ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 5.62
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.62.1
तानुवाच हरिश्रेष्ठो हनूमान् वानरर्षभः।
अव्यग्रमनसो यूयं मधु सेवत वानराः ॥ ५.६२.१ ॥
ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨੂਮਾਨ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬਲਦ ਵਰਗਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ: ਹੇ ਵਾਨਰੋ, ਬੇਫ਼ਿਕਰ ਮਨ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਹਿਦ ਦਾ ਸੇਵਨ ਕਰੋ।
5.62.2
अहमावर्जयिष्यामि युष्माकं परिपन्थिनः।
श्रुत्वा हनूमतो वाक्यं हरीणां प्रवरोऽङ्गदः ॥ ५.६२.२ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮੋੜ ਦਿਆਂਗਾ। ਹਨੂਮਾਨ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅੰਗਦ...
5.62.3
प्रत्युवाच प्रसन्नात्मा पिबन्तु हरयो मधु।
अवश्यं कृतकार्यस्य वाक्यं हनुमतो मया ॥ ५.६२.३ ॥
ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: ਵਾਨਰ ਸ਼ਹਿਦ ਪੀਣ। ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨੂਮਾਨ ਦਾ ਬੋਲ ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਮੰਨਾਂਗਾ।
5.62.4
अकार्यमपि कर्तव्यं किमङ्गं पुनरीदृशम्।
अङ्गदस्य मुखाच्छ्रुत्वा वचनं वानरर्षभाः ॥ ५.६२.४ ॥
ਜੋ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਉਹ ਵੀ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਐਸੀ ਗੱਲ ਦਾ ਕੀ ਕਹਿਣਾ? ਅੰਗਦ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵਾਨਰ ਬਲਦ...
5.62.5
साधु साध्विति संहृष्टा वानराः प्रत्यपूजयन्।
पूजयित्वाङ्गदं सर्वे वानरा वानरर्षभम् ॥ ५.६२.५ ॥
"ਸਾਧੂ, ਸਾਧੂ!" ਕਹਿ ਕੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਅੰਗਦ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਵਾਨਰ ਬਲਦ ਨੂੰ...
5.62.6
जग्मुर्मधुवनं यत्र नदीवेग इव द्रुमम्।
ते प्रविष्टा मधुवनं पालानाक्रम्य शक्तितः ॥ ५.६२.६ ॥
ਜਿਵੇਂ ਨਦੀ ਦਾ ਵੇਗ ਰੁੱਖ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਮਧੁਵਨ ਵੱਲ ਗਏ। ਰਾਖਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਦਬਾ ਕੇ ਉਹ ਮਧੁਵਨ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ।
5.62.7
अतिसर्गाच्च पटवो दृष्ट्वा श्रुत्वा च मैथिलीम्।
पपुः सर्वे मधु तदा रसवत् फलमाददुः ॥ ५.६२.७ ॥
ਬੇਰੋਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਕਾਰਨ, ਚਤੁਰ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਭ ਨੇ ਸ਼ਹਿਦ ਪੀਤਾ ਅਤੇ ਰਸੀਲੇ ਫਲ ਲਏ।
5.62.8
उत्पत्य च ततः सर्वे वनपालान् समागतान्।
ते ताडयन्तः शतशः सक्ता मधुवने तदा ॥ ५.६२.८ ॥
ਫਿਰ ਸਭ ਨੇ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਵਣ-ਪਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਸੈਂਕੜੇ ਵਾਰ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਧੂਵਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ।
5.62.9
मधूनि द्रोणमात्राणि बाहुभिः परिगृह्य ते।
पिबन्ति कपयः केचित् सङ्घशस्तत्र हृष्टवत् ॥ ५.६२.९ ॥
ਦ੍ਰੋਣ ਭਰ ਸ਼ਹਿਦ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਕੇ, ਕੁਝ ਵਾਨਰ ਟੋਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪੀ ਰਹੇ ਹਨ।
5.62.10
घ्नन्ति स्म सहिताः सर्वे भक्षयन्ति तथापरे।
केचित् पीत्वापविध्यन्ति मधूनि मधुपिङ्गलाः ॥ ५.६२.१० ॥
ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਦੂਜੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਸ਼ਹਿਦ ਪੀ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਉਹ ਪੀਲੇ-ਭੂਰੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
5.62.11
मधूच्छिष्टेन केचिच्च जघ्नुरन्योन्यमुत्कटाः।
अपरे वृक्षमूलेषु शाखा गृह्य व्यवस्थिताः ॥ ५.६२.११ ॥
ਕੁਝ ਉਗਰ ਵਾਨਰ ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਬਚੇ ਹੋਏ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਟਹਿਣੀਆਂ ਫੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ।
5.62.12
अत्यर्थं च मदग्लानाः पर्णान्यास्तीर्य शेरते।
उन्मत्तवेगाः प्लवगा मधुमत्ताश्च हृष्टवत् ॥ ५.६२.१२ ॥
ਬਹੁਤ ਮਦ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਪੱਤੇ ਵਿਛਾ ਕੇ ਸੌਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਨਮੱਤ ਵੇਗ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ।
5.62.13
क्षिपन्त्यपि तथान्योन्यं स्खलन्ति च तथापरे।
केचित् क्ष्वेडान् प्रकुर्वन्ति केचित् कूजन्ति हृष्टवत् ॥ ५.६२.१३ ॥
ਕੁਝ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਡਿੱਗਦੇ-ਲੜਖੜਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਗਰਜਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚੀਕਦੇ ਹਨ।
5.62.14
हरयो मधुना मत्ताः केचित् सुप्ता महीतले।
धृष्टाः केचिद्धसन्त्यन्ये केचित् कुर्वन्ति चेतरत् ॥ ५.६२.१४ ॥
ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਮਸਤ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਬੇਖੌਫ਼ ਹੋ ਕੇ ਹੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
5.62.15
कृत्वा केचिद् वदन्त्यन्ये केचिद् बुध्यन्ति चेतरत्।
येऽप्यत्र मधुपालाः स्युः प्रेष्या दधिमुखस्य तु ॥ ५.६२.१५ ॥
ਕੁਝ ਕੁਝ ਕਰਕੇ ਬੋਲਦੇ ਹਨ; ਕੁਝ ਜਾਗ ਕੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਮਧੁਵਨ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਦਧਿਮੁਖ ਦੇ ਸੇਵਕ ਸਨ।
5.62.16
तेऽपि तैर्वानरैर्भीमैः प्रतिषिद्धा दिशो गताः।
जानुभिश्च प्रघृष्टाश्च देवमार्गं च दर्शिताः ॥ ५.६२.१६ ॥
ਉਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਿਆਨਕ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੋਕੇ ਜਾਣ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਏ; ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਘਿਸੜਦੇ ਹੋਏ, ਦੇਵਮਾਰਗ ਦਿਖਾਏ ਗਏ ਵਰਗੇ ਹੋਏ।
5.62.17
अब्रुवन् परमोद्विग्ना गत्वा दधिमुखं वचः।
हनूमता दत्तवरैर्हतं मधुवनं बलात्।
वयं च जानुभिर्घृष्टा देवमार्गं च दर्शिताः ॥ ५.६२.१७ ॥
ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਉਹ ਦਧਿਮੁਖ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਬੋਲੇ: "ਵਰ ਪਾਏ ਹੋਏ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਧੁਵਨ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਗੋਡਿਆਂ ਭਾਰ ਘਿਸੜੇ ਗਏ ਅਤੇ ਦੇਵਮਾਰਗ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ।"
5.62.18
तदा दधिमुखः क्रुद्धो वनपस्तत्र वानरः।
हतं मधुवनं श्रुत्वा सान्त्वयामास तान् हरीन् ॥ ५.६२.१८ ॥
ਤਦ ਉੱਥੋਂ ਦਾ ਵਨਪਾਲ ਬਾਂਦਰ ਦਧਿਮੁਖ ਗੁੱਸੇ ਹੋਇਆ; ਮਧੁਵਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ।
5.62.19
एतागच्छत गच्छामो वानरानतिदर्पितान्।
बलेनावारयिष्यामि प्रभुञ्जानान् मधूत्तमम् ॥ ५.६२.१९ ॥
ਆਓ, ਚੱਲੋ; ਬਹੁਤ ਹੰਕਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਉੱਤਮ ਸ਼ਹਿਦ ਮਾਣ ਰਹੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਬਲ ਨਾਲ ਰੋਕਾਂਗਾ।
5.62.20
श्रुत्वा दधिमुखस्येदं वचनं वानरर्षभाः।
पुनर्वीरा मधुवनं तेनैव सहिता ययुः ॥ ५.६२.२० ॥
ਦਧਿਮੁਖ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਵਾਨਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀਰ ਫਿਰ ਉਸੇ ਨਾਲ ਮਧੂਵਨ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
5.62.21
मध्ये चैषां दधिमुखः सुप्रगृह्य महातरुम्।
समभ्यधावन् वेगेन सर्वे ते च प्लवंगमाः ॥ ५.६२.२१ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਧਿਮੁਖ ਨੇ ਇਕ ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ ਕਸ ਕੇ ਫੜ ਕੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜ ਲਾਈ; ਉਹ ਸਾਰੇ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
5.62.22
ते शिलाः पादपांश्चैव पाषाणानपि वानराः।
गृहीत्वाभ्यागमन् क्रुद्धा यत्र ते कपिकुञ्जराः ॥ ५.६२.२२ ॥
ਉਹ ਕ੍ਰੋਧੀ ਵਾਨਰ ਚੱਟਾਨਾਂ, ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉੱਥੇ ਆ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਕਪਿਕੁੰਜਰ ਸਨ।
5.62.23
बलान्निवारयन्तश्च आसेदुर्हरयो हरीन्।
संदष्टौष्ठपुटाः क्रुद्धा भर्त्सयन्तो मुहुर्मुहुः ॥ ५.६२.२३ ॥
ਬਲ ਨਾਲ ਰੋਕਦੇ ਹੋਏ ਵਾਨਰ ਵਾਨਰਾਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ; ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬੁੱਲ੍ਹ ਦੰਦਾਂ ਹੇਠ ਦਬਾਏ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਧਮਕੀਆਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ।
5.62.24
अथ दृष्ट्वा दधिमुखं क्रुद्धं वानरपुङ्गवाः।
अभ्यधावन्त वेगेन हनुमत्प्रमुखास्तदा ॥ ५.६२.२४ ॥
ਤਦ ਕ੍ਰੋਧੀ ਦਧਿਮੁਖ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹਨੂਮਾਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਸਨ, ਉਹ ਵਾਨਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਉੱਤੇ ਝਪਟ ਪਏ।
5.62.25
सवृक्षं तं महाबाहुमापतन्तं महाबलम्।
वेगवन्तं विजग्राह बाहुभ्यां कुपितोऽङ्गदः ॥ ५.६२.२५ ॥
ਰੁੱਖ ਸਮੇਤ ਝਪਟਦੇ ਉਸ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਮਹਾਬਲੀ, ਵੇਗਵਾਨ ਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਅੰਗਦ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਫੜ ਲਿਆ।
5.62.26
मदान्धो न कृपां चक्रे आर्यकोऽयं ममेति सः।
अथैनं निष्पिपेषाशु वेगेन वसुधातले ॥ ५.६२.२६ ॥
ਮਦ ਨਾਲ ਅੰਨ੍ਹੇ ਉਸ ਨੇ ਤਰਸ ਨਾ ਕੀਤਾ; 'ਇਹ ਮੇਰਾ ਦਾਦਾ ਹੈ' ਇਹ ਵੀ ਨਾ ਸੋਚਿਆ। ਫਿਰ ਵੇਗ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਟਕ ਕੇ ਪੀਸ ਦਿੱਤਾ।
5.62.27
स भग्नबाहूरुमुखो विह्वलः शोणितोक्षितः।
प्रमुमोह महावीरो मुहूर्तं कपिकुञ्जरः ॥ ५.६२.२७ ॥
ਟੁੱਟੀਆਂ ਬਾਹਾਂ, ਪੱਟਾਂ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ, ਵਿਹਲ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜਾ ਉਹ ਮਹਾਵੀਰ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਜਰਾਜ, ਪਲ ਭਰ ਲਈ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
5.62.28
स कथंचिद् विमुक्तस्तैर्वानरैर्वानरर्षभः।
उवाचैकान्तमागत्य स्वान् भृत्यान् समुपागतान् ॥ ५.६२.२८ ॥
ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੁਡਾਇਆ ਗਿਆ ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਨੇੜੇ ਆਏ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
5.62.29
एतागच्छत गच्छामो भर्ता नो यत्र वानरः।
सुग्रीवो विपुलग्रीवः सह रामेण तिष्ठति ॥ ५.६२.२९ ॥
ਆਓ, ਚੱਲੀਏ; ਸਾਡਾ ਸੁਆਮੀ ਵਾਨਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਵਿਸ਼ਾਲਗ੍ਰੀਵ, ਰਾਮ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਠਹਿਰਿਆ ਹੈ ਉੱਥੇ ਚੱਲੀਏ।
5.62.30
सर्वं चैवाङ्गदे दोषं श्रावयिष्याम पार्थिवे।
अमर्षी वचनं श्रुत्वा घातयिष्यति वानरान् ॥ ५.६२.३० ॥
ਅੰਗਦ ਦਾ ਸਾਰਾ ਦੋਸ਼ ਅਸੀਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗੇ; ਗੁੱਸੇਖੋਰ ਰਾਜਾ ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਮਰਵਾ ਦੇਵੇਗਾ।
5.62.31
इष्टं मधुवनं ह्येतत् सुग्रीवस्य महात्मनः।
पितृपैतामहं दिव्यं देवैरपि दुरासदम् ॥ ५.६२.३१ ॥
ਇਹ ਮਧੂਬਨ ਮਹਾਤਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਪੁਰਖਿਆਂ ਤੋਂ ਚਲਿਆ ਆ ਰਿਹਾ ਇਹ ਦਿਵ ਬਣ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।
5.62.32
स वानरानिमान् सर्वान् मधुलुब्धान् गतायुषः।
घातयिष्यति दण्डेन सुग्रीवः ससुहृज्जनान् ॥ ५.६२.३२ ॥
ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਲੋਭੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਕੇ ਮਰਵਾ ਦੇਵੇਗਾ।
5.62.33
वध्या ह्येते दुरात्मानो नृपाज्ञापरिपन्थिनः।
अमर्षप्रभवो रोषः सफलो मे भविष्यति ॥ ५.६२.३३ ॥
ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਹ ਦੁਰਾਤਮਾ ਵਧ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ। ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਮੇਰਾ ਰੋਸ ਹੁਣ ਸਫਲ ਹੋਵੇਗਾ।
5.62.34
एवमुक्त्वा दधिमुखो वनपालान् महाबलः।
जगाम सहसोत्पत्य वनपालैः समन्वितः ॥ ५.६२.३४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਬਲੀ ਦਧਿਮੁਖ ਵਣਪਾਲਾਂ ਸਮੇਤ ਅਚਾਨਕ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਚੱਲ ਪਿਆ।
5.62.35
निमेषान्तरमात्रेण स हि प्राप्तो वनालयः।
सहस्रांशुसुतो धीमान् सुग्रीवो यत्र वानरः ॥ ५.६२.३५ ॥
ਅੱਖ ਝਪਕਣ ਜਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਣਵਾਸੀ, ਸੂਰਜ-ਪੁੱਤਰ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਵਾਨਰ ਸੀ।
5.62.36
रामं च लक्ष्मणं चैव दृष्ट्वा सुग्रीवमेव च।
समप्रतिष्ठां जगतीमाकाशान्निपपात ह ॥ ५.६२.३६ ॥
ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਤਰਿਆ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ।
5.62.37
स निपत्य महावीरः सर्वैस्तैः परिवारितः।
हरिर्दधिमुखः पालैः पालानां परमेश्वरः ॥ ५.६२.३७ ॥
ਉਹ ਮਹਾਵੀਰ ਉਤਰਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਰੱਖਿਅਕਾਂ ਦਾ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਵਾਨਰ ਦਧਿਮੁਖ ਵੀ ਉੱਥੇ ਆਇਆ।
5.62.38
स दीनवदनो भूत्वा कृत्वा शिरसि चाञ्जलिम्।
सुग्रीवस्याशु तौ मूर्ध्ना चरणौ प्रत्यपीडयत् ॥ ५.६२.३८ ॥
ਉਹ ਦੀਨ ਮੁਖ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਅੰਜਲੀ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਛੇਤੀ ਹੀ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਦੋਹਾਂ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨਾਲ ਦਬਾਉਣ ਲੱਗਾ।