Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 5.68

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

5.68.1

अथाहमुत्तरं देव्या पुनरुक्तः ससम्भ्रमम्।
तव स्नेहान्नरव्याघ्र सौहार्दादनुमान्य च ॥ ५.६८.१ ॥

ਫਿਰ ਦੇਵੀ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਘਬਰਾਹਟ ਨਾਲ, ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਨੇਹ ਅਤੇ ਸੌਹਾਰਦ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਿਆਂ ਮੈਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

5.68.2

एवं बहुविधं वाच्यो रामो दाशरथिस्त्वया।
यथा मां प्राप्नुयाच्छीघ्रं हत्वा रावणमाहवे ॥ ५.६८.२ ॥

ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਤੂੰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਆਖੀਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਛੇਤੀ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ।

5.68.3

यदि वा मन्यसे वीर वसैकाहमरिंदम।
कस्मिंश्चित् संवृते देशे विश्रान्तः श्वो गमिष्यसि ॥ ५.६८.३ ॥

ਹੇ ਵੀਰ, ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਲੁਕਵੀਂ ਥਾਂ ਇੱਕ ਦਿਨ ਆਰਾਮ ਕਰਕੇ ਕੱਲ੍ਹ ਚਲੇ ਜਾਵੀਂ।

5.68.4

मम चाप्यल्पभाग्यायाः सांनिध्यात् तव वानर।
अस्य शोकविपाकस्य मुहूर्तं स्याद् विमोक्षणम् ॥ ५.६८.४ ॥

ਹੇ ਵਾਨਰ, ਮੰਦਭਾਗੀ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਤੇਰੇ ਸਾਥ ਨਾਲ ਇਸ ਪੱਕੇ ਸੋਗ ਤੋਂ ਪਲ ਭਰ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।

5.68.5

गते हि त्वयि विक्रान्ते पुनरागमनाय वै।
प्राणानामपि संदेहो मम स्यान्नात्र संशयः ॥ ५.६८.५ ॥

ਹੇ ਸੂਰਬੀਰ, ਤੂੰ ਮੁੜ ਆਉਣ ਲਈ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।

5.68.6

तवादर्शनजः शोको भूयो मां परितापयेत्।
दुखाद् दुःखपराभूतां दुर्गतां दुःखभागिनीम् ॥ ५.६८.६ ॥

ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੋਗ ਮੁੜ ਮੈਨੂੰ ਤਪਾਵੇਗਾ; ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਹਾਰੀ ਹੋਈ, ਬੁਰੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ, ਦੁੱਖ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰ ਮੈਨੂੰ।

5.68.7

अयं च वीर संदेहस्तिष्ठतीव ममाग्रतः।
सुमहांस्त्वत्सहायेषु हर्यृक्षेषु हरीश्वर ॥ ५.६८.७ ॥

ਹੇ ਵੀਰ, ਹਰੀਸ਼ਵਰ, ਤੇਰੇ ਸਹਾਇਕ ਹਰੀ-ਰਿੱਖਾਂ ਬਾਰੇ ਇਹ ਵੱਡਾ ਸ਼ੱਕ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।

5.68.8

कथं नु खलु दुष्पारं तरिष्यन्ति महोदधिम्।
तानि हर्यृक्षसैन्यानि तौ वा नरवरात्मजौ ॥ ५.६८.८ ॥

ਉਹ ਹਰੀ-ਰਿੱਖ ਫ਼ੌਜਾਂ ਜਾਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨਰਸ਼ਰੇਸ਼ਠ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਇਸ ਦੁਸ਼ਤਰ ਮਹਾਸਾਗਰ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਾਰ ਕਰਨਗੇ?

5.68.9

त्रयाणामेव भूतानां सागरस्यास्य लङ्घने।
शक्तिः स्याद् वैनतेयस्य वायोर्वा तव चानघ ॥ ५.६८.९ ॥

ਇਸ ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਲੰਘਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੋਵੇਗੀ: ਵੈਨਤੇਯ ਗਰੁੜ ਵਿੱਚ, ਵਾਯੂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼।

5.68.10

तदस्मिन् कार्यनिर्योगे वीरैवं दुरतिक्रमे।
किं पश्यसि समाधानं ब्रूहि कार्यविदां वर ॥ ५.६८.१० ॥

ਤਾਂ ਹੇ ਵੀਰ, ਇਸ ਔਖੇ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਕਿਹੜਾ ਹੱਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ? ਹੇ ਕਾਰਜ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦੱਸ।

5.68.11

काममस्य त्वमेवैकः कार्यस्य परिसाधने।
पर्याप्तः परवीरघ्न यशस्यस्ते बलोदयः ॥ ५.६८.११ ॥

ਇਸ ਕਾਰਜ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਤੂੰ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰਕ। ਤੇਰੇ ਬਲ ਦਾ ਉਦੈ ਯਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

5.68.12

बलैः समग्रैर्यदि मां हत्वा रावणमाहवे।
विजयी स्वपुरीं रामो नयेत् तत् स्याद् यशस्करम् ॥ ५.६८.१२ ॥

ਰਾਮ ਪੂਰੀ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਪਰਤੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਯਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।

5.68.13

यथाहं तस्य वीरस्य वनादुपधिना हृता।
रक्षसा तद्भयादेव तथा नार्हति राघवः ॥ ५.६८.१३ ॥

ਉਸ ਵੀਰ ਤੋਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚੋਂ ਛਲ ਨਾਲ, ਰਾਖਸ਼ ਨੇ ਉਸੇ ਦੇ ਡਰੋਂ ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਲਿਆ; ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਰਾਘਵ (ਰਾਮ) ਇਸ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ।

5.68.14

बलैस्तु संकुलां कृत्वा लङ्कां परबलार्दनः।
मां नयेद् यदि काकुत्स्थस्तत् तस्य सदृशं भवेत् ॥ ५.६८.१४ ॥

ਵੈਰੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਕੁਤਸਥ (ਰਾਮ) ਜੇ ਫ਼ੌਜਾਂ ਨਾਲ ਲੰਕਾ ਭਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਉਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੋਵੇਗਾ।

5.68.15

तद् यथा तस्य विक्रान्तमनुरूपं महात्मनः।
भवत्याहवशूरस्य तथा त्वमुपपादय ॥ ५.६८.१५ ॥

ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਪਰਾਕਰਮ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਇਹ ਪੂਰਾ ਕਰ।

5.68.16

तदर्थोपहितं वाक्यं प्रश्रितं हेतुसंहितम्।
निशम्याहं ततः शेषं वाक्यमुत्तरमब्रवम् ॥ ५.६८.१६ ॥

ਉਸ ਮਕਸਦ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਨਿਮਰ, ਕਾਰਨ-ਸਹਿਤ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਬਾਕੀ ਉੱਤਰ ਬਚਨ ਕਹੇ।

5.68.17

देवि हर्यृक्षसैन्यानामीश्वरः प्लवतां वरः।
सुग्रीवः सत्त्वसम्पन्नस्त्वदर्थे कृतनिश्चयः ॥ ५.६८.१७ ॥

ਹੇ ਦੇਵੀ! ਬਾਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਰਿੱਛਾਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਹੌਸਲੇ ਵਾਲਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਪੱਕਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

5.68.18

तस्य विक्रमसम्पन्नाः सत्त्ववन्तो महाबलाः।
मनःसंकल्पसदृशा निदेशे हरयः स्थिताः ॥ ५.६८.१८ ॥

ਉਸ (ਸੁਗ੍ਰੀਵ) ਦੇ ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਹੌਸਲੇ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਬਲੀ ਬਾਂਦਰ ਮਨ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਵਾਂਗ ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ ਤਿਆਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ।

5.68.19

येषां नोपरि नाधस्तान्न तिर्यक् सज्जते गतिः।
न च कर्मसु सीदन्ति महत्स्वमिततेजसः ॥ ५.६८.१९ ॥

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਉੱਪਰ, ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਆੜੀ ਕਿਤੇ ਵੀ ਰੁਕਦੀ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕਦੇ ਢਿੱਲੇ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੇ — ਉਹ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਹਨ।

5.68.20

असकृत् तैर्महाभागैर्वानरैर्बलसंयुतैः।
प्रदक्षिणीकृता भूमिर्वायुमार्गानुसारिभिः ॥ ५.६८.२० ॥

ਹਵਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਅਨੁਸਰਨ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਭਾਗ ਬਲਵਾਨ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।

5.68.21

मद्विशिष्टाश्च तुल्याश्च सन्ति तत्र वनौकसः।
मत्तः प्रत्यवरः कश्चिन्नास्ति सुग्रीवसंनिधौ ॥ ५.६८.२१ ॥

ਉੱਥੇ ਜੰਗਲੀ ਵਾਨਰ ਮੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਵੱਡੇ ਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਵੀ ਹਨ; ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਕੋਲ ਮੇਰੇ ਨਾਲੋਂ ਛੋਟਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।

5.68.22

अहं तावदिह प्राप्तः किं पुनस्ते महाबलाः।
नहि प्रकृष्टाः प्रेष्यन्ते प्रेष्यन्ते हीतरे जनाः ॥ ५.६८.२२ ॥

ਮੈਂ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਆ ਹੀ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਜਨਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ; ਭੇਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਦੂਜੇ ਲੋਕ।

5.68.23

तदलं परितापेन देवि मन्युरपैतु ते।
एकोत्पातेन ते लङ्कामेष्यन्ति हरियूथपाः ॥ ५.६८.२३ ॥

ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਸੰਤਾਪ ਬਸ ਹੈ; ਤੇਰਾ ਸੋਗ ਦੂਰ ਹੋਵੇ। ਵਾਨਰ ਯੂਥਪਤੀ ਇੱਕੋ ਛਾਲ ਵਿੱਚ ਲੰਕਾ ਆਉਣਗੇ।

5.68.24

मम पृष्ठगतौ तौ च चन्द्रसूर्याविवोदितौ।
त्वत्सकाशं महाभागे नृसिंहावागमिष्यतः ॥ ५.६८.२४ ॥

ਮੇਰੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਚੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੇ, ਨਰਸਿੰਘ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣਗੇ।

5.68.25

अरिघ्नं सिंहसंकाशं क्षिप्रं द्रक्ष्यसि राघवम्।
लक्ष्मणं च धनुष्मन्तं लङ्काद्वारमुपागतम् ॥ ५.६८.२५ ॥

ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਰਾਘਵ (ਰਾਮ) ਨੂੰ ਤੂੰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਵੇਖੇਂਗੀ, ਅਤੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਆਏ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖੇਂਗੀ।

5.68.26

नखदंष्ट्रायुधान् वीरान् सिंहशार्दूलविक्रमान्।
वानरान् वारणेन्द्राभान् क्षिप्रं द्रक्ष्यसि संगतान् ॥ ५.६८.२६ ॥

ਨਹੁੰ ਅਤੇ ਦੰਦ ਹੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਹਨ, ਸ਼ੇਰ ਅਤੇ ਬਾਘ ਵਰਗੇ ਬਲਵਾਨ, ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗੇ ਵਾਨਰ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਇਕੱਠੇ ਵੇਖੇਂਗੀ।

5.68.27

शैलाम्बुदनिकाशानां लङ्कामलयसानुषु।
नर्दतां कपिमुख्यानां नचिराच्छ्रोष्यसे स्वनम् ॥ ५.६८.२७ ॥

ਪਹਾੜਾਂ ਅਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਲੰਕਾ ਦੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਢਲਾਣਾਂ ਤੇ ਗਰਜਦੇ ਮੁੱਖ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੂੰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਸੁਣੇਂਗੀ।

5.68.28

निवृत्तवनवासं च त्वया सार्धमरिंदमम्।
अभिषिक्तमयोध्यायां क्षिप्रं द्रक्ष्यसि राघवम् ॥ ५.६८.२८ ॥

ਬਨਵਾਸ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਰਾਜਤਿਲਕ ਹੋਇਆ ਤੂੰ ਛੇਤੀ ਹੀ ਵੇਖੇਂਗੀ।

5.68.29

ततो मया वाग्भिरदीनभाषिणी
शिवाभिरिष्टाभिरभिप्रसादिता।
उवाह शान्तिं मम मैथिलात्मजा
तवातिशोकेन तथातिपीडिता ॥ ५.६८.२९ ॥

ਤਦ ਮੇਰੇ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਪਿਆਰੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਦਿਲਾਸਾ ਪਾ ਕੇ, ਦੀਨਤਾ ਰਹਿਤ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਮੈਥਿਲੀ-ਧੀ (ਸੀਤਾ) ਨੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ; ਤੇਰੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਉਹ ਅਤਿ ਪੀੜਤ ਸੀ।