ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 5.59
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.59.1
एतदाख्याय तत् सर्वं हनूमान् मारुतात्मजः।
भूयः समुपचक्राम वचनं वक्तुमुत्तरम् ॥ ५.५९.१ ॥
ਇਹ ਸਭ ਦੱਸਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਮੁੜ ਉੱਤਰ ਵਜੋਂ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
5.59.2
सफलो राघवोद्योगः सुग्रीवस्य च सम्भ्रमः।
शीलमासाद्य सीताया मम च प्रीणितं मनः ॥ ५.५९.२ ॥
ਰਾਘਵ ਦਾ ਯਤਨ ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਸਫਲ ਹੋਏ; ਸੀਤਾ ਦਾ ਸ਼ੀਲ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।
5.59.3
आर्यायाः सदृशं शीलं सीतायाः प्लवगर्षभाः।
तपसा धारयेल्लोकान् क्रुद्धा वा निर्दहेदपि ॥ ५.५९.३ ॥
ਹੇ ਵਾਨਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ! ਆਰਿਆ ਸੀਤਾ ਦਾ ਸ਼ੀਲ ਉਸ ਦੇ ਯੋਗ ਹੀ ਹੈ; ਤਪ ਨਾਲ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਾੜ ਵੀ ਸਕਦੀ ਹੈ।
5.59.4
सर्वथातिप्रकृष्टोऽसौ रावणो राक्षसेश्वरः।
यस्य तां स्पृशतो गात्रं तपसा न विनाशितम् ॥ ५.५९.४ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਉਹ ਸੁਆਮੀ ਰਾਵਣ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਤਿ ਨੀਚ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵੇਲੇ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਤਪ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
5.59.5
न तदग्निशिखा कुर्यात् संस्पृष्टा पाणिना सती।
जनकस्य सुता कुर्याद् यत् क्रोधकलुषीकृता ॥ ५.५९.५ ॥
ਹੱਥ ਨਾਲ ਛੂਹੀ ਗਈ ਉਹ ਸਤੀ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਮਲੀਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਗ ਦੀ ਲਾਟ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ।
5.59.6
जाम्बवत्प्रमुखान् सर्वाननुज्ञाप्य महाकपीन्।
अस्मिन् नेवंगते कार्ये भवतां च निवेदिते।
न्याय्यं स्म सह वैदेह्या द्रष्टुं तौ पार्थिवात्मजौ ॥ ५.५९.६ ॥
ਜਾਮਬਵਾਨ ਆਦਿ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰਾਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਇਸ ਕਾਰਜ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਣ ਮਗਰੋਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦਾ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਹੀ ਉਚਿਤ ਹੈ।
5.59.7
अहमेकोऽपि पर्याप्तः सराक्षसगणां पुरीम्।
तां लङ्कां तरसा हन्तुं रावणं च महाबलम् ॥ ५.५९.७ ॥
ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਨਗਰੀ ਲੰਕਾ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹਾਂ।
5.59.8
किं पुनः सहितो वीरैर्बलवद्भिः कृतात्मभिः।
कृतास्त्रैः प्लवगैः शक्तैर्भवद्भिर्विजयैषिभिः ॥ ५.५९.८ ॥
ਬਲਵਾਨ, ਸੰਜਮੀ, ਅਸਤਰ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਸਮਰੱਥ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਵੀਰ ਬਾਂਦਰੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹੋਣ ਤੇ ਫਿਰ ਕਹਿਣ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ?
5.59.9
अहं तु रावणं युद्धे ससैन्यं सपुरःसरम्।
सहपुत्रं वधिष्यामि सहोदरयुतं युधि ॥ ५.५९.९ ॥
ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਫੌਜ, ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਟੁਕੜੀ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।
5.59.10
ब्राह्ममस्त्रं च रौद्रं च वायव्यं वारुणं तथा।
यदि शक्रजितोऽस्त्राणि दुर्निरीक्ष्याणि संयुगे।
तान्यहं निहनिष्यामि विधमिष्यामि राक्षसान् ॥ ५.५९.१० ॥
ਬ੍ਰਹਮਾਸਤਰ, ਰੁਦ੍ਰਾਸਤਰ, ਵਾਯਵਾਸਤਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣਾਸਤਰ, ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣੇ ਵੀ ਔਖੇ ਇੰਦਰਜੀਤ ਦੇ ਅਸਤਰ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਖਿਲਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।
5.59.11
भवतामभ्यनुज्ञातो विक्रमो मे रुणद्धि तम्।
मयातुला विसृष्टा हि शैलवृष्टिर्निरन्तरा ॥ ५.५९.११ ॥
ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਲਵੇਗਾ; ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਛੱਡੀ ਗਈ ਬੇਮਿਸਾਲ, ਲਗਾਤਾਰ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕੇਗੀ।
5.59.12
देवानपि रणे हन्यात् किं पुनस्तान् निशाचरान्।
भवतामननुज्ञातो विक्रमो मे रुणद्धि माम् ॥ ५.५९.१२ ॥
ਮੇਰਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਰਾਤ ਦੇ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ? ਪਰ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਬਿਨਾਂ ਮੇਰਾ ਇਹ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕ ਦੇਵੇਗਾ।
5.59.13
सागरोऽप्यतियाद् वेलां मन्दरः प्रचलेदपि।
न जाम्बवन्तं समरे कम्पयेदरिवाहिनी ॥ ५.५९.१३ ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਭਾਵੇਂ ਆਪਣੀ ਕੰਢੀ ਟੱਪ ਜਾਵੇ, ਮੰਦਰ ਪਰਬਤ ਭਾਵੇਂ ਹਿੱਲ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਵੈਰੀ ਦੀ ਫੌਜ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਾਮਵੰਤ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਨਹੀਂ ਸਕੇਗੀ।
5.59.14
सर्वराक्षससङ्घानां राक्षसा ये च पूर्वजाः।
अलमेकोऽपि नाशाय वीरो वालिसुतः कपिः ॥ ५.५९.१४ ॥
ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ਼ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ — ਉਹ ਵੀਰ ਵਾਲੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਾਨਰ।
5.59.15
प्लवगस्योरुवेगेन नीलस्य च महात्मनः।
मन्दरोऽप्यवशीर्येत किं पुनर्युधि राक्षसाः ॥ ५.५९.१५ ॥
ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਦੇ ਵਾਨਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵੇਗ ਨਾਲ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਨੀਲ ਦੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਮੰਦਰ ਪਰਬਤ ਵੀ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ — ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ!
5.59.16
सदेवासुरयक्षेषु गन्धर्वोरगपक्षिषु।
मैन्दस्य प्रतियोद्धारं शंसत द्विविदस्य वा ॥ ५.५९.१६ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਸੁਰਾਂ, ਯੱਖਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਨਾਗਾਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮੈਂਦ ਜਾਂ ਦਵਿਵਿਦ ਦਾ ਵਿਰੋਧੀ ਕੌਣ ਹੈ, ਦੱਸੋ।
5.59.17
अश्विपुत्रौ महावेगावेतौ प्लवगसत्तमौ।
एतयोः प्रतियोद्धारं न पश्यामि रणाजिरे ॥ ५.५९.१७ ॥
ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਮਹਾਵੇਗ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਹਨ; ਯੁੱਧ-ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਰੋਧੀ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦਾ।
5.59.18
मयैव निहता लङ्का दग्धा भस्मीकृता पुरी।
राजमार्गेषु सर्वेषु नाम विश्रावितं मया ॥ ५.५९.१८ ॥
ਮੈਂ ਹੀ ਲੰਕਾ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਸਾੜ ਕੇ ਸੁਆਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਸਾਰੇ ਰਾਜ-ਮਾਰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੀਤਾ ਹੈ।
5.59.19
जयत्यतिबलो रामो लक्ष्मणश्च महाबलः।
राजा जयति सुग्रीवो राघवेणाभिपालितः ॥ ५.५९.१९ ॥
ਅਤਿਬਲਸ਼ਾਲੀ ਰਾਮ ਦੀ ਜੈ ਹੋਵੇ, ਮਹਾਬਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਜੈ ਹੋਵੇ! ਰਾਘਵ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਅਤ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਜੈ ਹੋਵੇ!
5.59.20
अहं कोसलराजस्य दासः पवनसम्भवः।
हनूमानिति सर्वत्र नाम विश्रावितं मया ॥ ५.५९.२० ॥
ਮੈਂ ਕੋਸਲ ਰਾਜੇ ਦਾ ਦਾਸ, ਪਵਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਹਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
5.59.21
अशोकवनिकामध्ये रावणस्य दुरात्मनः।
अधस्ताच्छिंशपामूले साध्वी करुणमास्थिता ॥ ५.५९.२१ ॥
ਦੁਰਾਤਮਾ ਰਾਵਣ ਦੇ ਅਸ਼ੋਕ ਵਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇੱਕ ਸ਼ਿੰਸ਼ਪਾ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੇਠ ਉਹ ਸਾਧਵੀ ਦੁਖੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਸੀ।
5.59.22
राक्षसीभिः परिवृता शोकसंतापकर्शिता।
मेघरेखापरिवृता चन्द्ररेखेव निष्प्रभा ॥ ५.५९.२२ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ, ਸ਼ੋਕ ਤੇ ਸੰਤਾਪ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਰੇਖਾ ਨਾਲ ਢਕੀ ਚੰਦਰ-ਰੇਖਾ ਵਾਂਗ ਉਹ ਫਿੱਕੀ ਪਈ ਸੀ।
5.59.23
अचिन्तयन्ती वैदेही रावणं बलदर्पितम्।
पतिव्रता च सुश्रोणी अवष्टब्धा च जानकी ॥ ५.५९.२३ ॥
ਬਲ-ਹੰਕਾਰੀ ਰਾਵਣ ਬਾਰੇ ਵੈਦੇਹੀ ਸੋਚਦੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਪਤੀਵਰਤਾ, ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਜਾਨਕੀ ਉਸਨੂੰ ਗਿਣਦੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
5.59.24
अनुरक्ता हि वैदेही रामे सर्वात्मना शुभा।
अनन्यचित्ता रामेण पौलोमीव पुरन्दरे ॥ ५.५९.२४ ॥
ਸ਼ੁਭਾ ਵੈਦੇਹੀ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਨੁਰਕਤ ਸੀ। ਜਿਵੇਂ ਪੌਲੋਮੀ ਇੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਤਿਵੇਂ ਉਸਦਾ ਮਨ ਅਨਨਯ ਭਾਵ ਨਾਲ ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਸੀ।
5.59.25
तदेकवासःसंवीता रजोध्वस्ता तथैव च।
सा मया राक्षसीमध्ये तर्ज्यमाना मुहुर्मुहुः ॥ ५.५९.२५ ॥
ਇੱਕੋ ਹੀ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੀ, ਧੂੜ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਰਾਖਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਧਮਕਾਈ ਜਾਂਦੀ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
5.59.26
राक्षसीभिर्विरूपाभिर्दृष्टा हि प्रमदावने।
एकवेणीधरा दीना भर्तृचिन्तापरायणा ॥ ५.५९.२६ ॥
ਪ੍ਰਮਦਾਵਨ ਵਿੱਚ ਵਿਕਰਾਲ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਖਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਇੱਕੋ ਵੇਣੀ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਦੀਨ, ਪਤੀ ਦੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਉਸਨੂੰ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ।
5.59.27
अधःशय्या विवर्णाङ्गी पद्मिनीव हिमोदये।
रावणाद् विनिवृत्तार्था मर्तव्यकृतनिश्चया ॥ ५.५९.२७ ॥
ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੁੱਤੀ, ਮੁਰਝਾਏ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਪਾਲੇ ਦੇ ਉਦੇ ਹੋਣ ਤੇ ਕਮਲਣੀ ਵਾਂਗ; ਰਾਵਣ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਸਭ ਮਕਸਦ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਮਰਨ ਦਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕੀਤੀ ਹੋਈ।
5.59.28
कथंचिन्मृगशावाक्षी विश्वासमुपपादिता।
ततः सम्भाषिता चैव सर्वमर्थं प्रकाशिता ॥ ५.५९.२८ ॥
ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਮ੍ਰਿਗਨੈਣੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਿੱਤਿਆ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਸਾਰਾ ਮਕਸਦ ਦੱਸਿਆ।
5.59.29
रामसुग्रीवसख्यं च श्रुत्वा प्रीतिमुपागता।
नियतः समुदाचारो भक्तिर्भर्तरि चोत्तमा ॥ ५.५९.२९ ॥
ਰਾਮ-ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ; ਉਸਦਾ ਆਚਰਣ ਨਿਯਮਿਤ ਸੀ, ਪਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਉੱਤਮ ਸੀ।
5.59.30
यन्न हन्ति दशग्रीवं स महात्मा दशाननः।
निमित्तमात्रं रामस्तु वधे तस्य भविष्यति ॥ ५.५९.३० ॥
ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਦਸ਼ਾਨਨ (ਰਾਵਣ) ਨੂੰ ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੇ—ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਦੇ ਵਧ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਮਿੱਤ ਮਾਤਰ ਹੋਣਗੇ।
5.59.31
सा प्रकृत्यैव तन्वङ्गी तद्वियोगाच्च कर्शिता।
प्रतिपत्पाठशीलस्य विद्येव तनुतां गता ॥ ५.५९.३१ ॥
ਉਹ ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਹੀ ਕੋਮਲ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਯੋਗ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ ਦੇ ਪਾਠ ਦੇ ਅਭਿਆਸੀ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
5.59.32
एवमास्ते महाभागा सीता शोकपरायणा।
यदत्र प्रतिकर्तव्यं तत् सर्वमुपकल्प्यताम् ॥ ५.५९.३२ ॥
ਮਹਾਂਭਾਗਾ ਸੀਤਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਗ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।