ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 6.105
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.105.1
ततो युद्धपरिश्रान्तं समरे चिन्तया स्थितम्।
रावणं चाग्रतो दृष्ट्वा युद्धाय समुपस्थितम् ॥ ६.१०५.१ ॥
ਫਿਰ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਲਈ ਆ ਖੜ੍ਹਾ ਸੀ।
6.105.2
दैवतैश्च समागम्य द्रष्टुमभ्यागतो रणम्।
उपगम्याब्रवीद् राममगस्त्यो भगवांस्तदा ॥ ६.१०५.२ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਰਣ ਵੇਖਣ ਆਏ ਭਗਵਾਨ ਅਗਸਤਿ ਨੇ ਤਦ ਰਾਮ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਕਿਹਾ।
6.105.3
राम राम महाबाहो शृणु गुह्यं सनातनम्।
येन सर्वानरीन् वत्स समरे विजयिष्यसे ॥ ६.१०५.३ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮਹਾਬਾਹੂ, ਇਹ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ ਗਿਆਨ ਸੁਣ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੇ ਵਤਸ, ਤੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇਗਾ।
6.105.4
आदित्यहृदयं पुण्यं सर्वशत्रुविनाशनम्।
जयावहं जपं नित्यमक्षयं परमं शिवम् ॥ ६.१०५.४ ॥
ਇਹ ਆਦਿਤਿਅਹ੍ਰਿਦਯ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿੱਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਨਿੱਤ ਜਾਪ ਅਕਸ਼ੈ, ਪਰਮ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੈ।
6.105.5
सर्वमङ्गलमाङ्गल्यं सर्वपापप्रणाशनम्।
चिन्ताशोकप्रशमनमायुर्वर्धनमुत्तमम् ॥ ६.१०५.५ ॥
ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਮਰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਉੱਤਮ ਹੈ।
6.105.6
रश्मिमन्तं समुद्यन्तं देवासुरनमस्कृतम्।
पूजयस्व विवस्वन्तं भास्करं भुवनेश्वरम् ॥ ६.१०५.६ ॥
ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ, ਉਦੈ ਹੋ ਰਹੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਂਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰੇ ਗਏ, ਵਿਵਸਵਾਨ, ਭਾਸਕਰ, ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ।
6.105.7
सर्वदेवात्मको ह्येष तेजस्वी रश्मिभावनः।
एष देवासुरगणाँल्लोकान् पाति गभस्तिभिः ॥ ६.१०५.७ ॥
ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਨ, ਤੇਜਸਵੀ ਹਨ, ਕਿਰਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਸੁਰਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
6.105.8
एष ब्रह्मा च विष्णुश्च शिवः स्कन्दः प्रजापतिः।
महेन्द्रो धनदः कालो यमः सोमो ह्यपां पतिः ॥ ६.१०५.८ ॥
ਇਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਸ਼ਿਵ, ਸਕੰਦ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹਨ। ਇਹੀ ਮਹੇਂਦਰ, ਧਨਦ, ਕਾਲ, ਯਮ, ਸੋਮ ਅਤੇ ਜਲਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਹਨ।
6.105.9
पितरो वसवः साध्या अश्विनौ मरुतो मनुः।
वायुर्वह्निः प्रजाः प्राण ऋतुकर्ता प्रभाकरः ॥ ६.१०५.९ ॥
ਇਹੀ ਪਿਤਰ, ਵਸੂ, ਸਾਧਯ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰ, ਮਰੁਤ ਅਤੇ ਮਨੂ ਹਨ। ਇਹੀ ਵਾਯੂ, ਅਗਨੀ, ਪ੍ਰਜਾ, ਪ੍ਰਾਣ ਹਨ; ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ ਕਰਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
6.105.10
आदित्यः सविता सूर्यः खगः पूषा गभस्तिमान्।
सुवर्णसदृशो भानुर्हिरण्यरेता दिवाकरः ॥ ६.१०५.१० ॥
ਇਹੀ ਆਦਿਤਯ, ਸਵਿਤਾ, ਸੂਰਜ, ਖਗ, ਪੂਸ਼ਾ, ਗਭਸਤਿਮਾਨ ਹਨ। ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ, ਭਾਨੂ, ਹਿਰਣਯਰੇਤਾ, ਦਿਵਾਕਰ ਹਨ।
6.105.11
हरिदश्वः सहस्रार्चिः सप्तसप्तिर्मरीचिमान्।
तिमिरोन्मथनः शम्भुस्त्वष्टा मार्तण्डकोंऽशुमान् ॥ ६.१०५.११ ॥
ਹਰਿਅਸ਼ਵ, ਸਹਸਰਾਰਚਿ, ਸਪਤਸਪਤਿ, ਮਰੀਚਿਮਾਨ ਹਨ। ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੰਭੂ, ਤਵਸ਼ਟਾ, ਮਾਰਤੰਡ, ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਹਨ।
6.105.12
हिरण्यगर्भः शिशिरस्तपनोऽहस्करो रविः।
अग्निगर्भोऽदितेः पुत्रः शङ्खः शिशिरनाशनः ॥ ६.१०५.१२ ॥
ਹਿਰਣਯਗਰਭ, ਸ਼ਿਸ਼ਿਰ, ਤਪਨ, ਅਹਸਕਰ, ਰਵੀ ਹਨ। ਅਗਨੀ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਵਾਲੇ, ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ੰਖ, ਸ਼ਿਸ਼ਿਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
6.105.13
व्योमनाथस्तमोभेदी ऋग्यजुःसामपारगः।
घनवृष्टिरपां मित्रो विन्ध्यवीथीप्लवंगमः ॥ ६.१०५.१३ ॥
ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਰਿਕ, ਯਜੁਰ ਅਤੇ ਸਾਮ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰੰਗਤ, ਮੇਘ-ਵਰਖਾ, ਜਲਾਂ ਦੇ ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿੰਧਿਆ ਦੇ ਮਾਰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
6.105.14
आतपी मण्डली मृत्युः पिङ्गलः सर्वतापनः।
कविर्विश्वो महातेजा रक्तः सर्वभवोद्भवः ॥ ६.१०५.१४ ॥
ਜੋ ਤਾਪ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮੰਡਲ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮ੍ਰਿਤੂ, ਪਿੰਗਲ ਵਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਕਵੀ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪੀ, ਮਹਾਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਲਾਲ ਵਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦੇ ਮੂਲ ਹਨ।
6.105.15
नक्षत्रग्रहताराणामधिपो विश्वभावनः।
तेजसामपि तेजस्वी द्वादशात्मन् नमोऽस्तु ते ॥ ६.१०५.१५ ॥
ਜੋ ਨਛੱਤਰਾਂ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਪਾਲਕ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੇਜਸਵੀ ਹਨ। ਹੇ ਦਵਾਦਸ਼ਾਤਮਾ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
6.105.16
नमः पूर्वाय गिरये पश्चिमायाद्रये नमः।
ज्योतिर्गणानां पतये दिनाधिपतये नमः ॥ ६.१०५.१६ ॥
ਪੂਰਬੀ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਪੱਛਮੀ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋਤੀ-ਗਣਾਂ ਦੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਦਿਨ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
6.105.17
जयाय जयभद्राय हर्यश्वाय नमो नमः।
नमो नमः सहस्रांशो आदित्याय नमो नमः ॥ ६.१०५.१७ ॥
ਜਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜਯ-ਭਦ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਹਰਯਸ਼ਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼ੁ! ਆਦਿੱਤ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
6.105.18
नम उग्राय वीराय सारङ्गाय नमो नमः।
नमः पद्मप्रबोधाय प्रचण्डाय नमोऽस्तु ते ॥ ६.१०५.१८ ॥
ਉਗਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਵੀਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸਾਰੰਗ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਪਦਮ ਨੂੰ ਖਿੜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਪ੍ਰਚੰਡ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
6.105.19
ब्रह्मेशानाच्युतेशाय सूरायादित्यवर्चसे।
भास्वते सर्वभक्षाय रौद्राय वपुषे नमः ॥ ६.१०५.१९ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਈਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਅਚੁਤ ਦੇ ਵੀ ਸਵਾਮੀ, ਸੂਰਵੀਰ, ਆਦਿਤਿਆ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ, ਚਮਕਦੇ, ਸਭ ਨੂੰ ਨਿਗਲਣ ਵਾਲੇ, ਰੌਦ੍ਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
6.105.20
तमोघ्नाय हिमघ्नाय शत्रुघ्नायामितात्मने।
कृतघ्नघ्नाय देवाय ज्योतिषां पतये नमः ॥ ६.१०५.२० ॥
ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਠੰਢ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਮ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ, ਕ੍ਰਿਤਘਣਾਂ ਦਾ ਵਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵ, ਜੋਤੀਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
6.105.21
तप्तचामीकराभाय हरये विश्वकर्मणे।
नमस्तमोऽभिनिघ्नाय रुचये लोकसाक्षिणे ॥ ६.१०५.२१ ॥
ਤਪੇ ਹੋਏ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਆਭਾ ਵਾਲੇ, ਹਰੀ, ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ, ਹਨੇਰੇ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਚਮਕਦੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਕਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
6.105.22
नाशयत्येष वै भूतं तमेव सृजति प्रभुः।
पायत्येष तपत्येष वर्षत्येष गभस्तिभिः ॥ ६.१०५.२२ ॥
ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਹੀ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸੇ ਨੂੰ ਸਿਰਜਦਾ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਹੀ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਪਿਲਾਉਂਦਾ, ਤਪਾਉਂਦਾ, ਵਰਖਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
6.105.23
एष सुप्तेषु जागर्ति भूतेषु परिनिष्ठितः।
एष चैवाग्निहोत्रं च फलं चैवाग्निहोत्रिणाम् ॥ ६.१०५.२३ ॥
ਇਹ ਹੀ ਸੁੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਹੀ ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਨੀਹੋਤਰੀਆਂ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਇਹ ਹੀ ਹੈ।
6.105.24
देवाश्च क्रतवश्चैव क्रतूनां फलमेव च।
यानि कृत्यानि लोकेषु सर्वेषु परमप्रभुः ॥ ६.१०५.२४ ॥
ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਯੱਗ ਵੀ ਇਹ ਹੀ ਹਨ; ਯੱਗਾਂ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਇਹ ਹੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਕਰਮ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਵੀ ਇਹ ਹੀ ਹੈ।
6.105.25
एनमापत्सु कृच्छ्रेषु कान्तारेषु भयेषु च।
कीर्तयन् पुरुषः कश्चिन्नावसीदति राघव ॥ ६.१०५.२५ ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ! ਆਫ਼ਤਾਂ, ਕਸ਼ਟਾਂ, ਬੀਆਬਾਨਾਂ ਅਤੇ ਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ।
6.105.26
पूजयस्वैनमेकाग्रो देवदेवं जगत्पतिम्।
एतत् त्रिगुणितं जप्त्वा युद्धेषु विजयिष्यति ॥ ६.१०५.२६ ॥
ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ। ਇਸਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਜਪ ਕੇ ਤੂੰ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤੇਂਗਾ।
6.105.27
अस्मिन् क्षणे महाबाहो रावणं त्वं जहिष्यसि।
एवमुक्त्वा ततोऽगस्त्यो जगाम स यथागतम् ॥ ६.१०५.२७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ! ਇਸੇ ਪਲ ਤੂੰ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰੇਂਗਾ। ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਅਗਸਤਯ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ ਉਵੇਂ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ।
6.105.28
एतच्छ्रुत्वा महातेजा नष्टशोकोऽभवत् तदा।
धारयामास सुप्रीतो राघवः प्रयतात्मवान् ॥ ६.१०५.२८ ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਰਾਮ ਦਾ ਸੋਗ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸੰਜਮੀ ਰਾਘਵ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕੀਤਾ।
6.105.29
आदित्यं प्रेक्ष्य जप्त्वेदं परं हर्षमवाप्तवान्।
त्रिराचम्य शुचिर्भूत्वा धनुरादाय वीर्यवान् ॥ ६.१०५.२९ ॥
ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਜਾਪ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰਮ ਹਰਖ ਮਿਲਿਆ। ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਆਚਮਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ।
6.105.30
रावणं प्रेक्ष्य हृष्टात्मा जयार्थं समुपागमत्।
सर्वयत्नेन महता वृतस्तस्य वधेऽभवत् ॥ ६.१०५.३० ॥
ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਉਹ ਜਿੱਤ ਲਈ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਵਧ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਏ।
6.105.31
अथ रविरवदन्निरीक्ष्य रामं
मुदितमनाः परमं प्रहृष्यमाणः।
निशिचरपतिसंक्षयं विदित्वा
सुरगणमध्यगतो वचस्त्वरेति ॥ ६.१०५.३१ ॥
ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਰਾਖਸ਼ਰਾਜ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਛੇਤੀ ਇਹ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।