వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 6.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.1.1
श्रुत्वा हनूमतो वाक्यं यथावदभिभाषितम्।
रामः प्रीतिसमायुक्तो वाक्यमुत्तरमब्रवीत् ॥ ६.१.१ ॥
హనుమంతుడు చెప్పిన మాటలను ఉన్నదున్నట్లు విని, ఆనందంతో నిండిన రాముడు ప్రత్యుత్తరంగా ఇలా అన్నాడు.
6.1.2
कृतं हनूमता कार्यं सुमहद् भुवि दुर्लभम्।
मनसापि यदन्येन न शक्यं धरणीतले ॥ ६.१.२ ॥
భూమిపై అత్యంత దుర్లభమైన గొప్ప కార్యాన్ని హనుమంతుడు చేసి పూర్తి చేశాడు; మరొకరు దానిని మనసులో కూడా చేయలేరు.
6.1.3
नहि तं परिपश्यामि यस्तरेत महोदधिम्।
अन्यत्र गरुडाद् वायोरन्यत्र च हनूमतः ॥ ६.१.३ ॥
గరుత్మంతుడు, వాయుదేవుడు, హనుమంతుడు తప్ప మహాసముద్రాన్ని దాటగలవారు మరెవరినీ నేను చూడలేదు.
6.1.4
देवदानवयक्षाणां गन्धर्वोरगरक्षसाम्।
अप्रधृष्यां पुरीं लङ्कां रावणेन सुरक्षिताम् ॥ ६.१.४ ॥
దేవతలు, దానవులు, యక్షులు, గంధర్వులు, ఉరగులు, రాక్షసులు ఎవరూ జయించలేని, రావణునిచే బాగుగా రక్షించబడిన లంకా నగరం.
6.1.5
प्रविष्टः सत्त्वमाश्रित्य जीवन् को नाम निष्क्रमेत्।
को विशेत् सुदुराधर्षां राक्षसैश्च सुरक्षिताम् ॥ ६.१.५ ॥
ధైర్యాన్ని ఆశ్రయించి లోపలికి వెళ్లినా సజీవంగా ఎవరు బయటకు రాగలరు? రాక్షసులచే బాగా రక్షించబడిన, అత్యంత దుర్గమమైన ఆ నగరంలో ఎవరు ప్రవేశించగలరు?
6.1.6
यो वीर्यबलसम्पन्नो न समः स्याद्धनूमतः।
भृत्यकार्यं हनुमता सुग्रीवस्य कृतं महत्।
एवं विधाय स्वबलं सदृशं विक्रमस्य च ॥ ६.१.६ ॥
పరాక్రమం, బలం కలవారైనా ఎవరూ హనుమంతునికి సమానులు కాలేరు. హనుమంతుడు సుగ్రీవుని సేవకుని కార్యాన్ని గొప్పగా నెరవేర్చాడు; తన బలానికి, పరాక్రమానికి తగినట్లుగా ఇలా చేసి చూపాడు.
6.1.7
यो हि भृत्यो नियुक्तः सन् भर्त्रा कर्मणि दुष्करे।
कुर्यात् तदनुरागेण तमाहुः पुरुषोत्तमम् ॥ ६.१.७ ॥
యజమాని కష్టమైన పనిలో నియమించగా, ఆ యజమానిపై అనురాగంతో దానిని చేసే సేవకుడిని పురుషోత్తముడని అంటారు.
6.1.8
यो नियुक्तः परं कार्यं न कुर्यान्नृपतेः प्रियम्।
भृत्यो युक्तः समर्थश्च तमाहुर्मध्यमं नरम् ॥ ६.१.८ ॥
నియమితుడై, రాజుకు అత్యంత ప్రియమైన కార్యాన్ని చేయని సేవకుడు — యోగ్యుడు, సమర్థుడైనప్పటికీ — అతన్ని మధ్యమ పురుషుడని అంటారు.
6.1.9
नियुक्तो नृपतेः कार्यं न कुर्याद् यः समाहितः।
भृत्यो युक्तः समर्थश्च तमाहुः पुरुषाधमम् ॥ ६.१.९ ॥
రాజు నియమించినప్పటికీ, శ్రద్ధగా ఉన్నప్పటికీ రాజు కార్యం చేయని సేవకుడు — యోగ్యుడు, సమర్థుడైనప్పటికీ — అతన్ని పురుషాధముడని అంటారు.
6.1.10
तन्नियोगे नियुक्तेन कृतं कृत्यं हनूमता।
न चात्मा लघुतां नीतः सुग्रीवश्चापि तोषितः ॥ ६.१.१० ॥
ఆ నియోగంలో నియమితుడైన హనుమంతుడు ఆ కార్యాన్ని చేశాడు; తనను తాను అల్పుడిగా చేసుకోలేదు; సుగ్రీవుడు కూడా సంతోషించాడు.
6.1.11
अहं च रघुवंशश्च लक्ष्मणश्च महाबलः।
वैदेह्या दर्शनेनाद्य धर्मतः परिरक्षिताः ॥ ६.१.११ ॥
ఈ రోజు వైదేహి దర్శనం వల్ల నేను, రఘువంశం, మహాబలుడైన లక్ష్మణుడు — మేము ధర్మానుసారం రక్షింపబడ్డాము.
6.1.12
इदं तु मम दीनस्य मनो भूयः प्रकर्षति।
यदिहास्य प्रियाख्यातुर्न कुर्मि सदृशं प्रियम् ॥ ६.१.१२ ॥
కానీ ఈ దీనుడైన నా మనసు, ఇక్కడ ఈ శుభవార్త తెచ్చినవానికి తగిన ప్రియమైన బహుమతిని నేను ఇవ్వలేకపోతున్నానే అని మళ్లీ మళ్లీ లాగుతోంది.
6.1.13
एष सर्वस्वभूतस्तु परिष्वङ्गो हनूमतः।
मया कालमिमं प्राप्य दत्तस्तस्य महात्मनः ॥ ६.१.१३ ॥
నా సర్వస్వమైన ఈ ఆలింగనాన్ని, ఈ సమయంలో నేను ఆ మహాత్ముడైన హనుమంతునికి ఇస్తున్నాను.
6.1.14
इत्युक्त्वा प्रीतिहृष्टाङ्गो रामस्तं परिषस्वजे।
हनूमन्तं कृतात्मानं कृतकार्यमुपागतम् ॥ ६.१.१४ ॥
ఇలా చెప్పి, ప్రేమతో పులకించిన అంగాలతో రాముడు కార్యం నెరవేర్చి వచ్చిన, ఆత్మనిగ్రహం కలిగిన హనుమంతుని ఆలింగనం చేసుకున్నాడు.
6.1.15
ध्यात्वा पुनरुवाचेदं वचनं रघुसत्तमः।
हरीणामीश्वरस्यापि सुग्रीवस्योपशृण्वतः ॥ ६.१.१५ ॥
ఆలోచించి రఘువంశ శ్రేష్ఠుడైన రాముడు మళ్ళీ ఈ మాటలు పలికాడు; వానరుల ప్రభువైన సుగ్రీవుడు కూడా వింటుండగా.
6.1.16
सर्वथा सुकृतं तावत् सीतायाः परिमार्गणम्।
सागरं तु समासाद्य पुनर्नष्टं मनो मम ॥ ६.१.१६ ॥
సీతను వెతకడం అన్ని విధాలుగా సరిగ్గా జరిగింది; కానీ సముద్రాన్ని చేరగానే నా మనసు మళ్ళీ చెదిరిపోయింది.
6.1.17
कथं नाम समुद्रस्य दुष्पारस्य महाम्भसः।
हरयो दक्षिणं पारं गमिष्यन्ति समागताः ॥ ६.१.१७ ॥
దాటడానికి కష్టమైన ఈ మహా సముద్రాన్ని దాటి, సమావేశమైన వానరులు దక్షిణ తీరానికి ఎలా చేరతారు?
6.1.18
यद्यप्येष तु वृत्तान्तो वैदेह्या गदितो मम।
समुद्रपारगमने हरीणां किमिवोत्तरम् ॥ ६.१.१८ ॥
వైదేహి ఈ వార్తను నాకు చెప్పినప్పటికీ, సముద్రాన్ని దాటడంలో వానరుల సమాధానం ఏమిటి?
6.1.19
इत्युक्त्वा शोकसम्भ्रान्तो रामः शत्रुनिबर्हणः।
हनूमन्तं महाबाहुस्ततो ध्यानमुपागमत् ॥ ६.१.१९ ॥
ఇలా చెప్పి, శోకంతో కలవరపడిన, శత్రునాశకుడైన మహాబాహు రాముడు అప్పుడు హనుమంతుని గురించి ధ్యానంలో మునిగిపోయాడు.