Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 6.105

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

6.105.1

ततो युद्धपरिश्रान्तं समरे चिन्तया स्थितम्।
रावणं चाग्रतो दृष्ट्वा युद्धाय समुपस्थितम् ॥ ६.१०५.१ ॥

ત્યારે યુદ્ધથી થાકેલા, રણમાં ચિંતાથી ઊભેલા રાવણને સામે જોઈને, યુદ્ધ માટે હાજર થયેલા તેને.

6.105.2

दैवतैश्च समागम्य द्रष्टुमभ्यागतो रणम्।
उपगम्याब्रवीद् राममगस्त्यो भगवांस्तदा ॥ ६.१०५.२ ॥

દેવો સાથે મળીને યુદ્ધ જોવા આવેલા ભગવાન અગસ્ત્યે ત્યારે રામ પાસે જઈને કહ્યું.

6.105.3

राम राम महाबाहो शृणु गुह्यं सनातनम्।
येन सर्वानरीन् वत्स समरे विजयिष्यसे ॥ ६.१०५.३ ॥

રામ, રામ, મહાબાહો, આ ગુહ્ય અને સનાતન વિદ્યા સાંભળ; જેનાથી હે વત્સ, તું યુદ્ધમાં બધા શત્રુઓને જીતીશ.

6.105.4

आदित्यहृदयं पुण्यं सर्वशत्रुविनाशनम्।
जयावहं जपं नित्यमक्षयं परमं शिवम् ॥ ६.१०५.४ ॥

આ આદિત્યહૃદય પવિત્ર છે, બધા શત્રુઓનો નાશ કરનાર છે, વિજય આપનાર છે; તેનો નિત્ય જપ અક્ષય, પરમ અને શુભ છે.

6.105.5

सर्वमङ्गलमाङ्गल्यं सर्वपापप्रणाशनम्।
चिन्ताशोकप्रशमनमायुर्वर्धनमुत्तमम् ॥ ६.१०५.५ ॥

આ બધા મંગલોમાં સૌથી મંગલકારી છે, બધાં પાપોનો નાશ કરનાર છે, ચિંતા અને શોક શમાવનાર છે, આયુષ્ય વધારનાર ઉત્તમ છે.

6.105.6

रश्मिमन्तं समुद्यन्तं देवासुरनमस्कृतम्।
पूजयस्व विवस्वन्तं भास्करं भुवनेश्वरम् ॥ ६.१०५.६ ॥

કિરણોવાળા, ઉદય પામતા, દેવ-અસુરો વડે નમસ્કૃત, વિવસ્વાન, ભાસ્કર, ભુવનેશ્વર સૂર્યની પૂજા કર.

6.105.7

सर्वदेवात्मको ह्येष तेजस्वी रश्मिभावनः।
एष देवासुरगणाँल्लोकान् पाति गभस्तिभिः ॥ ६.१०५.७ ॥

આ સર્વ દેવોનું સ્વરૂપ છે, તેજસ્વી છે, કિરણો વડે પોષણ કરનારા છે. આ પોતાનાં કિરણો વડે દેવ-અસુરગણો અને લોકોનું રક્ષણ કરે છે.

6.105.8

एष ब्रह्मा च विष्णुश्च शिवः स्कन्दः प्रजापतिः।
महेन्द्रो धनदः कालो यमः सोमो ह्यपां पतिः ॥ ६.१०५.८ ॥

આ જ બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, શિવ, સ્કંદ, પ્રજાપતિ છે. આ જ મહેન્દ્ર, ધનદ, કાળ, યમ, સોમ અને જળના સ્વામી છે.

6.105.9

पितरो वसवः साध्या अश्विनौ मरुतो मनुः।
वायुर्वह्निः प्रजाः प्राण ऋतुकर्ता प्रभाकरः ॥ ६.१०५.९ ॥

આ જ પિતૃઓ, વસુઓ, સાધ્યો, અશ્વિનીકુમારો, મરુતો અને મનુ છે. આ જ વાયુ, અગ્નિ, પ્રજા, પ્રાણ છે; ઋતુઓના કર્તા અને પ્રકાશ ફેલાવનારા છે.

6.105.10

आदित्यः सविता सूर्यः खगः पूषा गभस्तिमान्।
सुवर्णसदृशो भानुर्हिरण्यरेता दिवाकरः ॥ ६.१०५.१० ॥

આ જ આદિત્ય, સવિતા, સૂર્ય, ખગ, પૂષા, ગભસ્તિમાન છે. સુવર્ણ સમાન, ભાનુ, હિરણ્યરેતા, દિવાકર છે.

6.105.11

हरिदश्वः सहस्रार्चिः सप्तसप्तिर्मरीचिमान्।
तिमिरोन्मथनः शम्भुस्त्वष्टा मार्तण्डकोंऽशुमान् ॥ ६.१०५.११ ॥

હરિઅશ્વ, સહસ્રાર્ચિ, સપ્તસપ્તિ, મરીચિમાન છે. અંધકારનો નાશ કરનાર, શંભુ, ત્વષ્ટા, માર્તંડ, અંશુમાન છે.

6.105.12

हिरण्यगर्भः शिशिरस्तपनोऽहस्करो रविः।
अग्निगर्भोऽदितेः पुत्रः शङ्खः शिशिरनाशनः ॥ ६.१०५.१२ ॥

હિરણ્યગર્ભ, શિશિર, તપન, અહસ્કર, રવિ છે. અગ્નિ ગર્ભમાં ધરાવનાર, અદિતિના પુત્ર, શંખ, શિશિરનો નાશ કરનાર છે.

6.105.13

व्योमनाथस्तमोभेदी ऋग्यजुःसामपारगः।
घनवृष्टिरपां मित्रो विन्ध्यवीथीप्लवंगमः ॥ ६.१०५.१३ ॥

જે આકાશના સ્વામી, અંધકારનો નાશ કરનાર, ઋક્, યજુઃ અને સામ વેદમાં પારંગત, મેઘવૃષ્ટિ, જળોના મિત્ર અને વિંધ્યમાર્ગોમાં વેગથી ચાલનારા છે.

6.105.14

आतपी मण्डली मृत्युः पिङ्गलः सर्वतापनः।
कविर्विश्वो महातेजा रक्तः सर्वभवोद्भवः ॥ ६.१०५.१४ ॥

તાપ આપનાર, મંડળ ધારણ કરનાર, મૃત્યુ, પીળાશ પડતા વર્ણના, સૌને તપાવનાર, કવિ, સર્વવ્યાપી, મહાતેજસ્વી, લાલ વર્ણના અને સર્વ પ્રાણીઓની ઉત્પત્તિના મૂળ છે.

6.105.15

नक्षत्रग्रहताराणामधिपो विश्वभावनः।
तेजसामपि तेजस्वी द्वादशात्मन् नमोऽस्तु ते ॥ ६.१०५.१५ ॥

જે નક્ષત્રો, ગ્રહો અને તારાઓના અધિપતિ, વિશ્વના પોષક, પ્રકાશોમાં પણ તેજસ્વી છે. હે દ્વાદશાત્મા! આપને નમસ્કાર.

6.105.16

नमः पूर्वाय गिरये पश्चिमायाद्रये नमः।
ज्योतिर्गणानां पतये दिनाधिपतये नमः ॥ ६.१०५.१६ ॥

પૂર્વના પર્વતને નમસ્કાર, પશ્ચિમના પર્વતને નમસ્કાર. જ્યોતિર્ગણોના પતિને નમસ્કાર, દિવસના અધિપતિને નમસ્કાર.

6.105.17

जयाय जयभद्राय हर्यश्वाय नमो नमः।
नमो नमः सहस्रांशो आदित्याय नमो नमः ॥ ६.१०५.१७ ॥

જયને નમસ્કાર, જય-ભદ્રને નમસ્કાર, હર્યશ્વને નમસ્કાર, વારંવાર નમસ્કાર. હે સહસ્રાંશુ! આદિત્યને વારંવાર નમસ્કાર.

6.105.18

नम उग्राय वीराय सारङ्गाय नमो नमः।
नमः पद्मप्रबोधाय प्रचण्डाय नमोऽस्तु ते ॥ ६.१०५.१८ ॥

ઉગ્રને નમસ્કાર, વીરને નમસ્કાર, સારંગને વારંવાર નમસ્કાર. પદ્મને પ્રબોધનાર ને નમસ્કાર, પ્રચંડને નમસ્કાર, આપને નમસ્કાર.

6.105.19

ब्रह्मेशानाच्युतेशाय सूरायादित्यवर्चसे।
भास्वते सर्वभक्षाय रौद्राय वपुषे नमः ॥ ६.१०५.१९ ॥

બ્રહ્મા, ઈશાન અને અચ્યુતના પણ સ્વામી, શૂર, આદિત્ય જેવા તેજવાળા, દીપ્તિમાન, સર્વને ભક્ષનારા, રૌદ્ર રૂપવાળાને નમસ્કાર.

6.105.20

तमोघ्नाय हिमघ्नाय शत्रुघ्नायामितात्मने।
कृतघ्नघ्नाय देवाय ज्योतिषां पतये नमः ॥ ६.१०५.२० ॥

અંધકારનો નાશ કરનાર, શીતનો નાશ કરનાર, શત્રુઓનો સંહાર કરનાર, અમર્યાદ આત્માવાળા, કૃતઘ્નોનો વધ કરનાર દેવ, જ્યોતિઓના સ્વામીને નમસ્કાર.

6.105.21

तप्तचामीकराभाय हरये विश्वकर्मणे।
नमस्तमोऽभिनिघ्नाय रुचये लोकसाक्षिणे ॥ ६.१०५.२१ ॥

તપાવેલા સોનાની આભાવાળા, હરિ, વિશ્વકર્માને, અંધકારનો નાશ કરનાર, દીપ્તિમાન, લોકસાક્ષીને નમસ્કાર.

6.105.22

नाशयत्येष वै भूतं तमेव सृजति प्रभुः।
पायत्येष तपत्येष वर्षत्येष गभस्तिभिः ॥ ६.१०५.२२ ॥

આ પ્રભુ જ પ્રાણીઓનો નાશ કરે છે અને તેને જ સર્જે છે. આ જ પોતાના કિરણોથી પાય છે, તપાવે છે, વરસાદ વરસાવે છે.

6.105.23

एष सुप्तेषु जागर्ति भूतेषु परिनिष्ठितः।
एष चैवाग्निहोत्रं च फलं चैवाग्निहोत्रिणाम् ॥ ६.१०५.२३ ॥

આ જ સૂતેલાઓમાં જાગતા રહે છે, પ્રાણીઓમાં સ્થિર રહે છે. આ જ અગ્નિહોત્ર છે અને અગ્નિહોત્રીઓનું ફળ પણ આ જ છે.

6.105.24

देवाश्च क्रतवश्चैव क्रतूनां फलमेव च।
यानि कृत्यानि लोकेषु सर्वेषु परमप्रभुः ॥ ६.१०५.२४ ॥

દેવો અને યજ્ઞો પણ આ જ છે; યજ્ઞોનું ફળ પણ આ જ છે. સર્વ લોકોમાં જે કર્મો છે તેના પરમ પ્રભુ પણ આ જ છે.

6.105.25

एनमापत्सु कृच्छ्रेषु कान्तारेषु भयेषु च।
कीर्तयन् पुरुषः कश्चिन्नावसीदति राघव ॥ ६.१०५.२५ ॥

હે રાઘવ! આપત્તિઓમાં, કષ્ટોમાં, વનોમાં અને ભયોમાં આનું કીર્તન કરનાર કોઈ પણ પુરુષ નાશ પામતો નથી.

6.105.26

पूजयस्वैनमेकाग्रो देवदेवं जगत्पतिम्।
एतत् त्रिगुणितं जप्त्वा युद्धेषु विजयिष्यति ॥ ६.१०५.२६ ॥

એકાગ્રતાથી દેવોના દેવ, જગતના સ્વામીની પૂજા કર. આનો ત્રણ વાર જાપ કરીને તું યુદ્ધોમાં વિજય મેળવીશ.

6.105.27

अस्मिन् क्षणे महाबाहो रावणं त्वं जहिष्यसि।
एवमुक्त्वा ततोऽगस्त्यो जगाम स यथागतम् ॥ ६.१०५.२७ ॥

હે મહાબાહુ! આ જ ક્ષણે તું રાવણનો વધ કરીશ. આમ કહીને અગસ્ત્ય જેમ આવ્યા હતા તેમ જ ચાલ્યા ગયા.

6.105.28

एतच्छ्रुत्वा महातेजा नष्टशोकोऽभवत् तदा।
धारयामास सुप्रीतो राघवः प्रयतात्मवान् ॥ ६.१०५.२८ ॥

આ સાંભળીને મહાતેજસ્વી રામનો શોક નાશ પામ્યો. અત્યંત પ્રસન્ન થઈને સંયમી રાઘવે પોતાને સ્થિર રાખ્યો.

6.105.29

आदित्यं प्रेक्ष्य जप्त्वेदं परं हर्षमवाप्तवान्।
त्रिराचम्य शुचिर्भूत्वा धनुरादाय वीर्यवान् ॥ ६.१०५.२९ ॥

સૂર્યને જોઈને અને આનો જાપ કરીને તેમને પરમ હર્ષ મળ્યો. ત્રણ વાર આચમન કરીને શુચિ થઈને પરાક્રમી તેમણે ધનુષ ઉપાડ્યું.

6.105.30

रावणं प्रेक्ष्य हृष्टात्मा जयार्थं समुपागमत्।
सर्वयत्नेन महता वृतस्तस्य वधेऽभवत् ॥ ६.१०५.३० ॥

રાવણને જોઈને પ્રસન્ન મનથી તેઓ વિજય માટે આગળ વધ્યા. સર્વ પ્રયત્નથી, મહાન સેનાથી ઘેરાયેલા તેઓ તેના વધમાં લાગી ગયા.

6.105.31

अथ रविरवदन्निरीक्ष्य रामं
मुदितमनाः परमं प्रहृष्यमाणः।
निशिचरपतिसंक्षयं विदित्वा
सुरगणमध्यगतो वचस्त्वरेति ॥ ६.१०५.३१ ॥

ત્યારે સૂર્યે રામને જોયા, રાક્ષસરાજના વિનાશને જાણીને, અત્યંત હર્ષિત મનથી, દેવગણોની વચ્ચે ઊભા રહીને ઝડપથી આ વચનો કહ્યાં.