ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 6.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.1.1
श्रुत्वा हनूमतो वाक्यं यथावदभिभाषितम्।
रामः प्रीतिसमायुक्तो वाक्यमुत्तरमब्रवीत् ॥ ६.१.१ ॥
ಹನುಮಂತನ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ಕೇಳಿ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ರಾಮನು ಉತ್ತರವಾಗಿ ಈ ಮಾತನ್ನಾಡಿದನು.
6.1.2
कृतं हनूमता कार्यं सुमहद् भुवि दुर्लभम्।
मनसापि यदन्येन न शक्यं धरणीतले ॥ ६.१.२ ॥
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭವಾದ ಮಹಾ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹನುಮಂತನು ಮಾಡಿ ಮುಗಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ಮಾಡಲಾರರು.
6.1.3
नहि तं परिपश्यामि यस्तरेत महोदधिम्।
अन्यत्र गरुडाद् वायोरन्यत्र च हनूमतः ॥ ६.१.३ ॥
ಗರುಡ, ವಾಯು, ಮತ್ತು ಹನುಮಂತರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಬಲ್ಲವನು ಯಾರನ್ನೂ ನಾನು ಕಾಣೆ.
6.1.4
देवदानवयक्षाणां गन्धर्वोरगरक्षसाम्।
अप्रधृष्यां पुरीं लङ्कां रावणेन सुरक्षिताम् ॥ ६.१.४ ॥
ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು, ಯಕ್ಷರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಉರಗರು, ರಾಕ್ಷಸರು ಯಾರಿಂದಲೂ ಗೆಲ್ಲಲಾಗದ, ರಾವಣನಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ರಕ್ಷಿತವಾದ ಲಂಕಾ ನಗರ.
6.1.5
प्रविष्टः सत्त्वमाश्रित्य जीवन् को नाम निष्क्रमेत्।
को विशेत् सुदुराधर्षां राक्षसैश्च सुरक्षिताम् ॥ ६.१.५ ॥
ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಒಳಹೋದರೂ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಯಾರು ಹೊರಬರಬಲ್ಲರು? ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ರಕ್ಷಿತವಾದ, ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಗಮವಾದ ಆ ನಗರವನ್ನು ಯಾರು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಲ್ಲರು?
6.1.6
यो वीर्यबलसम्पन्नो न समः स्याद्धनूमतः।
भृत्यकार्यं हनुमता सुग्रीवस्य कृतं महत्।
एवं विधाय स्वबलं सदृशं विक्रमस्य च ॥ ६.१.६ ॥
ವೀರ್ಯ ಮತ್ತು ಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿದವನೂ ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಸಮನಾಗಲಾರನು. ಹನುಮಂತನು ಸುಗ್ರೀವನ ದೊಡ್ಡ ಸೇವಕ-ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ; ತನ್ನ ಬಲ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
6.1.7
यो हि भृत्यो नियुक्तः सन् भर्त्रा कर्मणि दुष्करे।
कुर्यात् तदनुरागेण तमाहुः पुरुषोत्तमम् ॥ ६.१.७ ॥
ಯಜಮಾನನು ಕಠಿಣ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಿದಾಗ, ಅವನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಮಾಡುವ ಸೇವಕನನ್ನು ಪುರುಷೋತ್ತಮನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
6.1.8
यो नियुक्तः परं कार्यं न कुर्यान्नृपतेः प्रियम्।
भृत्यो युक्तः समर्थश्च तमाहुर्मध्यमं नरम् ॥ ६.१.८ ॥
ನೇಮಿತನಾಗಿದ್ದರೂ, ರಾಜನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡದ ಸೇವಕನನ್ನು — ಯೋಗ್ಯನೂ ಸಮರ್ಥನೂ ಆಗಿದ್ದರೂ — ಮಧ್ಯಮ ಪುರುಷನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
6.1.9
नियुक्तो नृपतेः कार्यं न कुर्याद् यः समाहितः।
भृत्यो युक्तः समर्थश्च तमाहुः पुरुषाधमम् ॥ ६.१.९ ॥
ರಾಜನಿಂದ ನೇಮಿತನಾಗಿ, ಏಕಾಗ್ರನಾಗಿದ್ದರೂ ರಾಜನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡದ ಸೇವಕನನ್ನು — ಯೋಗ್ಯನೂ ಸಮರ್ಥನೂ ಆಗಿದ್ದರೂ — ಪುರುಷಾಧಮನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
6.1.10
तन्नियोगे नियुक्तेन कृतं कृत्यं हनूमता।
न चात्मा लघुतां नीतः सुग्रीवश्चापि तोषितः ॥ ६.१.१० ॥
ಆ ನಿಯೋಗದಲ್ಲಿ ನೇಮಿತನಾದ ಹನುಮಂತನು ಆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ತನ್ನನ್ನು ಕೀಳಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ; ಸುಗ್ರೀವನೂ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು.
6.1.11
अहं च रघुवंशश्च लक्ष्मणश्च महाबलः।
वैदेह्या दर्शनेनाद्य धर्मतः परिरक्षिताः ॥ ६.१.११ ॥
ಇಂದು ವೈದೇಹಿಯ ದರ್ಶನದಿಂದ ನಾನು, ರಘುವಂಶ ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ — ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ರಕ್ಷಿತರಾದೆವು.
6.1.12
इदं तु मम दीनस्य मनो भूयः प्रकर्षति।
यदिहास्य प्रियाख्यातुर्न कुर्मि सदृशं प्रियम् ॥ ६.१.१२ ॥
ಆದರೆ ಈ ದೀನನಾದ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು, ಈ ಶುಭವಾರ್ತೆ ತಂದವನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಪ್ರಿಯ ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ನಾನು ಕೊಡಲಾರೆನಲ್ಲ ಎಂದು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಎಳೆಯುತ್ತಿದೆ.
6.1.13
एष सर्वस्वभूतस्तु परिष्वङ्गो हनूमतः।
मया कालमिमं प्राप्य दत्तस्तस्य महात्मनः ॥ ६.१.१३ ॥
ನನ್ನ ಸರ್ವಸ್ವವಾದ ಈ ಆಲಿಂಗನವನ್ನು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಹನುಮಂತನಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದೇನೆ.
6.1.14
इत्युक्त्वा प्रीतिहृष्टाङ्गो रामस्तं परिषस्वजे।
हनूमन्तं कृतात्मानं कृतकार्यमुपागतम् ॥ ६.१.१४ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ರೋಮಾಂಚಿತ ಅಂಗಗಳಿದ್ದ ರಾಮನು ಕಾರ್ಯ ಸಾಧಿಸಿ ಬಂದ, ಆತ್ಮಸಂಯಮಿಯಾದ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡನು.
6.1.15
ध्यात्वा पुनरुवाचेदं वचनं रघुसत्तमः।
हरीणामीश्वरस्यापि सुग्रीवस्योपशृण्वतः ॥ ६.१.१५ ॥
ಯೋಚಿಸಿ ರಘುಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಮನು ಮತ್ತೆ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು; ವಾನರರ ಒಡೆಯ ಸುಗ್ರೀವನೂ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದನು.
6.1.16
सर्वथा सुकृतं तावत् सीतायाः परिमार्गणम्।
सागरं तु समासाद्य पुनर्नष्टं मनो मम ॥ ६.१.१६ ॥
ಸೀತೆಯ ಹುಡುಕಾಟ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ನಡೆಯಿತು; ಆದರೆ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತೆ ಕಳೆದುಹೋಯಿತು.
6.1.17
कथं नाम समुद्रस्य दुष्पारस्य महाम्भसः।
हरयो दक्षिणं पारं गमिष्यन्ति समागताः ॥ ६.१.१७ ॥
ದಾಟಲು ಕಷ್ಟವಾದ ಈ ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿ, ಸೇರಿರುವ ವಾನರರು ದಕ್ಷಿಣ ತೀರವನ್ನು ಹೇಗೆ ತಲುಪುವರು?
6.1.18
यद्यप्येष तु वृत्तान्तो वैदेह्या गदितो मम।
समुद्रपारगमने हरीणां किमिवोत्तरम् ॥ ६.१.१८ ॥
ವೈದೇಹಿ ಈ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರೂ, ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಾನರರ ಉತ್ತರವೇನು?
6.1.19
इत्युक्त्वा शोकसम्भ्रान्तो रामः शत्रुनिबर्हणः।
हनूमन्तं महाबाहुस्ततो ध्यानमुपागमत् ॥ ६.१.१९ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಶೋಕದಿಂದ ಕಲಕಲ್ಪಟ್ಟ, ಶತ್ರುನಿಗ್ರಹಕಾರಿ ಮಹಾಬಾಹು ರಾಮನು ನಂತರ ಹನುಮಂತನ ಕುರಿತು ಧ್ಯಾನಮಗ್ನನಾದನು.