વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 5.68
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.68.1
अथाहमुत्तरं देव्या पुनरुक्तः ससम्भ्रमम्।
तव स्नेहान्नरव्याघ्र सौहार्दादनुमान्य च ॥ ५.६८.१ ॥
ત્યારે દેવીએ ફરી પૂછ્યું, ત્યારે ગભરાટ સાથે, તારા પ્રત્યેના સ્નેહ અને સૌહાર્દથી, હે નરશ્રેષ્ઠ, તેમનું સન્માન કરીને મેં જવાબ આપ્યો.
5.68.2
एवं बहुविधं वाच्यो रामो दाशरथिस्त्वया।
यथा मां प्राप्नुयाच्छीघ्रं हत्वा रावणमाहवे ॥ ५.६८.२ ॥
દશરથના પુત્ર રામને તારે આ રીતે ઘણા પ્રકારે કહેવું જોઈએ, જેથી તે યુદ્ધમાં રાવણને મારીને જલદી મને પામે.
5.68.3
यदि वा मन्यसे वीर वसैकाहमरिंदम।
कस्मिंश्चित् संवृते देशे विश्रान्तः श्वो गमिष्यसि ॥ ५.६८.३ ॥
હે વીર, હે શત્રુદમન, જો તને યોગ્ય લાગે તો કોઈ છુપાયેલા સ્થળે એક દિવસ વિશ્રામ કરીને કાલે જજે.
5.68.4
मम चाप्यल्पभाग्यायाः सांनिध्यात् तव वानर।
अस्य शोकविपाकस्य मुहूर्तं स्याद् विमोक्षणम् ॥ ५.६८.४ ॥
હે વાનર, અલ્પભાગ્યા એવી મને પણ તારા સાંનિધ્યથી આ પરિપક્વ શોકમાંથી ક્ષણભર મુક્તિ મળી શકે.
5.68.5
गते हि त्वयि विक्रान्ते पुनरागमनाय वै।
प्राणानामपि संदेहो मम स्यान्नात्र संशयः ॥ ५.६८.५ ॥
હે પરાક્રમી, તું ફરી આવવા માટે ગયો તો મારા પ્રાણ વિશે પણ સંદેહ થશે; એમાં કોઈ શંકા નથી.
5.68.6
तवादर्शनजः शोको भूयो मां परितापयेत्।
दुखाद् दुःखपराभूतां दुर्गतां दुःखभागिनीम् ॥ ५.६८.६ ॥
તને ન જોવાથી ઉત્પન્ન થયેલો શોક ફરી મને સંતાપશે; દુઃખથી પરાજિત, દુર્દશામાં પડેલી, દુઃખની ભાગીદાર એવી મને.
5.68.7
अयं च वीर संदेहस्तिष्ठतीव ममाग्रतः।
सुमहांस्त्वत्सहायेषु हर्यृक्षेषु हरीश्वर ॥ ५.६८.७ ॥
હે વીર, હરીશ્વર, તમારા સહાયક હરિ-ઋક્ષો વિષે આ મોટો સંદેહ મારી સામે ઊભો છે.
5.68.8
कथं नु खलु दुष्पारं तरिष्यन्ति महोदधिम्।
तानि हर्यृक्षसैन्यानि तौ वा नरवरात्मजौ ॥ ५.६८.८ ॥
તે હરિ-ઋક્ષ સેનાઓ કે તે નરશ્રેષ્ઠના બે પુત્રો આ દુસ્તર મહાસાગર કેવી રીતે પાર કરશે?
5.68.9
त्रयाणामेव भूतानां सागरस्यास्य लङ्घने।
शक्तिः स्याद् वैनतेयस्य वायोर्वा तव चानघ ॥ ५.६८.९ ॥
આ સાગરને ઓળંગવાની શક્તિ ફક્ત ત્રણમાં જ હોય: વૈનતેય ગરુડની, વાયુની, અથવા તમારી, હે નિર્દોષ.
5.68.10
तदस्मिन् कार्यनिर्योगे वीरैवं दुरतिक्रमे।
किं पश्यसि समाधानं ब्रूहि कार्यविदां वर ॥ ५.६८.१० ॥
તો હે વીર, આ દુર્લંઘ્ય કાર્યના નિર્વાહમાં તમે કયો ઉપાય જુઓ છો? હે કાર્યજ્ઞોમાં શ્રેષ્ઠ, કહો.
5.68.11
काममस्य त्वमेवैकः कार्यस्य परिसाधने।
पर्याप्तः परवीरघ्न यशस्यस्ते बलोदयः ॥ ५.६८.११ ॥
આ કાર્ય સાધવા માટે તમે એકલા જ પૂરતા છો, હે શત્રુવીરોના સંહારક. તમારા બળનો ઉદય યશ આપનારો છે.
5.68.12
बलैः समग्रैर्यदि मां हत्वा रावणमाहवे।
विजयी स्वपुरीं रामो नयेत् तत् स्याद् यशस्करम् ॥ ५.६८.१२ ॥
રામ સંપૂર્ણ સેના સાથે યુદ્ધમાં મને અને રાવણને મારીને વિજયી થઈ પોતાની નગરીમાં પાછા ફરે, તો તે યશ આપનારું થશે.
5.68.13
यथाहं तस्य वीरस्य वनादुपधिना हृता।
रक्षसा तद्भयादेव तथा नार्हति राघवः ॥ ५.६८.१३ ॥
તે વીરના વનમાંથી કપટથી, તેના ભયથી જ રાક્ષસે મને હરી લીધી; તેવી રીતે રાઘવ (રામ) તેને યોગ્ય નથી.
5.68.14
बलैस्तु संकुलां कृत्वा लङ्कां परबलार्दनः।
मां नयेद् यदि काकुत्स्थस्तत् तस्य सदृशं भवेत् ॥ ५.६८.१४ ॥
શત્રુસૈન્યનો નાશ કરનાર કાકુત્સ્થ (રામ) સૈન્યોથી લંકા ભરીને મને લઈ જાય, તો તે જ તેને યોગ્ય થશે.
5.68.15
तद् यथा तस्य विक्रान्तमनुरूपं महात्मनः।
भवत्याहवशूरस्य तथा त्वमुपपादय ॥ ५.६८.१५ ॥
યુદ્ધમાં શૂર એવા તે મહાત્માના પરાક્રમને અનુરૂપ થાય, તેમ તું તે સિદ્ધ કર.
5.68.16
तदर्थोपहितं वाक्यं प्रश्रितं हेतुसंहितम्।
निशम्याहं ततः शेषं वाक्यमुत्तरमब्रवम् ॥ ५.६८.१६ ॥
તે હેતુથી યુક્ત, વિનયી, કારણસહિત વચન સાંભળીને, પછી મેં બાકીનું ઉત્તર વચન કહ્યું.
5.68.17
देवि हर्यृक्षसैन्यानामीश्वरः प्लवतां वरः।
सुग्रीवः सत्त्वसम्पन्नस्त्वदर्थे कृतनिश्चयः ॥ ५.६८.१७ ॥
હે દેવી! વાનર-ઋક્ષ સૈન્યોનો સ્વામી, કૂદનારાઓમાં શ્રેષ્ઠ, સત્ત્વસંપન્ન સુગ્રીવે તમારે માટે દૃઢ નિશ્ચય કર્યો છે.
5.68.18
तस्य विक्रमसम्पन्नाः सत्त्ववन्तो महाबलाः।
मनःसंकल्पसदृशा निदेशे हरयः स्थिताः ॥ ५.६८.१८ ॥
તેના (સુગ્રીવના) પરાક્રમથી સંપન્ન, સાહસી, મહાબળવાન વાનરો મનના સંકલ્પ સમાન તેના આદેશમાં તૈયાર ઊભા છે.
5.68.19
येषां नोपरि नाधस्तान्न तिर्यक् सज्जते गतिः।
न च कर्मसु सीदन्ति महत्स्वमिततेजसः ॥ ५.६८.१९ ॥
જેમની ગતિ ઉપર, નીચે કે આડી ક્યાંય અટકતી નથી, અને મહાન કર્મોમાં જેઓ ક્યારેય શિથિલ થતા નથી — તેઓ અમિત તેજસ્વી છે.
5.68.20
असकृत् तैर्महाभागैर्वानरैर्बलसंयुतैः।
प्रदक्षिणीकृता भूमिर्वायुमार्गानुसारिभिः ॥ ५.६८.२० ॥
વાયુમાર્ગને અનુસરતા એ મહાભાગ્યશાળી, બળવાન વાનરોએ આ ભૂમિની વારંવાર પ્રદક્ષિણા કરી છે.
5.68.21
मद्विशिष्टाश्च तुल्याश्च सन्ति तत्र वनौकसः।
मत्तः प्रत्यवरः कश्चिन्नास्ति सुग्रीवसंनिधौ ॥ ५.६८.२१ ॥
ત્યાં વનવાસી વાનરો મારાથી શ્રેષ્ઠ પણ છે અને મારા સમાન પણ છે; સુગ્રીવની સમીપે મારાથી ઊતરતો કોઈ નથી.
5.68.22
अहं तावदिह प्राप्तः किं पुनस्ते महाबलाः।
नहि प्रकृष्टाः प्रेष्यन्ते प्रेष्यन्ते हीतरे जनाः ॥ ५.६८.२२ ॥
હું તો અહીં આવી જ ગયો છું; તો પછી તે મહાબલીઓ તો વધુ આવી શકે. શ્રેષ્ઠ જનોને મોકલાતા નથી; મોકલાય છે બીજા લોકો.
5.68.23
तदलं परितापेन देवि मन्युरपैतु ते।
एकोत्पातेन ते लङ्कामेष्यन्ति हरियूथपाः ॥ ५.६८.२३ ॥
તેથી હે દેવી, આ સંતાપ બસ છે; તારો શોક દૂર થાઓ. વાનરયૂથપતિઓ એક જ છલાંગમાં લંકા આવશે.
5.68.24
मम पृष्ठगतौ तौ च चन्द्रसूर्याविवोदितौ।
त्वत्सकाशं महाभागे नृसिंहावागमिष्यतः ॥ ५.६८.२४ ॥
મારી પીઠ પર રહેલા તે બે, ઉદય પામેલા ચંદ્ર-સૂર્ય સમાન, હે મહાભાગે, નરસિંહો તારી પાસે આવશે.
5.68.25
अरिघ्नं सिंहसंकाशं क्षिप्रं द्रक्ष्यसि राघवम्।
लक्ष्मणं च धनुष्मन्तं लङ्काद्वारमुपागतम् ॥ ५.६८.२५ ॥
શત્રુઓનો સંહાર કરનાર, સિંહ સમાન રાઘવ (રામ)ને તું શીઘ્ર જોઈશ, અને લંકાના દ્વારે આવી પહોંચેલા ધનુર્ધારી લક્ષ્મણને પણ જોઈશ.
5.68.26
नखदंष्ट्रायुधान् वीरान् सिंहशार्दूलविक्रमान्।
वानरान् वारणेन्द्राभान् क्षिप्रं द्रक्ष्यसि संगतान् ॥ ५.६८.२६ ॥
નખ અને દાંત જ જેમનાં શસ્ત્ર છે, સિંહ અને વાઘ સમાન પરાક્રમી, શ્રેષ્ઠ હાથીઓ જેવા વિશાળ વાનર વીરોને તું શીઘ્ર એકત્ર જોઈશ.
5.68.27
शैलाम्बुदनिकाशानां लङ्कामलयसानुषु।
नर्दतां कपिमुख्यानां नचिराच्छ्रोष्यसे स्वनम् ॥ ५.६८.२७ ॥
પર્વતો અને મેઘો સમાન વિશાળ, લંકાના પર્વત-ઢોળાવો પર ગર્જતા શ્રેષ્ઠ વાનરોનો ઘોષ તું શીઘ્ર સાંભળીશ.
5.68.28
निवृत्तवनवासं च त्वया सार्धमरिंदमम्।
अभिषिक्तमयोध्यायां क्षिप्रं द्रक्ष्यसि राघवम् ॥ ५.६८.२८ ॥
વનવાસ પૂરો થયા પછી, તારી સાથે, શત્રુઓનું દમન કરનાર રાઘવ અયોધ્યામાં અભિષિક્ત થયેલા તું શીઘ્ર જોઈશ.
5.68.29
ततो मया वाग्भिरदीनभाषिणी
शिवाभिरिष्टाभिरभिप्रसादिता।
उवाह शान्तिं मम मैथिलात्मजा
तवातिशोकेन तथातिपीडिता ॥ ५.६८.२९ ॥
ત્યારે મારા શુભ અને પ્રિય શબ્દોથી આશ્વાસન પામેલી, દીનતા વિનાની વાણી બોલતી મૈથિલી-પુત્રી (સીતા) શાંતિ પામી; તારા અતિ શોકથી તે અત્યંત પીડિત હતી.