वाल्मीकि रामायण · सर्ग 5.60
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.60.1
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा वालिसूनुरभाषत।
अश्विपुत्रौ महावेगौ बलवन्तौ प्लवंगमौ ॥ ५.६०.१ ॥
त्याचे ते वचन ऐकून वालिपुत्र बोलला; महावेगवान, बलवान अश्विनीपुत्र उड्डाण करणाऱ्या त्या दोन वानरांविषयी.
5.60.2
पितामहवरोत्सेकात् परमं दर्पमास्थितौ।
अश्विनोर्माननार्थं हि सर्वलोकपितामहः ॥ ५.६०.२ ॥
पितामहांच्या वरामुळे आलेल्या गर्वाने ते परम दर्प बाळगत होते; अश्विनींच्या सन्मानासाठीच सर्वलोकपितामह (ब्रह्मदेव).
5.60.3
सर्वावध्यत्वमतुलमनयोर्दत्तवान् पुरा।
वरोत्सेकेन मत्तौ च प्रमथ्य महतीं चमूम् ॥ ५.६०.३ ॥
पूर्वी त्यांना सर्वांकडून अवध्य असल्याचा अतुलनीय वर दिला होता; वराच्या गर्वाने मत्त होऊन त्यांनी मोठ्या सेनेचा चुराडा केला.
5.60.4
सुराणाममृतं वीरौ पीतवन्तौ महाबलौ।
एतावेव हि संक्रुद्धौ सवाजिरथकुञ्जराम् ॥ ५.६०.४ ॥
देवांचे अमृत या दोन महाबल वीरांनी प्राशन केले होते; हेच दोघे कुपित झाले तर घोडे, रथ आणि हत्तींसह (सेनेचा नाश करतात).
5.60.5
लङ्कां नाशयितुं शक्तौ सर्वे तिष्ठन्तु वानराः।
अहमेकोऽपि पर्याप्तः सराक्षसगणां पुरीम् ॥ ५.६०.५ ॥
लंका नष्ट करण्यास समर्थ हे दोघेच आहेत; बाकी सर्व वानरांनी थांबावे; मी एकटाच राक्षसगणांसह त्या नगरीस पुरेसा आहे.
5.60.6
तां लङ्कां तरसा हन्तुं रावणं च महाबलम्।
किं पुनः सहितो वीरैर्बलवद्भिः कृतात्मभिः ॥ ५.६०.६ ॥
त्या लंकेचा वेगाने नाश करण्यास आणि महाबल रावणाला मारण्यास मी एकटाच पुरेसा आहे; मग बलवान, संयमी वीरांसोबत असल्यावर सांगायलाच नको.
5.60.7
कृतास्त्रैः प्लवगैः शक्तैर्भवद्भिर्विजयैषिभिः।
वायुसूनोर्बलेनैव दग्धा लङ्केति नः श्रुतम् ॥ ५.६०.७ ॥
शस्त्रविद्येत निपुण, विजयाची इच्छा करणाऱ्या समर्थ वानरांनो, वायुपुत्राच्या बलानेच लंका जळाली असे आम्ही ऐकले आहे.
5.60.8
दृष्टा देवी न चानीता इति तत्र निवेदितुम्।
न युक्तमिव पश्यामि भवद्भिः ख्यातपौरुषैः ॥ ५.६०.८ ॥
देवीला पाहिले, पण आणले नाही असे तेथे सांगणे, प्रसिद्ध पराक्रमी अशा तुम्हाला योग्य वाटत नाही.
5.60.9
नहि वः प्लवने कश्चिन्नापि कश्चित् पराक्रमे।
तुल्यः सामरदैत्येषु लोकेषु हरिसत्तमाः ॥ ५.६०.९ ॥
हे श्रेष्ठ वानरांनो, तुमच्यापैकी कोणीही उडीमध्ये किंवा पराक्रमात देव-दैत्यांसह त्रिलोकात बरोबरीचा नाही.
5.60.10
जित्वा लङ्कां सरक्षौघां हत्वा तं रावणं रणे।
सीतामादाय गच्छामः सिद्धार्था हृष्टमानसाः ॥ ५.६०.१० ॥
रक्षकांच्या समूहासह लंका जिंकून, युद्धात त्या रावणाला मारून, सीतेला घेऊन, कृतार्थ व आनंदित मनाने आपण जाऊ.
5.60.11
तेष्वेवं हतवीरेषु राक्षसेषु हनूमता।
किमन्यदत्र कर्तव्यं गृहीत्वा याम जानकीम् ॥ ५.६०.११ ॥
राक्षसांचे वीर हनुमानाने असे मारले गेल्यावर येथे आणखी काय करायचे आहे? जानकीला घेऊन जाऊ.
5.60.12
रामलक्ष्मणयोर्मध्ये न्यस्याम जनकात्मजाम्।
किं व्यलीकैस्तु तान् सर्वान् वानरान् वानरर्षभान् ॥ ५.६०.१२ ॥
राम-लक्ष्मणांच्या मध्ये जनकाच्या कन्येला ठेवू. वानरांत श्रेष्ठ अशा त्या सर्व वानरांना कपटाने काय उपयोग?
5.60.13
वयमेव हि गत्वा तान् हत्वा राक्षसपुङ्गवान्।
राघवं द्रष्टुमर्हामः सुग्रीवं सहलक्ष्मणम् ॥ ५.६०.१३ ॥
आपणच जाऊन त्या श्रेष्ठ राक्षसांचा वध करून राघव, सुग्रीव आणि लक्ष्मण यांना भेटण्यास आपण योग्य आहोत.
5.60.14
तमेवं कृतसंकल्पं जाम्बवान् हरिसत्तमः।
उवाच परमप्रीतो वाक्यमर्थवदर्थवित् ॥ ५.६०.१४ ॥
असा निश्चय केलेल्या त्याला अत्यंत प्रसन्न झालेल्या वानरश्रेष्ठ, अर्थ जाणणाऱ्या जांबवानाने सार्थ शब्द सांगितले.
5.60.15
नैषा बुद्धिर्महाबुद्धे यद् ब्रवीषि महाकपे।
विचेतुं वयमाज्ञप्ता दक्षिणां दिशमुत्तमाम् ॥ ५.६०.१५ ॥
हे महाबुद्धिमान, हे महाकपे, तू म्हणतोस ते बुद्धीला धरून नाही; आम्हाला उत्तम दक्षिण दिशेत शोध घेण्याची आज्ञा दिली आहे.
5.60.16
नानेतुं कपिराजेन नैव रामेण धीमता।
कथंचिन्निर्जितां सीतामस्माभिर्नाभिरोचयेत् ॥ ५.६०.१६ ॥
वानरराज किंवा बुद्धिमान रामाने कोणत्याही प्रकारे सीतेला जिंकून आणण्याची आज्ञा आम्हाला दिलेली नाही; आमचे असे वागणे त्यांना मान्य होणार नाही.
5.60.17
राघवो नृपशार्दूलः कुलं व्यपदिशन् स्वकम्।
प्रतिज्ञाय स्वयं राजा सीताविजयमग्रतः ॥ ५.६०.१७ ॥
राजांमध्ये सिंह असलेल्या राघवाने, आपल्या कुलाचा उल्लेख करून, स्वतः आधीच सीतेच्या विजयाची प्रतिज्ञा केली आहे.
5.60.18
सर्वेषां कपिमुख्यानां कथं मिथ्या करिष्यति।
विफलं कर्म च कृतं भवेत् तुष्टिर्न तस्य च ॥ ५.६०.१८ ॥
सर्व प्रमुख वानरांच्या कार्याला तो कसा खोटा ठरवेल? केलेले कर्म निष्फळ होईल, आणि त्यालाही समाधान मिळणार नाही.
5.60.19
वृथा च दर्शितं वीर्यं भवेद् वानरपुङ्गवाः।
तस्माद् गच्छाम वै सर्वे यत्र रामः सलक्ष्मणः।
सुग्रीवश्च महातेजाः कार्यस्यास्य निवेदने ॥ ५.६०.१९ ॥
असे न केल्यास आपला पराक्रम व्यर्थच दाखवला गेला असे होईल. म्हणून हे वानरश्रेष्ठांनो, आपण सर्वजण लक्ष्मणासह राम जिथे आहेत तिथे जाऊ आणि महातेजस्वी सुग्रीवाला या कार्याचे वृत्त सांगू.
5.60.20
न तावदेषा मतिरक्षमा नो
यथा भवान् पश्यति राजपुत्र।
यथा तु रामस्य मतिर्निविष्टा
तथा भवान् पश्यतु कार्यसिद्धिम् ॥ ५.६०.२० ॥
हे राजपुत्रा, हा विचार सध्या आम्हाला मान्य नाही; तरीही आपल्याला जे योग्य वाटेल तसेच होवो. रामाचे मन जसे निश्चयाने स्थिर आहे, तसेच आपण कार्यसिद्धी पाहा.