Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 5.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.62.1
तानुवाच हरिश्रेष्ठो हनूमान् वानरर्षभः।
अव्यग्रमनसो यूयं मधु सेवत वानराः ॥ ५.६२.१ ॥
Hanumān, el mejor de los monos, toro entre los monos, les dijo: Monos, con la mente tranquila, disfrutad de la miel.
5.62.2
अहमावर्जयिष्यामि युष्माकं परिपन्थिनः।
श्रुत्वा हनूमतो वाक्यं हरीणां प्रवरोऽङ्गदः ॥ ५.६२.२ ॥
Yo haré retroceder a vuestros adversarios. Al oír las palabras de Hanumān, Aṅgada, el primero entre los monos...
5.62.3
प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा पिबन्तु हरयो मधु।
अवश्यं कृतकार्यस्य वाक्यं हनुमतो मया ॥ ५.६२.३ ॥
Con el ánimo alegre respondió: Que los monos beban la miel. Sin duda acataré las palabras de Hanumān, que ha cumplido su tarea.
5.62.4
अकार्यमपि कर्तव्यं किमङ्गं पुनरीदृशम्।
अङ्गदस्य मुखाच्छ्रुत्वा वचनं वानरर्षभाः ॥ ५.६२.४ ॥
Incluso lo que no debe hacerse debe hacerse, ¡cuánto más tal cosa! Al oír estas palabras de boca de Aṅgada, los toros entre los monos...
5.62.5
साधु साध्विति संहृष्टा वानराः प्रत्यपूजयन्।
पूजयित्वाङ्गदं सर्वे वानरा वानरर्षभम् ॥ ५.६२.५ ॥
"¡Bien hecho, bien hecho!" exclamaron los monos alegres y lo honraron. Tras honrar a Aṅgada, todos los monos honraron al toro entre los monos...
5.62.6
जग्मुर्मधुवनं यत्र नदीवेग इव द्रुमम्।
ते प्रविष्टा मधुवनं पालानाक्रम्य शक्तितः ॥ ५.६२.६ ॥
Fueron al bosque de Madhuvana, como la corriente de un río se lanza hacia un árbol. Dominando a los guardias con su fuerza, entraron en el bosque de Madhuvana.
5.62.7
अतिसर्गाच्च पटवो दृष्ट्वा श्रुत्वा च मैथिलीम्।
पपुः सर्वे मधु तदा रसवत् फलमाददुः ॥ ५.६२.७ ॥
Libres de toda restricción, los astutos monos, habiendo visto a Maithilī y oído sus palabras, entonces todos bebieron la miel y tomaron las frutas sabrosas.
5.62.8
उत्पत्य च ततः सर्वे वनपालान् समागतान्।
ते ताडयन्तः शतशः सक्ता मधुवने तदा ॥ ५.६२.८ ॥
Entonces todos saltaron, golpeando a los guardianes del bosque que se habían reunido por cientos, y estaban absortos en el Madhuvana en ese momento.
5.62.9
मधूनि द्रोणमात्राणि बाहुभिः परिगृह्य ते।
पिबन्ति कपयः केचित् सङ्घशस्तत्र हृष्टवत् ॥ ५.६२.९ ॥
Abrazando con sus brazos la miel en medidas de drona, algunos monos la beben allí en grupos, con alegría.
5.62.10
घ्नन्ति स्म सहिताः सर्वे भक्षयन्ति तथापरे।
केचित् पीत्वापविध्यन्ति मधूनि मधुपिङ्गलाः ॥ ५.६२.१० ॥
Todos juntos golpean, otros comen, y algunos, habiendo bebido la miel, la arrojan, teñidos de miel.
5.62.11
मधूच्छिष्टेन केचिच्च जघ्नुरन्योन्यमुत्कटाः।
अपरे वृक्षमूलेषु शाखा गृह्य व्यवस्थिताः ॥ ५.६२.११ ॥
Algunos feroces se golpean entre sí con los restos de miel, mientras otros se quedan de pie junto a las raíces de los árboles, sujetando ramas.
5.62.12
अत्यर्थं च मदग्लानाः पर्णान्यास्तीर्य शेरते।
उन्मत्तवेगाः प्लवगा मधुमत्ताश्च हृष्टवत् ॥ ५.६२.१२ ॥
Agotados en extremo por la embriaguez, extienden hojas y se tienden; los saltadores de velocidad frenética, ebrios de miel, alegremente.
5.62.13
क्षिपन्त्यपि तथान्योन्यं स्खलन्ति च तथापरे।
केचित् क्ष्वेडान् प्रकुर्वन्ति केचित् कूजन्ति हृष्टवत् ॥ ५.६२.१३ ॥
Unos se arrojan cosas entre sí, otros tropiezan y caen. Algunos lanzan rugidos, y otros gritan de alegría.
5.62.14
हरयो मधुना मत्ताः केचित् सुप्ता महीतले।
धृष्टाः केचिद्धसन्त्यन्ये केचित् कुर्वन्ति चेतरत् ॥ ५.६२.१४ ॥
Algunos monos, ebrios de hidromiel, duermen en el suelo; algunos audaces se ríen, y otros hacen otras cosas.
5.62.15
कृत्वा केचिद् वदन्त्यन्ये केचिद् बुध्यन्ति चेतरत्।
येऽप्यत्र मधुपालाः स्युः प्रेष्या दधिमुखस्य तु ॥ ५.६२.१५ ॥
Tras hacer algo, unos hablan; otros despiertan y hacen otra cosa. Aquí, los guardianes del bosque de Madhu eran sirvientes de Dadhimukha.
5.62.16
तेऽपि तैर्वानरैर्भीमैः प्रतिषिद्धा दिशो गताः।
जानुभिश्च प्रघृष्टाश्च देवमार्गं च दर्शिताः ॥ ५.६२.१६ ॥
También ellos, repelidos por aquellos feroces monos, huyeron en todas direcciones, raspados de rodillas y mostrados el camino de los dioses.
5.62.17
अब्रुवन् परमोद्विग्ना गत्वा दधिमुखं वचः।
हनूमता दत्तवरैर्हतं मधुवनं बलात्।
वयं च जानुभिर्घृष्टा देवमार्गं च दर्शिताः ॥ ५.६२.१७ ॥
Muy agitados, fueron a Dadhimukha y dijeron: "Hanumān, a quien se le concedieron dones, ha destruido por la fuerza el bosque de Madhu. Nos raspamos las rodillas y nos mostraron el camino de los dioses."
5.62.18
तदा दधिमुखः क्रुद्धो वनपस्तत्र वानरः।
हतं मधुवनं श्रुत्वा सान्त्वयामास तान् हरीन् ॥ ५.६२.१८ ॥
Entonces Dadhimukha, el mono guardián del bosque, se enfureció; al oír que el bosque de Madhu había sido destruido, consoló a aquellos monos.
5.62.19
एतागच्छत गच्छामो वानरानतिदर्पितान्।
बलेनावारयिष्यामि प्रभुञ्जानान् मधूत्तमम् ॥ ५.६२.१९ ॥
Venid, vayamos; a aquellos vānaras excesivamente orgullosos que disfrutan la mejor miel los detendré por la fuerza.
5.62.20
श्रुत्वा दधिमुखस्येदं वचनं वानरर्षभाः।
पुनर्वीरा मधुवनं तेनैव सहिता ययुः ॥ ५.६२.२० ॥
Al oír estas palabras de Dadhimukha, aquellos héroes, los mejores de los vānaras, volvieron a marchar hacia el Madhuvana junto con él.
5.62.21
मध्ये चैषां दधिमुखः सुप्रगृह्य महातरुम्।
समभ्यधावन् वेगेन सर्वे ते च प्लवंगमाः ॥ ५.६२.२१ ॥
En medio de ellos, Dadhimukha tomó firmemente un gran árbol y se lanzó con rapidez; y todos aquellos vānaras saltarines también se precipitaron.
5.62.22
ते शिलाः पादपांश्चैव पाषाणानपि वानराः।
गृहीत्वाभ्यागमन् क्रुद्धा यत्र ते कपिकुञ्जराः ॥ ५.६२.२२ ॥
Aquellos vānaras airados, tomando también rocas, árboles y piedras, llegaron al lugar donde estaban aquellos elefantes entre monos.
5.62.23
बलान्निवारयन्तश्च आसेदुर्हरयो हरीन्।
संदष्टौष्ठपुटाः क्रुद्धा भर्त्सयन्तो मुहुर्मुहुः ॥ ५.६२.२३ ॥
Conteniéndose por la fuerza, los monos se acercaron a los monos, mordiéndose los labios de ira y amenazando una y otra vez.
5.62.24
अथ दृष्ट्वा दधिमुखं क्रुद्धं वानरपुङ्गवाः।
अभ्यधावन्त वेगेन हनुमत्प्रमुखास्तदा ॥ ५.६२.२४ ॥
Entonces, al ver a Dadhimukha airado, los mejores monos, encabezados por Hanumān, se abalanzaron sobre él con rapidez.
5.62.25
सवृक्षं तं महाबाहुमापतन्तं महाबलम्।
वेगवन्तं विजग्राह बाहुभ्यां कुपितोऽङ्गदः ॥ ५.६२.२५ ॥
Aṅgada, enfurecido, atrapó con ambos brazos al de grandes brazos, de gran fuerza y veloz, que se abalanzaba sobre él con un árbol.
5.62.26
मदान्धो न कृपां चक्रे आर्यकोऽयं ममेति सः।
अथैनं निष्पिपेषाशु वेगेन वसुधातले ॥ ५.६२.२६ ॥
Cegado por el orgullo, no tuvo compasión, sin pensar siquiera: 'Este es mi abuelo'. Luego, con fuerza, lo azotó contra el suelo y lo aplastó.
5.62.27
स भग्नबाहूरुमुखो विह्वलः शोणितोक्षितः।
प्रमुमोह महावीरो मुहूर्तं कपिकुञ्जरः ॥ ५.६२.२७ ॥
Aquel gran héroe, elefante entre los monos, con los brazos, muslos y rostro rotos, aturdido y empapado en sangre, perdió el sentido por un momento.
5.62.28
स कथंचिद् विमुक्तस्तैर्वानरैर्वानरर्षभः।
उवाचैकान्तमागत्य स्वान् भृत्यान् समुपागतान् ॥ ५.६२.२८ ॥
Liberado de algún modo por aquellos monos, el toro entre los monos se apartó y habló a sus servidores que se le habían acercado.
5.62.29
एतागच्छत गच्छामो भर्ता नो यत्र वानरः।
सुग्रीवो विपुलग्रीवः सह रामेण तिष्ठति ॥ ५.६२.२९ ॥
Venid, vayamos adonde nuestro señor, el mono Sugrīva de cuello ancho, permanece junto a Rāma.
5.62.30
सर्वं चैवाङ्गदे दोषं श्रावयिष्याम पार्थिवे।
अमर्षी वचनं श्रुत्वा घातयिष्यति वानरान् ॥ ५.६२.३० ॥
Informaremos al rey de toda la falta de Aṅgada; el rey iracundo, al oír estas palabras, mandará matar a los monos.
5.62.31
इष्टं मधुवनं ह्येतत् सुग्रीवस्य महात्मनः।
पितृपैतामहं दिव्यं देवैरपि दुरासदम् ॥ ५.६२.३१ ॥
Este Madhuvana es querido por el magnánimo Sugrīva. Es un bosque divino heredado de sus padres y abuelos, inaccesible incluso para los dioses.
5.62.32
स वानरानिमान् सर्वान् मधुलुब्धान् गतायुषः।
घातयिष्यति दण्डेन सुग्रीवः ससुहृज्जनान् ॥ ५.६२.३२ ॥
Sugrīva hará matar con castigo a todos estos monos, codiciosos de miel y con la vida ya acabada, junto con sus compañeros.
5.62.33
वध्या ह्येते दुरात्मानो नृपाज्ञापरिपन्थिनः।
अमर्षप्रभवो रोषः सफलो मे भविष्यति ॥ ५.६२.३३ ॥
Estos monos de mal corazón que se oponen a la orden del rey merecen la muerte. Mi ira, nacida de la impaciencia, dará ahora su fruto.
5.62.34
एवमुक्त्वा दधिमुखो वनपालान् महाबलः।
जगाम सहसोत्पत्य वनपालैः समन्वितः ॥ ५.६२.३४ ॥
Habiendo hablado así, el poderoso Dadhimukha saltó de repente y partió, acompañado por los guardianes del bosque.
5.62.35
निमेषान्तरमात्रेण स हि प्राप्तो वनालयः।
सहस्रांशुसुतो धीमान् सुग्रीवो यत्र वानरः ॥ ५.६२.३५ ॥
En lo que dura un parpadeo llegó hasta el sabio Sugrīva, hijo del Sol de mil rayos, que habita en el bosque, donde estaba el jefe de los monos.
5.62.36
रामं च लक्ष्मणं चैव दृष्ट्वा सुग्रीवमेव च।
समप्रतिष्ठां जगतीमाकाशान्निपपात ह ॥ ५.६२.३६ ॥
Al ver a Rāma, Lakṣmaṇa y Sugrīva, descendió del cielo a la tierra y se quedó firme sobre sus pies.
5.62.37
स निपत्य महावीरः सर्वैस्तैः परिवारितः।
हरिर्दधिमुखः पालैः पालानां परमेश्वरः ॥ ५.६२.३७ ॥
Aquel gran héroe descendió, rodeado por todos ellos. El simio Dadhimukha, señor supremo de los guardianes, llegó junto con los guardianes.
5.62.38
स दीनवदनो भूत्वा कृत्वा शिरसि चाञ्जलिम्।
सुग्रीवस्याशु तौ मूर्ध्ना चरणौ प्रत्यपीडयत् ॥ ५.६२.३८ ॥
Con el rostro abatido, puestas las palmas juntas sobre la cabeza, presionó enseguida con su cabeza los dos pies de Sugrīva.