตามคำสั่งของพระรามข้าพเจ้าจะไปหานางในฐานะทูต
5.58.27
कर्तुमर्हसि रामस्य साहाय्यं विषये सती।
अथवा मैथिलीं दृष्ट्वा रामं चाक्लिष्टकारिणम् ॥ ५.५८.२७ ॥
ดูก่อนผู้มีคุณธรรม ท่านควรช่วยเหลือพระรามในดินแดนนี้ หรือเมื่อได้เห็นไมถิลีและได้เห็นพระรามผู้ทำการได้โดยไม่ยากเย็น...
5.58.28
आगमिष्यामि ते वक्त्रं सत्यं प्रतिशृणोमि ते।
एवमुक्ता मया सा तु सुरसा कामरूपिणी ॥ ५.५८.२८ ॥
ข้าพเจ้าจะเข้าไปในปากของท่าน นี่คือความจริง ข้าพเจ้าสัญญากับท่าน เมื่อข้าพเจ้าพูดดังนี้แล้ว สุรสาผู้แปลงกายได้ตามปรารถนา...
5.58.29
अब्रवीन्नातिवर्तेत कश्चिदेष वरो मम।
एवमुक्तः सुरसया दशयोजनमायतः ॥ ५.५८.२९ ॥
นางกล่าวว่า "ไม่มีผู้ใดควรละเมิดพรของข้านี้" เมื่อสุรสาพูดดังนี้ ข้าพเจ้าก็ขยายกายให้สูงสิบโยชน์
5.58.30
ततोऽर्धगुणविस्तारो बभूवाहं क्षणेन तु।
मत्प्रमाणाधिकं चैव व्यादितं तु मुखं तया ॥ ५.५८.३० ॥
จากนั้นในพริบตาเดียว ข้าพเจ้าก็ขยายกายให้กว้างกว่านางหนึ่งเท่าครึ่ง และนางก็อ้าปากให้กว้างกว่าขนาดกายของข้าพเจ้า
5.58.31
तद् दृष्ट्वा व्यादितं त्वास्यं ह्रस्वं ह्यकरवं पुनः।
तस्मिन् मुहूर्ते च पुनर्बभूवाङ्गुष्ठसम्मितः ॥ ५.५८.३१ ॥
เมื่อเห็นปากที่อ้ากว้างของนาง ข้าพเจ้าก็ทำกายให้เล็กลงทันที และในขณะนั้นเอง ข้าพเจ้าก็กลับมีขนาดเพียงนิ้วโป้ง
5.58.32
अभिपत्याशु तद्वक्त्रं निर्गतोऽहं ततः क्षणात् ।
अब्रवीत् सुरसा देवी स्वेन रूपेण मां पुनः ॥ ५.५८.३२ ॥
ข้าพเจ้าพุ่งเข้าไปในปากของนางอย่างรวดเร็ว แล้วก็ออกมาได้ในพริบตา จากนั้นเทวีสุรสาในร่างเดิมของนางก็กล่าวกับข้าพเจ้าอีกครั้ง
5.58.33
अर्थसिद्धौ हरिश्रेष्ठ गच्छ सौम्य यथासुखम्।
समानय च वैदेहीं राघवेण महात्मना ॥ ५.५८.३३ ॥
ดูก่อนยอดแห่งลิง ขอให้ความประสงค์ของท่านสำเร็จ ไปเถิดผู้อ่อนโยน ไปตามที่ท่านปรารถนา และนำไวเทหีกลับมายังราฆพผู้มีจิตใจอันยิ่งใหญ่
5.58.34
सुखी भव महाबाहो प्रीतास्मि तव वानर।
ततोऽहं साधुसाध्वीति सर्वभूतैः प्रशंसितः ॥ ५.५८.३४ ॥
ขอให้ท่านมีความสุข ดูก่อนลิงผู้มีแขนทรงพลัง ข้าพอใจในตัวท่าน แล้วสรรพสัตว์ทั้งปวงก็สรรเสริญข้าพเจ้าว่า "ดีแล้ว ดีแล้ว"
5.58.35
ततोऽन्तरिक्षं विपुलं प्लुतोऽहं गरुडो यथा।
छाया मे निगृहीता च न च पश्यामि किंचन ॥ ५.५८.३५ ॥
จากนั้นข้าพเจ้าก็กระโดดขึ้นไปในท้องฟ้ากว้างใหญ่ เหมือนครุฑ แต่เงาของข้าพเจ้าถูกยึดไว้ และข้าพเจ้ามองไม่เห็นอะไรเลย
5.58.36
सोऽहं विगतवेगस्तु दिशो दश विलोकयन्।
न किंचित् तत्र पश्यामि येन मे विहता गतिः ॥ ५.५८.३६ ॥
ข้าพเจ้าสูญเสียแรงพุ่งไป จึงมองไปทั้งสิบทิศ แต่ไม่เห็นสิ่งใดที่ทำให้การเดินทางของข้าพเจ้าถูกขัดขวาง
5.58.37
अथ मे बुद्धिरुत्पन्ना किंनाम गमने मम।
ईदृशो विघ्न उत्पन्नो रूपमत्र न दृश्यते ॥ ५.५८.३७ ॥
จากนั้นความคิดก็เกิดขึ้นในใจข้าพเจ้าว่า อุปสรรคนี้คืออะไรกันแน่ที่เกิดขึ้นในการเดินทางของข้าพเจ้า ที่นี่ไม่มีร่างใดให้เห็นเลย
5.58.38
अधोभागे तु मे दृष्टिः शोचतः पतिता तदा।
तत्राद्राक्षमहं भीमां राक्षसीं सलिलेशयाम् ॥ ५.५८.३८ ॥
ขณะที่ข้าพเจ้ากำลังโศกเศร้า สายตาของข้าพเจ้าก็ทอดลงต่ำ และที่นั่นข้าพเจ้าได้เห็นยักษิณีตนหนึ่งน่าสะพรึงกลัว นอนอยู่ในน้ำ
5.58.39
प्रहस्य च महानादमुक्तोऽहं भीमया तया।
अवस्थितमसम्भ्रान्तमिदं वाक्यमशोभनम् ॥ ५.५८.३९ ॥
นางหัวเราะเสียงดังลั่น แล้วกล่าวถ้อยคำอันไม่เหมาะสมเหล่านี้แก่ข้าพเจ้า ผู้ยืนอยู่อย่างไม่หวาดหวั่น
5.58.40
क्वासि गन्ता महाकाय क्षुधिताया ममेप्सितः।
भक्षः प्रीणय मे देहं चिरमाहारवर्जितम् ॥ ५.५८.४० ॥
ดูก่อนผู้มีร่างกายใหญ่โต ท่านจะไปไหน ข้าผู้หิวโหยนี้ปรารถนาท่านเป็นเหยื่อ จงทำให้ร่างกายของข้าอิ่มเอมเถิด เพราะข้าอดอาหารมานานแล้ว
5.58.41
बाढमित्येव तां वाणीं प्रत्यगृह्णामहं ततः।
आस्यप्रमाणादधिकं तस्याः कायमपूरयम् ॥ ५.५८.४१ ॥
ข้าพเจ้าตอบนางเพียงว่า ดีแล้ว จากนั้นข้าพเจ้าจึงทำให้กายของข้าพเจ้าใหญ่เกินกว่าขนาดปากของนาง และเต็มร่างของนาง
5.58.42
तस्याश्चास्यं महद् भीमं वर्धते मम भक्षणे।
न तु मां सा नु बुबुधे मम वा विकृतं कृतम् ॥ ५.५८.४२ ॥
ขณะที่นางพยายามจะกลืนกินข้าพเจ้า ปากอันใหญ่โตน่ากลัวของนางก็ยิ่งขยายออก แต่นางก็ไม่รู้ตัวถึงข้าพเจ้า และไม่รู้ถึงการแปลงกายที่ข้าพเจ้าได้ทำไว้
5.58.43
ततोऽहं विपुलं रूपं संक्षिप्य निमिषान्तरात्।
तस्या हृदयमादाय प्रपतामि नभःस्थलम् ॥ ५.५८.४३ ॥
จากนั้น ข้าพเจ้าย่อร่างอันใหญ่โตของข้าพเจ้าลงในชั่วพริบตา คว้าหัวใจของนางไว้ แล้วพุ่งขึ้นสู่ท้องฟ้า
5.58.44
सा विसृष्टभुजा भीमा पपात लवणाम्भसि।
मया पर्वतसंकाशा निकृत्तहृदया सती ॥ ५.५८.४४ ॥
นางผู้น่ากลัวนั้น แขนทั้งสองปล่อยลุ่ยลง ร่างใหญ่ดั่งภูเขา หัวใจถูกข้าพเจ้าฉีกขาด จึงตกลงไปในน้ำเค็ม
5.58.45
शृणोमि खगतानां च वाचः सौम्या महात्मनाम्।
राक्षसी सिंहिका भीमा क्षिप्रं हनुमता हता ॥ ५.५८.४५ ॥
ข้าพเจ้าได้ยินเสียงของเหล่าผู้มีใจประเสริฐและอ่อนโยนที่โคจรอยู่บนท้องฟ้ากล่าวว่า นางรากษสีสิṃหิกาผู้น่ากลัวถูกหนุมานสังหารอย่างรวดเร็วแล้ว
5.58.46
तां हत्वा पुनरेवाहं कृत्यमात्ययिकं स्मरन्।
गत्वा च महदध्वानं पश्यामि नगमण्डितम् ॥ ५.५८.४६ ॥
เมื่อสังหารนางแล้ว ข้าพเจ้าระลึกถึงภารกิจเร่งด่วนอีกครั้ง จึงเดินทางไปอีกระยะทางไกล และได้เห็นแผ่นดินที่ประดับด้วยภูเขา
5.58.47
दक्षिणं तीरमुदधेर्लङ्का यत्र गता पुरी।
अस्तं दिनकरे याते रक्षसां निलयं पुरीम् ॥ ५.५८.४७ ॥
ชายฝั่งทางใต้ของมหาสมุทรซึ่งเป็นที่ตั้งของนครลงกา เมื่อพระอาทิตย์ลับไปแล้ว ข้าพเจ้าก็มาถึงนครนั้น ซึ่งเป็นที่อยู่ของเหล่ารากษส
5.58.48
प्रविष्टोऽहमविज्ञातो रक्षोभिर्भीमविक्रमैः।
तत्र प्रविशतश्चापि कल्पान्तघनसप्रभा ॥ ५.५८.४८ ॥
ข้าพเจ้าเข้าไปได้โดยที่พวกรากษสซึ่งมีพลังน่าสะพรึงกลัวไม่รู้จักข้าพเจ้า และเมื่อข้าพเจ้าเข้าไปที่นั่น รัศมีของข้าพเจ้าก็เหมือนเมฆแห่งกัลปาวสานกาล
5.58.49
अट्टहासं विमुञ्चन्ती नारी काप्युत्थिता पुरः।
जिघांसन्तीं ततस्तां तु ज्वलदग्निशिरोरुहाम् ॥ ५.५८.४९ ॥
มีนางผู้หนึ่งปล่อยเสียงหัวเราะดังลั่นลุกขึ้นยืนอยู่ตรงหน้าข้าพเจ้า จากนั้น นางผู้มีเส้นผมดั่งเปลวไฟลุกโชนนั้นปรารถนาจะฆ่าข้าพเจ้า
5.58.50
सव्यमुष्टिप्रहारेण पराजित्य सुभैरवाम्।
प्रदोषकाले प्रविशं भीतयाहं तयोदितः ॥ ५.५८.५० ॥
ข้าพเจ้าเอาชนะนางผู้น่าสะพรึงกลัวยิ่งด้วยหมัดซ้าย แล้วเข้าไปในเวลาค่ำ และนางผู้หวาดกลัวนั้นได้พูดกับข้าพเจ้า
5.58.51
अहं लङ्कापुरी वीर निर्जिता विक्रमेण ते।
यस्मात् तस्माद् विजेतासि सर्वरक्षांस्यशेषतः ॥ ५.५८.५१ ॥
ข้าแต่วีรบุรุษ ข้าพเจ้าคือนครลงกาที่ท่านได้พิชิตด้วยความกล้าหาญ เพราะเหตุนั้น ท่านจึงเป็นผู้ชนะเหล่ารากษสทั้งหมดโดยสิ้นเชิง
5.58.52
तत्राहं सर्वरात्रं तु विचरञ्जनकात्मजाम्।
रावणान्तःपुरगतो न चापश्यं सुमध्यमाम् ॥ ५.५८.५२ ॥
ที่นั่น ข้าพเจ้าเที่ยวค้นหาธิดาของท้าวชนกตลอดทั้งคืน ข้าพเจ้าเข้าไปยังส่วนในของพระราชวังของราวณะ แต่ไม่ได้เห็นนางผู้มีเอวบางนั้นเลย
5.58.53
ततः सीतामपश्यंस्तु रावणस्य निवेशने।
शोकसागरमासाद्य न पारमुपलक्षये ॥ ५.५८.५३ ॥
ต่อมา เมื่อไม่เห็นสีดาในที่พำนักของราวณะ ข้าพเจ้าจมอยู่ในมหาสมุทรแห่งความโศก และไม่อาจมองเห็นฝั่งของมันได้
5.58.54
शोचता च मया दृष्टं प्राकारेणाभिसंवृतम्।
काञ्चनेन विकृष्टेन गृहोपवनमुत्तमम् ॥ ५.५८.५४ ॥
ขณะที่ข้าพเจ้ากำลังโศกเศร้า ข้าพเจ้าได้เห็นสวนหลวงอันงดงามแห่งหนึ่ง ล้อมรอบด้วยกำแพงทองคำอันยาวเหยียด
5.58.55
सप्राकारमवप्लुत्य पश्यामि बहुपादपम्।
अशोकवनिकामध्ये शिंशपापादपो महान् ॥ ५.५८.५५ ॥
ข้าพเจ้ากระโดดข้ามกำแพงลงไป แล้วได้เห็นต้นศิṃศปาอันใหญ่ต้นหนึ่งอยู่กลางป่าอโศกที่หนาแน่นด้วยต้นไม้มากมาย
5.58.56
तमारुह्य च पश्यामि काञ्चनं कदलीवनम्।
अदूराच्छिंशपावृक्षात् पश्यामि वरवर्णिनीम् ॥ ५.५८.५६ ॥
ข้าพเจ้าปีนขึ้นไปบนต้นไม้นั้น แล้วได้เห็นป่ากล้วยสีทอง และไม่ไกลจากต้นศิṃศปา ข้าพเจ้าได้เห็นหญิงงามผิวพรรณงดงามนางหนึ่ง
5.58.57
श्यामां कमलपत्राक्षीमुपवासकृशाननाम्।
तदेकवासःसंवीतां रजोध्वस्तशिरोरुहाम् ॥ ५.५८.५७ ॥
นางมีผิวคล้ำ มีดวงตาดั่งกลีบบัว ใบหน้าซูบผอมเพราะการอดอาหาร สวมผ้าผืนเดียว และเส้นผมยุ่งเหยิงด้วยฝุ่น
5.58.58
शोकसंतापदीनाङ्गीं सीतां भर्तृहिते स्थिताम्।
राक्षसीभिर्विरूपाभिः क्रूराभिरभिसंवृताम् ॥ ५.५८.५८ ॥
สีดาผู้มีร่างกายซูบเซาด้วยความโศกและความทุกข์ทรมาน ยังคงมั่นคงในการอุทิศตนเพื่อความผาสุกของสามี ถูกล้อมไว้ด้วยเหล่ารากษสีที่น่าเกลียดน่ากลัวและโหดร้าย
5.58.59
मांसशोणितभक्ष्याभिर्व्याघ्रीभिर्हरिणीं यथा।
सा मया राक्षसीमध्ये तर्ज्यमाना मुहुर्मुहुः ॥ ५.५८.५९ ॥
ดั่งกวางตัวเมียที่ถูกเสือโคร่งตัวเมียซึ่งกินเนื้อและเลือดล้อมรอบ นางถูกข่มขู่ซ้ำแล้วซ้ำเล่าท่ามกลางเหล่ารากษสีนี้ ข้าพเจ้าได้เห็นเช่นนั้น
5.58.60
एकवेणीधरा दीना भर्तृचिन्तापरायणा।
भूमिशय्या विवर्णाङ्गी पद्मिनीव हिमागमे ॥ ५.५८.६० ॥
นางมีผมเปียเดียว อ่อนล้า จดจ่ออยู่กับความคิดถึงสามี นอนบนพื้นดินเปล่า ร่างกายซีดเซียว นางดั่งต้นบัวในเวลาที่ฤดูหนาวมาถึง
5.58.61
रावणाद् विनिवृत्तार्था मर्तव्ये कृतनिश्चया।
कथंचिन्मृगशावाक्षी तूर्णमासादिता मया ॥ ५.५८.६१ ॥
เมื่อหมดหวังจากราวณะและตั้งใจจะตาย นางผู้มีดวงตาดุจลูกกวางนั้นข้าพเจ้าได้พบโดยเร็วด้วยประการใดประการหนึ่ง
5.58.62
तां दृष्ट्वा तादृशीं नारीं रामपत्नीं यशस्विनीम्।
तत्रैव शिंशपावृक्षे पश्यन्नहमवस्थितः ॥ ५.५८.६२ ॥
เมื่อเห็นนางภรรยาของพระราม ผู้มีชื่อเสียง อยู่ในสภาพเช่นนั้น ข้าพเจ้าจึงคงอยู่ที่นั่นบนต้นศิงศปาและเฝ้ามองอยู่
5.58.63
ततो हलहलाशब्दं काञ्चीनूपुरमिश्रितम्।
शृणोम्यधिकगम्भीरं रावणस्य निवेशने ॥ ५.५८.६३ ॥
ครั้นแล้วข้าพเจ้าได้ยินเสียงดังฮะละฮะละอันลึกยิ่ง ปนกับเสียงกระพรวนที่ข้อเท้าและเข็มขัดในเรือนของราวณะ
5.58.64
ततोऽहं परमोद्विग्नः स्वरूपं प्रत्यसंहरम्।
अहं च शिंशपावृक्षे पक्षीव गहने स्थितः ॥ ५.५८.६४ ॥
ครั้นแล้วข้าพเจ้าเกิดความวิตกอย่างยิ่ง จึงหดรูปร่างของตนกลับเข้ามา และข้าพเจ้าก็ซ่อนตัวอยู่บนต้นศิงศปาที่รกทึบดุจนก
5.58.65
ततो रावणदाराश्च रावणश्च महाबलः।
तं देशमनुसम्प्राप्तो यत्र सीताभवत् स्थिता ॥ ५.५८.६५ ॥
ครั้นแล้วบรรดาสตรีของราวณะ และราวณะผู้มีกำลังมหาศาล ก็มาถึงสถานที่ที่สีดายืนอยู่
5.58.66
तं दृष्ट्वाथ वरारोहा सीता रक्षोगणेश्वरम्।
संकुच्योरू स्तनौ पीनौ बाहुभ्यां परिरभ्य च ॥ ५.५८.६६ ॥
เมื่อเห็นจอมรากษสนั้น สีดาผู้มีสะโพกงาม ก็หดต้นขาและเต้านมอันอิ่มเอิบของตนเข้า และกอดรัดตนเองด้วยสองแขน
5.58.67
वित्रस्तां परमोद्विग्नां वीक्ष्यमाणामितस्ततः।
त्राणं कंचिदपश्यन्तीं वेपमानां तपस्विनीम् ॥ ५.५८.६७ ॥
นางสีดา ผู้เป็นนักพรต หวาดกลัวและวิตกอย่างยิ่ง มองไปมาทุกทิศทาง ไม่เห็นผู้ใดให้ที่พึ่ง และสั่นสะท้าน
5.58.68
तामुवाच दशग्रीवः सीतां परमदुःखिताम्।
अवाक्शिराः प्रपतितो बहुमन्यस्व मामिति ॥ ५.५८.६८ ॥
ราวณะผู้มีสิบคอจึงตรัสกับสีดาผู้กำลังเศร้าโศกอย่างยิ่งว่า "ข้าพเจ้าได้ก้มศีรษะลงล้มลงต่อหน้านาง ขอนางโปรดให้เกียรติข้าพเจ้าเถิด"
5.58.69
यदि चेत्त्वं तु मां दर्पान्नाभिनन्दसि गर्विते।
द्विमासानन्तरं सीते पास्यामि रुधिरं तव ॥ ५.५८.६९ ॥
"ดูก่อนสีดาผู้ทระนง หากนางด้วยความหยิ่งยโสไม่ยอมรับข้าพเจ้า หลังจากสองเดือนข้าพเจ้าจะดื่มเลือดของนาง"
5.58.70
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य रावणस्य दुरात्मनः।
उवाच परमक्रुद्धा सीता वचनमुत्तमम् ॥ ५.५८.७० ॥
เมื่อได้ยินถ้อยคำของราวณะผู้ชั่วช้านั้น สีดาผู้โกรธเกรี้ยวอย่างยิ่งจึงกล่าวถ้อยคำอันสูงส่งนี้
5.58.71
राक्षसाधम रामस्य भार्याममिततेजसः।
इक्ष्वाकुवंशनाथस्य स्नुषां दशरथस्य च ॥ ५.५८.७१ ॥
"ดูก่อนรากษสผู้ต่ำทราม เจ้าได้ลักพาภรรยาของพระรามผู้มีเดชไม่มีประมาณ ทั้งยังเป็นสะใภ้ของท้าวทศรถผู้เป็นเจ้าแห่งราชวงศ์อิกษวากุ!"
5.58.72
अवाच्यं वदतो जिह्वा कथं न पतिता तव।
किंस्विद्वीर्य तवानार्य यो मां भर्तुरसंनिधौ ॥ ५.५८.७२ ॥
"เหตุใดลิ้นของเจ้าจึงไม่หลุดร่วงไปเสีย ในเมื่อเจ้าพูดสิ่งที่ไม่ควรพูด ดูก่อนผู้ชั่วช้า ความกล้าหาญเช่นนี้ของเจ้าคืออะไร ที่กล้าฉวยข้าพเจ้าไปในขณะที่สามีของข้าพเจ้าไม่อยู่"
5.58.73
अपहृत्यागतः पाप तेनादृष्टो महात्मना।
न त्वं रामस्य सदृशो दास्येऽप्यस्य न युज्यसे ॥ ५.५८.७३ ॥
ดูก่อนผู้บาปหนา เจ้าถูกลักพาตัวมาที่นี่ขณะที่พระรามผู้มีจิตใจสูงส่งไม่ได้เห็นเจ้า เจ้าไม่เทียบเท่าพระราม แม้แต่จะรับใช้พระองค์ เจ้าก็ไม่คู่ควร
5.58.74
अजेयः सत्यवाक् शूरो रणश्लाघी च राघवः।
जानक्या परुषं वाक्यमेवमुक्तो दशाननः ॥ ५.५८.७४ ॥
พระราฆพ (พระราม) ไม่มีผู้ใดเอาชนะได้ ทรงสัตย์ กล้าหาญ และทรงภูมิใจในการรบ เมื่อพระชานากีตรัสถ้อยคำรุนแรงเช่นนั้น ท้าวทศกัณฐ์ผู้มีสิบหน้าจึงตอบดังนี้
5.58.75
जज्वाल सहसा कोपाच्चितास्थ इव पावकः।
विवृत्य नयने क्रूरे मुष्टिमुद्यम्य दक्षिणम् ॥ ५.५८.७५ ॥
ราวณะโกรธจัดขึ้นทันที ลุกโพลงดุจไฟบนกองเพลิงศพ เขาเบิกตาอันโหดร้ายกว้าง และยกกำปั้นขวาขึ้น
5.58.76
मैथिलीं हन्तुमारब्धः स्त्रीभिर्हाहाकृतं तदा।
स्त्रीणां मध्यात् समुत्पत्य तस्य भार्या दुरात्मनः ॥ ५.५८.७६ ॥
เขาเริ่มจะฆ่าไมถิลี (สีดา) และบรรดาสตรีต่างร้องครวญคร่ำครวญในเวลานั้น แล้วภรรยาของผู้มีจิตชั่วร้ายนั้นก็ลุกขึ้นพรวดจากท่ามกลางบรรดาสตรี
5.58.77
वरा मन्दोदरी नाम तया स प्रतिषेधितः।
उक्तश्च मधुरां वाणीं तया स मदनार्दितः ॥ ५.५८.७७ ॥
มณโททรีผู้ประเสริฐได้ห้ามเขาไว้ และเขาซึ่งถูกความปรารถนาทรมานอยู่ ก็ได้รับถ้อยคำอันไพเราะจากนางนั้น
5.58.78
सीतया तव किं कार्यं महेन्द्रसमविक्रम।
मया सह रमस्वाद्य मद्विशिष्टा न जानकी ॥ ५.५८.७८ ॥
"ดูก่อนผู้มีพลังเทียบเท่าพระอินทร์ เจ้าจะต้องการอะไรจากสีดา วันนี้จงเพลิดเพลินกับข้าพเจ้าเถิด พระชานากีไม่ดีกว่าข้าพเจ้า"
5.58.79
देवगन्धर्वकन्याभिर्यक्षकन्याभिरेव च।
सार्धं प्रभो रमस्वेति सीतया किं करिष्यसि ॥ ५.५८.७९ ॥
"ดูก่อนเจ้าผู้เป็นใหญ่ จงเพลิดเพลินกับบรรดาธิดาของเทวดา คนธรรพ์ และยักษ์เถิด เจ้าจะทำอะไรกับสีดาได้"
5.58.80
ततस्ताभिः समेताभिर्नारीभिः स महाबलः।
उत्थाप्य सहसा नीतो भवनं स्वं निशाचरः ॥ ५.५८.८० ॥
ครั้นแล้วบรรดาสตรีเหล่านั้นที่มารวมกัน ก็ยกผู้มีกำลังมหาศาลและเป็นรากษสผู้ท่องราตรีนั้นขึ้นอย่างฉับพลัน แล้วนำเขาไปยังปราสาทของตน
5.58.81
याते तस्मिन् दशग्रीवे राक्षस्यो विकृताननाः।
सीतां निर्भर्त्सयामासुर्वाक्यैः क्रूरैः सुदारुणैः ॥ ५.५८.८१ ॥
เมื่อทศคีรีนั้นจากไปแล้ว บรรดานางรากษสีที่มีหน้าบิดเบี้ยวก็ข่มขู่และด่าทอสีดาด้วยถ้อยคำอันโหดร้ายและน่าสะพรึงยิ่ง
5.58.82
तृणवद् भाषितं तासां गणयामास जानकी।
गर्जितं च तथा तासां सीतां प्राप्य निरर्थकम् ॥ ५.५८.८२ ॥
พระชานกีถือว่าถ้อยคำของพวกนางเป็นเพียงใบหญ้า และเสียงคำรามของพวกนางก็สูญเปล่าเมื่ออยู่ต่อหน้าสีดา
5.58.83
वृथा गर्जितनिश्चेष्टा राक्षस्यः पिशिताशनाः।
रावणाय शशंसुस्ताः सीताव्यवसितं महत् ॥ ५.५८.८३ ॥
บรรดานางรากษสีผู้กินเนื้อ เมื่อคำรามไปอย่างเปล่าประโยชน์และหมดแรงแล้ว ก็นำความแน่วแน่อันยิ่งใหญ่ของสีดาไปกราบทูลท้าวราวณะ
5.58.84
ततस्ताः सहिताः सर्वा विहताशा निरुद्यमाः।
परिक्लिश्य समस्तास्ता निद्रावशमुपागताः ॥ ५.५८.८४ ॥
แล้วพวกนางทั้งหมดก็พากันหมดหวังและหมดแรง เหน็ดเหนื่อยอ่อนล้า ต่างตกอยู่ใต้อำนาจของการหลับใหล
5.58.85
तासु चैव प्रसुप्तासु सीता भर्तृहिते रता।
विलप्य करुणं दीना प्रशुशोच सुदुःखिता ॥ ५.५८.८५ ॥
เมื่อพวกนางทั้งหมดหลับไปแล้ว สีดาผู้มุ่งมั่นเพื่อประโยชน์ของพระสวามี ก็คร่ำครวญอย่างน่าสงสาร ด้วยความทุกข์ระทมอย่างยิ่ง นางจึงร่ำไห้
5.58.86
तासां मध्यात् समुत्थाय त्रिजटा वाक्यमब्रवीत्।
आत्मानं खादत क्षिप्रं न सीतामसितेक्षणाम् ॥ ५.५८.८६ ॥
ตรีชฏาลุกขึ้นจากกลางหมู่นางแล้วกล่าวว่า "พวกเจ้าจงกัดกินตัวเองโดยเร็วเถิด อย่ากัดกินสีดาผู้มีดวงตาดำขลับเลย"
5.58.87
जनकस्यात्मजां साध्वीं स्नुषां दशरथस्य च।
स्वप्नो ह्यद्य मया दृष्टो दारुणो रोमहर्षणः ॥ ५.५८.८७ ॥
เกี่ยวกับสีดาธิดาของพระชนก สะใภ้ผู้บริสุทธิ์ของท้าวทศรถ วันนี้ข้าได้เห็นความฝันอันน่ากลัวและทำให้ขนลุกชัน
5.58.88
रक्षसां च विनाशाय भर्तुरस्या जयाय च।
अलमस्मान् परित्रातुं राघवाद् राक्षसीगणम् ॥ ५.५८.८८ ॥
ความฝันนั้นบอกถึงความพินาศของบรรดารากษส และชัยชนะของพระสวามีของนาง รวมทั้งการที่พวกเราจะได้รับการคุ้มครองจากพระราฆพ ซึ่งเพียงพอสำหรับหมู่นางรากษสี
5.58.89
अभियाचाम वैदेहीमेतद्धि मम रोचते।
यदि ह्येवंविधः स्वप्नो दुःखितायाः प्रदृश्यते ॥ ५.५८.८९ ॥
ให้พวกเราขอร้องพระไวเทหี ข้าเห็นว่านี่เป็นสิ่งที่ดี หากนางผู้โศกเศร้าได้เห็นความฝันเช่นนี้
5.58.90
सा दुःखैर्विविधैर्मुक्ता सुखमाप्नोत्यनुत्तमम्।
प्रणिपातप्रसन्ना हि मैथिली जनकात्मजा ॥ ५.५८.९० ॥
นางจะพ้นจากทุกข์หลายประการและได้รับความสุขอันสูงสุด เพราะพระไมถิลี ธิดาของพระชนก จะพอพระทัยเมื่อได้รับการกราบไหว้อย่างนอบน้อม
5.58.91
अलमेषा परित्रातुं राक्षस्यो महतो भयात्।
ततः सा ह्रीमती बाला भर्तुर्विजयहर्षिता ॥ ५.५८.९१ ॥
นางสามารถช่วยพวกรากษสีให้พ้นจากความกลัวอันใหญ่หลวงได้ ครั้นแล้วหญิงสาวผู้ถ่อมตนนั้น ยินดีในชัยชนะของพระสวามี
5.58.92
अवोचद् यदि तत् तथ्यं भवेयं शरणं हि वः।
तां चाहं तादृशीं दृष्ट्वा सीताया दारुणां दशाम् ॥ ५.५८.९२ ॥
นางกล่าวว่า "หากสิ่งนี้เป็นความจริง ข้าก็จะเป็นที่พึ่งของพวกเจ้า" เมื่อเห็นสีดาอยู่ในสภาพอันน่าสะพรึงเช่นนั้น
5.58.93
चिन्तयामास विश्रान्तो न च मे निर्वृतं मनः।
सम्भाषणार्थे च मया जानक्याश्चिन्तितो विधिः ॥ ५.५८.९३ ॥
ข้าพักผ่อนแล้วจึงครุ่นคิด แต่ใจของข้ายังไม่สงบ ข้าจึงคิดหาวิธีที่จะสนทนากับพระชานกี
5.58.94
इक्ष्वाकुकुलवंशस्तु स्तुतो मम पुरस्कृतः।
श्रुत्वा तु गदितां वाचं राजर्षिगणभूषिताम् ॥ ५.५८.९४ ॥
ข้าสรรเสริญวงศ์ตระกูลอิกษวากุและยกขึ้นกล่าวก่อน เมื่อได้ฟังถ้อยคำที่เปล่งออกมาอันประดับด้วยหมู่ราชฤๅษี
5.58.95
प्रत्यभाषत मां देवी बाष्पैः पिहितलोचना।
कस्त्वं केन कथं चेह प्राप्तो वानरपुङ्गव ॥ ५.५८.९५ ॥
เทวีผู้มีดวงตาถูกน้ำตาปิดบังตรัสตอบข้าว่า "เจ้าเป็นใคร มาที่นี่ได้อย่างไรและโดยผู้ใด ดูก่อนวานรผู้เลิศ"
5.58.96
का च रामेण ते प्रीतिस्तन्मे शंसितुमर्हसि।
तस्यास्तद् वचनं श्रुत्वा अहमप्यब्रुवं वचः ॥ ५.५८.९६ ॥
"และเจ้ามีความผูกพันอย่างไรกับพระราม เจ้าควรบอกข้าเรื่องนั้น" เมื่อได้ฟังถ้อยคำของนาง ข้าก็ตอบไปด้วยเช่นกัน
5.58.97
देवि रामस्य भर्तुस्ते सहायो भीमविक्रमः।
सुग्रीवो नाम विक्रान्तो वानरेन्द्रो महाबलः ॥ ५.५८.९७ ॥
ดูก่อนเทวี พระสวามีของเจ้าคือพระรามมีผู้ช่วยคือสุครีพ วานรินทร์ผู้มีอานุภาพน่าเกรงขาม กล้าหาญและมีกำลังมหาศาล
5.58.98
तस्य मां विद्धि भृत्यं त्वं हनूमन्तमिहागतम्।
भर्त्रा सम्प्रहितस्तुभ्यं रामेणाक्लिष्टकर्मणा ॥ ५.५८.९८ ॥
เจ้าจงรู้จักข้าว่าเป็นผู้รับใช้ของพระองค์ ชื่อหนุมานผู้มาถึงที่นี่ พระรามผู้มีกรรมที่ไม่เหน็ดเหนื่อย พระสวามีของเจ้า เป็นผู้ส่งข้ามาหาเจ้า
5.58.99
इदं तु पुरुषव्याघ्रः श्रीमान् दाशरथिः स्वयम्।
अङ्गुलीयमभिज्ञानमदात् तुभ्यं यशस्विनि ॥ ५.५८.९९ ॥
ดูก่อนผู้มีเกียรติยศ แหวนวงนี้ ท้าวทศรถบุรุษผู้เลิศ พระโอรสผู้รุ่งเรืองของท้าวทศรถเอง ได้ให้แก่เจ้าเป็นเครื่องหมายแห่งการจดจำ
5.58.100
तदिच्छामि त्वयाज्ञप्तं देवि किं करवाण्यहम्।
रामलक्ष्मणयोः पार्श्वं नयामि त्वां किमुत्तरम् ॥ ५.५८.१०० ॥
ดังนั้น ดูก่อนเทวี ข้าปรารถนาให้เจ้าสั่งข้า ข้าจะทำอะไรดี จะให้ข้าพาเจ้าไปยังข้างพระรามและพระลักษมณ์ หรือเจ้าจะมีคำตอบเป็นอย่างอื่น
5.58.101
एतच्छ्रुत्वा विदित्वा च सीता जनकनन्दिनी।
आह रावणमुत्पाट्य राघवो मां नयत्विति ॥ ५.५८.१०१ ॥
เมื่อได้ฟังและเข้าใจเรื่องนี้แล้ว สีดาธิดาของพระชนก จึงกล่าวว่า "ขอให้พระราฆพ (พระราม) ทรงปราบราวณะแล้วพาข้าพเจ้าไปเถิด"
5.58.102
प्रणम्य शिरसा देवीमहमार्यामनिन्दिताम्।
राघवस्य मनोह्लादमभिज्ञानमयाचिषम् ॥ ५.५८.१०२ ॥
ข้าพเจ้าก้มศีรษะถวายความนอบน้อมแด่เทวีผู้สูงศักดิ์และปราศจากตำหนิพระองค์นั้น แล้วทูลขอเครื่องหมายแห่งการจำได้อันจะทำให้จิตใจของพระราฆพชื่นบาน
5.58.103
अथ मामब्रवीत् सीता गृह्यतामयमुत्तमः।
मणिर्येन महाबाहू रामस्त्वां बहु मन्यते ॥ ५.५८.१०३ ॥
ครั้งนั้น สีดาตรัสกับข้าพเจ้าว่า "จงรับอัญมณีอันประเสริฐนี้ไปเถิด ซึ่งพระรามผู้มีพระพาหาแข็งแกร่งทรงนับถือท่านเป็นอย่างยิ่งด้วยเหตุนี้"
5.58.104
इत्युक्त्वा तु वरारोहा मणिप्रवरमुत्तमम्।
प्रायच्छत् परमोद्विग्ना वाचा मां संदिदेश ह ॥ ५.५८.१०४ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว นางผู้มีเอวงามพระองค์นั้น ด้วยความทุกข์ใจยิ่ง ได้มอบอัญมณีอันเลิศและประเสริฐนั้นให้แก่ข้าพเจ้า และกำชับข้าพเจ้าด้วยถ้อยคำ
5.58.105
ततस्तस्यै प्रणम्याहं राजपुत्र्यै समाहितः।
प्रदक्षिणं परिक्राममिहाभ्युद्गतमानसः ॥ ५.५८.१०५ ॥
จากนั้น ข้าพเจ้าก้มถวายความนอบน้อมแด่พระราชธิดาพระองค์นั้นด้วยจิตที่สงบมั่น และเดินเวียนขวารอบพระนางด้วยจิตที่ฮึกเหิม
5.58.106
उत्तरं पुनरेवाह निश्चित्य मनसा तदा।
हनूमन् मम वृत्तान्तं वक्तुमर्हसि राघवे ॥ ५.५८.१०६ ॥
ครั้งนั้น พระนางทรงตริตรองในพระทัย แล้วตรัสอีกว่า "หนุมาน ท่านควรเล่าเรื่องราวของข้าพเจ้าแก่พระราฆวะ"
5.58.107
यथा श्रुत्वैव नचिरात् तावुभौ रामलक्ष्मणौ।
सुग्रीवसहितौ वीरावुपेयातां तथा कुरु ॥ ५.५८.१०७ ॥
"เมื่อทั้งสองพระองค์ คือพระรามและพระลักษมณ์ วีรบุรุษ ได้ทรงสดับเรื่องนี้แล้ว ขอให้ทรงเสด็จมาที่นี่โดยไม่รอช้า พร้อมด้วยสุครีพ ขอท่านจงทำเช่นนั้นเถิด"
5.58.108
यदन्यथा भवेदेतद् द्वौ मासौ जीवितं मम।
न मां द्रक्ष्यति काकुत्स्थो म्रिये साहमनाथवत् ॥ ५.५८.१०८ ॥
"หากเรื่องนี้เป็นไปเป็นอย่างอื่น ชีวิตของข้าพเจ้าจะเหลืออยู่เพียงสองเดือน กากุตสถะจะไม่ได้เห็นข้าพเจ้า และข้าพเจ้าจะตายไปเหมือนคนที่ไม่มีที่พึ่ง"
5.58.109
तच्छ्रुत्वा करुणं वाक्यं क्रोधो मामभ्यवर्तत।
उत्तरं च मया दृष्टं कार्यशेषमनन्तरम् ॥ ५.५८.१०९ ॥
เมื่อได้ยินถ้อยคำอันน่าสงสารนั้น ความโกรธก็เข้าครอบงำข้าพเจ้า และข้าพเจ้าก็เห็นงานที่ยังเหลืออยู่ทันที
5.58.110
ततोऽवर्धत मे कायस्तदा पर्वतसंनिभः।
युद्धाकाङ्क्षी वनं तस्य विनाशयितुमारभे ॥ ५.५८.११० ॥
ครั้งนั้น กายของข้าพเจ้าก็ขยายใหญ่ขึ้นดุจภูเขา และด้วยความปรารถนาจะทำศึก ข้าพเจ้าจึงเริ่มทำลายสวนของนาง
5.58.111
तद् भग्नं वनखण्डं तु भ्रान्तत्रस्तमृगद्विजम्।
प्रतिबुद्ध्य निरीक्षन्ते राक्षस्यो विकृताननाः ॥ ५.५८.१११ ॥
เมื่อเห็นป่าสวนที่ถูกทำลายแล้ว ซึ่งฝูงกวาง และนกต่างตกใจหนีไปอย่างสับสน เหล่านางรากษสีก็ตื่นขึ้น ใบหน้าบิดเบี้ยว และมองไปรอบๆ
5.58.112
मां च दृष्ट्वा वने तस्मिन् समागम्य ततस्ततः।
ताः समभ्यागताः क्षिप्रं रावणायाचचक्षिरे ॥ ५.५८.११२ ॥
เมื่อเห็นข้าพเจ้าในป่านั้น พวกนางก็มาชุมนุมกันจากที่นั่นที่นี่ รีบมาถึง และรายงานแด่ทศกัณฐ์
5.58.113
राजन् वनमिदं दुर्गं तव भग्नं दुरात्मना।
वानरेण ह्यविज्ञाय तव वीर्यं महाबल ॥ ५.५८.११३ ॥
"ข้าแต่พระราชา ป่าอันแข็งแกร่งนี้ของพระองค์ถูกลิงชั่วร้ายทำลายเสียแล้ว เพราะมันไม่รู้พระอานุภาพของพระองค์ ข้าแต่ผู้มีกำลังมหาศาล"
5.58.114
तस्य दुर्बुद्धिता राजंस्तव विप्रियकारिणः।
वधमाज्ञापय क्षिप्रं यथासौ न पुनर्व्रजेत् ॥ ५.५८.११४ ॥
"ข้าแต่พระราชา ขอพระองค์โปรดสั่งประหารผู้มีจิตชั่วร้ายที่กระทำสิ่งอันไม่เป็นที่พอพระทัยแก่พระองค์นั้นโดยเร็ว เพื่อมันจะได้ไม่กลับมาอีก"
5.58.115
तच्छ्रुत्वा राक्षसेन्द्रेण विसृष्टा बहुदुर्जयाः।
राक्षसाः किंकरा नाम रावणस्य मनोऽनुगाः ॥ ५.५८.११५ ॥
เมื่อได้ยินเช่นนั้น เจ้าแห่งรากษสได้ส่งกิงกรากษสที่ปราบได้ยากยิ่งหลายตน ผู้ตามใจของทศกัณฐ์ออกไป
5.58.116
तेषामशीतिसाहस्रं शूलमुद्गरपाणिनाम्।
मया तस्मिन् वनोद्देशे परिघेण निषूदितम् ॥ ५.५८.११६ ॥
ในจำนวนพวกนั้นที่มีแปดหมื่นตน ซึ่งถือหอกและกระบองอยู่ในมือ ข้าพเจ้าได้สังหารเสียด้วยท่อนเหล็กในบริเวณป่านั้น
5.58.117
तेषां तु हतशिष्टा ये ते गता लघुविक्रमाः।
निहतं च मया सैन्यं रावणायाचचक्षिरे ॥ ५.५८.११७ ॥
ส่วนพวกที่รอดจากการสังหารและมีความกล้าหาญว่องไว ได้หนีไปและรายงานแก่ทศกัณฐ์ว่ากองทัพถูกข้าพเจ้าสังหารแล้ว
5.58.118
ततो मे बुद्धिरुत्पन्ना चैत्यप्रासादमुत्तमम्।
तत्रस्थान् राक्षसान् हत्वा शतं स्तम्भेन वै पुनः ॥ ५.५८.११८ ॥
จากนั้น ความคิดก็เกิดขึ้นในใจข้าพเจ้าว่า จะฆ่ารากษสหนึ่งร้อยตนที่ยืนอยู่ในปราสาทศาลเจดีย์อันประเสริฐนั้น แล้วจะทำลายมันลงอีกครั้งด้วยเสา
5.58.119
ललामभूतो लङ्काया मया विध्वंसितो रुषा।
ततः प्रहस्तस्य सुतं जम्बुमालिनमादिशत् ॥ ५.५८.११९ ॥
ปราสาทนั้นซึ่งเป็นเครื่องประดับของลงกา ข้าพเจ้าได้ทำลายลงด้วยความโกรธ ครั้งนั้น ทศกัณฐ์จึงสั่งให้ชัมพุมาลินบุตรของประหัสตะ ออกมาต่อสู้กับข้าพเจ้า
5.58.120
राक्षसैर्बहुभिः सार्धं घोररूपैर्भयानकैः।
तमहं बलसम्पन्नं राक्षसं रणकोविदम् ॥ ५.५८.१२० ॥
ข้าพเจ้าได้ต่อสู้กับรากษสผู้มีกำลังและชำนาญในการรบนั้น พร้อมด้วยรากษสจำนวนมากที่มีรูปร่างน่ากลัวและน่าสะพรึงกลัว
5.58.121
परिघेणातिघोरेण सूदयामि सहानुगम्।
तच्छ्रुत्वा राक्षसेन्द्रस्तु मन्त्रिपुत्रान् महाबलान् ॥ ५.५८.१२१ ॥
"ข้าจะสังหารพวกมันพร้อมทั้งบริวารด้วยสากเหล็กอันน่ากลัวยิ่งนี้" เมื่อได้ยินดังนั้น เจ้าแห่งรากษสจึงส่งบุตรของเหล่าอำมาตย์ผู้มีกำลังมหาศาลไป
5.58.122
पदातिबलसम्पन्नान् प्रेषयामास रावणः।
परिघेणैव तान् सर्वान् नयामि यमसादनम् ॥ ५.५८.१२२ ॥
ท้าวราวณะส่งพวกเขาไป พร้อมด้วยกองทหารราบ "ข้าจะส่งพวกมันทั้งหมดไปยังที่อยู่ของพระยมด้วยสากเหล็กเพียงอย่างเดียว"
5.58.123
मन्त्रिपुत्रान् हतान् श्रुत्वा समरे लघुविक्रमान्।
पञ्च सेनाग्रगान् शूरान् प्रेषयामास रावणः ॥ ५.५८.१२३ ॥
เมื่อได้ยินว่าบุตรของอำมาตย์ผู้มีฝีมือรวดเร็วต่างถูกสังหารในการรบ ท้าวราวณะจึงส่งวีรบุรุษห้านายที่เดินนำหน้ากองทัพไป
5.58.124
तानहं सहसैन्यान् वै सर्वानेवाभ्यसूदयम्।
ततः पुनर्दशग्रीवः पुत्रमक्षं महाबलम् ॥ ५.५८.१२४ ॥
ข้าได้สังหารพวกเขาทั้งหมดพร้อมกับกองทัพของพวกเขา จากนั้นท้าวทศกัณฐ์จึงส่งอักษะ โอรสผู้มีกำลังมหาศาลของตน ไปอีกครั้ง
5.58.125
बहुभी राक्षसैः सार्धं प्रेषयामास संयुगे।
तं तु मन्दोदरीपुत्रं कुमारं रणपण्डितम् ॥ ५.५८.१२५ ॥
ท้าวราวณะส่งเขาไปในการสงครามพร้อมรากษสจำนวนมาก คือโอรสของมันโททรี ผู้เป็นกุมารที่ชำนาญในการรบ
5.58.126
सहसा खं समुद्यन्तं पादयोश्च गृहीतवान्।
तमासीनं शतगुणं भ्रामयित्वा व्यपेषयम् ॥ ५.५८.१२६ ॥
เขาพุ่งขึ้นสู่ท้องฟ้าอย่างฉับพลัน ข้าจึงคว้าเท้าทั้งสองของเขาไว้ แล้วหมุนเขาไปร้อยรอบ ก่อนจะบดขยี้เขาจนตาย
5.58.127
तमक्षमागतं भग्नं निशम्य स दशाननः।
ततश्चेन्द्रजितं नाम द्वितीयं रावणः सुतम् ॥ ५.५८.१२७ ॥
เมื่อได้ยินว่าอักษะมาถึงแล้วและถูกสังหาร พร้อมทั้งกองทัพถูกทำลายย่อยยับ ท้าวราวณะผู้มีสิบหน้าจึงเรียกโอรสคนที่สองของตนมา นามว่าอินทรชิต
5.58.128
व्यादिदेश सुसंक्रुद्धो बलिनं युद्धदुर्मदम्।
तच्चाप्यहं बलं सर्वं तं च राक्षसपुङ्गवम् ॥ ५.५८.१२८ ॥
ด้วยความโกรธเกรี้ยวยิ่ง มันสั่งโอรสผู้มีกำลังผู้นั้น ผู้หยิ่งผยองในการรบ ให้จับข้า กำลังทั้งหมดของข้า และรากษสผู้ประเสริฐนายนั้น
5.58.129
नष्टौजसं रणे कृत्वा परं हर्षमुपागतः।
महतापि महाबाहुः प्रत्ययेन महाबलः ॥ ५.५८.१२९ ॥
เมื่อทำให้เขาหมดเรี่ยวแรงในการรบแล้ว ผู้มีแขนใหญ่และมีกำลังมหาศาลผู้นั้นก็เปี่ยมด้วยความยินดียิ่ง พร้อมทั้งความเชื่อมั่นอย่างยิ่งใหญ่
5.58.130
प्रहितो रावणेनैष सह वीरैर्मदोद्धतैः।
सोऽविषह्यं हि मां बुद्ध्वा स्वसैन्यं चावमर्दितम् ॥ ५.५८.१३० ॥
ถูกส่งไปโดยท้าวราวณะพร้อมวีรบุรุษผู้ลำพองด้วยความทระนง เขา (อินทรชิต) เห็นว่าข้าเป็นผู้ที่ไม่อาจต้านทานได้ และกองทัพของตนถูกบดขยี้แล้ว—
5.58.131
ब्रह्मणोऽस्त्रेण स तु मां प्रबद्ध्वा चातिवेगिनः।
रज्जुभिश्चापि बध्नन्ति ततो मां तत्र राक्षसाः ॥ ५.५८.१३१ ॥
อินทรชิตผูกข้าไว้แน่นด้วยอาวุธของพระพรหม จากนั้นรากษสที่นั่นก็มัดข้าด้วยเชือก แม้ข้าจะมีความเร็วยิ่งนัก
5.58.132
रावणस्य समीपं च गृहीत्वा मामुपागमन्।
दृष्ट्वा सम्भाषितश्चाहं रावणेन दुरात्मना ॥ ५.५८.१३२ ॥
พวกมันจับข้าแล้วนำข้าเข้าไปเฝ้าท้าวราวณะ เมื่อเห็นข้าแล้ว ท้าวราวณะผู้มีจิตชั่วร้ายก็ได้เอ่ยวาจากับข้า
5.58.133
पृष्टश्च लङ्कागमनं राक्षसानां च तं वधम्।
तत्सर्वं च रणे तत्र सीतार्थमुपजल्पितम् ॥ ५.५८.१३३ ॥
เมื่อถูกถามถึงการที่ข้าเข้ามาในลงกา การสังหารรากษสทั้งหลาย และทุกสิ่งที่พูดและกระทำในการรบที่นั่นเพื่อเห็นแก่สีดา ข้าก็เล่าทั้งหมดให้ฟัง
5.58.134
तस्यास्तु दर्शनाकाङ्क्षी प्राप्तस्त्वद्भवनं विभो।
मारुतस्यौरसः पुत्रो वानरो हनुमानहम् ॥ ५.५८.१३४ ॥
ด้วยความปรารถนาจะได้พบนาง ข้าจึงมาถึงที่พำนักของท่าน ข้าแต่ท่านผู้เป็นใหญ่ ข้าคือหนุมาน วานรผู้เป็นโอรสแท้ของพระวายุ
5.58.135
रामदूतं च मां विद्धि सुग्रीवसचिवं कपिम्।
सोऽहं दौत्येन रामस्य त्वत्सकाशमिहागतः ॥ ५.५८.१३५ ॥
จงทราบว่าข้าคือทูตของพระราม และเป็นวานรผู้เป็นอำมาตย์ของสุครีพ ข้าได้มาที่นี่เฝ้าท่านในฐานะทูตตามภารกิจของพระราม
5.58.136
शृणु चापि समादेशं यदहं प्रब्रवीमि ते।
राक्षसेश हरीशस्त्वां वाक्यमाह समाहितम् ॥ ५.५८.१३६ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งรากษส จงฟังคำสั่งที่ข้าจะกล่าวแก่ท่านด้วยเถิด เจ้าแห่งหรินทร์ได้กล่าววาจาแก่ท่านด้วยถ้อยคำที่พิจารณามาแล้วอย่างรอบคอบ
5.58.137
सुग्रीवश्च महाभागः स त्वां कौशलमब्रवीत्।
धर्मार्थकामसहितं हितं पथ्यमुवाच ह ॥ ५.५८.१३७ ॥
พระสุครีพผู้มีบุญวาสนายิ่งนัก ได้ถามถึงความสุขสวัสดีของท่าน และได้กล่าววาจาแก่ท่าน เป็นถ้อยคำที่เป็นประโยชน์และเป็นคุณ ประกอบด้วยธรรม ทรัพย์ และกาม
5.58.138
वसतो ऋष्यमूके मे पर्वते विपुलद्रुमे।
राघवो रणविक्रान्तो मित्रत्वं समुपागतः ॥ ५.५८.१३८ ॥
ขณะที่ข้าพำนักอยู่บนเขาฤษยมูก ภูเขาที่มีต้นไม้มากมาย พระราฆวผู้กล้าหาญในการรบ ได้มาทำไมตรีกับข้า
5.58.139
तेन मे कथितं राजन् भार्या मे रक्षसा हृता।
तत्र साहाय्यहेतोर्मे समयं कर्तुमर्हसि ॥ ५.५८.१३९ ॥
พระองค์ได้บอกข้า ข้าแต่พระราชา ว่าภรรยาของข้าถูกรากษสผู้หนึ่งฉุดไป เพราะฉะนั้นจึงสมควรที่ท่านจะทำสัญญากับข้าเพื่อช่วยเหลือพระองค์
5.58.140
वालिना हृतराज्येन सुग्रीवेण सह प्रभुः।
चक्रेऽग्निसाक्षिकं सख्यं राघवः सहलक्ष्मणः ॥ ५.५८.१४० ॥
พระรามผู้เป็นใหญ่ พร้อมด้วยพระลักษมณ์ ได้ทำไมตรีกับพระสุครีพ ผู้ถูกวาลินชิงราชสมบัติไป โดยมีพระอัคนีเป็นพยาน
5.58.141
तेन वालिनमाहत्य शरेणैकेन संयुगे।
वानराणां महाराजः कृतः सम्प्लवतां प्रभुः ॥ ५.५८.१४१ ॥
ด้วยลูกศรเพียงดอกเดียวในการรบ พระองค์ทรงสังหารวาลินเสีย แล้วทรงตั้งสุครีพให้เป็นพระมหากษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่และเป็นเจ้าของฝูงวานรผู้กระโดดโลดเต้น
5.58.142
तस्य साहाय्यमस्माभिः कार्यं सर्वात्मना त्विह।
तेन प्रस्थापितस्तुभ्यं समीपमिह धर्मतः ॥ ५.५८.१४२ ॥
พวกเราต้องช่วยเหลือเขาที่นี่ด้วยความทุ่มเทสุดชีวิตจิตใจ เขาได้ส่งข้ามาหาท่านที่นี่โดยชอบธรรม
5.58.143
क्षिप्रमानीयतां सीता दीयतां राघवस्य च।
यावन्न हरयो वीरा विधमन्ति बलं तव ॥ ५.५८.१४३ ॥
จงรีบนำนางสีดามาคืนให้แก่พระราฆพะเสียเถิด ก่อนที่วานรผู้กล้าหาญจะทำลายกองทัพของท่าน
5.58.144
वानराणां प्रभावोऽयं न केन विदितः पुरा।
देवतानां सकाशं च ये गच्छन्ति निमन्त्रिताः ॥ ५.५८.१४४ ॥
ไม่มีผู้ใดเคยรู้ถึงอานุภาพของวานรเหล่านี้มาก่อน ผู้ซึ่งเมื่อได้รับเชิญแล้วก็ไปยังสำนักของเหล่าเทวดาได้
5.58.145
मामैक्षत ततो रुष्टश्चक्षुषा प्रदहन्निव ॥ ५.५८.१४५ ॥
จากนั้น ด้วยความโกรธ เขาจ้องมองข้าด้วยดวงตาราวกับจะเผาข้าให้มอดไหม้
5.58.146
तेन वध्योऽहमाज्ञप्तो रक्षसा रौद्रकर्मणा।
मत्प्रभावमविज्ञाय रावणेन दुरात्मना ॥ ५.५८.१४६ ॥
ด้วยรากษสผู้มีการกระทำอันดุร้ายนั้น ทศกัณฐ์ผู้ชั่วร้าย เมื่อไม่รู้ถึงอานุภาพของข้า จึงสั่งให้ประหารข้า
5.58.147
ततो विभीषणो नाम तस्य भ्राता महामतिः।
तेन राक्षसराजश्च याचितो मम कारणात् ॥ ५.५८.१४७ ॥
ต่อมาน้องชายของเขาชื่อวิภีษณะ ผู้มีปัญญายิ่ง ได้วิงวอนต่อพระราชารากษสเพราะเห็นแก่ข้า
5.58.148
नैवं राक्षसशार्दूल त्यज्यतामेष निश्चयः।
राजशास्त्रव्यपेतो हि मार्गः संलक्ष्यते त्वया ॥ ५.५८.१४८ ॥
ไม่เอาเลย โอ้ เสือในหมู่รากษส จงอย่ายืนกรานในความตั้งใจนี้ เพราะท่านดูเหมือนจะกำลังดำเนินไปบนหนทางที่ผิดจากกฎแห่งกษัตริย์
5.58.149
दूतवध्या न दृष्टा हि राजशास्त्रेषु राक्षस।
दूतेन वेदितव्यं च यथाभिहितवादिना ॥ ५.५८.१४९ ॥
โอ้ รากษส ในคัมภีร์ว่าด้วยการปกครองของกษัตริย์ ทูตย่อมไม่ควรถูกฆ่า ทูตควรถูกรู้จักว่าเป็นผู้พูดตามที่ได้รับสั่งมาเท่านั้น
5.58.150
सुमहत्यपराधेऽपि दूतस्यातुलविक्रम।
विरूपकरणं दृष्टं न वधोऽस्ति हि शास्त्रतः ॥ ५.५८.१५० ॥
โอ้ ผู้มีความกล้าหาญหาใครเปรียบมิได้ แม้จะทำความผิดร้ายแรงต่อทูต ตามคัมภีร์ก็เห็นว่าลงโทษได้เพียงทำให้เสียโฉม ไม่มีการฆ่า
5.58.151
विभीषणेनैवमुक्तो रावणः संदिदेश तान्।
राक्षसानेतदेवाद्य लाङ्गूलं दह्यतामिति ॥ ५.५८.१५१ ॥
เมื่อวิภีษณะกล่าวเช่นนั้น ทศกัณฐ์จึงตรัสสั่งเหล่ารากษสนั้นว่า "วันนี้ จงเผาหางของมันเสีย"
5.58.152
ततस्तस्य वचः श्रुत्वा मम पुच्छं समन्ततः।
वेष्टितं शणवल्कैश्च पट्टैः कार्पासकैस्तथा ॥ ५.५८.१५२ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของเขาแล้ว พวกมันก็พันหางของข้าไว้รอบด้วยใยป่าน เปลือกไม้ ผ้าแถบ และฝ้าย
5.58.153
राक्षसाः सिद्धसंनाहास्ततस्ते चण्डविक्रमाः।
तदादीप्यन्त मे पुच्छं हनन्तः काष्ठमुष्टिभिः ॥ ५.५८.१५३ ॥
จากนั้น รากษสเหล่านั้นซึ่งสวมเกราะพร้อมแล้ว มีความกล้าหาญดุร้าย ก็ใช้หมัดไม้ตีหางของข้า แล้วจุดไฟเผาหางนั้น
5.58.154
बद्धस्य बहुभिः पाशैर्यन्त्रितस्य च राक्षसैः।
न मे पीडाभवत् काचिद् दिदृक्षोर्नगरीं दिवा ॥ ५.५८.१५४ ॥
แม้ข้าจะถูกพวกรากษสมัดด้วยบ่วงจำนวนมากและควบคุมไว้ ข้าก็ไม่รู้สึกเจ็บปวดแม้แต่น้อย เพราะข้าปรารถนาจะเห็นนครในเวลากลางวัน
5.58.155
ततस्ते राक्षसाः शूरा बद्धं मामग्निसंवृतम्।
अघोषयन् राजमार्गे नगरद्वारमागताः ॥ ५.५८.१५५ ॥
แล้วรากษสผู้กล้าหาญเหล่านั้นนำข้าซึ่งถูกมัดและถูกไฟห่อหุ้มไปยังประตูเมือง ประกาศไปตามถนนหลวง
5.58.156
ततोऽहं सुमहद्रूपं संक्षिप्य पुनरात्मनः।
विमोचयित्वा तं बन्धं प्रकृतिस्थः स्थितः पुनः ॥ ५.५८.१५६ ॥
จากนั้น ข้าหดรูปร่างอันใหญ่โตของตนกลับมาอีกครั้ง ปลดตัวเองจากบ่วงนั้น แล้วยืนอยู่ในสภาพตามธรรมชาติของข้าอีกครั้ง
5.58.157
आयसं परिघं गृह्य तानि रक्षांस्यसूदयम्।
ततस्तन्नगरद्वारं वेगेन प्लुतवानहम् ॥ ५.५८.१५७ ॥
ข้าคว้าลูกตุ้มเหล็กไว้ สังหารพวกรากษสเหล่านั้น แล้วด้วยความเร็วข้าก็กระโดดไปยังประตูเมืองนั้น
5.58.158
पुच्छेन च प्रदीप्तेन तां पुरीं साट्टगोपुराम्।
दहाम्यहमसम्भ्रान्तो युगान्ताग्निरिव प्रजाः ॥ ५.५८.१५८ ॥
ด้วยหางที่ลุกโพลง ข้าเผานครนั้น พร้อมทั้งหอคอยและซุ้มประตูของมัน โดยไม่หวาดหวั่น เหมือนไฟแห่งจุดจบยุคเผาสรรพสัตว์
5.58.159
विनष्टा जानकी व्यक्तं न ह्यदग्धः प्रदृश्यते।
लङ्कायाः कश्चिदुद्देशः सर्वा भस्मीकृता पुरी ॥ ५.५८.१५९ ॥
ชัดเจนว่าชานกีสิ้นชีวิตแล้ว เพราะไม่เห็นส่วนใดของลงกาที่ยังไม่ถูกเผาไหม้ ทั้งนครถูกทำให้กลายเป็นเถ้าถ่านสิ้น
5.58.160
दहता च मया लङ्कां दग्धा सीता न संशयः।
रामस्य च महत्कार्यं मयेदं विफलीकृतम् ॥ ५.५८.१६० ॥
ในการเผาลงกา นางสีดาก็ถูกข้าเผาไปด้วยเป็นแน่ ไม่ต้องสงสัย และภารกิจอันยิ่งใหญ่ของพระรามก็ถูกข้าทำให้ไร้ผลไปแล้ว
5.58.161
ततोऽहं वाचमश्रौषं चारणानां शुभाक्षराम् ॥ ५.५८.१६१ ॥
ต่อจากนั้นข้าพเจ้าได้ยินถ้อยคำของจารณะทั้งหลาย ซึ่งเป็นถ้อยคำมงคลในทุกพยางค์
5.58.162
जानकी न च दग्धेति विस्मयोदन्तभाषिणाम्।
ततो मे बुद्धिरुत्पन्ना श्रुत्वा तामद्भुतां गिरम् ॥ ५.५८.१६२ ॥
"นางชานากียังไม่ถูกไฟเผา" ข้าพเจ้าได้ยินถ้อยคำอัศจรรย์นั้นจากผู้กล่าวด้วยความแปลกใจ จากนั้นความคิดก็เกิดขึ้นในใจของข้าพเจ้า
5.58.163
अदग्धा जानकीत्येव निमित्तैश्चोपलक्षितम्।
दीप्यमाने तु लाङ्गूले न मां दहति पावकः ॥ ५.५८.१६३ ॥
ชานากียังไม่ถูกเผา ดังที่ปรากฏให้รู้ด้วยนิมิตทั้งหลาย ขณะที่หางของข้าพเจ้ากำลังลุกโชน ไฟก็ไม่เผาข้าพเจ้า
5.58.164
हृदयं च प्रहृष्टं मे वाताः सुरभिगन्धिनः।
तैर्निमित्तैश्च दृष्टार्थैः कारणैश्च महागुणैः ॥ ५.५८.१६४ ॥
ใจของข้าพเจ้าเปี่ยมด้วยความยินดี มีลมพัดมาหอมกลิ่นดอกไม้ ด้วยนิมิตเหล่านั้น ด้วยสิ่งที่เห็นประจักษ์ และด้วยเหตุผลแห่งคุณความดีอันยิ่งใหญ่ ข้าพเจ้าจึงชื่นชมยินดี
5.58.165
ऋषिवाक्यैश्च दृष्टार्थैरभवं हृष्टमानसः।
पुनर्दृष्टा च वैदेही विसृष्टश्च तया पुनः ॥ ५.५८.१६५ ॥
ด้วยถ้อยคำของฤๅษีและด้วยสิ่งที่เห็นประจักษ์ ใจของข้าพเจ้าจึงเปี่ยมด้วยความยินดี ข้าพเจ้าได้เห็นพระไวเทหีอีกครั้ง และนางก็ส่งข้าพเจ้ากลับมาอีกครั้ง
5.58.166
ततः पर्वतमासाद्य तत्रारिष्टमहं पुनः।
प्रतिप्लवनमारेभे युष्मद्दर्शनकाङ्क्षया ॥ ५.५८.१६६ ॥
ต่อจากนั้น ข้าพเจ้าไปถึงภูเขานั้น แล้วที่ยอดอริษฏะ ข้าพเจ้าก็เริ่มกระโดดอีกครั้ง ด้วยความปรารถนาที่จะได้เห็นท่าน
5.58.167
ततः श्वसनचन्द्रार्कसिद्धगन्धर्वसेवितम्।
पन्थानमहमाक्रम्य भवतो दृष्टवानिह ॥ ५.५८.१६७ ॥
ต่อจากนั้น ข้าพเจ้าข้ามเส้นทางที่มีพระวายุ พระจันทร์ พระอาทิตย์ สิทธะ และคนธรรพ์เคารพบูชา แล้วข้าพเจ้าได้พบท่านที่นี่
5.58.168
राघवस्य प्रसादेन भवतां चैव तेजसा।
सुग्रीवस्य च कार्यार्थं मया सर्वमनुष्ठितम् ॥ ५.५८.१६८ ॥
ด้วยพระกรุณาของพระราฆวะ และด้วยเดชของท่านทั้งหลาย ข้าพเจ้าได้ทำทุกอย่างเพื่อให้สำเร็จภารกิจของสุครีพ
5.58.169
एतत् सर्वं मया तत्र यथावदुपपादितम्।
तत्र यन्न कृतं शेषं तत् सर्वं क्रियतामिति ॥ ५.५८.१६९ ॥
ทั้งหมดนี้ข้าพเจ้าได้ทำให้สำเร็จที่นั่นตามที่ควรแล้ว ส่วนสิ่งใดที่ยังไม่ได้ทำที่นั่น ขอให้ทุกสิ่งนั้นได้รับการทำให้สำเร็จเถิด