Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 5.60

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

5.60.1

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा वालिसूनुरभाषत।
अश्विपुत्रौ महावेगौ बलवन्तौ प्लवंगमौ ॥ ५.६०.१ ॥

તેનું તે વચન સાંભળીને વાલિપુત્ર બોલ્યો; મહાવેગવાન, બળવાન, કૂદનારા અશ્વિનીપુત્રો એ બે વાનરો વિશે.

5.60.2

पितामहवरोत्सेकात् परमं दर्पमास्थितौ।
अश्विनोर्माननार्थं हि सर्वलोकपितामहः ॥ ५.६०.२ ॥

પિતામહના વરથી ઉપજેલા અહંકારથી તેઓ પરમ ગર્વ ધારણ કરતા હતા; અશ્વિનીઓના સન્માન માટે જ સર્વલોકપિતામહે.

5.60.3

सर्वावध्यत्वमतुलमनयोर्दत्तवान् पुरा।
वरोत्सेकेन मत्तौ च प्रमथ्य महतीं चमूम् ॥ ५.६०.३ ॥

પહેલાં તેમને સર્વથી અવધ્ય રહેવાનો અતુલ્ય વર આપ્યો હતો; વરના ગર્વથી મત્ત થઈને તેમણે મોટા સૈન્યને મસળી નાખ્યું.

5.60.4

सुराणाममृतं वीरौ पीतवन्तौ महाबलौ।
एतावेव हि संक्रुद्धौ सवाजिरथकुञ्जराम् ॥ ५.६०.४ ॥

દેવોનું અમૃત આ બે મહાબળવાન વીરોએ પીધું હતું; આ બંને જ ક્રોધિત થાય તો ઘોડા, રથ અને હાથીઓ સહિત (સૈન્યનો નાશ કરે).

5.60.5

लङ्कां नाशयितुं शक्तौ सर्वे तिष्ठन्तु वानराः।
अहमेकोऽपि पर्याप्तः सराक्षसगणां पुरीम् ॥ ५.६०.५ ॥

લંકાનો નાશ કરવા સમર્થ તો આ બંને જ છે; બાકીના સર્વ વાનરો રહેવા દો; હું એકલો પણ રાક્ષસગણો સહિત તે નગરી માટે પૂરતો છું.

5.60.6

तां लङ्कां तरसा हन्तुं रावणं च महाबलम्।
किं पुनः सहितो वीरैर्बलवद्भिः कृतात्मभिः ॥ ५.६०.६ ॥

તે લંકાનો ઝડપથી નાશ કરવા અને મહાબળવાન રાવણને હણવા હું એકલો જ પૂરતો છું; પછી બળવાન, સંયમી વીરો સાથે હોઉં તો કહેવું શું?

5.60.7

कृतास्त्रैः प्लवगैः शक्तैर्भवद्भिर्विजयैषिभिः।
वायुसूनोर्बलेनैव दग्धा लङ्केति नः श्रुतम् ॥ ५.६०.७ ॥

શસ્ત્રવિદ્યામાં નિપુણ, વિજય ઇચ્છતા સમર્થ વાનરો, વાયુપુત્રના બળથી જ લંકા બળી ગઈ એવું અમે સાંભળ્યું છે.

5.60.8

दृष्टा देवी न चानीता इति तत्र निवेदितुम्।
न युक्तमिव पश्यामि भवद्भिः ख्यातपौरुषैः ॥ ५.६०.८ ॥

દેવીને જોયાં છે પણ લાવ્યાં નથી એવું ત્યાં જણાવવું, પ્રખ્યાત પરાક્રમી એવા તમને યોગ્ય લાગતું નથી.

5.60.9

नहि वः प्लवने कश्चिन्नापि कश्चित् पराक्रमे।
तुल्यः सामरदैत्येषु लोकेषु हरिसत्तमाः ॥ ५.६०.९ ॥

હે શ્રેષ્ઠ વાનરો, તમારામાંથી કોઈ કૂદવામાં કે પરાક્રમમાં દેવ-દૈત્ય સહિત લોકોમાં સમાન નથી.

5.60.10

जित्वा लङ्कां सरक्षौघां हत्वा तं रावणं रणे।
सीतामादाय गच्छामः सिद्धार्था हृष्टमानसाः ॥ ५.६०.१० ॥

રક્ષકોના સમૂહ સહિત લંકા જીતીને, યુદ્ધમાં એ રાવણને મારીને, સીતાને લઈને, કૃતાર્થ અને હર્ષિત મનથી આપણે જઈએ.

5.60.11

तेष्वेवं हतवीरेषु राक्षसेषु हनूमता।
किमन्यदत्र कर्तव्यं गृहीत्वा याम जानकीम् ॥ ५.६०.११ ॥

હનુમાને આ રીતે રાક્ષસ વીરોને હણ્યા પછી અહીં બીજું શું કરવાનું છે? જાનકીને લઈને ચાલો.

5.60.12

रामलक्ष्मणयोर्मध्ये न्यस्याम जनकात्मजाम्।
किं व्यलीकैस्तु तान् सर्वान् वानरान् वानरर्षभान् ॥ ५.६०.१२ ॥

રામ-લક્ષ્મણની વચ્ચે જનકપુત્રીને મૂકીએ. વાનરોમાં શ્રેષ્ઠ એવા એ સર્વ વાનરોને કપટથી શું લાભ?

5.60.13

वयमेव हि गत्वा तान् हत्वा राक्षसपुङ्गवान्।
राघवं द्रष्टुमर्हामः सुग्रीवं सहलक्ष्मणम् ॥ ५.६०.१३ ॥

આપણે જ જઈને તે શ્રેષ્ઠ રાક્ષસોનો વધ કરીને રાઘવ, સુગ્રીવ અને લક્ષ્મણને જોવા યોગ્ય છીએ.

5.60.14

तमेवं कृतसंकल्पं जाम्बवान् हरिसत्तमः।
उवाच परमप्रीतो वाक्यमर्थवदर्थवित् ॥ ५.६०.१४ ॥

આ રીતે સંકલ્પ કરેલા તેને, અતિ પ્રસન્ન થયેલા વાનરશ્રેષ્ઠ, અર્થજ્ઞ જાંબવાને અર્થપૂર્ણ વચન કહ્યાં.

5.60.15

नैषा बुद्धिर्महाबुद्धे यद् ब्रवीषि महाकपे।
विचेतुं वयमाज्ञप्ता दक्षिणां दिशमुत्तमाम् ॥ ५.६०.१५ ॥

હે મહાબુદ્ધિમાન, હે મહાકપિ, તું જે કહે છે તે બુદ્ધિ નથી; અમને ઉત્તમ દક્ષિણ દિશામાં શોધવાની આજ્ઞા મળી છે.

5.60.16

नानेतुं कपिराजेन नैव रामेण धीमता।
कथंचिन्निर्जितां सीतामस्माभिर्नाभिरोचयेत् ॥ ५.६०.१६ ॥

વાનરરાજ કે બુદ્ધિમાન રામે કોઈ રીતે સીતાને જીતીને લાવવાની આજ્ઞા અમને આપી નથી; અમારું આ કાર્ય તેઓ પસંદ નહીં કરે.

5.60.17

राघवो नृपशार्दूलः कुलं व्यपदिशन् स्वकम्।
प्रतिज्ञाय स्वयं राजा सीताविजयमग्रतः ॥ ५.६०.१७ ॥

રાજાઓમાં સિંહ સમાન રાઘવે, પોતાના કુળનો ઉલ્લેખ કરીને, સ્વયં પહેલેથી સીતાના વિજયની પ્રતિજ્ઞા કરી છે.

5.60.18

सर्वेषां कपिमुख्यानां कथं मिथ्या करिष्यति।
विफलं कर्म च कृतं भवेत् तुष्टिर्न तस्य च ॥ ५.६०.१८ ॥

સર્વ મુખ્ય વાનરોના કાર્યને તે કેવી રીતે ખોટું પાડશે? કરેલું કર્મ નિષ્ફળ જશે, અને તેને પણ સંતોષ નહીં થાય.

5.60.19

वृथा च दर्शितं वीर्यं भवेद् वानरपुङ्गवाः।
तस्माद् गच्छाम वै सर्वे यत्र रामः सलक्ष्मणः।
सुग्रीवश्च महातेजाः कार्यस्यास्य निवेदने ॥ ५.६०.१९ ॥

એમ ન કરીએ તો આપણો પરાક્રમ વ્યર્થ દેખાડ્યો ગણાય. તેથી હે વાનરશ્રેષ્ઠો, આપણે સૌ લક્ષ્મણસહિત રામ જ્યાં છે ત્યાં જઈએ, અને મહાતેજસ્વી સુગ્રીવને આ કાર્યનો સમાચાર આપીએ.

5.60.20

न तावदेषा मतिरक्षमा नो
यथा भवान् पश्यति राजपुत्र।
यथा तु रामस्य मतिर्निविष्टा
तथा भवान् पश्यतु कार्यसिद्धिम् ॥ ५.६०.२० ॥

હે રાજપુત્ર, આ વિચાર અત્યારે અમને સ્વીકાર્ય નથી; છતાં આપ જેમ યોગ્ય માનો તેમ થાઓ. રામનું મન જેમાં સ્થિર છે, તેમ આપ કાર્યસિદ્ધિ જુઓ.